SENTENTIJE
ALI EBN ABI TALEBI
ARABICE ET LATINE.
E CODICIBUS MANUSCRIPTIS DESCRIPSIT, LATINE VERTIT,
ET
ANNOTATIONIBUS ILLUSTRAVIT,
CORNELIUS VAN WAENEN.
O X O N 1 1,
j
E TYPOGRAPHEO CLARENDONIANO.
1806.
#w
^ 1*7s | e^-U<>
L E C T O R I.
PAUCIS edoeendus es, Leclor benevole, unde evenerit hanc Ali
Ebn Ali Talebi Sententiarum Editionem, Viri Cl. Cornelii
Van Waenen opera et ftudio elaboratam, e Prelo Oxonienfi in lu-
cem emiflam efie; quod, fi rem intelligere velis, ita factum eft.
Opus multis abhinc annis abfolutum Senex o pcMa,^Tv\s apud
Batavos fuos typis mandare conftituerat, liquidem commode illud
faciendi occafio fibi oblata fuhTet. Conturbatis interea in patria
fua rebus omnibus, et ingravefcente indies temporum iniquitate,
cum annis quoque ipfe provectior effet, quod optabat femper, di-
mittere coactus eft, Schedas fuas ad nos ultro tranltulit, et ut
fumptibus noltris publici juris fierent impenfe rogavit. Acceffit
infuper, quae, ut rem aggrederemur, magno certe incitamento erat,
Viri eruditiflimi Hermanni Muntinghe Sacrae Theologias Pro-
felforis in Academia Groningenfi aucloritas, et teltimonium tam de
Opere quam de ipfo Editore luculentiuimum. Fidei noftrae itaque
quae ita concredita funt non illubenter accepimus ; et, quod iis qui
Literas Arabicas colunt gratum fore arbitramur, Opus Viri doc-
tiliimi evulgari curavimus, non modo eruditione multiplici refer-
tum, fed, quod Tironibus apprime utile fit, Punctis Vocalibus, ut
appellantur, quoad Voces Arabicas, accurate inrtructum.
Quo autem fideliter imprimerentur omnia, plagulas corrigendi
provinciam Viro egregio Joanni Mousley, A. M. detulimus, Col-
a 2
lV
legii Balliolenfis apud noftrates Socio, quem et fingularis diligentiae
efTe, et veros in Literis Orientalibus profeclus fecilTe omnino cog-
novimus.
Caetera quod attinet, fi de Editore quaeras, quali ingenio fuerit,
aut qua ufus fortuna, videfis quae de Yita ejus Cl. Muntinghe,
poft mortem venerandi Senis, nobifcum benigne communicavit :
denique, fi Operis originem, progrefliim, atque indolem fcire velis,
de rebus hifce te edocebunt, quae ex Editoris ipfius Literis ad nos
datis fubjunximus.
DABAMUS EX ^EDIBUS CLARENDONIANIS
t> i * ' i V <<'>-
The REV? COKNE.LIUS VAN WAENEN.
VITA
CORNELII VAN WAENEN,
AUCTORE
HERMANNO MUNTINGHE,
SACRJE THEOLOGLE IN ACADEMIA GRONINGENSI PROEESSORE.
CORNELIUS VAN WAENEN ex honeftiffima gente natus Gorin-
chemice, haud ignobili Hollandiae Auftralis urbe, die xxv. Novembris, anno
aerae vulgaris mdccxxxii. poflquam prima ftudiorum literariorum tirocinia
magna cum diligentiae laude in patriae urbis gymnafio pofuiffet, anno
mdccli. Academiae Leidenfis civibus adfcriptus, omnibus, quae erudito
Theologo formando inferviunt, literarum ftudiis ita invigilavit, ut praecipuam
femper curam diligentiamque ad literas Orientales converteret, duce im-
primis ufus Joanne Jacobo Schultenjio, viro clariffimo,, tum temporis ibidem
linguarum Orientalium Profeffore, adjutus infuper eximio Codicum MSS.
Orientalium, praefertim Arabicorum, quos Academiae hujus Bibliotheca
fervat, thefauro, e quo quod expediret defcribendi vel excerpendi copiam
ipfi faciebat officiofiffima Schultenfii humanitas.
Quos vero in ftudio literarum Orientalium fecerit progreffiis, et quam
accuratam imprimis earum fibi comparaverit notitiam^ in ipfa juvenili aetate
jam palam fecit, confcripta, ac praefide J. J. Schultenfio publice defenfa,
anno mdcclix. differtatione De linguce Hebrcece pomceriis ampliandis ; qua
VI
imprimis hoc agere aggrefius eft, ut veterem linguae Hebraeae amplitudi-»
nem, priftinafque copias, ope imprimis diale6ti Arabicae, adverfus pauper-
tatis criminationem linguae huic a J. Clerico et quibufdam aliis impaclam,
in lucem protraheret. Hoc vero cum in ipfa difiertatione egregie praefti-
terit, ratione habita grammatic3e Hebraeae, etiam ulterius argumentum
iftud continuare promiiit, cui autem promifiioni, aliis deinde laboribus oc-
cupatus, non ftetit. Recufa autem exftat haec diflertatio in Sylloge dijfer-
tationum philologico-exegeticarum, a diverjis aucloribus editarum, fub pr<e-
Jidio A. Schultens, J. J. Schultens, et JV. G. Schroeder defenfarum, Part. ii.
pag. 717, etfeqq.
Poftquam deinde, ftudiis Academicis ad finem perductis, anno mdcclix.
Sacris Ordinibus initiatus fuerat, anno fequente ftationem na6tus eft
Ecclefiafticam in pago Noordeloos prope patriam Gorinchemice urbem, ubi
cum per quatuor annos fidelem fe exhibuiflet Do6trinae Evangelicae prae-
conem, anno mdcclxiv. ad minifterium facrum, in celebri Hollandiae
Auftralis vico Maafluis, obeundum vocatus eft. Poftea vero quam ibi
xxxiii. annos magna cum diligentiae ac verae pietatis laude provinciae fibi
demandatae confecraflet, tandem varia corporis infirmitate fraclus, anno
mdccxcvii. rude donatus fuit, a quo inde tempore, in ipfo Delforum,
nObiliflimi Hollandiae oppidi, fuburbio 3 in amceniflimum, qnod fno fibi aere
comparaverat, habitatum conceflit praedium ; ubi vitam inter ftudia litera-
ria et nitidiflimi horti curam dividens, otium egit minime otiofum ; donec
tandem, morbo correptus afthmatico, vitam hanc terreftrem cum beatiore
commutavit die xxvn. menfis Junii, anno mdcccv. natus annos Lxxiiet
vii. menfes", viduam relinquens aetate ac moribus venerabilem, Cathari-
nam de Koning, quacum inde ab anno mdcclxiv. matrimonio junclus
fuerat, et e qua, praeter filiam, fufcepit etiam filium, Jm$8$83& Alhertum,
Evangelii in oppido Woerdenfi praeconem fideliflimum.
a Confer ipfum Corn. Van Waenen de aetate fua loquentem, pag. xiv.
va
Uti eruditionis fama, ita et optimorum morum laude omnibus bonis
acceptifllmus vixit, cum haud fucata erga Deum pietate, indeque profe&a
accuratiflima in minifterio Divino fidelitate, mentem conjungens ab omni
fuperbia alieniflimam, et quibufcunque q>iXotv§f>w7ricig, benevolentiae, huma-
nitatis, lenitatis, honeftatifque univerfae ftudiis maxime intentam ; quae uti
viventi omnium, quibus cognitus erat, venerationem, amoremque concilia-
runt, jam trifte demortui deliderium relinquunt.
NARRATIO
DE
OPUSCULI ORIGINE, PROGRESSU, ARGUMENTO, ET INDOLE,
C^UUM in Academia Lugduno-Batava olim ftudiorum colendorum caufa
aliquot annos verfarer, Vir Clariffimus J. J. Schultenfius, quo imprimis
Doctore et Duclore me ufum fuifTe gratus agnofco, animadvertens, me in-
genti Linguariun Orientalium amore correptum efle, illum magis magifque
infiammare annitebatur, quem in finem varios libros Arabicos mecum evol-
vebat. Dein vero ut MSS. Arabicis legendis, interpretandifque magis ad-
fuefcerem, nitidiflimum elegantique calamo exaratum Codicem in quarto
e Gazophylacio Codicum MSS. quibus merito gloriatur Bibliotheca Batava,
defcribendum Latineque reddendum mihi exhibebat. Hujus MS. quod in
illius thefauri Catalogo fub numero -1457. memoratur, antiquitatem invefti-
gare haud potui. Exftant autem in eo, fub nomine Imperatoris Ali ebn
Abi Talebi, 278 Sententiae, quas a me defcriptas poftea comparavi cum
ejufdem Auctoris Sententiis, quae fimul cum Carmine Tograi, et Aben Sinse
DifTertatione Arabica Lugd. Bat. in o<5tavo apud Elzevirum anno 1629, nifi
penitus fallar, a Th. Erpenio V. C. editae funt in lucem. Quod quidem
agendo variantibus non tantum Le6tionibus, quas occurrebant, diligenter
annotandis operam adhibui, fed et Codicem meum plus centum Sententias
continere non fine quodam laetitiae fenfu comperi, quae in Editione Erpe-
niana defiderantur ; quum contra in hac tres aderant, quae in MS. meo
fruftra quaerebantur.
Pofteaquam vero in familiaritatem me accepiflet E. Scheidius V. C.
amiciffime hic ille per literas mihi fignificabat, Fratrem fuum tunc tempo-
ris Ecclefiaftico minifterio fungentem apud Neomagenfes cum Batavorum
Legato Parifios profeclum efle, meque adeo monebat, ut hanc occafionem,
b
X
qua opportunior haud exfpeclari unquam pofTet, Apographum meum ipfius
ope conferendi cum Codice Parifienfi MS. qui in Bibliotheca Regia ferva-
retur, captando, id ipfi tranfmitterem. Quam oblatam occafionem abfque
ulla mora quum amplecterer, meum Apographum mox ipfi reddendum
curavi, quod cum memorato MS. exacle collatum non dia poft mihi re-
mittebat, addita veriione Latina, quae ifti Codici N. 1422. eft annexa, quae-
que, quemadmodum in Catalogo ibidem notatum eft, procul dubio Gallan-
dium Interpretem Regium, qui vixit aetate Ludovici XIV. audtorem habet.
Hsec autem verfio utilitatis parum mihi attulit ; multo certe majori ufui
mihi fuit ipfa collatio ; utpote quas non modo quam plurimas variantes
Lectiones, eafque inter quafdam obfervatu digniflimas, mihi fuppeditavit ;
fed et infuper oclo novemque fententias mihi exhibuit, quse in Codice Lug-
dunenfi defunt, in quo tamen undecim occurrunt, quae in Codice Parilienfi
non reperiuntur.
Eadem autem illa tempeftate, quum forte in colloquium veniflem cum
Clariflimo N. Barkey, ex eo audiebam, Generum ipfius Clariflimum Ber-
gium, Theologum Duifbergenfem, verfione Editionis Erpenianae Latina
gaudere, cujus Auclor Eruditiflimus Golius haberetur. Ego hujus verfionis
confulendae defiderio flagrans, literis mox ad Bergium datis, expetebam, ut
eam in aliquod tempus mihi commodaret; cui petitioni perlibenter ille fatif-
faciebat.
Verum, eheu ! haec illa verfio nullius frugis mihi efle poterat ; valde
enim erat vitiofa, et, nifi fufpicio mea fallatur, a difcipulo quodam Golii
elaborata; quare et eam mox ofBciofe Viro Clariflimo remittebam. Quum
itaque Apographum meum ad fuperiorem perfeclionis gradum evehendi
nulla mihi fpes eflet reliqua, continuo tum aliis exemplis, tum verfionibus
qualibufcumque inveftigandis, corrogandifque modum figere decrevi, opuf-
culum meum hac ratione digerere inftituens, ut, primo, Textum Arabicum
Cod. Leidenfis in una, verfionem vero meam Latinam in altera pagina
collocarem. Secundo, Variantes Lectiones juxta ac fententias, quas Cod.
Parifienfis et Editio Erpeniana habent, in Codice vero meo defiderantur, ad
paginarum calcem exhiberem. Tertio, Adnotationes quafdam adjicerem,
atque fic opufculo finem imponerem.
Non enim mihi hanc operam fufcipienti conftitutum erat, illam ulterius
extendere. Verum quum in adnotationibus meis conficiendis adhuc haere-
XI
rem, alium Cod. MS. in folio, cujus in Bibliotheca? Leidenfis Catalogo
N. 1448. fit mentio, mihi mittebat Clariffimus Schultenfius, omnis mei
laboris et fuafor et auclor. Quo quidem MS. aliquot millia Proverbiorum
ejufdem Imperatoris Ali continentur, quae Abdul Wahid Ibn Muham-
medis collegit, atque ordine Alphabetico digeffit. Suadebat mihi Vir
Clariflimus, ut ex hoc Codice praecipua quaedam Proverbia feligerem,
eaque in Latinum fermonem a me tranflata, fimul cum priori MS. luci
publicae exponerem.
Tali tantoque Viro, cujus in me benevolentia adeo erat perfpecta,
obfiftere, quum mihi efTet Religio, ipfius nutui mox morem gerens ex ifto
Codice circiter mille Proverbia defcripfi, eaque dein ex Arabico in Latinum
fermonem transfudi. Interea dum de hifce vertendis adhuc follicitus eflem,
maximo rei literariae detrimento, Maecenas ille meus humanae focietati
morte eripiebatur. Quod quidem fiebile fatum mihi fere omnem de opuf-
culo meo unquam in vulgus edendo fpem ademifTet, nifi, qui Patri optimo
mox dabatur fuccefibr, claritatis itidem famam eximiam ubique adeptus
Filius H. A. Schultenfius, fludiorum meorum patrocinium in fe fufcipiens,
opem fuam ultro mihi obtuliffet ; quam grata ego mente hanc ab excellen-
tiflimo Viro in me collatam benevolentiam celebrarem, laetus recordor.
Omnium, quas ex Codice Wahidi defcripferam, Sententiarum colleclionem
huic illi perluflrandam mittebam, efflagitans, ut quas editione dignas judi-
caret, afierifco vellet notare ; quo faclum efi, ut numerus fere millenarius
ad oclingenarium redigeretur. Poftea vero quum et alter hicce meorum
fiudiorum Patronus acerbo Literis Orientalibus fato mortalitatem exple-
viffet, hunc numerum oclingenarium ad 537 Sententias diminuere mihi
vifum fuit. Satis dein ac diu circumfpicienti de harum feleclarum Senten-
tiarum cum alio Codice MS. conferendarum occafione mihi omnia huc
tendentia vota ac conamina fuerunt irrita.
Invenies itaque in hac fecunda colle6lione, Primo, Prooemium Abul
Wahidi elegantiflimum ; cujus editionem haud inutilem judicavi, non tan-
tum, quia verborum inde granditas, magnificumque loquendi genus, quo
uti folent Arabes, elucet ; fed etiam, quia in eo Imperatoris ingenium acu-
tiffimum, fapientia folidifiima, indoles generofiffima, ajiasque virfcutes prae-
fiantiffimae, quibus casteris antecellebat, declarantur. Secundo, 537 Sen-
tentias Arabicas cum verfione mea Latina e regione locata. Tertio, Anno-
b2
XII
tationes quafdam, fed breviores quam in primam Sententiarum colle6tio-
nem, ne libelli moles crefceret ultra modum.
Tertia Colleclio 4Q Proverbia continet, addita mea verfione. Quae
Proverbia amiciffimus mihi J. J. Schultenfius ex Cod. MS. Meidanii, in
quo fub nomine Ali Imperatoris una quidem ferie exftant, ante obitum
fuum defcripfit, mihique ad colleclionem meam augendam fuppeditavit.
Poftea, quum intellexiflem, Amicum optimum E. Scheidium amplae, quam
fibi comparaverat, MSS. Arabicorum fupellectili, etiam pervetuftum, optimae
vero notae, Meidanii Codicem annumerare ; obnixe eum rogavi, ut variantes
iftius Codicis Le6tiones mecum communicaret ; cui defiderio Vir ille offi-
ciofus libenter fatisfecit. Quas cum accepiflem, illas inter comperiebam
quafdam, quae Codicis Leidenfis lectionibus longe praeferendae mihi vide-
bantur ; quam ob caufam haud inutile duxi eas, fimul cum meo de optima
leclione judicio, ad finem cujuflibet paginae adjungere.
In quarta denique colle6lione tantummodo 17- reperies Proverbia, quae
Clariffimus E. Scheidius, fuum Codicem Meidanii evolvens, hic illic dif-
perfa invenerat, quorumque Auclorem etiam fuifTe Ali noftrum effici poteft
ex addita ipfius Meidanii explicatione Arabica, quam fimul cum hifce Pro-
verbiis in Latinum fcrmonem transfundere mihi placuit. Verum horum
Proverbiorum cum Codice Leidenfi conferendorum mihi defuit occafio,
quare variantes hujus Codicis Le6tiones addere nequaquam potui.
Hae quatuor inter fe diverfae Sententiarum colle&iones jam ante aliquot
annos in lucem fuiflent editae, nifi amiciffimus mihi E. Scheidius, bene
meritus H. A. Schultenfii fucceffor, vitam fuam Reipublicae literariae uti-
liffimam, in ipfis novi muneris primordiis, morte commutaviflet.
Vix enim docendarum Linguarum Orientalium munus Lugduni-Bata-
vorum aufpicatus effet, quin maximopere mihi perfuadere inftitueret, ut
Collecliones meas in lucem proferrem, fidem fuam adftringens, fe non
primas modo fecundafque opufculi mei praelo mandandas plagulas a vitiis
typographicis purgaturum, fed et praeterea id illud praefatione fua rei litera-
rum publicae commendaturum efle. Quinimo me tantopere ad id impel-
lebat, ut quodam tempore me in domum introduceret Bibliopolae cujufdam
Leidenfis nomine Herdingh, hunc hominem ad collecliones meas praelo
mandandas commovere fatagens, quod quidem negotium quum in initio in
fe fufcipere hic ille neque fine jure fubtimeret, eo imprimis, quod Lingua-
Xlll
rum Orientalium ftudium, antea adeo excultum, tunc temporis pene fupi-
num jaceret et neglectum, dein vero cum a Scheidio intellexirTet ipfum
libello meo ad docendos difcipulos fuos ufurum effe, tandem ejus votis an-
nuebat, colleclionum mearum fuis fumptibus in lucem emittendarum fpem
minime dubiam ipfi injiciens. Ego vero metus follicitudinifque plenus
quum domum rediiflem, vehementer fperabam fore, ut aliquantulum tem-
poris huic operi incipiendo concederetur ; donec faltem ea, quae in fchedu-
lis meis deficiebant, abfolviflem. Verum fpe decidi, poft duas enim vel
tres feptimanas mittebat mihi Scheidius primum jam bis correctum col-
leclionum mearum prselo mandatarum fpecimen, eo quidem confilio, ut
tertia ultimaque vice illud luftrarem, atque a refiduis vitiis typographicis
perpurgarem. Ego Scheidii voluntati gratus lubenfque obtemperans, illud
a me caftigatum, ipfo curante, imprimi pafTus fum. Pofteaquam vero
fpecimen fecundum praelo adhuc fubjeclum eflet, Amicus optimus, gra-
viffimo tentatus morbo, intra paucos dies vitae fuae, immenfo Academiae
Lugduno-Batavae damno, curriculum peregit. Quo fato inopinato funefto-
que omnis mea ad irritum cadebat fpes.
Ab hoc inde tempore collectionum mearum in lucem edendarum abjeci
confilium ; tum, quia praefagiebam, Bibliopolam a fpe lucri faciendi nunc
deftitutum ab inccepto efle defifturum, (quemadmodum et eventu com-
probatum eft,) tum vero, quia imbecillitatis meae probe confcius fine Viri
cujufdam probatiffimi duclu aufpiciifque auclorem publice agere non aude-
bam.
Quibus tamen nihil obftabat, quo minus mihi fixa maneret fententia,
ut annotationum mearum, quae eo tempore nondum confummatae erant,
telam pertexerem. Eo etiam deinceps progrefTus fum, ut annotationes
meas non in primam modo colleclionis meae partem, fed et in prooemium
Wahidi hujufque Codicis aliquot a me feleclas Sententias abfolverim.
Quod vero tertiam et quartam Proverbiorum colleclionem attinet, mihi
nequaquam fuadet animus ullas praeter variarum Lectionum indicem anno-
tationes iis adjicere.
Hifce fuperfedere mihi conftitutum erat, aliorum, qui mihi erunt fnper-
ftites, arbitrio quum efTem reliclurus, utrum opufculum meum luce publica
dignum fit, necne. Quod autem propofitum fufceptumque confilium ut im-
mutarem, quam plurimi ex doclorum Virorum choro, qui animadverterent,
XIV
me multum temporis ac laboris in hoc opufculo adornando confumpfifle,
identidem adhortari me non definebant, me ad ipfius qusedam certe fpeci-
mina in lucem proferenda quafi cogentes. Horum ego admonitionibus
aflentiri nec volui nec potui, nifi ea lege, ut non folum Viri Linguarum
Orientalium edofti labores meos calculo fuo adprobarent, verum etiam, ut
eorum aliquis fchedulas meas elimaret, mihique editionem molienti opis
aliquid impertiret. Ex eo enim tempore, quo muneris Ecclefiaftici negotio
detinerer, tam grave mihi fuit onus impofitum, ut nullum fere hujus opuf-
culi elucubrandi otium mihi relinqueretur. Tantae profeclo, tamque infi-
nitae mese erant occupationes, ut inde fermone bene Latino fcribendi peri-
tia, ut ut exigua, haud parum ceperit detrimenti ; cui vero nunc reparandae,
quum jam plus feptuaginta duos annos natus fum, animi facultates mihi
defunt.
Poftquam haec fcripferam, hoc unum mihi addendum exiftimavi, quod fi
nimirum opufculum meum luce publica dignum habeatur, illud in duas, me
judice, partes dividi poflet, quarum
I. Prior omnem Sententiarum textum Arabicum contineat, una cum
verfione mea Latina e rCgione loeata, et variantibus Le6tionibus calci cujuf-
libet paginas adjec~tis.
II. Pofterior vero pars Annotationes meas in primam Sententiarum col-
ledtionem, ut et Animadverfiones quafdam in prooemium Wahidi, et aliquot
Sententias ex ejus Codice MS. felectas.
Scripfi prope Delfos tertio die menfis Septembris anno poft Chriftum
natum mdccciv.
CORNELIUS VAN WAENEN.
ORDO RERUM
QUJE in hoc volumine continentur.
1. COLLECTIO Prima, continens Sententias Arabicas Impera-
toris Ali ebn Abi Talebi, e Codice MS. Bibliothecce Lugduno-
Batavorum defcriptas. Accedunt ad calcem paginarum ex col-
latione cum Codice MS. Parijienji et Editione Th. Erpenii non
folum variantes lecliones, fed et tredecim Sententice, quce infuper
partim in Codice Parijienji, partim in Editione Th. Erpenii
occurrunt. Pag. 2.
2. Colleclio Secunda, continens Sententias Arabicas Imperatoris Ali
ebn Abi Talebi, e Codice MS. Lugdunenfi Abd'olwahdi ebn
Mohammedis ebn Abd'olwahidi feleclas : quibus ad calcem
paginarum aliquot Notce Criticce pajjim adjeBcefunt. 40.
3. Colleclio Tertia, continens Sententias Arabicas quce i?i Codice
MS. Lugdunenji MEiDANiiy^ nomine Imperatoris Ali ebn Abi
Talebi unaferie occurrunt ; quibus adjeclce funt variantes Lec-
tiones ex Collatione cum Codice MS. nitidifjimo Everardi Schei-
dii. 130.
XVI
4. ColleBio Quarta, continens Sententias quafdam Arabicas quce
in Codice MS. Meidanii, Everardi Scheidii, fub nomine Im-
peratoris Ali ebn Abi Talebi, Jimul cum Meidanii explicatione
Arabica fpaifim occurrunt. 144.
5. Annotationes in ColleBionem primam. 103.
6. Notulce qucedam in Tredecim Sententias Ali ebn Abi Talebi,
quce in Cod. Leid. defunt , fed partim in Cod. Paris. partim in
Edit. Th. Erpenii exflant, quceque calci paginarum Textus
Arabici fuis locis adfcriptce funt. 24Q.
7. Annotationes in ColleBionem fecundam. 255.
8. Index Arabicus. 373.
Q. Index Hebraicus. 4 19.
10. Index Locorum Sacrce Sripturce, 425.
_■ — <-^ -r-r'— ■ =— _-?*V— «« _E____S___ . _.
COLLECTIO PRIMA.
2
i, -e _ u s -o a ~ O
— X J OO J ? J — 0~. » ~ J o .- — ... o2~ - — •— OSO~ J- O 2 — —
tjj^JL^*^! ,a*o! u-JUU! &AJI cUaJ i^UJu^^U fLJ*_l (%-=l (J!->
«2_AJ| f%-== «v-^JLJ- ^jI _jj (_5^ ^CJ^Sr'^' MJ (_5__)
J,. O -
<a €t_5
o —
.? o — — o *; *.-- Jte- ^. i -o _► _► o *- .- «- ^53»ojo— < -.
__ $.__ l&Jj- ^bs-r! .__ $jus_ 4*£_jJ £_A~ /__J_aJI y_ lJ\£
j rzo-o
,Ol J.OJ O _ C~ J .. o
«AJLyjL» ^_ j-xj ^..-Jl (_>l~yjl
& w ~a ., „ o — — ^, j S
<bJwJI /^S lTLIi (_^ 0*_J
o s < ~ „ o~ j „ O
o s o „ o „ o-o J „ :£
< <5U<$ j _}.,* jA__ ^ JV J I V_J J |
w -o _ O 5: ~ *_„J
5 4 _jjJ\JI _}w> _j.jJn.JI ilJl
O j j „ O „ „ -r „ O ». S
< »^joUJ' lJJU.- <*_><_!
o j „ £ j 0-3 „ o o 5
<J\»Mw* / _>J-^J I / i< I _}-**«—-!
J Jd* J
J J v~ j „ „ „ 5. ~ -~ „ J „ (J
fL_UAjJl (jj*£wg IaS* _)LoJI IJ^ (_)U--I
J„0~ OS ~ J „ „ O
* cj**W _4 (j*~~Ji A£_iji_wi
S. 3. Edit. leg. _U^. S. 4. 5. et 6. in Edit. defunt. S. 7. Edit. leg. _***!! ,
IN NOMINE DEI MISERICORDISSIMI.
Dixit nobilijjimus fanclorum et amicorum Dei, Leo Dei, Viclor, Im-
perator Jidelium et Minijier Domini feculorum, An Ebn Abi
Talebi, quem Deus fummo honore afficiat!
H&c ejl fparjio margaritarum fecundum ordinem Literarum Alpha-Betlu
Prima vero particula inchoatarum a litera
ELIPH.
X IDES viri cognofcitur ex juramentis.
Frater tuus ejl, qui tibi fuccurrit in re angufla.
Demonflratio contenti animi pars gratiarum aclionis ejl,
Eruditio viri praeftat auro ejus.
Solvere debitum pars religionis ejl. 5
Erudi domefticos tuos, proderis illis.
Benefac malefacienti, dominaberis illi.
Fratres hujus aevi fpeculatores funt vitiorum.
Defperatis rebus quiefcit animus.
S, 9. Edit. 1. ^ pro &' et Cod. P. loco u^IaII habet trLJI.
b 2
10
15
20
i 3 j o«o „ „' -s «e »-, o
<5« JV JI (^^o JsjlJwdl ili.S».|
«~^oi
iUJI
e .- , o - ,o-o _T
< . y ktM (^tf-J jj IJ I -J
O S -o , O , , s: -o , . O, O «< ,
f ,Aa_2J I Jou -.xlaJ l J L_Xw*AJ ,»i*j
, c -o «-. , 2 , o-o j , , ,
«j^jmoi ^j jyi 2==^
o ,oj , Sc-o _ o -5 • -o
O ,U-o j 55 J — «""""' = "° "* " "" ° <J - °"° *~ — -*
<(jsjoJI »J5 ^uu «sJJI Aa&sL ^-« ^wJI ^l^aj
o , o , o
_■* -J " J •' — o - O«o j - o ,
<OjJn£ ^__JI -^Lj
5 - - - - l-o, O S «o J -. o _►
. <A-=-=> -J ( ^K'.A._-:_k J I * C-*>.*-vJ I 5 •,-=-=.->
— - O-o j o J O _» O«o j , , ,
< (.J.Y-X) I (^M-O-. J V *J I «A--E---3 -J
, ,-. -o , O O-o »— , ,
< (^LkJJI (^.«e (^L>-J_2_l -0\j
- — • - .».
s o-o j o o j , , d_
. «Xa-jJ U f-xAi--/.J ^ LJ -j
0» , 5 S , o, 0-o j , , ,
. -KaJU' AaIoC Ai_.jl <\.^L*V.J
, *^
iUJI
,_, O, S -o ,, o s , ,
. Lj-i.f==j -xUI /Jl-c J^*r==9*j
S. ii. 14. et 16. defunt in Edit. et in S. 16. Epitheton JUi' o-mittitur in Cod. P.
Occultare adverfa animi virilis eft. 10
Frater tuus ille e/i, qui tibi fuccurrit opibus fuis, non vero cognationis fuse
commemoratione.
BE.
Pietas erga parentes promutuum ejl.
Annuntia tibi victoriam poft patientiam.
Augentur opes liberaliter faclis eleemofynis,
Vende mundana aeternis, Iucrum facies. 15
Lacrymae hominis, quce eriuntur ex timore Dei O. M. refrigerant oculos*
Mane furgas, felix eris.
Venter viri hoftis ejus.
Sabbatho et die quinto mane furgere benedictionem affert»
Bona opera felicem reddunt vitam. 20
T^Erumna hominis a lingua.
Exprobratione beneficentiam tuam ne irritam reddas,
Bis dat, qui-hilari fronte dat. -
rf/
/ '
$£. '
TE,
Confide Deo/mc tibi fufficiet.
S. 18. Loco £ j^\ Edit. 1. ^Lw^l.' et pro *j«Ne Cod. P. habet^A*. S. 19. Deeft
in Edit.
25
30
3 ^ o-o j i*-
4 (JLo^l (^e SLn^I «JcLJJi
< AJ^*I f j-3 lXjU L* jy*-'' r 5 ^ lJ* lJ^IJO'
- O 0.-0 O-O - 5 »o O .- O-o j j ^/ -
j o o , °-o o s ,. -
4 aaaj -a3stU (JIaj
- o j i^o a - j o»o j .?_
.< An> -,s I fjs 5(3^JI JL\£==Ij
ua-^ j o _o-o - o —
s - -- *• a *e _ „ o 2o-o j j .,„
t&£=Sjf (•LxlaJI /jl£ C^A-!^' f^j*'
^ L_UJ* jj | LJ ,AJ ^j Joj
— -o-o„ j o j i-o„ j o j Y"0 jr -. o j 3 ~ ^
<(SjQ^J J 2 ^* |j 4^?= ' L^l^rsA^ Li-vAj
Q j jjjj- 5 O - j j j J - » „o O-o J J J
^Oi^i. AXAJj ^^}^-*^ ^^-Jj ^^ 2 * oW^' Li^AJ
«— - - J O-o JO— », -o J .- O J
35 < H^axJI l^j^ tjjJOI A^JLV
• m O
(UjyJI ^l I&Jwj ^ c^prM A^Jj'
^ - O - ij — ., £ -O J O -.
< / J.AJ JJ A««J\*kJ I L_JaJ
— O O«o — ^ — O «" -r
<j'J^a£^Lj lXj'Lkk^.1 (^jsJ
"". " £ " ;S "
O - u-o O - O-o j - _
< jjvxJL» aa v ji l_>Lj-
S. 27. Deeft in Edit. S. s8. Cod. P. et Edit. 1. .JUu . S. 31. Deeft in Edit.
OS,, J J O — jjoj 0,0-0 J J - —
S. 33. Pro Jjiaj Cod. P. 1. tijlaj'» et h. 1. inferit 4^-=» ^j*'* £^!p' Modejlia bo-
Maleficiorum repulfio eft eorundem provocatio. 0,5
Fac ut in fenectute afTequaris, quod elapfum tibi eft in juventute.
Hominis Ianguor in precando debilem prodit fldem.
Ominare bonum, confequeris illud.
Amicitiae adftrictio in reverentia.
Evita, quse fugere oportet, honoratus eris, 30
Multas manus in patinis benedictio ejl.
Nobilitatem fectare omiffione peccatorum.
THSE.
Tria in perditionem trahunt ; admiratio fui ipfius, avaritia^ et libido.
Tertia pars fidei S. Religionis eft verecundia; tertia pars intelligentia; tertia
pars liberalitas.
Doctorum S. Sapientum mors religionis clades ejl. 35
Hians aviditatis os non opplet nifi terra fepulcri.
Veftis falutis non deteritur.
Duplica beneficentiam tuam deprecando ejus meritum."
Regni ftabilimentum juftitia.
minis nobilem reddit eum. P. 33. Cod. P. inverfo ordine 1. <_*^vcj J^j • S. 34.
Pro Jiis Cod. P. leg. 7 ^o. S. 5$. Deeftin Edit. S. 36. Edit. 1. lAdwwj. S. 37.
Cod. P. ^j . S. 39. Cod. P. et Edit. ]. .*U*i!.
8
. O £ »o , o SO, , 5o~o
40 i U j JJ I j»a«j (js^o jA^ 5 y-t-.^ I i-Ay
o •• , - ** *
.• Jcsr* L^j Js:s>.
J O-O 4> O .-
, O O-o , , o~o J , o ,
.tyLaA5*Jl ^i f-i^aJl eci^.
J J O O ,0-o J ,
t &AA-*3 * .^yJ I (j**AA2fc
, ^ , s/o - ^ Y-o j
{A^AAf 'jA--Srl (w*AA2s.
S! O J O - •_,, JO-O ,
J J O , O ,0-0 j o
i&ijs. -Ol ja.
j,s«o-_,,^-« _■ J J, Zo-o , „ ~o £ j
<u^JOI -*U*JUI (^a-^j v^^ 1 J^t" (^=^
S. 40. et4i. defunt in Edit. S. 41. Loco *J.>sxSIj Cod. P. habet *1-xiJlj. S.43.
J , J O J
Cod. P. 1. -x==G"- S. 44. Cod. P. 1. -\#=-- Et poft hanc fent. duas alias inferit
o 0-0 0,0-0 J , , 5,0,0, 0-o j
*JL=cJI ^s ^j.*.! ,}--»--?■ Hominis decor in fnarfuetudine, et (Jh*J» £y*A\ (j-*As> PeJJimus
o ,
focius Satanas efi. S. 47. Deeft in Cod. P. et Edit. S. 49. Cod. P. pro -j-j exhi-
Praemium vitse alterius praeftat deliciis mundanis. 40
Cibus vitam fuftinet, mentem avroi^xetx.
Donatorem nimium laudare eji plus petere.
GJIM.
Liberalis efto de eo, quod invenias.
Multiplex eji pauperis moleftia.
Mendacium oberrat per horulam ; Veritatis ftadium in futuram vitam pro-
tenditur. 45
Praeftantia fermonis in brevitate.
Sodalis viri nmilis ejus.
Sodalis bonus-prseda opima.
Aflide pauperibus, augebis gratiarum a&ionem.
Solus gloriofus eft, qui mori non poteft. 50
HHA.
Hominis manfuetudo auxilium ejus.
Ornamentum virorum eruditio; mulierum vero ornamentum aurum ejl.
bet ii^j'. S. 50. Deeft in Edit. Hic ad marginem Cod. P. adfcripta eft fententia
leftu perquam difficillima, J^vlxJL» xiS^ j.aa*»^L» «Xs.. S. 53. Cod. P. 1. Jkc*.
ibidem. Tres ultimae voces in Edit. defunt, in Cod. vero P. ad marginem adfcriptae
funt.
c
10
> • o ^u-a »_.
< O ,a\w * 1 1 iU;
<j*J\XJI OUo^-s- _>.*« .a=_ fbllaJl v_jta*„__
.. (J SO-o J ^ O J „ 0S0-0 J - O J
55 <-_.U____{| _j>*,__*e _>J._il &>,__
# -- — o j y-o- j o j
iA^AAC /jA__~l _j,wj__
J J^- Oj 0„0~ j c
<dSX$> S yj\ e<J__
J f J O S _. O .. « — . ..O-o .. ».
< <Xj <J.._>I _> (_}_e ^LiJl |"*-__
OD . o , o-o j .. o
<•»'*_=_? ^.^Jl Ai___'
*L_yl
J-O- O ^j! 1 ^ -S -O _
60 . o.a_: _•_*_•' aAJI >,__>--
u -* ** - -*-**¥- ° ■*
< ^ .aVmJ L_Aj_JU «^) 1*2».
o • —
o _. 7*5 ^ _, -_*•-£ j _. o _. - O io-o _. o -
^a^I <j_: lXJJo ^ vl__r*_{l j£->
O- J .. O-O-o j
'«UA£ <JuJ(3 =OI J 1 ^---
_• O _. u-O itf «» Jl ._ -o j o ,
tv^-JJUI (<*•*-?_-! <xJJI ^^jU*-»
6b t (j^xXJ I ^ JCo _•_« vjcjV l^J.aJ I J---
O .. O-o O J O w .. O.— j j j
fJS^xJI _j,w*__ _j_* OjjJI (j_?J__.
S. 53. Edit. 1. *j_J__* • S. 54. Deeft in Edit. S. 55. Cod. P. pro _L_j___>^1
1. ^L-Eb^l. S. 56. Deeft in Edit. S. 57. Pro ^\ Edit. 1. ^Uo^l . S. 58. Cod.
,J, J-O
P. li^li rv Ss " S. 59. Loco 'xijs> quam le&ionem Cod. MS. exhibet, haud dubie
J-O
legendum &$*,_. prout in margine Cod. MS. corrigitur, ita etiam Cod. P. et Edit.
11
Verecundia hominis tegmen ejus.
Acida ciborum praeftant acidis fermonis.
Urentia liberorum verba adurunt praecordia.. 55
Elegantia morum praeda opima.
Vehementia viri perdit ipfum.
Sinceritate defiituitur ignobilis.
Ars hominis-thefaurus.
CHA,
Time Deum, fecurus eris ab omni alio. Qo
Adverfare appetitui, quiete frueris.
Optimus fociorum ejl, qui praemonflrat tibi optima.
Ex amico nofcitur hominis ingenium.
Timor Dei cor rritidum reddit.
Vacuus curis animus praeftat repletae crumenae. 65
Pulcherrimum fcedus facit fincera amicitia,
legunt. S. 6%. Pro .sU^j Cod. P. leg. ^awj. Hic loci in Cod. P. inferta eft hsee
^O^-o *. *j *3 . O ^ J .- O .- o ^ ^
fententia Lj^!L> ^^ A-} ^ *Jii*» C*J^L Qui religionem mundo vendit, hujus mer-
catus frujlra eji. S. 65. et 66. in Edit. defunt. Et pro ^k^. Cod. P. 1. A^. .
$.66. Cod. P. 1. Ijll.
€2
12
ci
tf AAJI (J^Aaw (^* /J^AJl l*c <JV^ .A3*
S— J^ 5 ^ j — • «/ -o jb .
fiJOjJj »0«<Jj =*L*aJ| ,A-i.
j a S
JlJUl
70 ^c^v^l ^S (jjJUJI MjO
o
O |-o bs« •
({jj?j2Sr\ ^s (jajJIaJI i|<3
<aJ*j> a^Ic <j^aJ«3j <jJjo -s^JI <JJi£ (JoJ^
~(j o-o .-^j j £ -o j - -
t ju/i &f ji3jSTSj3
75 •J^*" f-^"* ' j&<-*
' A ~ \ J * f? '
< AAJvA*^ t>=b.J I ^J-J^
o _o«o j jo-o j„ j
< Jjodl ^a *-*3V- ^J^
* Jij " " " ° -
,»■. J — ^ O S _ .. O — O-o O _ — .. O J
<lLouc Jv^-sr 1 i2AjUl >^-==> (i^ (*0
JlvXJl
». o o^> - s5o s £ „
80 <Aj jlxAii^l ^js^» (AJI f*J
G- J-
S. 68. Deeft in Edit. et pro *.ijJj Cod. P. 1. i^^-i pro qua le&ione, ut fufpicor,
forte legendum &^£\. S. 70. In Cod. P. et in Edit. deeft. S. 71. Cod. P. 1.
J o
Lja^srO! omiffo Js . S. 72. Hanc fent. Cod. P. fic exhibet *Sy> #^5 JJis J^J^
13
Optfmae divitise, quae erogantur in pios ufus.
Optima mulierum amans viri, prolifera.
PAk.
Acquiefeere in deereto J)ei cordis medicina ejl.
Medicina animse in filentio, 70
Morbus animae in aviditate.
Intelle&um viri adtiones, fcientiam ejus fermones indicant.
Amicorum confpedtus perpetuum gaudium.
Imperium ignobilium pernicies virorum.
Nummus avari lapis ejl. 75
Religio viri cognofcitur ex ejus didtis fadtifque.
Profperitas regum juftitia.
Benigne tradta eum, qui te injuria affecit, ut pudore confundatur.
Perfevera in compefcenda ira, et extrema tua laudabuntur.
DSAL.
Vituperium rei oritur ex frequenti ejus ufu. 80
*Xxi f} A\ y^\ ^3- S. 78. Cod. P. 1. %s*i^j. S. 79. Cod. P. pro L^xtt
habet <j£axM et pro &k»\js. Edit. 1. x3\^& • Ibid. Loco .x+sO' forte 1. «x»a=0;j .
S. 80. Haec fententia in Cod. P. h. m. exhibetur «xj ^lii^i ^ -^^sviiJI -i quam
Jnterpres Reg. vertit : avarum vitupera ob ejus oecupationes. In Edit. vero omiffa eft.
85
14
- O J 5 -o
< J.jJj» A£lb ^_ J m j^==>Jj )^===> «^-Ij V°<3
»» « #« J »/ — j «—- o 5o-o j o
*^£ji gj yi jj
= -°-0 5- O .. V-o j
5 — O — .. s -o j o
< 5 jM*2* V-jLaJ I ^=3 J
ipl
o,o«o «w.- .. V.O J-i^J
< (^jsAjJ I i «Xs». L^US^ I AJ «;
©0 < UCajT L*xl~ J lJTjI V \j
ojoe
, s! -o ,OJ o O-o j.Oj
<4-ajJI (Jxl jJ-^JI Aaj;
o -- O « - J J O ^ .. j o
♦ * -aVw U LXJla j OoJ m
J — — o-o O .. O-o j j ,_
<&Jjyl ei^JI Jj^j
S. 82. In Cod. P. vox^S^ deeft. S. 83. Loco XS^i Edit. 1. XiJji quam Je&io-
O__s-o
nem praefero, quare et eam in verfione fecutus fum. Ibid. Pro .-jajLkJJ Cod. P. et
0.-S*/-0
Edit. 1. (jAAJLiJi. S. 84. Cod. P. pro #LJ^J 1. ^LaJ^J. S. 86. Cod. P. pro
-
15
Relinque perverfum in perverfitate fua,
Peccatum unum multum quid eft, at commemoratio Dei et mille prasftita
obfequia paucum quid.
Quod principes guftandum praebent, adurit labia.
Gommemoratio amicorum Dei mifericordiam defcendere facit.
Vilitas hominis in libidine eji. 85
Contemptiflima creaturarum apud Deum pretiofa ejl.
Recordatio mortis exhilaratio cordis.
Recordatio juventutis fufpirium.
RE.
Conipe&us amici exhilaratio oculi.
Reverere patrem tuum, tum filius reverebitur te. go
Vitae commoditas in fecuritate.
Scientiae gradus fummus gradus eft.
Victus tuus quaeret te, ideo quiefce.
Mortis nuntius nativitas..
O - tl<0 J .. _CM5 jj?.. - ,wO J ,
cJiXicOt JJi 1. yiiJI y^z contemptus ex paupertate eth.l. inferit, Jtji (j«r, ..LJd! Xi'^i
Vrompta lingua fons cjl divitiarum. _ S. 87. In Edit. deeft. Et pro t-JdiJ! Cod. P. 1.
-J- J-Oj
u>JoiH> S. 9,0. In Edit. ^XeIjaJ. S. 93. 5U3j in margine Cod. L. explicatur per
Am.*s Pro quo legendum puto *Uu .
16
95 <«sJJI tJjfWj; (Jl 4jU*ajI uixOvsrl aj.U^
^qJuJI CjGJI Jjl£ (J"*"^ L^
1 . O,- J O-O-e J
<AAJl£ cJ-JJ Ol /J-o/
>—- o*
S — O .» .. ( C .-0 J - O ..
100 t vy^==> JjWI ^J;
»-.. .- j O-o O - O J » OJ O O-o j .- _
<*lyX«JI Oj* ^ ^l pUJI Jl^)
^_- .. O O — — — O - O-o j
<UJ A*l Jfssl ^iAi (^X =OI ^j
"" *"" -^ j£ **" •• -^
(JLj^j JtaJI J^ aJLo^, (<«'-*-" «-^
<AA-snrl ^l Jol v_>iAAsrl ^^r?J
O j
105 r C|3 JTj J^i^ UiJjl Cljj
j - C -o - •— j. .. £ -o J - -
< *-^Ia/JI (^-0 ^IajuoJI 5;IjJ
S jO _,o «50- .. 0-0 J «. o
< j^UdJl AAjJ (^3^0 y^k (^JoLJI <"UjJ
S. 95. Deeft in Cod. P. et in Edit. In codiee vero P. ejus loco exhibetur haec
^J>0 OS-O J - „j Oj
fententia 1$a»U ^ySJiS ^->^-j ubi pro 1#ajoLo legere malim L^kAaJLo ut ita verfio fit :
OJlentationes fcil. vancB ja&ationes lajfant animdm. Sin vero ledtio MS. retineatur,
vertenda erit cum Interprete Reg. Animce ad oflentationem ornamentafunt ei arumnofa.
17
Aliegatio certa traditionis efi, quse refertur ad legatum Dei. 95
Quum prasvalet concupifcentia, tamen obferva quod juftum eft.
Socius viri index ingenii ejus.
ZE.
Ponderato homines ftateris fuis.
Ubi frequentia eji re6torum hominum, ibi eft mifericordia.
Sapientis error multiplex. 100
Scientiae defe£tus levior efl morte doclorum.
Vifita virum pro ratione obfervantiae ejus erga te.
Idiotae pietas vana eft et irrita, quae feducat; pietas fapientis mifericordia
cernitur.
Amici vifltatio amicitiae renovatio eft.
Mundi anguli aerumnis pleni. 105
Tenues qui humili conditione funt^ vifitare, modeftiae eft.
Ornamentum interioris partis praeftat ornamento exterioris.
S. 97. deeft in Edit. S. 98. Cod. P. 1. *^aJ}^j. S. 99. et 100. defunt in Edit.
S. 102. Pro ^ij.^,5 Edit. 1. A^1y=j et in Cod. P. £& omittitur. S. 103. Edit. I.
4X^- Et in Cod. P. tres ultimas voces defunt. S. 107. deeft in Edit.
18
j * 5
( « *.A>*k»J l
o j Y-o - ^ s r° $ ■*
O J |-~ -
< O J^ I (^ ^16J I j4AW
£5 J J _ O ;! -o 0„ O-o J J J
O J
- O O-o j _ O - O J l-o .c J
110 i lgA2 (jy£> JA:<^ I A^ia. « / *+ A ^ I 4>**
£ \.
„ O^ i OjO^ O-o J -
iAJyJy^j (•)*£ / .AAJ a Tr ^TtV^
^ w *© ' O — O O-o j _ ,- ^.
< i«jLw.aJI LaA^ / 's («jl.s»vJJ'l A««cJ\.sw
— w^-OJ^^ _- O O-O J J J
< (^IwjJJ! AcsJ^ (^UwJj*.! 0ȣswj
*— .- ^ J O-O 55 JO-O j ^ *,
o j Y-
J J «^K SO-o J .. O J
115 <^X:srl^w ^U^I 5'
i A ■l<^— >/;i)l ^UuwiJ! -r«X>w
j » .s
■.A»mJ I
«O -w^ o 3 «o J
c
j j - ;s -o o ^ o-o 2 j £
( S.*o\aXJ \ ^ yfj\ Jy***
j -- s: -o o o-o j o ^
< ^ ^ A/uaJ I ^LxJ ! (m^aaAj
„, ;; -o ,. , j ^oj j 2o-o ^ _
< y£j| / Jl LgJ jil ja^oJSI -j^j
S. 108. itidem deeft. In Cod. vero P. pro ^j-s^' legitur «•ysv'" quam ledlionem
prasfero, et in verfione fecutus fum. S. 109. Loco s.y&\ j$yM Cod. P. legit £j$j+>* •
S. 110. In Edit. duse ultimse voces omittuntur. Et in Cod. P. pro L^o (jo-A^l
legitur LjJU ^£k£. t . Sed et hsec leclio vitiofa mihi videtur. Malim legere t
[qjS uo^lS in qua fcil. futravSpunrla non efl religiojincera, vel l$«*i yai^i. ^) nifi in ea
19
SIN.
Pravse fufpiciones de anguftia animi fcil. angunt animum,
La6latur vana fipe, qui gaudet rebus mundanis.
Peffima indoles eft f^iarocv^u^ia, in qua non eft religio flncera. 110
Hominis agendi modus prodit ejus arcanum.
Hominis falus in lingua? continentia.
Quies linguas tranquillitas hominis.
Sacrorum antiftites regunt populum.
Amicos inebriare peffima ejl indoles. 115
Debilium arma lamentationes.
Celfitudo hominis modeftia ejus.
SJIN.
Dedecus fcientiae jactantia.
Peffima negotia pravo commifla.
fcil. folitudine fit finceritas, quod eodem redit. S. ni. Edit. 1. ^aj. S. 112. 113.
et 114. in Edit. defunt, uti et in Cod. P. S. 113. omittitur. S. 116. Edit. per-
peram 1. *lixAail. S. 119. deeft in Edit. et pro yitiS JJ l^j-SJ Cod. P. 1. \^»fi\
D 2
20
120 <<JU___ J I l-aaL
125
C_5t 'JJT^
y -- -> j *v — V"
, - 0~> , O 5 O , , O , O-o , S s ,
, J o
< <__Xa_-U L_XA-yij
, J O-O J , , T_3 N- ,
< ^UUI sl.'i ^jUrsrl ^lAjii
w , _, O J ,OS S , O
~y-Sii
— O _»_-0>-© j O — _-0.jfo<-o .» O —
, aaaXJI lJ y _C*J_^I Li
-o jj
</w*IaJI AAAAJ (^j^c /wAaJI o*j
J J , t O , 0.0 J o
< AJ'l_S_ J ^ jv" / V-X^3
O S "C ^ _. O-O j -s
, , S jo J J , > o ,
130 ( -AlaJl lijuj O _aa_j
. 5: -o *—,, Of^ J O , ,
. jI^aJI *lgj c^^JI »*X-3
J 5* "O , , O-O J , ,
< u_jA___a>*J I /j (^uXaJI *JA«3
,^-00 ,0 0-0 j , ,
S. i_30. in Edit. deeft, et pro ^♦xi Cod. P. 1. j*j,. S. 122. Pro _y*j_i Cod. P.
j ,
habet *XxM. S. 124. deeft in Edit. et pro _Jj.«> Cod. P. 1. i f \jj>. Ibid. Loco
qjU=_vJ. malim legere qjU=sOJ. S. i«6. In Fabricii Specim. Arab. pro hjm
21
Subftringite lacinias in ftudio Paradifi. 120
Avaritia divitis poena.
Exigua portio fapientiae praeftat multis operibus.
Canities tua tibi nuntia mortis.
Cordis medicina Corani leclio.
Dives avarus liberali paupere pauperior ejl. 125
Lex amicitiae ejl, non effe importunum.
Peffimus hominum, quem metuunt homines.
SAD.
Veracitas viri falus ejus.
Corporis fanitas in jejunio.
Patientia tua vicloriam tibi conciliabit. 130
Praecatio noclurna fplendor diei.
Integritas corporis in taciturnitate.
Incolumitas hominis in linguae continentia.
legitur iJta». Ibid. XsX^i^ Ita fine dubio legendum cum Cod. P. et Edit. loco
x*^\\ fecundum corre&ionem in margine MS. L. S. 137. ^xL> fic lego cum
Tefdid fupra lit. Cj loco «suAaj uti in Cod. L. fcribitur. S. 128. Pro fji,) Edit 1,
<isiUi. S. 130. 133. et 133. defunt in Edit.
22
_ _ o 2co j _.°_ _ _ o o«o _
*jl -wjjjl (^.^olJ jU__»_3l L_-A-_J.A_)
" o
j j o - 7-o j o j
]35 <: o ; awj ( J.__ i l_srl C^i^
i LJ< v ^ci> ^X£t=3J f l___*;i_ I .^-^
„_. _3 *--> JJ __•_-.- _- —■ Or>0 __< -O _» _- _-_
( «. v iaJl .3 oJL_i« ^J^-" (5' Cl^r! 1 -^" /• ^"^
<__L_aJI
_ s: -o _ o _ _ _ o _ j o _ __
( / _] \.x'S <xAJ I ,a__ l_i»; ^js*e / JUw <__k./--
_3 >* j _o j _ ~o _ _ _
^ v_X__2^l (_}.£= / «J^ AaJI (•js v ;_3
_ o
J _ 0_: _ |-o J O _
140 * /*" : r"_5 < -r** A /i'- s -'' ' ^rS*- 5
o _
_ _ i _o O .£ O 0_ O-o «__
(JJ^^I <J<-=--l (js-o oaXaJI >lw_
_,_•«© o_ o ;£__ _ _• _o j o _
( /•» LanwJ I (•*. _-J_- (•>"« -Awo I (•) L»v- AJ I V-_J y_3
_ o 2o_o _ _ _ o _ a _
_^jl »>_j_-l /Jl (j.____3_j (J~- cj^^- 3
_ O _! «C _ _- «O __ 0_ 5S _
i UJlXJu (^.jjoi 9 ij i^j.+f, ^y^o
_ 0-0 _ 5- _ 2 o _.o-o j o
145 <; JvaJI / *aa_3 (•*_■- Jvj-l L--\a_--JI • *A__3
j__ - - o_jo_ _ _
_ oJVj , «Lfl (•>"- J^^O 1 «L_3
_ _ _ J O*o __ _ _! -£> _ _,
< (j».aa^cIaa v J I As IajJOI c-ajsI^s
S. 134. Edit. 1. ,L_-.^. t_A_»U> fed praeftat cum Cod. L. legere jL__-'_;l <_— v_>l__>
propter feq. jj-cL'. Ita etiam 1. Cod. P. fed pro jL__.'_.l vitiofe fcribitur jL__0(J .
jOj J O _ JjO JjO_ jOj o _
•S. 135. Cod. P. pro __-___-. 1. t_A*/_> et pro xjZmj 1. .jeXw S. 136. Edit. 1. g^X__-_j/.
S. 137. Loco ^.«XH Cod. P. 1. _j-na5L S. 138. JUu deeft in Cod. P. S. 139.
23
Comes fis bonis, fecurus eris a malis.
Stulti filentium tegmen ejus. , 135
Conciliato tibi cognatos, multiplicabuntur affeclge tui.
Integritas religionis in abftinentia, et corruptelae ejus in concupifcentia.
DAD.
Perditur opera ejus, qui in alio, quam Deo O. M.fpem ponit.
Suum cuique victum fpofpondit Deus.
Ictus amici penetrantiflimus. 140
Frui rebus licitis illuminat animum.
Ictus linguse gravior confoffione haftae.
Errat, qui improbis fe acclinat.
Errat, qui religionem pro rebus mundanis venalem habet.
Anguitia fcil. affliciio animi gravior eji anguftia manus. 145
Anguftum eft pedtus ejus, cujus angufta eft manus.
Arctior eft mundus, quam ut capiat homines fibi invicem infefios.
deeft in Edit. S. 140. Cod. P. ultimam vocem legere videtur ^iV^l . S. 142.
143. et 144. defunt in Edit. S. 146. Cod. P. etiam habetj<X/« fed in Edit. addi-
J - - -S J -
tur arfixum s Sj«Xao quod prsefero. Ibid. Pro s^ Cod. P. re&e legit aJo.
S. [47. Loco <^s fcribitur in Cod. P. ^ .
24
u> r* — .- -> ' O — -■ -
i aAJ U /Vj (^.*> 4->U?
— — o*-© .-. j o —- -- J
<AaSUJ^ ^JjJ ^^J (^Jjk
*— >- O JO^O O j O — S5rO ,-, .-, O J O"© J J
150 (^UaJ^I /J^. (^ AcUaJI 5tw>j V jJI J^lo
J J O — -- J — O — JOJ ,- —
< Axxj yuOJ ^j,^, , Y C JUa
— 33 <■© .- -, O — O 5 ,. JO-O J — «.
<U-\SkjJl L^-vaIo (^s^o <Jjl ^J^I L--\a1o
_ O 3o^5 — '.— , o
< JlfSa^l ^* J^
J * - J _ O - J O J - _,
< O li^ y^" ^** \^)>- J Uo
j ^. - .5--. - - **/ j - 0-0 j ., _.
155 i& r /j*£. «sJJI <X-cUa 0>X_£> j<-KxJ| Aslio
<aJ ^l >! ^ T J ^j^
*UdJI
J J — O - O - 0-«3 J O J
< <XC-a2J ^J 1 j,XJo
* * -O ..- O — O 2 . J J UrO j o j
«aaCjJI J^J ^ (Jjl oltyi Jl?
J J - J o - 0-3 J - — j
< %£*£) ^ f*«Ai_i v J ! ^e JUd
^» *- — O-o „- jj j ., 53 *o -*Oj
160 <OJ^JI ^J\ o<3jaj, JliaJ! Jl_>
,,l I lllll - - — -1 -.....-
O J
S. 148. in Cod. P. deeft. S. J50. Loco uiX_i Cod. P. 1. ^Li quas le&io om-
nino praeferenda mihi videtur. Verte igitur : Longa vita cum obfequio Dei honorifica eji
5-. S-0
Prophetarum frarogativa. *X_i nempe eft plur. ra £xX_i Vejiis qucs donatur bonoris
- j - - j -
«rg-o. S. 152. deeft in Edit. S. 154. Pro jtaJi Edit. 1. j.X_==> • In margine Cod. L.
25
FA.
Felix qui confidit Deo.
Beatus ille qui cum fanitate viclu fuo fruitur.
Longa vita cum obfequio Dei de infltis Prophetarum dotibus. 150
Protrahitur vita ejus, cujus abbreviatur labor.
Studium eruditionis praeftat ftudio auri.
Fuge res confufas et tricis plenas.
Moeror ejus protrahitur, cujus fpes abfcinditur, vel diminuitur.
Obfequium hoftis exitium, at obfequium Dei praeda. 155
Beatus ille cui non eft familia.
DA.
Injuftitia viri profternit eum.
Itegum tyrannis plebis praeftat imperio.
Oppreflio oppreffi non irrita erit.
Injuftia tyranni eum ad interitum ducet. l6o
fcribitur etiam y^> > quam leftionem fi fequamur, verfio erit : Moeror ejus protra-
hitur } cujus multiplicatur metus. As>j enim non folum^m,fed etiam metum denotat.
S. 155. Loco *W1 Xclls Edit. habet aN5 'is\.h^ cum ^ prsefixo. Cod. vero P. tres
ultimas voces ut aliam fententiam exhibet. S. 156. deeft in Edit. S. 158. 159. et
160. in Edit. defunt.
E
20
*- f 0.-0 **-55 -- O $J -»* 2 -• O-O *—C! —
fiyi ^ ^ j^i ji^ji -n^
c; --o w ^ -. o 5 --o £
<«5JJI J,L-..==s ^lkUJ! J.L'
5 ». o»o o j d! • j ». = ». s »o j o j iS_
<^»*3 pJjfeJI ^ Jioj l^fi' ^JIUJI ;v ^ JJo
.- , O O ~o J Uj O »? -o J — O J
^yi JJaJ Ji-i)l A^AJd
j »oI ,» '»• So-o .S
165 < -^cl ^e^l Jjj
j »o»o
(^A-XJl
< l»==Lo -^XJ' L»»vo (ji*£
< aAjaJoj' [*sX»0 I v-^a^
G— - 55 »o j _ ^
f^A^kj JU-i)l a-oIjc
— o o«o ^ 5; 0>-0 5? j j
- O 50- £5 £ J ,
170 <JJ--l-Ss. /*ijJW3 (^0 y<C-4» <J-?lc «i-XC
O J O»o J »v _ J O »- O.O J O J
i ->**aJ I I* J^JUC ^-.J | -isKKjC
o o
f U-»AA*==5 /^!» /^v^' 0|>.^ i^*S J lj OoJ*C
S. 161. in Cod. P. deeft. Et pro *\Ji> Edit. 1. *Qo. S. 153. Cod. P. pofterius
membrum ut aliam fententiam exhibet, h. m. »-*^*>*-» (Hj--^ }^> omifia voce y+s. in
hoc membro. Pocock. vero in not. ad Carm. Tograi, p. 173, utrumque membrum
s _ .. o»o oj s? j .. 5 — a»o oj £ j
conjungit h. m. --vA/w-i *^J& y+s. $s 3 jjjgS *.5Ua»l j+s. yis • S. 165. Pro -r-r*^'
Cod. P. 1. F^s^ quod eodem redit. S. 166. Edit. 1. UiU et poft hanc fententiam
fequuntur duse alice, quas Codiccs L. et P. omittunt .=-U.v»Ls» ^j ^.x»» hojlis tuus
— o»o _. o j — o j» o — o»o j «.
inter latera tua. Et if-\x!l J^s. ^ y^^ _-**£"-" jls Ignominia paupertatis levior ejl ig-
27
Sitis opum vehementior fiti aquas.
Sultani umbra eft inftar umbrse Dei.
Duratio vitas tyranni brevis ejl ; at duratio vitae generoli ampla ejt.
Tenebrae iniquitatis obfcurant fidem.
Umbra claudi curva. 1(55
AIN.
Vive contentus, rex eris.
Sermonis vitium prolixitas ejus.
Finis tyranni gravis admodum efl.
Nobilitas animi oritur ex religione.
Inimicus fapiens prseftat amico ftulto. 170
Fortuna hominis adverfa praecedit profperam.
Tuum efl memorem efTe rationarium efTe generale inter libros Dei.
__ __ p — _
nominia divitiarum. S. 167. 168. et 169. in Edit. defunt. Et pro X*#JJ in S. 169.
Cod. P. 1. f*$\ • S. 171. Cod. P. ^OsJui — jms. . Hic loci in Edit. inferitur hsec
O ->~ -- — OS -. O-O,- O^^ ^ _. OC _ ^
fententia, quae in Cod. P. etiam deeft. jji cil_ (^*-^ J**j *Xi L^, ^^ tr^^s
j • Miror ejje, qui Jperent, nec tamen operentur ; et effe qui timeant, nec tamen
C«A
abjlineant a malis, S. 172. 173. et 174. in Edit. omittuntur. S. 173. QjLja
o - O _
t_*X_s j, £■•— J' * ta > m f auor ^ legendum puto non folum pro &c. x+ssd t j!««s prout
Cod. L. habet^ fed et pro v*^— => u-° £*^' u-5' i ut * Cod. P. legit.
E 2
28
O — 0-o J - J . «S -o j _ j '„
^o^JI AC.NJ JU_JI <Kj^a_
f f*j <_k,\J cj 1 -— -* W^A*-"
- - O - .- -
f >A./*i (_*•«■« »»*— "
- *■ •»- j o-o j o - - -
< _j.^__5*,.a' t J I jJ_ JM_.
-^j u^ jd-o^ , o .. u «. - -. ^ o j - o 2 o -o-o j-o ,.
i-_J_J_ a_>&! _> _>»«> ^*Jls:' ,0 ^^ __}£! ~-_7_JI 5-^i
- ".% O SO - « — g «. j
< <J&U- ^^ _j~o ,a=_ <J- 1_ fJ__
j j o- - i J ° - 8;
< Aw*AJ Ljjlc _j~o ___ V-jli
j o -oi
l_*
- o -
175
«v - - J O-O J O -
: j o-o j o
180 i ^j^-^y'! j-^> -^-
*~ - O-O _ - - S - O - —, J - -
<8 S L._I /J_: _£J_ _j^ <_)Jj\_
-o-o - - - cl o - .-, s -
4-<J_oLJl) _X_i__H _^« U_~_:
_ O O
U_^-^ ,J__ J l _,_: _£/.,__:
* O T-o J — O £ J O-o j _ ^
« a y __2_c I <_». I -V^». « _^5V ' *■*-£*—•
» — 03
*/ -£> .- . . o _. _.
185 f _j»jJsJIj ,.__ _*«* Jl-
oS oCo , oS o - o - o-o j o "•
< aA_oIj _-__.-' _j_* _JjI <~L_ju ^...Jl .__ a
S. 173. In Edit. haec fententia cum ea, quse N. 180. occurrit, ut una eademque
fententia conjungitur h. m. _.d___,_,lj _»<•*_,! ^__ _A_ . S. 177. Edit. 1. 8j~t_
et pro <sj^&» Cod. P. 1. _,>>&>• S. 178. deeft in Edit. S. 181. deeft etiam in
29
Tyranni pcena fubitanea mors.
Cuique nocti fuccedit dies.
GAIN.
Prasdam opimam habet, qui fanus eft. 175
Pretiofa eft dignitas Deo confidentium.
Mortem fubire facilius eft, quam familiariter converfari cum eo, quem non
amas.
Juvenis fapiens prasftat feni ftulto.
Caret felicitate, qui caret mente.
Pretiofa eft dignitas Deo addictorum. 180
Prodit te, qui te ad malefacla ducit.
Te decipit, qui te ad iram provocat fine caufa.
Ira tua fine jufta caufa turpis eft.
ReperifTe fapientiam opima eft hominis pii praeda.
FE.
Salvus evafit, qui viclor eft in religione. 185
Praeftat gloriari virtute quam ftirpe.
, ,E, S- U,
Edit. et pro £la ^» <£j&s Cod. P. 1. $z> ^ ifj^s omifTo £. S. 183. Cod. P. 1.
Sjus. . S. 184. Cod. L. mendofe 1. **^Ea>.> fed legendum procul dubio £+5C.2S\N
cum articulo ^- In Edit. vero haec fententia omittitur. S. 185. et 186. in Edit.
omittuntur.
190
395
200
30
O- M - O - „ o
< &»±£.j -&i (^*e »Xwj (^*© J^
ui - — dS J - O - O~o j o
<a).*oI /Ac (JJvj ^^yJI (Jjcs
— o o^ -. o — o — — . - * i *
03 O - J O j O 55 -o J O-
< «jJ^ol i^yS. jAS:- ^r^J I ^ j5
o^*o o — o— — ^- —
S O J O- IV J
< (J^AjCw <^S3 i_}^=s i ^
— - - o - J-° °- - - -
j . -o2
iUJI
O- S5 - J O J O- O-o J O -
-O O-O 05 O O-O-O JSJ
£ " " " "
J J O - °-o j -
f ^uo-2a» ^2j.s: I <3>jU
o—
<t>JjJI (j~c ^ c> Y *JI (^ j Osi
J J O J - O - O-o J —
O -O-o J
J . - O - O-O J -
( &Xj£> (J^Jd ^JI {-j.JJ>
S. 188. Pro ^xi Cod. P. 1. xiLi perfpicacia. S, 189. Pro ^* Cod. P. 1. ^.
S. 190. et 191. in Edit. defunt. S. 194. deeft in Edit. Uc. Ita bene 1. Cod. P.
pro U^j uti in Cod. L. mendofe fcribitur. S. 195. Loco ^xi' Cod. P. 1. ^i' .
S. 196. deeft in Edit. S. 197. (joj^sxII ita procul dubio legendum cum Cod. P.
31
Salvus evafit, qui immunis fac~tus eft a pravitate animae.
Ex aclionibus hominis cognofcitur, quo loco natus eft.
Tolerantia vinces adverfarium.
Rei ramus indicat flirpem ejus. 190
Hominis liberatio in veracitatey£ta eji.
Quolibet in corde follicitudo.
Praefiitum ingrato beneficium perditur.
KAF.
Sermo viri, quid fit in ejus corde, palam facit.
Veritatem admittere vel eloqui pars religionis eft. ipp
Robur cordis ex fidei fanitate.
Avidum enecat fua aviditas.
Prudenter dirige negotia tua, immunis eris a lapfu.
Prsetium viri conftituunt bonae ejus actiones.
Socius hominis indicat ejus religionem. 200
et Edit. pro corrupto (ja^sOi uti Cod. L. legit, quod vitium in margine huais MS.
ctiam corrigitur in {jaj^=OI . S. 198. jv**^ £ lta ^ ene ^od. P. vel potius «i
&*£. fine artic. jl uti Edit. 1. pro iiWxJJ J uti in Cod, L. vitiofe fcribitur. S. aoo.
et 201. defunt in Edit.
205
32
5 55 - - . , o 3o-o j o j
,- -o e*_ O .- O/O J __,
*-*-$JI (^» v_--JJiJI jj*
j , o3
Jl£=JI
O _- o--o -*- - - _r: ^o j __■ „
.l-^UJI iljO aJJI (Ofc
O J O S , VrC , 02 § , . $
dU-S^I / _J / _J_a.il i __=»* -ili
, J J , O ■*■ O-O J , O J
< (^jAj J-C A^JtxJl (^jljA_==.
~- , o s -o , ,
< s l<_. c-AA/iJlj ,J------>
j j , , j , s . , ,
. o Jw_s_ t_»AAw < ___r u /Ji_=_p
O T-o o o~o j , ,
<J^i ^ J^Ji JW-==
o , o-o , j u £ , ,^, , ,
«cj^JIj UC^ l v $ UU£=,
j 7 O 0~» j T-o j , ,
210 <j\0J&X\ C*js?\ JI- T --=
j,, , o , , O 3 , o s ~a jj o , ,^ , ,
< Aju© _JoJ" o (mI IaJJvJI ^jaa..; ^** UHa_==>
ts , S -0 , ,
< U-^b* ^A/iJb L <*-==
J , O-o J O , , , O-o j O _
.l_^A>JI J\/3 f\X_=_JI ^J
O,0-o j o.
S. 202. Cod. P. hic inferit hanc fent. a*$j L> ^j-yJ' i<Jo Pretium viri quantum
animi habet. S. 204. et 205. in Edit. defunt. S. 106. Loco ti----> Edit. 1. Li___b-
S. 208. Sententia hsec in margine Cod. P. adfcripta eft. S„ 209. et aio. in Edit.
33
Improborum confortium damnum gfl.
Satietas (divitice) durum reddit animum.
KER
Verbum Dei medicina cordis.
Infidelis liberalis Paradifum magis fperet, quam Muhammedanus avarus.
Ingratum effe erga beneficum perdit beneficium. 205
Senectus ipfa morborum fatis.
Invidia irtvido malorum fatis.
Perfectio fcientise in manfuetudine.
Pro omni cura tibi fufficit, quod fcias moriendum effe.
Liberalitatis perfeclio deprecatio ejus meriti eft. 210
Sufficit tibi ex vitiis mundi, quod non permanfurus fis cum eo.
Canities certiffimus mortis nuntius.
LAM.
Lenitas fermonis vinculum cordium.
defunt, et pro jlJOCs^l Cod. P. *x* jliO^S. S. 211. Hanc fent. Cod. P. fic ex-
hibet LitjJS «J^aj y «^jj^x (j* &\x^a fufficit tibi ex vitiis, quod non maneat mundus.
In Edit. vero convenit cum ea, quae in Cod. L. eft, hae folummodo differentia,
quod pro axw ^juj legatur ^.Juj' omiflb *x* • S. 213. et 213. in Edit defunt.
34
fc> - O J . - ■ ^U* i) »,-
O J O-O j o S -o
215 (■ jy*^ L r' k £'* J ^ U*^
< ASkl^/ JyjM>3^ (J^i^
S ■* - O O«o _ O J - O -
tf cV^^^/P ejl JsiJ Sl JUr^ gjlJi J^=J
j - j j — - - — o-o — — oS— j — j — »- — — 5o-o j o - o-o S— o -.
(Ouij (J^vXJI ^>2JU^ Q JJy*J cAt"^' «AaxJI C^Ij^J
J OS
JJ JJ » » JJC o - - o „.
220 A^Jt^ JUo AAy^ L^a£ ^^
j --...., j - j j *. - -^- <* *
S- -oj « — u-o j — o —
«aastI kj^jj {j~o &*ojj *X*JI ^jjsJ^st*
O — J 55 O - O-O J , O J
J J J -O.£0-o J — - — j
o .y-
225 fjS-rl UJ^^ry jl ^l Aa^ Ua^
- - - O - - - -
{ Ll^A ' Ja*J ( •J*'C |'*<-AJ L$
- -^- O-o j j j — o-o j ^ —
<f\X£JI q^2=^ f*l ; ^=JI y^Jlsr*
S. 214. Pro aVJt» Cod. P. 1. ,*Uy> . S. 215. deeft in Edit. et pro ^L» Cod. P. L
— .5 5>0 -. J .- O w «O — O—
j**xM ^». S. 216. deeft in Edit. S. 217. Cod. P. hic inferit XJj-cjH ^ 'ijQ»A\ u ~.*J
s - - o - JJ-O^
Bona fama non ejl ex fui jaEtantia, S. 2t8. Loco SLsvLao^ Cod. P. L *XsvL\a^o .
35
Mitem praebe aniraum tuum, amaberis.
Canities vitae nomen non meretur. 215
Invido non eft quies.
Imperium icientiae deflciet nunquam,
Quaelibet inimicitia conciliari poteft praeter inimicitiam invidi,
Si homo videret vitae terminum, et quam cito attingatur, fane odio haberet
opes et ludibria earum.
MIM.
Qui magnas res animo molitur, longae funt ejus follicitudines. 220
Cujus fermo multus eft, multa efl eum reprehendendi oceafio.
Aquatorium dulce maxime frequentari folet.
Confeflus fcientiae hortus eft infiar Paradifi.
Vehementia indolis hominem perdit.
Improborum focietas ejl navigatio per mare. 225
Eum non pcenitet, qui tacet.
Confeflus ingenuorum mummenta. funt fermonis.
JJ55 O «.« J^S p^
S. 219. omittitur in Cod. P. S. 220. a£*tf> £*X&. Sic legere malim pro &m & £*Xs.
in Cod. L. Cod. P. et Edit. etiam 1. <Zls. , et pro ^Us Cod. P. exhibet J^Ja . S. 221.
deeft in Edit. S. 223. In Cod. P. \jb\jj ^ omittuntur. S. 224. deeft in Edit.
S. 226. itidem deeft. S. 227. Pro ljJLssv* Cod. P. 1. uuXss* et pro ^a^» 1. 4j*2j>«
F 2
36
235
240
_ o . . U - o-o J - ^ -
»< -o j — j — O So-o j j - — j
J JOJ
O £ -O J - J J O-O J J
230 <<_>aXJI |*US i^t>*^'^ J
O — O-O a^ ^. ^. O .- O-O j ^ o
i Jda)\ L «J jjJl/^Jlj LJ ->J l*j
- j i- - - - o -^_ o - - ,. «.
< lXkwI» V_ r >L$j ^^>A2s>. Ooj^AJ /Jl ^AJU
o-o-o — o3 o Ks- ** *- "-»
<(ji*_iJI 1X3*«! (-3 ^-*- J *-***! ^
— 0-0 ., j O-o J O ..
^3;^.— — o c! — S — o j 0*0 j ^
i S^. j\J (^o j^.1 iw" aJI ^lJ
- O - O-o J J O J - .- O - J J
< ZjyOXy.) I J A-^XiaJ Jj L_£>.a>£j u j
- =! -O J J 0-0 O - J - - —
< i^uJ I /j (^-c^Y ' A: r*5 2 j/w2J
o .* -o o — 0-0 J - — —
f. «JWiJI /J A: tmJ! 5w2J
j «o3
•3 O J O- - O — — O O-o j o —
S. aa8. XaJuU. Ita etiam legunt Cod. P. et Edit. fed malim legere X>Jux •
S. 329. et 230. in Edit. defunt. S. 232. et 233. itidem defunt in Edit. Et in
o =! -s — . i)- j
S. 232. loco Jllili Cod. P. J. jJJiJ,. Et in S. 233. Cod. P. pro £**** 1. Oax3.
Virtus viri fub ejus lingua.
ConfefTus-juvenum (fcil. vana narrantium) corrumpit religionem.
NUN.
Lumen hominis pii de noctu furgere. 230
Oblivio mortis rubigo cordis.
Illumina fepulcrum tuum precibus nocturnis.
Annuntia tibimet ipfe mortem^ quando incanefcit caput tuum.
Dormi fecurus, cubabis in lec"lo molliffimo.
Votorum fumma eft animus fua forte contentus. 235
Ignis faclionum igne inferni ardentior.
Lumen canitiei tuas rebellione ne obfcures.
Cultus Dei colluflrat faciem hominis pii.
Veracitas colluftrat vultum (exhilarat frontem) .
VAW.
Collocare beneficia in loco alieno eft ipfa improbitas. 240
S. 234. jj-jAJL Ita re&e Cod. L. et P. legunt pro corrupto u^jii. uti Edit. 1,
S. 335. et 336. in Edit. defunt. J^i ita lego pro mendofo ^» . Et pro XSjiJ! Cod.
P.l. Xj^svJJ. S. 237. Pro i£Lu£ j£ Cod. P. 1. <&uJZ* jy. S. 238. Cod. P. et
Edit. hanc fent. omittunt. S. 239» Edit. male L «X^ii loco *i»^51 •
ry
38
O J- U > , U 1 G r Or^ .. . , _ J O
, S -O ; - ... _ O j:u,<5 _>
J J O - - J .- J J O J «_ - ** •" | 50-
< &jdc_. «^"j <*-*A_k 5 Lw ^ V J <J^«
£ £ rO ., o 90. O- OrO J ,» O x
£ AwJ I /J^AASs. ^_)~9 V^__, * ^J I 5 _\_S_*
- — O - ..,.-_ o „ «^- , ,„
243 < lJJ~- (Jobu ^^ lJLJ«
.» ,J o, o - ». < ~
~ - o J ' fl so "
< Ou\>w,__, (^~>© Oaw*^S: (J.J a
5 JO- o _ «o £ „
*,,o2
- O - O - O«o J j J
• J . OnO — . O ,, , O _
250 <ju\*JI A-S*^ ^o CjlgASb
J — O J * — "O ,,„ JJ- «_ s: «o , ,.
< oLy J /Ji>5JI >_b« <3u'__,l JujuiJI Jb
<l-*-5_* j I ^y Ol i^TJ^
, 3o»e - «^_«. <• J „ 02 .-^- O „ O »J - „
j j e o - o«o j s „
». JO. „ tSK> „ „ „
255 <&A____I .a_: JyjJI -ji*„~
S. 241. et 343. in Edit. defunt. S. 343. Pro f^*s Cod. P. et Edit. 1. f^s^-
S. 344. Loco jaJJ Cod. P. 1. ^awJJ. In Edit. vero haec et feq. fent. 345. defunt.
„ „3„ — — -
Pro _)U.t- Cod. P. exhibet ^JU^- S. 347. deeft in Edit. et in Cod. P. S. 348.
39
Benefida Dei ponderofiora funt, quam merces ejus.
Stulti imperium (vel amicitia five auxilium) cito evanefcit,
Vae iili cujus indoles mala et forma fceda ejl.
Praeflat folum effe, quam converfari cum malo.
Etiam te male tractat, qui te negligit. 245
Amicus tuus eft, qui tibi non adverfatur.
Vas invido ab invidia fua.
Qui infanti profpicit, a Deo fuftentatur largiter,
HE.
Sollicitudines viri funt pro ratione negotiorum ejus.
Cave ab inimici confilio. 250
Fortunatum angit vita futura, miferum angit hic mundus, in quo degit.
Philautia perdit hominem.
Utilius eft te ipfum fugere, quam leonem.
Cupido viri anguis eft injinu ejus.
Cibum praeparavit, nec tamen ipfe comedit. 255
— ^O^O-o.
Cod. P. hic inferit hanc fent.^j^»^i JS$ ^^ 3-Jj Vee illi qui odio babct Ubcros ho-
mines. S. 249.^^00. Sic legendum fine affixo s quod in MS. additur. S. 250. Loco
- - o^
d,l^ii> Edit. corrupte 1. qL&ua4 quse vox nihili eft. S, 251. et 252. in Cod. P,
omittuntur. S. 253—257, in Edit. defunt.
40
o
t Jju ^ j&j tj&Jjsr f UJ&
j j - o _ 0.0 j a
i AA^-O I* .^j l A.^
O -0 J ,. „ O - ,.
j s «o...- ^ 5o 3
Jj ,ijj - O m — O —
c <v b*.*o -o ^J-J L\h J . c ^ -■»
- o -O - ,.
26o < JolxU Jii ^
- o s - -,
< jljUlU *c ^
26-5 < 5^1) lij 5*
<*J oO 2 L^ oO S
J - — o — «. o _ „ „
*cd1
.-_.- J I* J - «. - i 1 ..
< lJJ j Jo Lo lJuuU
S. 258. Pro iJjsis Edit. 1. ^Ui et in Cod. P. diue ultimae voces defunt. S. 259.
deeii in Edit. S. 362—265. in Edit. defunt. S. 264. in Cod. P. etiam deeft.
S. 265. Pro li*, Cod. P. 1. s li 5 . S. 266. ti^jl. Ita quoque Edit.l.fed Cod. P. ex-
41
Perit avidus, nec ipfe novit.
Confilia viri ejus pretium conftituunt.
Profer quod penes te efl, ut inde nofcaris.
LAM-ELIPH.
Non efl religio, cui non efl virtus mafcula.
Non efl paupertas fapienti. 260
Non eft generofitas mendaci.
Nulla quies invido.
Nullus mceror contento forte fua.
Nihil inviolabile efl improbo.
Nulla fides mulieri. 265
Nulla excellentia impudico.
Non efl fides habenda ei, qui jusjurandum non fervat.
Qui virtute caret, non efl dives.
JE.
Tibi eveniet, quod tibi decretum eft.
hibet ( 3Jo quod convitium notat. Verum, ni fallor, prseftat legere ~*3 pp. pes
fcil. anterioritas et h. meritum, excellentia, S. 267. deeft in Edit. S. a68. Cod. P. 1.
Ui. S. 269. deeft in Edit. et ^XI in fine omittitur in Cod. P.
G
42
270
= - * *%P- •
*> J O-o J , -. S -O J _
< jY*J I (^3 AJJ JUfiJ I j\j *J
J J f i° - . - - J O * .0 .. j j O _
<aaALj l Y ^=? /jyyl O^Aiaj
^Ail^. U (jl J*oj Ijl ^JjLstT ^Ci
." J -J. J » •* J jio-o j „
. ■" _ V? 1 . 1 - - 7. 0^-0 o „ 0-0 j j o -
^75 <jAa£sJI JjU^ <JI JJ^aJlj Ol aaL
° ° f I I " vf -»-- 0,0-0 j j .-
'f&V' oL*osJjy d^Js * J| Ojj^j
OS-o j ». _, o- O-o j .°,-
q**JuJI £^\j e-dJJl /vwlj
S -o ^j, -. ,. j j j * .0 j j O -
< JvaJUwJ I «X/^L^^J (J^* J I JOIwaJ
„ s — 0-0 . — 0-0 s j o — 7'«— j _ s -e — s-o s _ — .» _
^JU. fXaJI lXJ^JI a_LJ Jy^L? f<XwJlj <JJI ^j /iJw^
_ o So-o _ _ j o _ 0-0 _So-o o _ __ j _ s -o _ _ s -o _ « », -o
^2AJ^I Jx lij^A^JI fLftl -A<* (i^ jjjLjl- (OUiJlj ^IaaIJI
S-OOO .. Oj _ „ 0-0, _ o * -o _ o 3o-o_
A_a_JI J\a_ <_>* -jl^r*** i_^:_.l_,_ H-__aJI^ AySa.Jb __>**._! Ij
^aaaLJ I aJ I __f £j <^a_ AaJ I ii*a ^ I Jj^J __*___-_J I Jv T :s_"
. ^$u_JT
S -O O J
i, 4A3«aJI (j,„j__a _JJ I rj5-SJ '^-v-J
S. 371. Pro «Xj^j Cod. P. 1. -S__ . S. 273. deeft in Edit. S. 273. Jt in Cod.
P. omittitur. Ibid. Pro .siU- in Edit. mendofum XsLi. S. 274—277. in Edit.
43
Obtrectator una horula difcordiam facit per menfes multos duraturam. 110
Auget eleemofyna vitam.
Victus te appetet, quemadmodum tu illum.
Securus eft meticulofuSj cum pervenerit ad id, quod metuebat.
Succedunt negotia patienti ad votum fuum.
Veracitate (finceritate) homo perveniet ad conditiones nobiliffimas. 275
Dominium obtinebit vir in fuos^ fi bene eos tractet.
Defperatio quietem conciliat animo.
Homo beatus eft in focietate beati.
Veriffime fuperiora dixit Vicarius Dei. Pax itaque fit et laus Deo, Regi
fapientiffimo, Creatori lucis et tenebrarum. Sit etiam benedictio fuper
praeftantiffimo mortalium, qui mifTus efl ad albos et nigros cum gratia et
muniflcentia., miraculorum, virtute Dei, patratore Muhammede, electo
Dei Apoflolo. Propitius denique fit Deus ipfi, familiaeque ipfius, homi-
nibus optimis, fancliffimis.
Finitum eji opufculum cum auxilio Dei, optimoque ejus adjumento.
j ji j- -j jjo,
defunt. S. 274. Vxojy*i\ Cod. P. \. ^<>S et pro s^lj-o 1. ^\ y ^\. S. 275. iX^, ita
refte 1. Cod. P. pro corrupto ^Lj uti Cod. L. habet. Ibid. Prsepofitio J! in Cod.
P. omittitur.
g2
COLLECTIO SECUNDA.
40
J - - O J j/j
J «V - J - .. - - O-o », j ,. ^, <-o „ J „
. 0-«0 O^- O c£ _- j> O O - O"0
^j»^) Jv^JJl Jy.c (jjsj iXy^sr 8 ^.j Jo*J|
o *, .. - .* j o-o 2
&g*.j-&\j\ f4== <~rv U^ (^JI
;£ o •» O SS *»0 CS i
• O *• o - Q*& .> i »/ -c j> ^. j »/ cs ««o w ^- 5o-c» j „■ o*o j o s; O-o
0U1
J^c >*>| y ^JOI^U Ju»JI Jo^I fl^l ^\ JU
O -r - ^ -o J - O ^- -. U-o O - O S/ — J O ^ O-O
UULii* AAJj^ HJt^. ,JI ^SxsjXj UlJjb C£^' A-A_J Jv "--'
,* ^ O - j j(i, «U, 2 s5 -<>.. , .. J V"° - -- J .* , O 2
ouXss. {^-£ y-aij lJs v =5». (f\jXJ\j (^OLxJI AyXj' (^is: oJv^iJ
j _o2o-o *, _ o , j o T., j , o2o.
«fl^j^l *oJ^ ^j.£. ^^J i(\&jl
Forte leg. 5s«y=» Conf. Gol. in Jc. Col. 473. ubi <Xa» i. q. **las
47
EXCERPTA
E LIBRO NOBILISSIMARUM SENTENTIARUM
DICTORUMQUE EGREGIORUM,
QVJE
EX SERMONIBUS IMPERATORIS FIDELIUM
ALI EBN ABI TALEB,
GLORIOSiE MEMORIiE PRINCIPIS,
COLLEGIT
ABD'OLWAHD EBN MOHAMMED EBN ABD'OLWAHID.
IN NOMINE DEI MISERICORDISSIMI.
Dixit DoBor, Antifies illujlrijjimus Dominus Nazireddin Abul'-
fathi Abd'olwahid, ebn Mohammed ebn Abd'olwahid, cujus
mifereatur Deus.
J-/AUS Deo fit, qui benigna fua providentia nos duxit in regiam viam
fuam, caeterifque mortalibus nos fecit praeftantiores, cum nos doceret de
fui unius cultu.
Laudo autem ipfum propter fingularia et conduplicata ejus beneficia,
laudatione ejufmodi, a cujus termino affequendo deficiant fenfus, cujufque
excellentiae defcribendae inepta fint mortalium ingenia.
48
- .- - o - - - - - - - e ,---" " v " ■»■><•>" J S ~» c j - - cS j - o 2 -
/^.laJ (_$_< sot^ aJ LAjj£i ._( oJ>__-« <sJJI ^l aJI _^ _>l oN^ijl*
o
J J — — - - i ~o — — — — J J — O _* _3
< &j'L/.i_. • *:__rLj / *i^4 < AjLwJ . VJW-JLj
o _ " ^
J J J - - - O-o _ J-OJI-OJJ O — s- s. - J s^ J - O .E -
a_Ja__*j / m < o>U*JI ^._^o jU—cv^I oJv_.a._c l<A _c"° _J c\^>ijl«
- 3o-o £5 _ j _ _ io.o- j OS _ s; -o - - s •— '
f _KaJI_j_I /j AXjLaX* >-*_!« AAj^I < c^l/i Jl <_).AA*jg /j! / _IJnJI
" " .."■-" \ - -> - - ^* -5 ^^ ■"
.u -o — /^S. , - -~ " S ° J - ~o S— — ' - J- -O— j E ~o _ — S — —
f^jJOI *f La-« jAwjj _vaa_: aJJI / A/_ aaaaj «aJLs:^ <jJJI L^i_x.i
J o - _
— - - _- — 1*0 — — — O «O 5=— _ O-O _ _ _ _ _ _ O 5 _
jLjj ( «. v Jj /j._= J l ^>l — /._A_>*il (_-*---- ' _r>>^v" /:-^-^'* ^ "f^J^S
^2^j juji
O — oi, ., O 3-0*o _- _c -Eo^-o «*© — -- -- — ss -« — O _, — _» 5; *o _c ,.
<wj _k-kl* <jL^!__I a v j_! «sJI /J-cj *a>-_5 «^^ __.aJI i_J^
— *- o o —
— -- — -- ,Oj:U«o _- — ♦• . J T-o _, _- _- ., — O _-0-o -. — O J O-o
„ »X_/_ .;!-»_ I ^s^VI aajL__^j ^L_a____I (^aa-u-^JI
— — o*o _**._. „, _- o "T. — __ ,. ,. . _->o 5; — ,. o . —
__jLa£_JI 1J\_b -V.U-' (j-_yy___ J /A— /^jMJc-. C^JOI _)-_■ Jou«
"" "" "" ...." _c
--Ojj2j--— — - o-— - — - o — — - o--
O V^ J. J ' ^J-^ - 'j L-** f L^JtA^AJ * A^J.-—- J^jUi 3L v _i_« < L^aaX_0' «
1 " o
— — O-o — O J — — J^S O— O— J — j-~
_<jL v JI (^^3 f__>^__J_ /^- °: J Jj o<_>Jv__j < A_m i I _j_- ia__.L_s: J I
_. J — o
O — -- O O-o -"^^ 3-> --.c —0 -CO-o — — _s *-o — O l-o
^js_: ^LAxj'_I ^- l*J JJ a__«__«L_5_I ^Ly^l _j._: tvjj[£j\ ^ Y -_— i_ s _ I
-";£-"" " - " " "
— — — J— 'O— — — .- S O^w— — o^> — J o^> 3
/ JlxJ aAJI (%-==> ^JI -3 /^j! _5>j /5^ f"L^I _r-AA*c* v J! v^o!
j — --- js-o T— o j — - V~o ja ~3 ^ _>oj- j-o —
A_-c<X_: a^« c )v_5,J| ! J\_3_ _)^o --^.s:^! a_A )l L_j OvJJii i ^t^J
— — O j s?--- o O/* ^ — — — - -u3_»
5 «J J A v Aw.j.J« f w,A_«,J I / ^.S A^eJsAJ 5-./C <Aj!_)>I J^A__.aa < A—jL—ac;
b Vid. Cor. S. xx. 130.
49
Teftor non efle Deum, nifi Deum unicum, cui nullus eft focius, facioque
id teftiflcatione hominis, cujus lingua loquatur recta, cujufque intellectus
redundet ipfa veritate.
Teftor deinceps Muhammedem efle fervum Dei, mortalium le&iffimum,
legatumque ejus vocantem homines ad viam rectam. Quem miferit, cum
gentes fe invicem fequebantur in erroribus. Per hunc certe Prophetam
fuum gloriofae memoriae cognofcendas dedit Deus O. M. vias regias religio-
nis, et illuftres reddidit celfiffimos cognitionis indubitatae gradus: donec
pleno die tandem effulgeret veritas, periretque moerore confectum menda-
cium.
Huic igitur fauftus flt Deus, aeternumque propitius, ut et genti ejus,
antiftitibus fanctiffimis, et familiae ej.us puriffimis, optimis, et fodalibus ejus
le&iffimis, candidiffimis ; faveatque benedictione ejufrnodi, quae non inter-
mittatur nocte concubia, extremitatibufve lucis.
Hifce praemiffis, teftor eum, qui inftigavit me ad feparatim colligendos,
fufpendendofque fructus hujus libri, et congreganda elegantique calamo
pingenda di<ta utiliffima, eodem comprehenfa, (qualia de fe ipfo commemo-
ravit Abu Othsman Algsahit, difpofuitque et confignavit libro fuo) tejior,
inquam, Deum ex furtiva obfervatione fapientiae fugientis ex hominum cir-
culis collegifle me, quas variis ufibus infervirent fententias relatas ad Ali
ebn Abi Talebi, fidelium imperatorem piae memoriae. Qxxihxxs fententiis
conlideratis, proh Deus! dixi, quantum in hoc viro elucet miraculum!
Quam feculi fui hicce eft eruditiffimus, et aequalium fuorum facile princeps !
Quem (cum in fcientia omnes fuperaflet anteriores, et culmen fapientias
H
50
O «■ 'O-O -* -- rZjO-O O 55 -_
~_\jUlj ' ( J__._..*.._J | ^3 AJ ^3J Jj-^l j-K_JI ^ Aj.j« 'a^aJ'
• J H*" ° " H* " " • " - o , , b 2o-o o o-o, , o 2o-o
•j*V-S-J' J^r* _»--■ L5^ ^?-^--=-= - Jj->-' -"~~*Jlj ' C J<J_-_I
' cJ^-=" D CJ^ U— ■ J V -- ' — ^ J C>^ ' }*"**-' '"/ *j*V^---— J ' _J~" 1 ( 5^1
,0-0 j j „ _ ,J, O, O S ,, w J O S J,
< JIaJI ^^j~n>«__-- «^o l_ilj < cJ^J (_**-* cJ"- %J < J-i> ^_*~o <J--Vj
^^— O O -. O — \rO _. O O-o,, _. „ _-_ -- O J O _. _■ j O-o,.
_TI;_| _>_ j--? 4 ^J'^^'j 'Jl v ___JI *K_a__jJ ^__:^_jj_|j
o - | -o — o — , 2o-o j ^ ~o , ,3o-o
<J C^j=F I _^- c ^j"*--_3 • c>J.lj^l ^jJva^JI (^o 'J__L-"_I
— O ^ , J o — «. o , oS O — b , O O , O ,
%AA_3 (^.^o UtV*^ < -^*"*YT'- * (*6 J 'l_)' _*"-*" C S~^ j _— — *— _ /»€ J '^^«
J o-o j , o
/ O L—Jl l— _ej i AaA___>Lwv$ ^jX J Lji=_2__r I (VjgJvAJ* A_A_A.2_Uss/<
, O J O-o,
ww — o , r-o , , o j o-o , s .__ „.
.a/_*J_JIj ^^Jot^Jlj <AJt_=_j j_c-V| _^ ^_jJoL ¥ Jl__= _>l _JJj
-C "* "- "* "V "- ■*
j o , O-o , j :Z -o , j ,
C/JAAaJI ^^^«5 ^;-^^ KW. J I ^** -^ ^ ^A_=Sj < AAa_i A /-5 «J l J ^-j!«
J J O — — J -*— o 55^^js:-o _.o O^ o _ u .. ^o^ ^ (•*— w — — -O-o
AJjij JjAJ J I < ^Jj^J^J I JjJ I Aa-*^-> (^aj c^jl~-r Ij f c£jA J I
^OS-ojsS^O^jOcS — ^,. J O »/ "O J J — ^ ^> ^^ V-«
<aJJL\JI a_jI IaJI a_jjI I — s> C5^-*- </3' - -^--'l A^c^l_==-j </*l__rl
j^ ^2 J O ,. - - ss-Oj J , J O - -'- ssO - c,o- ,o, o
B oJ\jyl^wl C^Aji^j < •^•Y : T ,, "'^ - t ---- , "J--'UJ l- v A*J /^AA^_ L^^-' o'
/< Aiju\_s:' ,e
o
,,j j o , — j b — j-jj — b j i-o jj .., jbs,,
/ a_* a__L_A___ (^jV^m^aJ i a3 «j__ j J .**-_- ! S ,j I . *»Jt : — ^ tj-"- ^'yjj
, , X 3- V j - b jb-o, s J J b, b,,b, ,
«^j) <SaJ_ (•*>"« (^AAJI^JIj < &A3 »13U.aJ AkjJU h /^JjA_S--j < Ajjii
c Forte leg. Jjoai^*. d CJonf. Dan. cap. v. 25. et Schult. ad Har. conf. ii. p.
51
occupaflet., et in confeflibus virorum principum ad primum pervenhTet lo-
eum ; imrao in excellentia fagitta feriret penetrantiffima, et veritatis elibra-
tifllmae faclus fuiflet particeps) mirari imprimis debemus, quo pacto a fplen-
dente luna (i. e. metallo fulgidiffimo) fecerit feceffionem> et, cum multis
gaudere poflet, parvo admodum contentus fuerit. Eftne vero haec mea
aliud quam particula de toto? et exiguum quid de magno? et roratio de
imbre? Ego autem etli eclipfln pati foleat mens mea, et attingere haud
valeam gradum perfeclionis, fponteque agnofcam impotentiam, qua aflequi
nequeo viros principes,, qui prima tenent loca ; quippe qui longe retro ma-
neam in curfu Hippodromi ipforum, deficiente quoque meo pondere ipfo-
rum inter pondera : pro tenuitate mea collegi parum de reconditis fapienti-
bus diclis ejus, exiguamque particulam de excellentibus ejus fermonibus,
qui certe talesfunt, ut vel difertiflimi obmutefcere cogantur, ubi hunc semu-
lari fludent, atque ad defperationem perveniant fapientiffimi, quo minus fefe
cum ipfo audeant comparare. Itaque facile me patiar hoc in negotio flmil-
limum ei effe, qui aquam vola fua hauriat de mari, fuamque ipfe agnofcat
imbecillitatem, licet aliquo provectus forte fuerit in defcriptione. Et qui
quaefo aliter fieri potuit cum Ali ille, cujus dicla collegimus, de fonte biberit
filialL ipfamque fcientiam divinam intra praecordia fua complexus fuerit :
adeo quidem, ut, cum loquatur, dicla ejus flnt ipfa veritas, et verba ejus
juftitia meraciflima ? quemadmodum tradiderunt nobis traditionis principes.
Quod fi vero mea intra praecordia quidquam efl fapientiae ad hunc aucto-
rem eandem retulerim univerfam, utpote cujus allegationes redegerim in
compendium.
Difpofui autem eas fecundum ordinem Alpha-Bethi Arabici, quo facilior
accideret earundem memoriae mandatio lecloribus, et fuavior foret earum pro-
latio ftudiofis harum elegantiarum. Quicumque igitur facem accendere cu-
47. e Vid. Gol. in 'ij^is- f Legere malim cf^/ii) de fonte Propbetico.- s Vid.
Schult. ad Har. conf. iii. p. 125.
H 2.
52
ff - O J
^U^JI &j3 l r J LjU!£=3*e (J^iaJI (^a AAiicL < 1&J;£==>I (JLXiJ
- fUrO^ J J O-O T — O-O- O -,0-0 —
fL-Jcj^lj JjJbJI C^J 1 -^ L^^Jj <L_J.-£Jl <^.«o
j - - O j s »0 - 3 - - , O-o - j - -^, j-o - J - - jjO-OS-
AJLsr^ aAJI ^js^e U^b /AXJI JjJj j»ASrl ^j-E uIa^s <Xaa y «nJ.
- *J O --- e - O J - -S-O-OJ
L=^« < k l_>Ic J»--=> ij"* t«!'" XJ ' a J M JvajLa.**^* <l_j!aaJ1 (^M^Siu
-- O — — J O S — - O-- = ~° 3 O-
/<• l /^jU^o AaJ I « C^===>*J AaX_- AaJ L> ^ I /j^AaJ* J'
. Aj~» J O -
j O j -0 £ 2 j O- j * 2
f jj-LwJ IxJi-XJ I . .aOXj ^*.j^-XJ I
<aeUjI ^yiyJI .«V£L4> (N-srl
? J J O-o j J— «5 — — uj 2
< »jjv-" U"L' ^jUaoJI
e - e - J S - O 2 j o j 02
s - so- iS-Vs
< »j_>u ^3^ (3 '
^ - - - |~3 J -O J o j °2
<&l v :s: J l (jIjac L r <-s* J l
o o^
J J O-o J.C- J - - T2
<l_uaxJI o*l^ ^srl
4> - j-0-0 j o j o s 2
< AJjXyJ I ^y^J* y*J JUJ I
-. * «* j o- j.°£ 2
< y£J! ^«J\^«o f*JJI
-»-0 j s . - j -03
10 «OljflSjl jJOU JlyJI
h Ibidem conf. v. p. 87. * Lege ULou*** • k Lege u--»Lje fine nunnatione.
53
pit de aucloris mei unionibus lucidiffimis (quorum quidem quam plurimos
fepofui metu prolixitatis nimiae) hunc rogo, ut contentus fit remedio, quod
continetur in eleclis hifce noftris contra aegritudines, copiaque (quce in iis
cft) fufficienti prasditis intelligentia et morum humanitate.
Infcripfi autem eas, Librum nobilissimarum Sententiarum et radi-
antium Dictorum, fperans a Deo O. M. praemium pulcherrimum opem-
que implorans a numine ejus cehrffimo contra quafvis calumnias. Neque
enim ulla mihi fpes eft nifi. in Deo. Super eo confldo, et ad eum fum redi-
turus.
LITERA ELIPH.
Religio flrmum praeflat praelidium ; mundus prodit.
Rei familiaris cura opum fundus ; remiffio dilapidatio ejl.
Fortitudinis caput continentia.
Vita hominum numeratiywwf halitus.
Gladius fecans veritas ejl. 5
Sui iplius admiratio ftultitiae index.
Vitiorum caput invidia.
Bona direclio dimidium viclus eji.
Mali fodina avaritia.
Cupiditatum fomes divitiae. 10
1 Legendum videtur *-Am propter Rhythmum, qui prseceffit in voce t-A^S et wlc
pro <->\s. .
^-„ S -O J - •* — —<Ji
*ttU1 ^jj&j *XJI
- * -o J - J O f Oj
Q - - - - 5 J o £ 5=
i A^jtaw « I U » C**.^a2J I
»_ S -o J O - J - * S •— -— 55 -o J- — O.C J » .- • » |
<f.*IJ0t -X£-=j £*-**JI' <*ljJJI £AjT £>^l
- _ j o o - oS
15 < ■-OlcUw (mJ ^wJI
J J O-o j _ J .- .- o.e
{.i-JaAjUI ^U v»^dxJI
Oi5 -o J. — - J O v 3
< J^aaJI Jl v -_==' . «u\a-_JI
,. , o -o ;S .- O —. J — o o2
<<'(•) UmJ .9 I y «-A.NW.J (•) Uw,-_. JS I
a ^ j o-o j .. j ,..,., oS
20 f jjol* T JI (JL^ A^I^waJI
gtl^ j: .. -• ~3 _ J - ^OS O .- j: ., _ O-o _ « O OJ
/ <( L JuljJI /Jl Ulasr^l t^sua JoUAJI /Jl niuj^l
j j _ - O Jo-o _ j j J 5
< -V)l !*._!_■ • *I Y <__»__I (jjX U-J 4___-_nwJ I
J Oj J _ S _ J O-o J J _-0,_
j - ¥-
.- ^i .X-srl I^jVjsJu A._J_JA. r JI ^4w>Jl
O — O-o j> O -- — O-o J> — o. o5
•f-wtoJI X.AA/.-JJ C^JUUlj Jl^Aiig^l
J — o-o «. — o _ _ _ o d! _■
_ O-o j _ OS
< 9 Jj U idcl^JI «jul
£5 O _» - •*■■-.-. —0---0 £3 O _- j> w^ J
JJI
< ^l-i-JI / _.-> .____S/<i. « ^-XaJI / J ,Aa_3 (/J^^
S _ j _OS — < «o j _ o
j j _ _ O _ j _ _ 3 S _ _0 s 3-
i Ai.JU __ (m«« AA==I >m« IajJv,')
55
Foft fortunam fecundam fedet adverfa.
Linguae thefaurarius cor.
Taciturnitas gravitatem conciliat et falutem.
Medicamentum utiliffimum inedia ; fatietas multiplicat morbos.
Horae fuse filius homo ejl. 15
Cordium ignis ira.
Haeredum fuorum thefaurarius avarus.
Praeftantiae complementum veracitas.
Beneficia homines mancipant.
Frons hilaris arctum amoris vinculum. 20
Adfcenfus ad virtutes praeclaras difficilis eft ; defcenfus ad vitia facilis.
Refpondes ftulto fi fileas.
Res bene ordinatas perdit rebellio.
Occupatio in eo quod elapfum eft, difpendium temporis ejl.
Mundus eft inftar diei, qui praeteriit, et vigiliae, quae finitur. 25
Utiliffimae monitiones^n^ quae caftigant.
Religio eji patientia in adverfis, et gratiarum actio in profperis.
Fraternitas in religione amicitia eji conftantiffima.
Mundus eft venenum, quod comedit, qui eum ignorat.
56
5-.OJ - -O-o jOj.03 5 , - -Oj«o ., o2"
30 '''^J- Ly 1 ^' L5* y**- 1 ' ' l>%} £j jUI ^s /^jUI
- - O SO-O J O J .- , _ Jo-o j O J j - o2
< JL^J/l Jwiuj JU^I ^-*^. JU'
- .. O SO - 5 - 5 -
•" cMj J^ CJ" J*-*" (Jj^ (*UI
_ o 3o-o i ,— - - - j ti - 2- j OjVi
<Cjlj < j'l JjU^ ^JI JJLl (jlj ^J_. (^^ZSV^I
** £ £ "
JJ oj o ,. ,. o o o«— s o - J J O - Oj
i AC0>*J (^o J\a£ _L_jLi> Ja^=3 s _j«,..x T JI
i^s-o J - O sJ S - O O-o _ *2j O.-0-o j _ Oj 3
35 ^l-jI^JI /-jl C_£<^"
,. j o-o ,. s! ,. 3 ^_ j o-o .. o 5 i3
^AAAA^^JI ^^ JWjI A>^2 V JI JvaC ffS: I
-. ^OS ,. O O J J fiS _> J J .- o_ - O g? -o j _ o
< I^jIawJ 9 LLiJiJ^ ^jt^A^ 5tLaAAJ' LoJvJI qU:"_I
_ .. ,. o .. - - - ,. _ ., „ ■, j. _ ,. ., _ _ _ _ j _ o3
< .AA-J J_J IjU }*==j (3^* ^'j ^^ 3 ^ ^^ 2 ^ 'j' JoLxJI
_ _ _ o — o<« — — _ c 3
< .jj Jlj ^jJiJL__=> J^ JAj ,^l<J\Jl
_ "** • — 0_
- €> _ J O-o _ 03 O Oj_ _ f _ . _ J vjj JS J_ o 73
^Of^j.A.AJU^JI oUil ^j,^ J» LskdJv-sr 5 (j~©5-« Jj aJL^ ^y^rs^r I
^Oj^iv-M ei^.i j\ JwL-srT lXX^! -^' jjhV ^ *Uc *fci Jw-sr 1 !
j _ _ o _ j o j _ j _ o _ s; j _ -s rt , J _ 3o3
< oL:^ ^j,^ ^A^srU o s l^ ^js^e jij ^LakkJL^zs (J.^cJI
o_ _ _ _ _ r 3_ o _ ___'o_ Sjs-oj sS
o_ o_ j—oj o_ ja^> j_o
<aA.ac ^^A/i? (jU>>£ AamJUj Jv^-JI LjjLs:^!
-- ____^/ ^
S- uIJ J 0_— ..S — ■ wJ, J J- — C — -O ^ -O S J — "r- S
45 < AaAj J> ^jJ^a^j AAia^». J^ (jwlj L^jU Laj*JJ| v_^^j V ^IjI
_ _ _ _ J O — O-O O ^ -o - JS— OS5-C _ __ — __ S
< aa=^La_2,« t J^ £ (Jjaiw.^JI v.^awJ L___3 aJU *a»JI L-^i-L-j ljLjI
-^.w J- • J^-J-- -_ J^-JJS- --- j-o_ _^_ s
i lJj Js_: /-s jjj Jj ^-^V' »J*! ^JLi Jw_srU LJLjI
57
Divitise in terra peregrina praeftant patriam ; paupertas vero m patria eam
reddit peregrinam. 30
DiviticB dilatant cupiditates, et corrumpunt opera.
Imperator juftus melior eft pluvia copiofa.
Beneficus vivus eft, etiamli tranflatus fit ad manfiones mortuorum.
Beneficium thefaurus eft, fed attende apud quem illum depones.
Confortium in regno ducit ad perturbationem ; confortium vero in confilio
ducit ad operis rectitudinem. 35
Impatientia in adverfis pejor eft afHiclione ipfa.
Apud homines mundanos ipfa mox amicitia refcinditur, ubi refciflae funt
ejus caufae.
Sapiens, cum filet, attente cogitat ; cum vero loquitur, recordatur ; et cum
videt, exemplum capit.
Qui orat, nec laborat, inftar arcus eft fine nervo.
Sapientia eft animal errabundum cujufvis fidelis; captate igitur eam, etiamfi
ex ore hypocritarum prodeat. 40
Invidia morbus eft incurabilis ; non cefTat nifi cum exitio invidi, aut morte
ejus, cui invidetur.
Spes eft inftar vaporis meridiani camporum, qui decipit intuentem, et fallit
fperantem.
Amicus fincerus eft, qui te de vitiis tuis admonet, et te fibi prasfert ipfi.
Stolidus amor fui indicium eft infirmae mentis.
Cave tibi ab amore mundi ; eft enim peccati omnis fons., et cujuflibet
aerumnae fodina. 45
Recede a focio malo ; eft enim inftar gladii educli contra focios fuos.
Cave tibi ab invidia; etenim veftigia fua relinquet in te, non vero in hofte tuo.
F
58
_ a o-o_ o _ o-o j _ o j _a _ _ _ _ _ V«o«, _ «
<fJvUI- i_jjAJI jjUac l^jli aast 30 !* LJU
" " £ £
O _ _J 0_JJ0_5=_ _ O _ _ b:-.Sj_03 03 __, S
^.— ^jJva^j aaxj ^U «_, a h (j*+J lyj |J\_J *-Jv v j (jl OIjI
o _
»*- _ ^ -O j _ (j-O *w_ _• u-o J _ O 3
50 <4^.JI 9II2AJI OUJI J_d
_ _ 0-0 j. o _ o j 0-0 j _ o 3
f L-^/_JtJ I LXLo (_£).._ J I ,J>/_i> I
_ _ o _ , O, JO» j V-o J _ o 2
< H; JvjUo Jou *a.c >$--sr I _j.w*_J
*- _ O-O J o _
4aji ^J^
j _ o s-o j _ o _ o j a-o o
(A Y _»J| JjAAawJ <XJJI -_=5j\j
J S _ J O-o j _ o j o O-o
< 7 AJt^J I »AAAwj.J >AJlJ U
j _ o 3o-o J _ O J _ o 3o-o J J
55 < Jl^c-I ^w*^=2J JL_b_l ^J*__j.j
< J^^^llj _ <_jUaJI J,___."'. ^J^jJIj
j j j 0-0 j — o j »— _ a (-0
<<*-JjAjJI JuwU H-^U
O s «o j__ J__ O-o _ .e
< (^.jJOI 5(3^3 ji_.XJUI (j~aj
o 3u«o _ _ j*>_j_ o_ 0-0 _ _ ojjos-oj _ 0-0 _ _•
(.,^1 .aa£= _j*ju« , t juI v<a— j / 5 aJu fV^J! /*.-!t*-" cj^^y
j _j_sa ~o oj_ _ — 0.0 o j j _ _ 0-0 j _ 0.0 _ s-
JvcUj» ,_iS* Jl («JJ^:!} < , -?\ , \ x -r^ C^Jy-:'. ^^— jJl ^J.JlJl (>waj
_o
/<f >A
< ^&_?r ^jj\ fQJi (Ji aLjJi jj\j
*UJI ^iJff*
_. J _ 0_ __ s -o _ O S _ _ _J_0_ _uj_ 0___
/< _A.jU,'J AacUoj AaJ I /J I V— yu < _JCju.-J lXj J *.„j!aj
_0 _ I
60
j _ O 3o-o j o _ o-e 3 _■ -o _ o _ 0-0 j
59
Cave feftinationem ; nam in fronte praefagit elapfae occafionis feram poeni-
tentiam.
Cave tibi, ne quem laudes ab eo, quod in ipfo non efl; opus enim ejus de-
monftrabit, an recle ipfum defcripferis.
^Erumnarum maxima abfciffio fpei. 50
Praeftantiffimum regimen, regimen irae ejl.
Eximia virtus eft, condonare injuriam, cum ulcifci eam potueris.
LITERA BE.
Dei commemoratione mifericordia coelitus elicitur.
Scientia corrigitur id, quod curvum eft.
Equitando terrores acquiruntur opes. 55
Opere acquiritur prasmium, non fegnitie.
Liberalitate teguntur vitia.
Vah torquem! torques seris alieni.
Malus exaclor debiti fomnus eft, brevem ille vitam finit evanefcere, et mag-
nam lucri partem elabi.
Vah focium ! iracundia ; illa enim manifefta facit vitia, malumque adducit, et
removet bonum. Qq
Exponere fe homini fordido dira mors eft.
LITERA TE.
SubmifTus fis Domino tuo, et exaltabit te ; aGcede ad Deum cum obedientia
ei debita, et appropinquabit ad te.
i 2
GO
^ o j o«o ^. j o j> - * j o-o - j £ ., r
i Aa_ JU b LJ jAi_j «"uajU I lX£j:s: J
j j o _ o _ u«o j _
<aJJsc UJ^JI «rlif
O _ O J O ,. (J * J _ O" o ,. o ,.
f(f<J\AJ .>*:_. I* < r*Js__ J w k./_jju
- . ., o ~ j o j o _ o-o S _ J^Oj J ;S .-
<AJLJ Ocsr' Sjas-* ^JI (^U Ujj-*J U v a_==j
*. O«o j^-O -•_>,- -• O*o.* *— .- cS | -o yj .""""
^L^I Aaa_ l r6 3 £JjJ'j H-c^ b J—r'
.55 __ ,._____ ^o „ — o 5 s! ,. o j _2 o — 3— _ _ j o^> s _ "
JOI _j «XajIc l^A^» J\ v _f A_£._^ jl ,_J .^Jb (j_3*2.iJl 9 ,3T*
< AaJUo
O O . • O _ _ O _ O _■ _ _ O J O _ O _ _ O _ O _ _ O O _ O _ _ o _ o _ • - ,
O O.. O _ _ O _ O _ _ _ O J O _ o _ _ o _ o _ _ o o _ 05 _ o _ o 5;/ , _
iS:^' ^l J-aj* tJ^J) f"«-XJij ^l J*a!5 ijl/ij* f*j- 3t -'' o' cJvi^ v^-^J
_ - _ o j o _ _. . E _ _ o j o jf , ,o 0-0 _ _ _
I ._A_JL-S C-\A_=_ (^U U—Jlj La_: OvA__ ^l <jjl_5 .XxJ I jJoU
-J ' " i " _ _ \ " V"
70 < UJU
*w^.uj^> ------ .- J> O Oj^ *•--.- O^s O *--.- aw^^O-o 3=* — - *^«- — Y"0 O .- .-
. *L*aJI &'jl__'* JJolj 3 b__l _ii_L s bjJl ?jOL 3 L_: J I Jo ; *jJ
*w_, - 0-0 3; S *— -- — o^-o c:3 j ss.-^
.'UuJI fb_ ^UaJI f*ljl ^s \j^Jj' J
j j ^. ^ jjo- ^^. j>j>^-- ^j»^- j> — ^ 0-0 5; ^ -~ - 0^0 -- ^. o ^. £ ^. *.
jj __ Oj - __ JJ__ °r.°. i" 5 *! ^."! J^^Oj
jo_ j5oj _ s_
i aa_ JLw*j _ l^-c
*w^ ,0 J O ^-
^UJI ^ ; =-
o
5_ __ «— _ _ 1-0 j _ 5_ __ OS-e j^ ..
75 A^UJA^o ^Uas: I J5j y j c^UlJvJ 1_j-jUJI 'i ^S
S. 74. (^vaJu J ita lego pro ^jy« J
61
Moerores fi devorare poffis, occafiones poteris captare.
Regis corona juflitia.
Virtute excellas, et coleris,, fifque longanimis, et prior eris. 65
Loquiminij et cognofcemini ; homo enim latet fub lingua fua.
Exornate temet liberalitate et abftinentia ; funt enim ambse illas fidei monilia.
Sorbendo exhanri moleftias ; neque enim forbitionem vidi laudabiliorem ea
in fucceffu, aut fuaviorem in exitu.
Attentus defpice, antequam animum tuum ad aliquid applices ; et delibera
cum albj antequam pergas ; agendique modum difponito antequam
aggrediaris negotium.
Comparate vobis doclrinam ; nam fi dives fis^ ornabit te ; fin vero pauper fis^
fuftentabit te. 70
Verecundiam pro indufio indue, fidemque ut loricam accinge ; fraternitatem
ferva, et parum familiariter colloquere cum mulieribus.
Profpicite vobis in diebus evanidis de commeatu in dies aeternitatis.
Abftinete a multiloquio; fermonis enim hallucinatio aeque nocet, ac recli-
tudo ejus prodeft.
Hominis ftultitia duabus in rebus cognofcitur ; quum loquitur de re, quae
ad ipfum non pertinet ; et quum refpondet ad aliquid, de quo non in-
terrogatur.
LITERA THSE.
Fru6tus negligentise poenitentia, et fructus peccati opprobriufn. J5
62
-S-o J O - O .- I <<> J . , j , , 0~0 , f 1° j , , ,
/<<--JUl CJji js*-"l e-^j' <uJ_sJI r_s: AJ l 8.-J
-. ^ O^ J ^Oj „ d£ *o _ O —
<(j»jj4. v JI ^ j.wl ^ .aaJI v^Jjj
, o , , , o , , — oi ,, O — , , , J ,
<L_Xaa_ 1#a* lJJ ^jtjl O^C /Jc ^--M^J
,^i < ;-S - ' O J , JO-O J , ,
{IaJiJJI A/^^J / KKKAJ JL:__I ! t| 4 J
OJ,- J^-Oj , o<« j^o.,, ..°-'- • •• o O-o J,0,
80 ^^.juj lJJ^j JLJI Hjjyj <L3^j Li?^ r^*"" *J/
— — l>o _» — O -- — O ^ O*o j. ^ O-*
J J , , O, , , , , O^. j ,
<Ajly (^A-i _ c_>y £ f '-*•*-' t^" [jht^
3 ^ O J0.-O.-- J ,*. 53 «O .-. j O— O^ 5 5--- O — O — -. «5 --..-. .*
. ^ v -__l« {*l r Ajl« J^jyJI Ij~» (Js_JaA**J _ &JA.J
6 , j o-o, j , , o-o, j , o-o *.*'*> j o , sj j , ' .o , e , , ,
. Aaa*2 v JI« AjJ^JI* JLJl J^JI <J<-* £ L^ L^^ - "^ AJ-)tf
, 0.0 , o — j o , c-o, ^s SO-O j , j , o j o-o j , o j Y«o c j j , ,
/>jUI Joy JiJJI* £a_.JI /Vljj oUua^JI culijsnrl <jJ& ulOAj
^ , O , =! ;» -o,
85 .X Juu JJJl*
b!,0-o, , Y-o , J ,0-0 -s ,S ,. , , O - J , O, , «5 , - -
jJIj f^JJbbsr! ^j._-o <J.->bJI IJyl AjXj (^js-o ^*ju_aaj _ AJ\Xi'
.ff S/ -o — J — O-o, , O-O ,
A^aaaJ! i^j^o »jJ=3j\* . -.^.IaJI ^j,«e
*. - 3 - - ('-o j o * ^- a -o - o - i* j 0.0 j , s J j - ,
^loU C-oJv^l . VJwJL A_AJI C^^J L^-e^T-" ^.-{J (^^ 5 L^J\_j'
iJU_l
•— — S l-O— JJ.-S-0_ J iw -O ».S JI-OSJ J J - T
t j|^_w*j i • ,_,|yj I* (.j^^ I AA_nr I ^.A^AJ Olj'
o.- o •-— -— ,5o , — o — o »— — - Sjj o-o j , s j j ,, ^
,AC ^j.^ ^L- 5j5« aJ Iakn^ . A_C ^j^* ^liaC Mjv-J I 9 ^y^ (^^ OJLi'
-O -, JJ, o.
03
Fructus Iitigationis exitium, et fruclus ignaviae rei quaefitae elapfio.
Indumentum pietatis veftium fplendidiffima eji.
Veftimentum tuum, quo alium indueris, durabilius tibi erit eo, quo ipfe in-
duaris.
Remuneratio vitae alterius oblivifci faciet miferiam praefentis.
Opulentia fapientiae falvat, et permanere facit ; opulentia vero divitiarum
perdit, et evanefcere facit. 80
Sapientis opulentia in ejus fcientia ; ftulti vero in divitiis eyasjita ejl.
Id age conftanter, ut tanquam praedam aflequaris virtutem, cujus merces
nunquam interitura eft.
Tres funt, quibus arcanum non eft commendandum ; mulier, maledicus, et
flultus.
Tria funt, quibus virorum ingenium tentatur ; divitiae, imperium, et fortuna
adverfa.
Tria funt, quae urunt animum, atque perdunt; difceffus amicorum, pauper-
tas poft divitias, et vilitas poft gloriam. 85
Tres funt, qui fuum jus in aeternum non confequuntur a tribus ; fapiens a
ftulto, pius ab improbo, et generofus a fordido.
Tria funt ornamenta fidelis ; timor Dei, veracitas in traclitione, et prasftatio
fidei.
Tria amorem conciliant ; religio, humilitas, et liberalitas.
Tria funt virilis animi fumma ; donatio fine petitione, promiffis ftare fine
fcedere, quo adftringaris, et liberalem efle in paucitate opum.
64
°-o J -
ji . J ^ — O-o J O _ - ji5 j _ - 0~o J J
QO iXJuXj / XjUI J^rj t.A^" r^-A-JI J^^r"
e .* j s5 j
y-e j 5i j — — *> *— 5: -o j ,-
< ^^ijlci». OaJs.C« r^-cl jJJl jl:^.
>^-. s;-o j, ol, « — 0-0 s! ,• 3 ^ -o j -
Hydl Ja^ij f-XJl J^l ^*JI jU-
i Ojtij Jo=*Jl Jl T =*
j j - .- o - 0-0 j .. —
iAA^Uo JloJI Jt T =*
— 7-0 j — o3 o r -o j ,.
95 <c^l#srl (J.aojI (j>^aaJI cjL^
- O J O-o jt _ „ ■* 0-0 j O -
< .A>^K>.Mv>. v J I L_> sX^ JklisJ I (J-g-^».
.* J — O-o — — .- O O-o— * d5 -o _.*.-* .^ J w^-oj^
£ «JoJI / Jl A^cU.Awj^il« ^akwJ! (jJ- r L- ? ' AjjLJLe (c* y*JI V l T ia.
- o — 0.0 .«..*'«- — .- ;2 J .- — O — O-o j „
^iAJa^JI JyL$L> /i-^ JJ\ J . Jw2A y JI <J.a v s*
„ 0-0 — - o £ - 3 _ ,. 0-0 j ^ _
<rOA.==JI ^v.U^ ^"0 <-X;Xl (0\==JI ajU
„ :J - J . - ..-O O 5 0- * - V~o - - »- O . J ^ C_- -
^jast' l^AJ £>^ (^.^ »■■*■ .-s. ^Jsrl <j-* Q^^==j' I^aj <£cl v
- 0-0 ,.
100 fJJ^LJI (^.w>
— O —
_. O J O .- 55 - O J--- -J O^ O _c - 4 .- O^ 1-0- O O-o ., o-c O -
c^a^= (^l lXjU ^XxjUao _x==)I« A. r Xsrlj -AaJI J^-^f ^j^Jl^a.
i l^L: c-jJJjl L^JLc L^I==. ^lj ^y/J^ S&lL
.A2&»
.25».
- — 5; -o j c3 ,. i! -o J O j
{ jj t3 L3UM.J I J 3 I 5j AA^J ! (^KAW,^
S. 90. a)<X) ita legendum loco aJ<Sj uti in MS. vitiofe fcribitur. S. 100. l$.o ,
05
LITERA GJIM.
Pauperls liberalitas illuftrem reddit eum ; avaritia vero divitis eum reddit
vilem, 90
Dei cliens fecuruS ; hoftis vero ejus timidus ejl.
Vicinus malus aerumnarum graviffima, et afnictionum maxima.
Gravitas hominis ornamentum ejus.
Servi ornamentum obedientia ejus.
Optimum certamen eft, quod contra te ipfum geras. Q5
Confiliarii ftultitia pernicies petentis conlilium.
Cum pravo focio conjun6tum efle, et inimico fecure inniti fumma malorum
ejl.
Pulchri mores puros natales indicant.
Noxa fermoms gravior ejl quam noxa vulnerum.
ConfefTus, in quo faftidiamini ob juftum et verum melior ejl fecla, in qua
amemini ob vanitatem. 100
Aflide docYis et fapientibus, eorumque colloquia frequentato; etenim fi
fueris infipiens, te docebunt ; et fi fueris dodtus, augeberis fcientia.
LITERA HHA.
Forma elegans initium felicitatis.
mmmmmmmmm
Cod. MS. perperam legit U**. S. 101. ^&*UU Vid. Schult. ad Har. conf. v.
K
66
o j T-o j o j-
J\
.. s »o «. ... j , j. o ». - 3o»o j o j
». .» —W/-0 J »- O ■ .. ...».» -O J O J
105 (AanUJI -JiAAjmvJ AmAakmJI rj^>w>2k
„ o Y-o «. o - ». O j. o-o -£ ' j — „ - °. - <-"° •» o j , o i? ~° s!j
4 A^XsT I 9 ly*» (jt»C L-^A/tJ I VW2.-M (J^A--0 1 JWAJ ^J^ I 4"* 1 " 2 *
• o ,
»-Os5«o ........ J _ J — -.0-0 J .. ». .».
cIaJJOI ""jL-c L^-n^vAJ* JSJ5»,^.I »*J^2s»
«. yy-flJI -^lj^ U--srr J Jdail Hjjkss*.
- — o 3o-o j .» o «. _ ». -o ;2 _
210- < JLo*^i xi-xiij ^LkkaJI Jv^»,
_ O S5 -O J _ j o _ o 3 —OsS-o 5».. _ J O — J
<:(C*JuJl AAiS=3wjJ ^jl IaJJO-U aJ*A^ L--AAi* /JX f^r---'
r-o -» o .
__ V.
_ O .CO-O _ OJ _ -> - - ». »— _ 55 »0 J O —
^Ia^jI «Kaw^JI /J-c d>y-?-» Uj ^IaaOI vV"**
5 - »- -.tS ".— - 5_0 _ -Ost-o jo —
t/*JvJ I-^t>*.J "",-vwC--. Iaj'lXJI -».=--»
__? - o ...,» .ss-j» jo —
{•U^Ubkl AJJJwJI y|i
■-■ 3 ©_.- — -_ _ _ o - » — - i<j~o jO_
115 •* I j^«l *-*->*-»-*-" /J-C (J^-=--= (J<"« ^'j'*^' T^ 2 ^
O^aS. l^J f\jj5=sm U^** °rt*»J (^ s O^""""" C-""** (J^'-aJI j* 2 -*
- J- ^Sj
(( |M>---3 'j J ^ C
— -. O-O J Oj-. p. -. -O J -. _0-!»0 A — o2 J _ O — .
^i^aaaJI ^ »;.»t>^3j4 (^jJJI (j-a>Suj Laj*J0I ^LajI -UaAd..
- O £ -o JJ O ji.U, —OS-O - O - O-o Jj.i
< IajAJ I jjyC 1^^«-« °^vH C^-^-J I (j-« 4-^a-«U I *-ti-
67
Morum elegantia religionis dimidium,
Morum et doclrinae elegantia gencris obtegit turpitudinem.
Regimen bonum imperium durare faeit. 105
Amor mundi fons omnis peccath
Amor mundi ingenium corrumpit, et cor reddit furdum, ne audiat fapien-
tiam.
Dulcedo vitae alterius amaritudinem aufert vitas prasfentis.
Dulcedo vicloriae patientiae amaritudinem obliterat.
Linguas acies amicitiae vincula amputat. 1 io
In animo ob res mundanas contriflato pietas fedetn habere non poteft.
LITERA CHA.
Optima laus, quae fuper lingua bonorum fluit.
Optimum vitae mundanae moeror, et peffimum ejus poenitentia.
Optimum eleemofynarum eft earum occultatio.
Imperare fibi maximum imperium eft. 115
Optimus hominum eft, qui fua in profperitate liberalis eft, gratufque ; et in
adverfitate fua animo excelfb, et patiens.
Filiorum mundi confortium religionem deturpat, et debilitat firmitatem
fidei.
Cor vacuum religione impletur vanis mundi obleclaminibus.
jc 2
<38
JO O- _ -. *-* * " "i "j °*~" «" V " 2 ° * T " °/ I** • *
I J__ _« JU U, /Jl y^Jlj I fj -.» Oul ^.yx, a v a-s ; I Jc_
< J- _^
J- J - O <^_ J J - - J JS -o J .. ^O «— """J JO-O J .. .. .... O — -
*>yL_*_=_l« aaa»$*j -« <_).::_ Jl ^Iaa-sJ ^j.^JI ,*a v -> l«3-o i^Ia%___
j j — —
120 <A*+jt U>
.- o j o - o ,- o~- .. o -. j s ~ j «. j o2 .. o _ S — O —
<5j_4___\j - ) _^aajI (^jsAJ _j__l_\JI L — iL_j--_j _J i^jlkXj &►*►..___
o ..
Ji — -- — J> _■-©,- _- O _. O/O *. _, ., _> ,_ 5_. _. u-o^ _,.£ ►* O «»
_/■
J O J O-o- - O — «. O J
a__: _J-= AajJs_cV «JyJ^JJj < '-.'V^ _;*-*£ /»J sJS 1 !-* __--— -■
- O J
/ _. ••
<< .JV^A/nN»^
j o V-o.- ~- - J o-o j ■? V-o J _ o o «. j - " '. O j o _.
— «-.._._ j _ o " . -o- »-.- o 3o-o j o j T-«— *— - - j l -»
ub " UjJI (_5f *=-^L? ^ 1 ^- 1 ci J^_? ^v-"^ 1 cJ
.•*uyi
_ O" -,
-rUojiju _ l_J lXJ ^Jixj _ __._ j__
S -o J —
JljJf ^JZf»
j _. , , o, s ~ J .T " " J " i """■* J u J "* ^* rt*- " "
#/_ AAjljUt» C__>J^-» /»^^--' aJ*<_ _«3_oU*_ jj^i—J »J-__JI aJ«_.
.- o 5o-o j o — — o 2o-o j — o —
J25 ^Iac-JI _^-=** ^l^^l aJj_
« _ O-O- O - Y-o ,, SS Oj - 3(j-c j _ O —
<_LJUL ^j^srl jic aaaa^, _lcj^l aJ«_
o - o , o
S. 122. /j«wt__ ^ fic legendum puto loco u » ♦ s ^ uti Cod. MS, legit.
09
Hauri fapientiam ab eo, qui eam ad te affert, et attende ad id, quod quis
loquitur, non vero ad eum, qui loquitur,
Proprietates, quibus quis fe virum praeftat, duae funt, fi declinet ab eo quod
ipfi dedecori eft, et lucrum faciat ex eo, quod ipfum ornat. 120
Quinque funt, qui fe certiflimo contemtui exponunt ; qui intrat inter duos,
ad quorum res non advocant ipfum ; qui in confefTu, quo indignus eft,
aflidet; qui hero domus in domo ejus imperat ; qui ad menfam acce-
dit, ad quam non invitatus eft ; quique narratiunculam adfert ad eum,.
qui non aufcultat.
Quinque improbantur in quinque ; multitudo improbitatis in do<5tis ; cupi^
ditas in fapientibus j avaritia in divitibus ; deformitas in mulieribus; et
feortatio in fenibus,
Impende ex eo, quod tibi non remanebit, ad comparandum id, quod te
nunquam relinquet*
LITEEA DAL.
Frofperitas liberalis virtutes ejus manifeftat ; profperitas avari ejus vitia de-
clarat.
Profperitas malorum tentamen bonorum. 125
Imperium vilium fuper crimine,. et graflatione aedificatur.
Jbid. «y^ssA])) ita procul dubio legendum pro Jdultj ficuti vitiofe fcribitur in Cod.
MS. S. 123, Conf. ufus rs j in W5 infra in S n. 143.
70
j J O - - o 50- j -o- £3 - Ci
< V -A2J lUj<3 (.*.*« .ASi. SLjUj -£>IC^
k/ — O-o - o s -o - o — o5 — O-o .» - o
</JoUI jUjJ (j~© <SAJ I J\a£ ,^=->JI jAJuJl *^l<^
5 .s — — s! — o — — - — o j o T. - »_- — O-o J -
< *aaJ I^j vKamj.-; ^j Ht^ C^"* Uazst' ^ ^liJl j!<3
; o — — O j— OJ-OJ---0- J— — «5 .O —
130 f jj&i^jl£=a#« ^j~« *\***j* ,^ajU.c ^-*0' (j^UJI jlti
- 2 j j o-o o j - - - So-o - o T. - j - o o 2 - «.^js j - .-
<5j_j| UjJOj s_*sLJ>l LaA-.sr' lJJjJjJ ij-sac-Uj O jJ\£ jt<3
~ °j * r° -_ >*■ j o - o » — --- o j ^ o ^
- T»o - - o3 o - o»o j - -
^sarl Jdcl ^^, t^j.Xx)\ f\j&
^ ** +> *& J O _~ _- — -■ -V "*** J O - O _£ -O J 0*' *
i ..xaJI u-vX>w.j« ,aaJI v_^a:s-! JidJI fU<3
o j - o3- s - j?-o2 ^- -o-o j - -
135 < >wJ (JsArfdiU AaLc U_k| AajLjUI f*ljti
as — — O-o O J — O — O-o J - —
. 5.A/-2aJI (^^y^J AAJUUI (*Ij__>
O ._• O-O _- __, O ^- <-0 _- O 55 -O «. ^n ... O-O j ^
_ J.XxJIj ©j^iJl* C^^Jb i^udjUI UjlO
. . • c *• •» ° -
JIJJ4 ^jj^
- O J l°-0 J «. = -o J O
_ ^jsAa^a-sv^ I jb_>__ AaJI ___--_. j
J J O-O J- J-J- J S? -O - 5 -o j. o
_4_Jj_UU1 iCLul^j jjJwzJI ^JA.-^ aaJI _j£=J
— O _! -O — S J - — O — O-O — S O— 55 -O J o
140 _A_jUaJl ^yo jy^ AajuUI ^o Aaaaj AaJ1 <£=>J
J 0-o— -— - O So-o j — — J £ -o ,Oj ~— — E -o j o
.(J^aJIj ^ljJ^I JjlLj Q^aJI JJ^| i|^J AaJI ^j
— w-' -o j j — — of-o — 00— os;-o j — —
< Ll^r!^' (^J*tV**r! U /Jl JoaJI (j»«e jA2k JaAJI L-jlibj
<jlw*jI lyJ /JjL^ Ucj y^ 53 M cM U J J
• - - - ». ^ O-O J J O-- — - u/ ^ J JO- JO- OO J
<8jL^ljJ*^^cj iijUwJI L_^A-S^ ^_3juXyJI 4.)
71
Nummus argenteus, qui prodeft, melior eft aureo, qui profternit.
Nummus argenteus pauperis apud Deum magis fulget, quam divitis dena-
rius aureus.
Domus retributionis [i. e. Paradijics] haud vacua eft generofis ; afl in ea
non commoratur avarus.
Homines leniter tracta, fecurus eris a malis, quae tibi inferant; et incolumis
a dolis, quos tibi ftruunt. 130
Leniter hoflem tuum tradta, et fincere amicum tuum cole, fervabis vitam
alteram, virtutemque mafculam aflequeris.
MifTum fac, quod ad te non fpectat, et occupatus efto in negotiis tuis gra—
vioribus, quae tibi faluti funt.
Tentaminum duratio maxima aerumnarum ejl.
Injuflitiae duratio vindiclam poft fe trahit, et gratiam aufert.
Sanitatis duratio lautiffimum donum, et praeftantiffima fors eft„. 135
Socordiae duratio mentis perfpicaciam occaecat.
Medicamini iramfilentio, et cupiditatem inteUectu.
LITERA DSAL.
Dei commemoratio piorum fymbolum.
Dei commemoratio pe6torum fplendor, etcordium quies.
Dei commemoratio excitat focordiam, et illuminat tenebras. 1 40 ;
Dei commemoratio fanat aegrotos animos, et repellit morbos atque miferias.
Praeftat perdere oculos, quam adfpicere ad id quod religionem deturpat.
MifTum fac id quod exiguum eft, pro eo quod multum -eft, et id quod
arctum eft, pro eo quod amplum eft..
^Equi juftique ftudiofus amatur nbi herus eft, et laudatur ubi fervus eft.
S. 144. Cod. MS, minus re£te 1. ^i . Ibid. «sUx!! fic legendum loco jjiUIt.
72
j j o - j«Oi ,»;< j j j ■? - ° v »-, J . ° J V^" * . «• - ° * r"? -».
145 <o,
- ? -o ¥-° - o - j - o - -- - 5- o- jj oj - o s -o j
* -O * , - O-O - - O - .03 JJ Oj s! S -O- J -,«-• J J O .- J
(^jji *oi*migp ^jjA^ c_^' o.Laj ^jlxjij ^yi *£■}£?
s -o sS - jj «. - j_
<• j>A>j«\aJ I ,^ A^=».3^
J J O-O J J
J . J 0-0 o j- "I I 11 I "• " I " I " 1 ■* J «
/^i jJoJI »^J ^UtH q*-IaJI ^jIjuo A£W.I q^ast'- ^JjaxJI *»_
o - -
. ^ajLx*
o
.> U _ 1 -o 3 .-. -- *■ 3 * -» J O-o _> o - 5; -o j O
. y^A-s-v-M AwJlsr - c-j^aaJI ^>y> aXJI ,-==>J
- - s -o j zi* -j: - - O-O J J -v -• j o
i jjl v /-a)l (j^-_h_) _ , .^-- 2 'J' _V\ J . "" Y^ 2 ^
•— S -» — 2 - O dt -o JO -~— — — 20-0 J O
150 «VlJJI ^jjl UJJJI J==>j i*\j& »^l ,£==J
=» _ - O-o O O»— -1 -O J - - O O-o —
<tJ\i: ^^aJI ^s i^jjj I^^aX* ^ily-^-id jj
- - - jf-3 j s -- -- - - -0-0 j-o
<oU*bcr'l «j ^l QUu ^ oUUJI Sj_i,
-Ost-O - -f -" jOuw-- •— - 0-0 j O-v-- _ _ 0-0 - O- O m. —
<IajJJI ^tJ^s:' 3 °y----_5 *LaJUL> ojyj (^-oi.AJU lXaJj <JJj
k-S -o J O -
j o i-< -• - o 0-0 j i"-
<• j Jw.J I ■(_)ly_!--.l CJ^V
1« - |-o J J- - O , T-o j 5*-
153 ^Js^l f*jjJ iyX-sr 1 ! <jJj
J O <-» J J O-o j j^.
. JJi-srl L-Jjax)I qwI^
0-0 j uT. o s 1-0 j 5*-
- 0-0 j u .. o s i-e j jr-
Joxil Ja^ ^L^I (j J,
S. 151. olywX)* MS. vitiofe 1. d_£Xl. S. 153. ty fic lego loco jji fin.iliter
73
MhTum fac prodigalitatem ; liberalitas enim prodigi non laudabitur, neque
paupertas ejus mifericoixliam inveniet. 145
PofTeffbrem gloriae infolentem non facit dignitatis gradus, quem obtinet,
etiamfi fit altus adinftar montis, quem venti non concutiunt ; vilem
vero gradus dignitatis facile infolentem facit adinftar herbae aridae,
quam commovet aura praeteriens.
Qui funt vitiis obnoxii, amant aliorum vitia divulgare, ut ipfis eo facilius
pateat fuorum criminum excufatio.
Dei commemoratio alimentum cordium, et amicorum confortium ejl.
Dei commemoratio illuminat oculos, et mentis cogitationes manfdefacit.
Recordatio vitae alterius medicina; recordatio vero vitae praefentis morbo-
rum graviffimus ejl. 150
Relinque prodigentiam redtum tenendo modum, et recordare hodie diei
craflinae.
Culmen perfectionum non aflequitur, nifi qui bellum facrum flrenue gerit.
Subige animum tuum certitudine religionis, et fac ut agnofcat hujus mundi
vanitatem atque perfpiciat ejus miferias.
LITERA RE.
Praecipuum fidei veracitas..
Praecipuum fapientiae adhasrere veritati et juftitiae. 155
Praecipuum vitiorum odium occultum.
Culmen liberalitatis donorum feflinatio.
jryjfj loco xjjSj uti in MS. legitur.
74
, O S ' -0 _ , , O-O J O , , , O-o j i 1 ,
<5a#$JI« u-wfjUI lXA-« {^j^-^^aJ I (j^lj
, , , o T. , , s j
< l-^AJo c^—.r' <*_.*__: l_jj
.- - o j .-oj: j j .5 j
. (OA__s _),.* «AjI Oj^a^ UJ;
O O-o J , , , O S , , O-o J O ,
( JjUI _f-_yj *>_srlj v_*„_oUI ^ Jj
J J - O .- J O .- O _£ -o j
( Aa_____. ■--« AJ 4A-==2J >ALi)
;
~-;:~0 J O ,
•yl-JJ-
A.J aa-__=2J ^ALaJ I <_^_____lj
,- — _■ -= .- ^ — J — -^ -7 — J w _ _- _^ -_ ^. V**— ' -- _ U-~ _J 5-^*
. l^jA^ I3X-3 _._ 5j*J_» y _. , i j-3o' AaajwJI ^L^___i_=. JlxJI &Jj
165 ( (_)UwJI iuLol (j.^ i _=_Jl ^LwJJI aJJ
- ** "* ,5 *" *"
O J .- *+* -O j 3S_p O J .- _ O^O J ^ -
/.•(^J-j ^jLnJJI aJJ .-,_*__-' fJvjUI aJJ
O -- 0-0 ^ O O^O J O -- -- £5 -- ^ O — 0*0 ^. ^. o o*-o J — _-
_W_J_JI _j,- _Vj-aJI (j_-JJ« &,LwLi cJjv*JI cs^ <J<xjUI b<_L_jJ
( ZXjJj
, 2o~ J ,0J , o j! -o J
, o 0-« *- s 2 o
^ » _______ 1 (jL_2AJ LJJJI CCjIjJ
.- — ■ .S <■<"> _. J J O-O J Oj — O .2 --■ J - —
i &A£Xao) I _3 **-*J I 0\***JU Lu" _\ J I k,_j) ^J
O O Oj_- J O .- o<-© .- O ■*—. o
A il _> (^jI^kn^^I ^luXw-l (*fo wC____=>l j ___ JjJT^yJ I 9 Ia___^jI / i» cij
oj j - o 5- oj j^-oS
370 <£=>d _Kv=^_) _t*o i^ny)
J^T ails^l gl___=j . aXjI a-cIJ_7 ^ Jj_l)l Ai^T g___sj
_= -o _-
< *; aAJ I (JsAAwj / i
J ^ o o*« — _- ^ J O.— ' j o ^
< (J l T >___ 1 _Xa___, L_2 t J I _)sjj
75
Culmen virtutum eft imperare irae et libidini,
Quandoque exitium fub re quaefita.
Aliquando cupiditas nimia fcabiem pofl fe trahit. l6o
Quandoque filentium efficacius fermone.
Opprimere iram manfuetudine fapientiae fructus ejl.
Qui inequitat injuftitiam, ejus currus profternit ipfum.
LITERA ZE.
Sapientis error eft inflar naufragii, quo navis ipfa demergitur, caeterique
cum illa demerguntur.
Lapfus linguae magis vulnerat, quam hafta,, quas fcopum recta ferit. 165
Lapfus pedis vulnerat ; lapfus linguae perdit.
Plus praeftare, quam promiferis, magnificum ; minus vero praeftare, quam
promiferis, demifTum animum oflendit.
Vitae hujus emolumentum vitae alterius detrimentum.
Speciofa bona hujus mundi intellectus debiles corrumpunt.
Abundans efto in praeftandis beneficiis, et multiplica largiffime beneficen-
tiam; efl enim thefaurus certiffimus in futurum, et recordatio jucun-
diffima. 170
Tributum fanitatis ejl ftudium in obfequio Dei; tributum ftrenuitatis certa-
men in via Dei.
Societatis decus patientia, qua unus alterius vitia ferre valeat.
L 2
l^lAKM
o j o«« j .< _
70
W •*> jO -
-o £ -o i j „ v^, j
t ty<-Xj I t— -v_» (^snr I ^
J - - V-o o j o<« j .
i -Wsr I ^^^dxJ I U"*>»m
-» . - t f° . - °-° j--
jOss-o^.-_ s ;,« j - _
< c^^aJ ! £* JL*J | tw-vA**>
- O 0»0 j „ „ (; — .
>fHju_l ,_jOljj fl^l .JL
<( Ol__JI ^ 5 ,-LJUI JL
» — * -o j; j 0-0 j ..
<*_-JJI y-^l ^X*
•> O J -O-O J - O J J .. - - Oj „ V-o j - O J
j-g-.id-j <Jobdl (^UclLw <&_a_jI — x_* C^--^j <J.jk_s- J l ^LLLk»
180 A&ASUi
«(JoUUI Osjyi J^aJI ysr* *-el>~
r- — j .. O 2 O 0-0 J ..... — _ .. j — o 3 o 3: .0 j .- ,.
/«-AkkiIJJ s i y*tl jtXxJI AkmIjj* < AkwIakki (J"*— ^l ()*»XaJI A^Ixkw
J -O - I ° ' ~ "" S i*. " | ' ° - ■» * ?.T V ""- ° -O-O J - _.
tjL—sl* JJ\_ /^i ^L—XAkmIj fj_* .j A_ij AJ\Xj" JjvxJI «XnmUj*.
< l-\a_5 / j
O — J J O J — if — — — Jj O.O J J J
o
— O — — l-« — O — -. ■ #«J -. O — 3; -c — O —
(J_>_j' J^" ' (_J— ^ <J J * 1 ' (3-^3 <J_-A-_> / V ^— »JI _}— ^ <J »*»
185 t'ij\Sf\
<i_aAJUI aJJ_: X,* X-*aj _ _,j_l x v >~
77
LITERA SIN.
Amor mundi calamitatum caufa.
Odii caufa invidia.
Pugnae caufa litigatio. 175
Salutis caufa filentium.
Continuo benigne facere ingenui armatura ejl.
Turpia loqui fordidi armatura eji.
Armatura pii preces^n^.
Imperium itulti manifeflat vitia ejus; fapientis vero praeclara ejus faci-
nora. 1 80
Qui fermonis futilitatem libenter audit, confors eft dicentis.
Regimen mentis prasftantiffimum, et principatus fcientiae eminentiffimus eft.
Bona juftitiae adminiftratio tribus in rebus cernitur : firmitatem mentis
temperando clementia ; fummo ftudio fuura cuique tribuendo ; et exi-
mie modum fervandq, ut neque dextrorfum, neque Jiniftrorjum defleclas.
Lastus eft pius, fi obediat Deo ; triftis vero fi peccat*
Interroga de focio, priufquam viam cum eo ingrediaris, et de vicino, priuf-
quam domum conducas. 185
Auditus aurium non prodeft, fi conjunctam habeat mentis focordiam.
Curfor celer fervatur, aft quaefitor tardus retromanet, vel fperat, i. e. fperare
non definit, fcil. nunquam fpem fuam explet.
78
j3 OS^- £ - *■ 0*__« £ 53 r- «* J J 55 -© .- J — 0"O J — _. ,- £> 3S
»I. V J1« (^_K_a_JI« / -JcXJIj ^j^xjJI* aaaaJI Ij^L^—! _ a — a_>„
_ _ -O-
< /^X/_J I*
*— ■ — — ;2 -© J *. -.-- *~^ o 5o~o j _- OS-ojO —
Jjj O-o *-- . . O/-O O j _- O — O-— J — -
-o J O —
_ - - 1^.» — - j 0-0 j o j - - - j - o j Jj 0-0 j o -
J«_sr*. J . _ ,**-_> L. T JI .____» < aa y _ / ^a ,_^_j__j ^_j.^» v JI ._==_£»
j — —
/<r AjLmJ
— — 5o-o — — — Ci _ - — o 2o-o _ —
<-fl__l ^^A_=.l Lo J L^^l y~
j - - V-o O - 0-0 „ ., - - _ -
l Jw_T I 3 , Y J I U-^,—-^ 3 Lc y~
O - » — -J 0~3
' '/* _J ^Jj^^J (_^-== <_r* *!__y' j^
- O 30-0 - o3 - * S ~ gS ,.
195 cj\JljL\ a>_JI Jx Cij 2 ?- ^ *L__J «&
S j j s -o j -- o - j - o- 5; -o _ -
< Ixivw,^ /j*jIaJ| ol_; (mI / _JL.j _ (m"* /)_UU I y_
, j - V~ - o 0-0 _ -
. Jjl-srM ojj^l v~
_5 — Ov_ j ^, _. O — -- j 0-0 _8 _.
< Cj£j>J I A_ __ (_j«._ 5 _$LJ I .>__
j 0-0 o - 0-0
__
. / ^J I -Jud I .
j _ - j--?j--jjO-. - O j - o- a-ojj-
_00 . T >$_ (.<w<*j __ * o____ / -___< ___ (•<__■ / wLJi
Ojt^» (j_. cjj _Sa 0-a__ / s ^-_ ! ___ (^j_8 (j~LJi y_
_ - 0-0 j _- _: - j o- 0-0 j - a - - - — a ~ _-
t: ^j--J I AaAAJj cJ-LiyJ I _«J\AJ Lo J I 4aJ I ~&>
S. 188. cf<XA!\j. Italegendum puto loco if-sJI^. S. 190. ^yj- Sic lego pro cf_j-»«
79
Sex funt, qui moram non concedunt ; Prefbyter Mohammedicce religionis
et Princeps ; Moechus et Adulter ; Mulier et Puer.
Vigilia noctis amicorum Dei ver, et beatorum prasda opima ejf.
Virile decus et virilis animus minoris aeftimatus ; quin vilipenditur, fi tenuis
et imbecillis fermo ore egrediatur. lQO
LITERA SJIN.
Hominis fidelis gratiarum a6lio manifeftatur opere ; hypocritae vero linguam
ejus non tranfgreditur.
Peflimae opes funt, quae pro lucro ferunt crimina.
Peflimus viri comes invidia ejl.
Peflimus confiliarius eft, qui ad facinora perpetranda confiliarium fe praebet.
Laudari a malis peflima laus eft. 195
Peflimus hominum, qui non curat, fi homines eum videant malefacientem.
Peffimus fratrum, qui amicum deferit.
Peflimus praefedtorum, quem timent innocentes.
Semper optare (et nunquam contentum ejfe) peflima paupertas ejl.
Peflimus hominum, cujus fperari non poflit beneficium, neque caveri male-
ficium. 200
Peflimum donum, quod prasceflit procraflinatio, et fequitur exprobratio.
j <j j
S. 192. -L5^i. Italegendum pro *U^ . S. 301. In Cod. MS. legitur. JJa^ .
80
- j : ' -o j j o - - j o - o-<» - - j j o .. s ^ j! -
j j o- o I - o - O .» — ,. - o - o 3 „ o - o -
i (* JWU» (^ I J^ ,^=33« fr"*'-' O ' ci^ Jj^*
j — - 0-0- j - s -o .- 0-0 a - j j o - j — O j - 2 -
205 <(^.aXaJIj ,4'JwJI (^jJJI uX l r $> (^Ia^
- * 1" - ■» r. . °"° - - oi * *
ijjlsr^l i^jjt.^ ^ajUI 7 U^l Ua>^
S -O J o -
JL2JI ^y^
9 -2 -jj— d - - - o £ .0 js ^
< Jl l$i'JJj Jum UjJJI k^
- .. S «O J J j J s -o J ., ..
< jjjji ^j-o^j ^y v^
< JobJI ^ JJjJl<== <JiM:s: J l V^
— So-o - - _ o 2 -o j _
210 <Jw^l 4*==,!.==? (^ILaAAwJI u--o».L3
— O-o £5 -- O -. * w -c j^ «■ ^.
< (jlyJI /5-» Slji-O y*JI AJjJWS
- - O J S - J - V-o J „
( U-JaxXJ \^,*^ JJ-lsT I /JJ u\vw3
j j o _ j i j — j j o , -2 », j j -
J Vj «w - - O O-o J O J i S «o S - w. ■, S ~o - - - - O O J
jW/jO iv^S ^jlyJ^l jWAJ LX*iJi (^jU LJo*J| (Jw* OuLyjl ^J^
£ " =S " ' £
- O-O J I - V-o
215. < J^wjjJI ^VI
- - O J -- -- 0*/-J -- -JJ)0- --^. - O J - - O J
U1aj*<3 AjlxAaJ «wLikJci J^XaJ' Xj l^s^J' OlAJJy UJu^ (^jwa
-JJ o '.'
-- --0-0 pj^o* ^ o j o 50- ---s-o --j_oj e o^
< jLcjLf) I LJvaAXj /*^aJ* (j-« v^L JLojkud 1 LAaJlxj C^jus
81
Peffimus hominum, qui auxilium praeftat contra oppreffum, et juvat oppri-
mentem.
Confilium cape priufquam animum tuum ad aliquid applices ; et attentus
difpice, priufquam progrediaris. ,
Duae funt res, quarum praeftantia non cognofcitur, nifi quum defiderantur,
juventus et fanitas.
Duae funt res, quibus religio conftat, veracitas et fides. 205
Findite aerumnarum fluctus navibus falutis.
LITERA TSAD.
Sanitas mundana aegritudo, et voluptas ejus dolor ejt.
Rectitudo confilii tutum praeftat a lapfu.
Quum fcopum ferit infipiens perinde eft, ac fi fapiens hallucinatur.
Praefectus imperio eft ut infeflor leonis. 210
Eleemofyna occulta multiplicatrix opum.
Amicus ftulti calamitati expofitus.
Sua cuique fapientia amicus ; fua cuique infipientia inimicus eji.
Amicus eft tuus, qui te reprehendit ; hoftis vero, qui te inftigat.
Cuftodi fidem tuam a dubitatione; nam dubitatio corrumpit fidem, ficuti fal
corrumpit mel. 215
Cuftodi religionem tuam erogatione opum tuarum, et lucraberis ambo ; neque
dilargiare religionem tuam ad cuftodiendas opes tuas, nam perdes ambo.
Silentium, quod tandem tibi falutem afferat, praeftat fermoni, qui tandem
tibi afterat vituperium.
M
82
J O -
■ O -£0.o j - J j
J iS - J s ^ -£-~r. J J^OS J .. O ^ J S .- - J O J
-- o-o j _ o2 ^O £ -© . „S.- O ^ O S ** J J J
<("L/-zJI (jwisl IajJOI CvIJO ^jX qxJuJI (**a*o
<* j J O J -- O^-o j O —
220 Ojm . *«Jw<o JJlxJf iJs/uo
.- o 3o-o jj - .- j oC. ,o "Eo-o j _ j j
< jijaon y^j (J^ J T ^ J ji^i ^Lrjj^
" "i ■* r ° *■ - J J /* " J . " °^ < j"° "* °*° J . s -
< C^j"l£= C*a__ I^aL-u A-jJcsr! <jobiJ| «xJLi*.
J O ,. J .. - V-o J S -
t 'id>j^j^> ui: J^Lsrl aJLo
.. o — o<^ j oj o - o-o j ^ -- 5; 5 o — o*-o -- ^ o _» -. o 5 _ 0-0 j _. „
(ji*A*J! JVxwJj JL*JI l-Afl (^^> JlAJI J-^ j^o j-A-^31 / cA^Jl Ua£
*.*- 2o»o.-. .- & --O -> Oj ,-. o>*> J^ _- —
225 <sy__.4l« (^jJOI Jwaj (^xJl Jj-^-J
— — « -c j^/^j ;s« jOj - .- 0-0 j \u .. j o ^ 0-0 j o j
<jL«JUI JU*j Cj^IJI l^»*^3 jUcxJI Jv&j (^axJI ^xao
_, o
_ O "cOrf j o j _ .- — j 0.0 j — j - - js -o j o — j o s 0-0 j o j
( y^J-l iaA_s--L AAA/va^JI ^^gLajjs C_>'j--' J--U- A -! j**- 2 --! ^iJui
J?»* .- O o 3 -. O 3 -. 0**> .J) O -.
_, _. ^. O - O **- .- •£— — ° O — O*--,. _-^_ .- O .j) O "f O*—-. ,-. 5-
O^-aOjJU ^^*'j LjC-^.JtJ «J.-sr^lj O L. a_j*J JJvjU ULajJvj ^a_)
<_. __oj j_o__ - jSjj jjo „
< 0-.a-L«.>. v j JvXnn»«J4 LXJt^ < j. v £_--2J
^ 3 & ~ o^.^- s^ ^^o--o— O * ^ ^ O O J O .0.. -4 j. ' \J > o ^.
U^ ^^ O^ lXj— >•- ^ j-^jlj ^;^-^ 5 -2L_>.lj 0,_k- 5 «.Jj
, O , O-O JOE^ -^ ^ J-J J - -- - JJO..J JO^ , ., ,
(*ft;JI C^^JCJ l Y ===J (^jlJU ^J^' '•V-^ 1 ^ l -^A!2-S: J 5-JjJ Ly-.Z-J
s^ O^ . JE-J
230 IJvC AaA^ (•JvJU'
.» -• O -- O -- 0->O j .
y*-fl ^^ ^ic C^OtAJ' -JtJtJl !J;l,Jj
'J
83
Silere tui donec ad loquendum cogaris pulchrius eft, quam loqui tui donec ■
filere jubearis.
Jejunare facere appetitum a voluptatibus mundanis jejunium praeftantifli-
mum ejl.
Peclus fapientis fui arcani cifta eji. 220
LITERA DAD.
Angufliae fortunarum virorum fubjugant colla.
Anguftiae fortunarum ad inlidendos terrores adigunt.
Sapientis animal errabundum fapientia, quaerit eam ubique eft.
Stulti animal amiffum nullibi adeft.
Divitiarum noxa major eft, quam noxa paupertatis; haec enim vitam hanc
perdit, illa vero perdit religionem et vitam futuram. 225
Debilitas oculi lapfus, confilii vero exitii caufa eft.
Imbecillitas patientiae confundit confilium, duplicat malum, et perire facit
mercedem.
Generofi oppreffio melior eft, quam ignobilis honoratio.
Arc"te ferva religionem tuam, et munifice dona res mundanas ; tenax efto
exiftimationis tuae, et largiter praebe opes tuas ; hoc modo virilem
m
tuum animum perficies, et in converfatione felix eris.
Depone gloriam tuam, et deprime fuperbiam tuam, et memento fepulcri
tui ; illuc enim tranfitus tuus erit, et quemadmodum feminaveris me-
tes, et quemadmodum judicaveris judicaberis^, et quemadmodum hodie
praebuifti, cras illud ipfum accipies. 230
Anguftia paupertatis ad res turpiffimas defert.
S. 219. Loco pj-Mo forte legendum -_j.*s» vel A**3 jejunium animae.
M 2
84
»> , , O J 0.O J__, , , ; f* r < y
. JJw^JI uTXsb J.JJUJ JX_.
J J O-O O , j j __o J ,
. jjv___*JI u^AIs /^j JaXjJI [•U.wb
- _. ~° J <J J , O-O J <_ _
. (jjjJI JWJU (J»«UuJl . ^JU-3
- O«o > ^^Ufc. , , _, J , , , , O-O J O ,
235 < S.AA__JI »jI_a_a!>__I *-«o y__>J - y -2 ^' ;jt^3
o
. __s_€y J l ^jA? ^JI (S^y »j^*JI _)L_.
, j o~o i , s jo , j,o3 , _, -o jo,
.^JU-yJlj _)_JJwl _j.,* Q5^' V^J' Vf^
. - 50-0 j j , o So-O J _.
. JU^I Jj_C /^5 ^A-r^l _ U^
*— . 55 #o _? o ._.
*UJ| ^iy-
O _" >« JJ,, O ,0-0 JJO,
O T"0 JJ , , O ,0-0 J J O, , , , O , , j
_ v-==-JJU AJlwjJ* ,_=3aJIj _uA_» ( J._i>i. (^..^1 / _-J4__.
, O, , , J_, _,Oj . s - - -» J ,j
_U-X_ __ojl3 _J^Jw»~>_ -AaMJ _ jV-_: f_ U J._==J / ,jij_)
S5 , , o 3o-_ o, ,o, o , ,, ,,o, ,,
J\/_-4) Q^UuJl (Va.. ,J«0 AjwJU LJ ._==___ /^__X__-__ ^js^J (^jJ^
J _ , O J
240 <
.
CJ^ .
,o o-o
-Xj^I
j O JO, O,, J ■ ,,,, JO O, O , , O, , ,, O , , j
.A_-=aX v J J« oljifc (^LUj -uJjii' J«j _wiu i_^J__: ^^J /^jJd
o , , O , , , O , JOOJ O J , O , , O, ,J
Jj _U»-Ju 5j«cl / 5 a_2__J _uJJ__J J«) «X — J___A — _■ J___=__ (^.yi (c^*^ 3
J O O J
. _x£__=J^j
, , o o-o >,*,.., , JJ O-o jO,-!o, ,J
. ^j l-j-.-^! V_ r -J._S_ J « ^AAjJI ^aJ_S_ J (J-yJ (c-^ 4 — '
J J O , _< O-o , ,,,, JjO, _., O-o , , , O , , J
245 . _uJ_J (j-V-Jul (j«%o fUj Oji_A__ J— Ul (_j-< s_a___. (j*yJ C-S^J^ 3
jj,os j f.f'" JJ i~' J ? j - *; -» "2 -r°- — S"j° -- ,- ° -j - /*
._utwJ 5L__»J-AJj «iu'*^' CjK^ O' <J^ C^^Jl J^V CJ-r' v^i^
J J O-o J, ,jjjO,, -i -. J
ijjjlj\ -Jj^jljj _3JJ.JU' _ (J-yj ^^J*^-
85
Aberratio ducis pernicies eft ejus qui ducitur.
Nimium lucrum fedtari detrimento eft intelledtui.
Infirmitas perfuafionis religionem perdit.
Debilitas oculorum non nocet, quum lucidi funt oculi mentis. 235
Exercitium cupiditatum ad puriffimi fanguinis interitum ducit.
Amputare capita fervorum facilius eft, quam celare vitia eorum.
Spei blandimentis aetas confumitur.
LITERA TA.
Beatus ille, cujus cor in attenta cogitatione, et lingua in laude Dei occupa-
tum eft.
Beatus unufquifque, qui errores fuos dolet, cum fibi recordatur caefpitatio-
nes fuas praecedentes. 240
Beatus ille, qui ftudiofe perfequitur fuam falutem antequam angufta fiat
refpiratio, et vehemens defperatio.
Beatus ille, qui femet ipfe vincit, neque a fe vincitur ; et qui cupiditatem
fuam dominio tenet, neque ab ea fe regi finit.
Beatus ille, qui iram fuam reprimit, neque laxat eam ; (habenas ei committity
et qui praefe&urae animae fuas (appetitus fui) fe opponit, neque ab
eadem perditur.
Beatus ille, qui contenti animi tranquillitatem inftar amiculi induit, et pro-
digalitatem a fe removet.
Beatus ille, cujus pe6tus odio vacuum, et cor integrum fraudis eft. 245
Beatus ille, qui praevertit reclum ductum, antequam portae ejus claudantur,
et occafiones praefcindantur.
Beatus ille, quem necatrices mundi illecebrae non occidunt.
85
O _ l~o J ^ - •— * W •• J -
£5 O 3 .- O •• O **- O -r a^^3S*o J -- -
*■ o
J O^-O-o j -O- — - l-o- - O O^ j j
250 jjJvJLyJI «J. r J ^ ^Jvsrl* (j*J-A=Oil J Jo
.- *w -o o J O cJ ,- 3 ,- O-o J O —
i (•) IamjJ I /r vts» <• *.<* \u2~c ' (•) LwJ.AJ I (. «Jti^?
J 5ll,- Oj *— — JS ^ O 1-0 ,. O J — J J J .* --
c i^J**t, [^j&ycj (^ks^ue Slo aJU J\ji:srl ^^, .»^=2.1 *Jo Ij^ia
•— 5= -O J O -.
*Uill ^J ; ^
-• V-o .. O & ~Z ■ ~ O-o cJ - »
oj js-oj-- V j -^ o-o j -• -
/<Cj>JjJ *A^yU' Jlia < l^F^- /»Hr^' T*^
g-oj-Ss;.-" .t a •*> j - - 5 — o- s - o — 5 0- - o-o j - -
/jtoiio» r* 1 ?^ /»^V^' y*^ < ("Lw.AiJ « (jLw^Jj jAC >J,£==JI ~*Jd
5. - O» —
255 /<i
j ^ O 5: <o
260
< A>./w2C <X/JvC iLfv:' (M<.iaAi**JI Jlia
- O - - - O^ O - - - -o -
< &jj^XJ J tau I (j^j C_£*>^ I vfcl^
o i -o j , . 3 0^-0 jOj
< J.idJ I (ji^s" 5 1 ^puiJ I Jjo
o
O _J **« J .- S O — O j o*-o J O j
^ O O-O J .T „ O O-O J O _9
. LJJc^l ^ 3 U_0(l J]_?
- - O-O JO- » . s; (-0 JOJ
i ^x) I «Js^ ^bs^- 1 JJ_?
SO-o J . — - 3 - O - _- O ;2 -o je-o jOj
<&--__._ I [J OjUi^J (JJ>>^ UjjJI /3 J.-S-JI ,-J--'
O^ O .- _» .- . O — ^jO^. 0--0 ^ ^,
*^^ ^ O-C ^ O — s= ^- *^-- — O-O ^. ^ ^. 0-J--0^.^^
^IaaJI ^!ci (^x I^oac ^UAJl j!'-Xj l^^ c^ ^^-^ ^J^
87
Morem gerere mulieribus fumma ftultitia eft. -
Laudem quaerere fine meritis merus ftupor eji.
Diu fe confervare, et libi cavere non arcent fatum. 250
Confoffio linguse magis penetrat, quam vulnus haftarum.
Purificate corda veflra ab odio ; efl enim aegritudo emacians, et morbus
peffiferus.
LITERA DA.
Sapientis fufpicio verior eft, quam certa inflpientis fcientia.
Generofi vi<5toria fervat, ignobilis vero perdit.
Generoforum vicloria eji condonatio, beneficentia, et humanitas ; ignobilium
vero fuperbia, infolentia, et vindicla. 255
Victoriam reportat Satanas ab eo, quem ira fua vincit.
Vi6loriam reportat cupiditas prava ab eo, qui ducendum fe prasbet voluptati
fua?.
Injuria afficere infirmos turpiflima injuftitia eji.
Injuria afficere eos, qui fe alterius imperio fubmittunt, maximum peccatum
eft.
Jnjuria afficere beneficentiam (i. e. benefaclorem) turpiffima exprobratio
ef. 2(3o
Injuria afiicere liberalitatem (i. e. virum liberalem) prohibet donum.
Injuftitia viri in hac vita indicium eft miferiae ejus in altera.
Peccat in beneficentiam, qui collocat eam in indignos.
Inique agit in fe iplum, qui acquiefcit in domo evanefcentiae (i. e. in hac
vitafuxa et evanida) fubftitviendo eam pro domo, quae permanet.
88
265 { <LsV ^"^ pft**" <-M°' ' {_5*& ^J fL£=aJ| Jid
-. O jS *o j -. O 3 O ^. ^ ,-. 0/-o j^. ., O j 5; -o d5
< UJJJl ^i ollocl ^ V J a^UaJI /j AjLxrV" aAJI Jd^
J j> u - < -o „ O-o ., J 5* ,0 o 3 .. O ,. OS-s J O -
«JjySir! U^*^' -^ (J^LJl C£J\-!' (^ ^o ^ qj^AaJI ^vUo
o .
*> — O^o ^ j j — - — j -- «• .-. | *-o „ j j s5 — — j & **> j o -.
^lXyJI ^J\ &Jj<3U-ej (^)ls:v'l ^c a£>:aj <J^JI w?t^
<UJ.& AiJJolj UJ^ ^LJJI UaLj
„ «. O-o .. „ ,. J Jj „ - O-o .. ., ,0 OS/OJO-
270 ^L^iaxJI Jt^L* l^MJ U-wixJI UL>lj'<M=>, JUc /w^ajJI LaJo
„ o £ ~o „ _ o .. ,,o5 o - .. o j 0-0 - o — - -
fUjJUI ^ ? >laa,i <^x v>^' <c^*° C^v*^' ^yV t*^
O - O^ J o
g^ 1 v^f*
< jL£Lo UjJJI UoU jLai,^U UJJlc
5 .. i» '5 - O ^S — — O V-o — O - -
< 9 ^kU Aaa=s* l^jli A^sa^sr' U UJdc
O
O ^ J -O J ^a— ^s* -■ .- -» .~ J 0-0 *. o ^ ^
<(N*scM «JyJ l^ili jj^jU^JLj Uudc
*—.- S «-O O^ ;£ -O O -* — * ■ ;* -o ^ 5; ^ *o -= ^ -o —■ O .- *.
*L*»J! /^i JCiJU UXaa£ <*laU|j SJwJl ^S /^iJl_j UuJlc
275 fi*\12)\j
— — po j o „ j s ,. - 3o-= ji_o — —
<- l-a/jjjst' I ^jjfj ajU ^Jti^L) UCJx
*" J= - -
35 -- j T^ j — — — s- — ^. — ^ 0*0 ^ o — --
<aa:s:y j I aJU^. L^Jli a>^U*aJLj UCaIc
<AadIvJ\aJI U^a^iajj a-«>XmJI U^^Jjj «jJU c^^a^JI fjvta UoJx
«_-, o^ jo^— « s-o j- bji, »—— s-« _o — o — —
^JUJ! /^i Q^ C J *UiUI ^s AajJ >^ili ^Uv^Jl ^I^sLU UIaaC
S. 269. et 270. Loco taxls in initio legendum puto kx*o atque has duas fententias
89
Umbra generofi vitam praebet commodam et lautam ; umbra vero ignobili*
vitam moleflam et pefiiferam. 265
Umbra Dei O. M. in refurreclionis die erit ei, qui eandem umbram aliis
praebuerit in hac vita.
Continere fe ab iis, quae in hominum manibus funt, avTu^etu laudabilis eft.
Hominis bonitas in eo fita, quod fe cohibeat a rebus vetitis, properetque ad
virtutes praeclaras.
Conftringere linguam fuam regnum ; eandem vero laxare pernicies eji.
Cohibere animum fuum in initiis iracundiae tutum reddit a praecipitationibus
in exitium. . 270
Exhilarantis laetitiae particeps fit, qui declinat a blanditiis mundanis.
LITERA AIN.
Te decet operam dare vitae alteri, tunc mundus tibi res parva erit.
Te decet operam dare fapientiae, efl enim ornamentum praefiantiflimum.
Tuum eft aliorum uti confilio, hoc enim circumfpeclionis eji.
Te decet contentum efle in anguflia et amplitudine opum, nec non grato
efle animo in laetitia et adverfitate. 275
Te decet operam dare bonis moribus, funt enim ornamentum exifiimationis.
Te decet operam dare exporreclioni frontis, eft enim amoris vinculum.
Te decet adhaerere filentio, hoc enim pacem tibi conciliabit, et tutum te
praefiabit a pcenitentia.
Te decet operam dare amicis finceris, funt enim ornamentum in profpera et
auxilium in adverfa fortuna.
locarem potius fub litera (ji . S. 272. ^uXs fortafle fubintelligitur verbum 6LaH
operam dare, pp. adhcerefcere, quod conftruitur cum i-> rei.
N
90
J O-O „ J _ a
280 'f.T^' Oj^V- »^^1 li^' ^ £
- <-> O-O J J - O J Cvw-O J _ _ O
<■ (mUnJj^I ^J.jUns vgiaj H>-\j£J1 <J « J *-^ c
_j - _y - - ~~s
J - J O 3 O - O-o J — - J - • • O O-o _ o
<o l e J . j 1 j Y JI fr^ g 1 ^^ 1 ^
_ ,* -o J JJ J - O _ O j _ T-o - O
< <J L^..J I <jU-*"£ ^_ ;^JG!jvn>,j s .xs: j I Jva£
— Ju-o ^ _ o _ JJJ - 30-0 J J _ O
< JLcj4I Aaacs* ja^Lj ( jLs*J'l lA/yda» l\a£
»-__o-o _ - ___ » o-o - _ J o -
285 ^UJIjlJ OJj *UJLJI ^IJ -*LxJ C^as £
J J J O — J O _ O~o „ _ _ _ j o —
- J J O — _ _ J _ 0_ S _ 3 O J _S — J J 0_ O
< AaaLj L^a^JI* (JjUU CXA3C"
o J f S ? J J 0_ O _ JO -
< l^AAlaj Ji !* A^v^j <J..ol vJo • «XaJLo JV&JLl (/j-yJ C^ais^
j_o — J Oj — o - j - o- j o- o - j o
( OjAC ^ y^2AJ ^^aSSss <WAJ jJiaJ (^.yJ C^vj.3^
JS - JO- -O- J-O- j-O- O- JO
< <3u^ ^_i,xj ^ ^^^ a^aj c^ffT^ c^v' ^*^-?"
j — o — — — j— s-o a _ o — j o
290 ( AAasL (Oj a^j AaJ I /^ C-fow (^. V J Cvc: £
< yj JA.J (jjj«Ji£=3 cJ-yC sXj ,J.C
*/ »* -o o— O s! _ 3 - O — -o JO —
</ jjl «AaC (^.^ jjjl 8*^>SJ| Jy.£
jj o2 i--T J _ S 3 — - O-o j o ,
< O-wjI CXaj ^ -A>*>l «^oLb^JI v-XaC
- O J (rO __ .?_ _ ,* -O J-O-
<<£s:€y j | ^lc /-J'Lj ^LaJJI js-aC
-__- o - - j o - V-o j o j -__• o - _ V-o j o
295 <C-£aa£ ^i -jAASirl ji.A2J C-Waj /i ^JLs: J l JaC
o-- c-a-o _3_o3oio3_oo_ _ o 0-0 ____ - s j o * -
< ,^d£ <J./*2AaJIj cXjIJvcI f*^\j *#JI (^U^^U cJc_Uw.=S,. Cjj^£
j - o -o j
S. 283. iX&^i^wj. Ita lego pro cjLSaiiiww uti in Cod. MS. fcribitur.
91
Quum anguftia ad fummum pervenerit terminum, liberatio erit. 280
Quum anguftia incidat, manifeftantur virtutes hominum.
Tempore probationis honorabitur vel contemnetur homo.
Tempore perturbationis (iiegotiorum publicorum) manifefta flt virorum pru-
dentia.
Cum immineat mors, apparet fruftratio fpei.
Miror eum, qui domum evanefcentiaa inftaurat, durationis vero domum de-
relinquit. 285
Miror eum, qui focors eft, quum mors eum quaerat.
Miror eum, qui animal amiffum quaerit, et interea animam fuam aberrare
finit, nec eam quaerit.
Miror eum, qui femet ipfe injuria afftcit, quomodo jufte aclurus fit cum
altero.
Miror eum, qui femet ipfe ignorat, quomodo Dominum fuum ftt cogniturus.
Miror eum, qui dubitat de Deo, cum videat creaturas ejus. 29O
Scientia fine praxi eft inftar arcus fine nervo.
Servus voluptatum vilior eft homine in fervitutem redaclo.
Servus concupifcentiarum captivus eft, nec folvuntur ejus vincula.
Offenfio linguas cordis fanguinem perdit.
Magnificentia Creatoris in anima tua creaturas diminuet in oculo tuo. 205
Caftiga invidos tuos benefaciendo iis, et hoftes tuos emenda bene de iis
merendo.
n2
92
, , S , «. j o-o , o , ». j , o J os-« «. o .. j: ss -e j o ,
/A_ sl_3___ r Jl <_^ aaXc __>&! l--_J\J! »aa_=_ _*._ *aaaJI ^a_
•« — •* .^ ■* V - " *"
- o o.© ,
< (_,Lw__J'l *A_,a_
, o 5o ., g , § ,
fLjjjl—zs ^*.^J (^•'0 -'V— ' / l^ / c^ 2
o
,.1-0 , , , . O £5 O , , O.© J , , ,
< _^„S: 1 _.J>lJ\_> (^.« >A_. _)_il_J| »Jj\_:
;5 , j o , o-o , , , j,o, ,jjj, , , Y-o j o
300 < Lm — - i-^aaJlJI {_»-__ Ijl ^^ - aJ^_j Jw_s_ I ~___
t iSSfi j_\__=_j ___*^T ji_
O J O J , , o-o , o 2 o ,
4- <JsAAJ _k|l/_JUI _k^>l y^l_
-* _» O O
o _■ *_•?— 3 JOJ^. _• O .- i-o o _. o _- 5s .- _- _• _• i-o j —
^^ _}._ ^lyA^ __jjl« l_^a_cv j I _^a_ <^_ tUyC v_ r ^_:v J l <_j»a_:
, , o-o o , o £ , S ,3o«o j , , ,
<^-JjIj_JI j_mJ _>.,* (j-a-J t--^__l is*f _Xjc
O - 0<-o jO«>
J .. O O-o , O O~o 3 „ ,» j , O O-o » ~D J , ,
305 <^Uy_l _)I- V J^-I «V.— - < oW.-?-' Cl^r!-^' *V.— ^
^ f ■£ " "
J , O , O - O-o J O , O , O , o-o j , ,
ftWJu ^jyJI s,_ •>-*-> (_,! __,* Y JI julc
O , J , O O-o J O , O O , O-o J , ,
< Am*Ju /i _,LwJj| (JJ_*j ^l _)J_JI Ajli:
" " *vl £ " £ "
O , O O , O^ J0"0, o Sjj o-o J , ,
<AmJu _>_-■ ^,^1 ^Asr* 1 ^ <_,! SjpJ! _yl_:
-: -o .£ J o-o ,
( AaJ lj (_^««4yJ ' (^— "
, , o-o , , 5 o , , , S OJJO,
310 <_jf_L*JI vU_l _j.« —jli^jJJ _5Jjv!o v^_
S. 297. ***-=> _-. Ita lego loco ^«A_b _c- Radix enim lic coaftruitur cum __•
93
Homini fordido levius eft multa crimina condonare, quam pauca beneficia
compenfare,
Blaefus, qui vera loquitur, melior efl facundo, qui mentitur.
Sapientis inimicitia melior eft, quam amicitia ftulti.
Corporis crafiities et longitudo ejus non profunt, cum cor fit vacuum (do-
mus collapfa). 300
Pudor ob rem turpem turbidam reddit vitae jucunditatem.
Familiariter converfare cum hominibus qui virtutem colunt, et nobilitaberis.
Oculus amoris caecus eft in vitiis amafii, aurefque ejus furdae, cum turpe
quid de eo audiant.
Inimicitia propinquorum magis nocet, quam aculei fcorpionum.
LITERA GAIN.
Culmen religionis fides ; culmen fidei perfuafio. 305
Culmen cognitionis eft, fi quis femet ipfe nofcat.
Culmen jufiitiae efl, fi homo fecum ipfe jufte agat.
Culmen virilis animi eft, fi vir fui ipfius pudore afftciatur.
Divitiae pii in Deo Jitnt.
Dignitatis gradum non affequitur, qui receptae confuetudini obediens eft. 310
S. 303. Loco wi^ fbrtaffe legendum slii^.
94
r ° -> yol , j O-.. r'° J j-orE _o- -e j
<OJ*o JLas! t^£=aA^ OJ$ Ja£l ij^J\ &A£.
& — T»c J O J O ,0-0 j
t Js:sr I <JIoaj J j^J I A>.Ai:
o
J— J .- * J -O-O --- - J JO - - J , vj , O - I»o - — ' - J --O-o ,
ojiAc «JoJI Ajj-bsr ajj12s.j A v Afli». >*a:sr I aaJIjuo Cij^JI 4-Jlc
j j o - -_» - -
< aXa v j lJJjJ
- - O-* J - O - O-o J - -
< liljl^JI ~Jtaol J.j(jJI ^K?^
- o - y-o , , o , o/o _
315 < Aaa/j /^i JJM.:srl f^.t ( Aa y ^=2^ /^j JjjljJl /_vAC
j , j - o 2 - e - , o £ -o «_
- f fL*; I^jIajnmIj f*l r >*i IaJJJ! ^lJvi
— J — O 5 O — O-o j „
J J J O ~- ^. ^ «- O-O -- O — ,~ .> J J u j -- «. U-o j O .-
< A==3jc\j ^. ^y^J I Jvxjj <JoUaj ^ (^LAJ I ^jo^
O — O-» J J - ^^ J J O-o j , _
•— . O-O J o -
4JJI ^J^
j O — O-O j) O .* S -© — j> J> o^ j *- — o *£" **
320 A^jJidyJI (JaJ AaJI /^oj /<J <L_jJjJI Jsloa* ,==JJI /_i
^UuJI j|JJ cI-^jJI ^ < *XsJ! Jl^ (j^iJJI HJJtLsr ^i
, - O-O J O -
/< -r ~X jJ I J.A J*
S — — — oS O - O — O - O-o S — — — U? 6 , O O , O-o
aA^ «1 JJ-jvwCSk CLUjJI (j <A^,JJ *l AiaA^ '-^v" L«l
s o — o — iv j s o — ■ o— .* j
/f C-U3 Oo • <J.-==> (J> i ^-^0 AjvW.AJ <J== / J
C»
»*-,, ^, 0"O J> J) ^ O J-o ^ O-o j) ^ ,- ^- ^^.0*0
A^LajJI ^j»==aj (j^>-s; j I /_3 <^.i.JI q*===sj acLaaJ! /^i
S. 315. Loco i«At=as» J alibi legitur &»a*j et aJUj pro aXaxs J«
Q5
Vi6toria cupiditatis libidinofae exitium graviffimum ; eam vero fubire fupre-
mum dominium eft.
Quum joci praevalent, fruftra funt res feriae.
Certa contra cupiditatem, uti adverfarius contra adverfarium fuum certat ; et
oppugna eam, uti hoftis hoftem oppugnat ; forfan tunc eam fubiges.
Scopus fapientis eft fe ad extremum judicii diem parare.
Sapientis divitise in fapientia fua, infipientis vero in pofieffione fua. 315
Cibus mundi venenum, ejufque fupellex putredo.
Qui fe abfcondit a morte, proximus eft eorum, qui obviam ei eunt.
Ad fundum intelligentiarum nunquam pervenies, curarumque profundita-
tem non aflequeris.
Ira regum mortis nuntius.
LITERA FE.
Dei laudatio vitam prsebet cordibus ; in beneplacito divino confecutio voto-
rum. 320
Contra fe ipfum certare fumma eft perfeclio ; operari pro domo perenni
(vita futura) ducit ad felicitatem.
In morte eft felicitas aut pcenitentia, et in elapfa occafione fufpirium aut
opprobrium.
Omnis anima morti expofita eft, quas inftat omni tempore.
AvTcipKEicc divitias poffidet, aviditas vero follicitudines parit.
9&
*. .fO-o j _» — .* «O .» .-.-. .> .-- O j ^o 5o^o
JU_1 Jjjt ^s <Jl^.yl j£_» >^J J_>---l ^^Jj U/__j ^a
.. 3o-o »-. _ o-w j j ,
325 ('< JUJ_I *l_Jul o*fetf
J O J J .. O J o S -o S-OJS—JJS^,... s .* •«
(_jsM*:_. ,_@__._J / 4A/_JI /^i {/*4J_\a_JI 'idy^, /^AAAJ ijJwJI / 3
/<f / '«J JwJ I jj Ui L^
-- J ^- -- - ^ -o O j -■ j — — - ** «o O j
/tf l^J I jj >A>J I y*-=? ,3 < I^aQ I «C__ ^AaJ I ^-f&j / J>
/< <Jv_ _j L-jUk-T I »-_._ I /i < L_>U™_ _* _k T £ LoJvJ I /i
- — O-o j o .- _ _ o O-o
t-AjlJv^JI _j.a_ i*y>i±>Ui_l / 5 i
" " " " t- " "
J .. O 2 O _ _ J O _ f ~°- J O - O-o O .. _ .- _ O _ .- J .. .- o .- o~
330 i/'iAv_l AaA^ i*S lj JJoJI AaJ— ^ . j"L_ _y.-cj AJt^g JJoJl /j
— ^- O*o o .- O j ^ Oj ^-- O^ J O -.
< B-Aa__aJI QkjH ^j.^ (•)_)£! - 2 a_2vJ! JsjlS
O -- O^O s£ — (js-*>_ j O .-
i Jik) I Jm (^aaJ I <_\a_»
_ . --. O-o *»-.- .- O-O J ,. .-
<v»jJ_CJI ^l^JI _U*i
< *aaAJI / ^ IM^ (_>>^c__l >J-£_-__JI A_sli>
— o " .
..O—l-oj—O.... _ o So-o J _ .. .- O ;J ~o J O -
*.^. v :_rl iL*w__*, (j_U_=;_l a t aa_ UJJJI i_J*i
335
, O-o J o -
,_JUJI ^_iy-
j , V-o j_o.- o, j , V-o £ „ o ^
< -aJ._z I / %^ jJ J- ^ aX-^Cs:' I J "j Jvi
J 55-OJ ^O^ J ^ O-o J J O ^ O ^
Au--tAA/_JI (_^aJ>J J^* fL-^U-iLJI J— «.>j J^i'
S. 331 . ^_u5L Ita lego loco ^— i • S. 336. J^JK Forfan legendum ,)««« colle6l.
97
In fortunarum viciilitudinibus virorum indoles cognofcitur, et in vana fpei
lactatione confummatio mortis eft. 325
In afflictione manifeftatur amor amici, et in anguftia confolationis ejus
praeftantia oftenditur.
Gratus animUs continuat beneficia ; ingratus ea facit ceflare.
In hac vita opus eft, non vero rationum exactio ; in altera vero haec, fed
non illud locum habet.
In deliberatione cum alio diredtionis oculus (optima direSiio) eft.
In juftitia amplitudo, et cui arcta eft juftitia, hunc magis arctabit injuftitia,
(fcil. injujlitice posna.) 330
Defectus oculorum levior eft defectu perfpicacise.
Defe6tus animse paupertas peilima eji.
Corruptela decoris mendacium.
Egeftas generofi pulchrior eft divitiis fordidi.
Amiflio rerum mundanarum fagacium praeda; ftultorum vero fufpirium. 335
Defectus magiftratuum levior eft quam plebis dominium.
LITERA KAF.
Aliquando caefpitat fapiens ; aliquando difhcilis eft manfuetus.
Aliquando propinquus longius abeft ; aliquando durus mollis fit.
a fing. («Aiw. S. 337. In Cod. MS. ^*.^ yrOl et *.A=Oj male tranfponuntur.
98
s-o j o , j - V ., o - j ,'.SV-o _ J - o -
i<<^U\ ^t ^H J_ <^VI (j^jy J\i
o o o
jO---o i«o jt j - o — - 7-o j> o _. o 7~o :_._ — - o —
,_a_£ _* v ____rl J^_a_j J\_> ( *AA__r! t-A__ - f»^— = L> LjJJ uA ->
340 < < >a-v
-sO^ - - - -0 ' , — .- — ss J J — - - „0 s! -o - £ — 2 O ,
i I *JL_ (•\l__i Lc l^JAxO J_Nl__« I J.__ |jL_3 Lfl LoJvl _J— « y*l J_
, s -o , o 9u, 5,25 j,
< V.-^mjJJ I .AA_=_> _j,-o y^_. ^Jtj I <JoJj>
J OJ O , — O 0.0 , 9 ,
O Y-o , O 2 O = ^ , J , O , O J?0-o J S5
< f-vW-STI J_A_t| _*«•* I <AA___> A-^yJ <J_=-_)I &A-
, , , o-o j , j , , , j o_ j , o , , , o-o j s;
345 ^UjJI (_j.-e5.-M ^U-* -" t^»**J f*^— =— !l aJ-
O — — O*o j» — _. — O > _ -o _ O —
< Aaa_ / <__ Jo LsJI (_)LwJ« <Xa_ / c j-x*i v _._l _--J_
O , ., , , o-o j , , i "* i - - - " * 50 ~ o J " —
. aaXj ^Ijj J_bJ! (jImJj aJLnJ ^Ijj ^ v ____I _-*a_
,,0 _■ _, ,. «. O , _ , Y-o j
j o , - -° J , O , , i j • ■* °~° — — J J O , _* ,. T-o j ,
v__. j .^LaJI J^aaj o' '-*— -^ _U->lJI j-v*— = » _ t - ,, -N" (3 <3"^
— o "
< _^I___r I -aa__>
o -oS aj o s , — o , o_ c j o »^— — " — -*— * J o _ ,
_K T _-I *J (_j^AAJjj • "J_jl Ji yJL_>J 5L__I J' J Jo
,Owv-ojj o j, ,
< >*aJ I J^J^J *_> . J I ^_lAi_i'
O J - O 50 .. O .- J ,
< (_JU_J vSA__> _J-C jfV^ _ / A___J _)..AAi"
o o , - - ., o_,
^ Jj*J' C_aJL>J f**i"
O ^ 0_ J J> O , o^-o j ^. ,Of_ J ,
< _kJijJ I ^JaaJUo (jjaAaJ I _>-2J.«o *_5^'*>- ! (^-Jj^
OJO 50, 0-5"
i C M-l^_ _}»*__ _J_« jA_- ^JoLc ^^
350
99
Aliquando fidelis monitor decipit ; aliquando infidus monitor recte admonet.
Aliquando quis oftentat manfuetudinem, qui non eft manfuetus ; aliquando
quis loquitur fapientiam, qui non eft fapiens. 340
Aliquando amarum fit in mundo, quod erat dulce ; atque in eo turbatur,
quod erat limpidum.
Pauca morum civilitas praeftat nobilitati multae.
Pauci admodum funt fratres, qui jufte et ex aequo agunt.
Modice comedere corporis morbos arcet multos.
Modice loqui tegit vitia, tutumque praeflat a caefpitatione. 345
Cor ftulti in ejus ore, et lingua fapientis in corde ejus eji.
Cor ftulti poft linguam ejus ; lingua vero fapientis poft ejus cor fedet.
Loquere veritatem etfi fit contra te.
Parum jufti ac veri multam propellit vanitatem, quemadmodum parum io-_
nis multa comburit ligna.
Menfura fua defini, et dein amputa ; attente cogita, et dein loquere ; clare
et perfpicue vide, et dein operare. 350
Refciffio vifcerum mifericordiae ceflare facit gratiam.
Parum quod fufficit melius eft quam abundantia, quae infolentem faclt.
Dirige linguam, falvus eris.
Socius cupiditatis mentis asger et intelleclu debilis eji.
Sapiens deformis praeftat ftulto formofo. 355
o 2
100
_ O-O J <J _
j s s
360
< jAJii (^_2jj__ _)$" < .amJ Jt^lL J$^
5 J O _ £ -o _o _ _ i j
o _ _ £_ o _ (3 j
_ _ O J _ OS j j _ o £ -o _ o _ £ j
< AjIaC j^o Jacl ACL^ IaJuXJI ^^ ^L^ vj^
J S _ J S _ J O O-o S _ J _ J _ ^ _ _ j
4 %u±AJ <jjU .Jjdl _4I «*a_ (Jjt^ L^J /'yKnij ^_C« vj^
o _ O O S «o J " • j O _
_So-o jj _ _ j jo j _ _ _ _ o o _
<-\j_(l JJjm / J^ «JOj__ «~j J->« <_> J r-* O^* /*---'
63 _- _» ^/ G J _._._»_*•.- — — — — — o o _.
i JsA-s.* Or - " ___^ A --j' AJ *^_J 7 j* (^* r* - ^
_ O _ -o _ O _ O-o j j o _ 0-0 _ _o-o j s _ _ _ _ o -
<1*JJUIj -^JJJI Jaa>^ ¥ JI b.__,_4I <J. T *J 5-t^v. ^_^
j o _ _o _ jj _ s -« _ j ._ _c
^--^v" VJ"* f*— ^— "*-- s— .&-^ => lA if^ <*_J-JI {^j.~9 U-F"*" 1 - \__i^
365 /<_4Jl__
j _ Cl_ cJ J O _ J_0_ 0_
< tW-A-i (J/-2-I (jw* °j£-- CJ**^^. v_4
J _ _ _ j o _ o = o _ o _ 0-0 _ _
< «XAjljUe l^JJU (_jl Uka_=__ ^jyJlj /Jj-_=_>
5 _ j_ S — JO ._ O-o _ _ -s _ _ J ___ _ _
<_jjjl_=_ Uul «-XyA-t v_ju\__=JI ^Js. l_s: J ^ lJU___»
_ " " - .. _
5 _ o j_ =_,*__ j o j S _ o j _ _■ _ o j
/. l_ui' (_^__=2J JU.___jaa*c (_J-= = ' < '•**-- V_J~=-' -'-*-' (J--- 3
. L w -A___-L JUiUj U^_t f^Xld^XJ ^__=>
SS _ _ _ O J OS S5 _ s _ O J
< U_:lj LxyAw*^ jl U_-U LyJLc (_>--=>
o
_ j —> J O _ _ O-o j^_ JOS-O S_ isJJ O J
<- J_fcl_srl J^»_j jJIxJI aajJ Ot^-tJI ^U tj4v--5 < < j*--= >
o ,0-0 _
370
10.1
LITERA KEF.
Omnis concupifcens captivus, et omnis avidus pauper.
Omnis rex praeter Deum fervus eft.
Omnis avis fe recipit ad fui limilem.
Cujuflibet rei mundanse fama major eft, quam contemplatio a propinquo.
Omnis loculus arctior fit eo, quod illi imponitur, excepta fcientia, quae fe
magis ac magis extendit. 360
Quot obices aperiuntur patientia!
Quot funt triftes, quorum triftitia tendit ad laetitiam aeternam !
Quot funt laeti, quorum lsetitia tendit ad triftitiam perennem !
Quomodo quis vacabit vitae alteri, cujus cor occupatum efl in rebus mun-
danis ?
Quomodo quis Deum effugiet, qui ipfum fugit? et quomodo quis mortem
(perniciem) evadet, qui eam quaerit? 3(55
Quomodo quis alium ducet, qui ipfe errat ?
Aftutiae fatis eft homini, fi nofcat fua vitia.
Sufficit tibi pro increpatore mendacii tua ipfius confcientia.
Efto contentus, eris dives ; efto confidens, potens eris.
Efto oppreflb defenfor ; oppreflbri vero adverfarius. 370
Efto fapiens, qui faeunde loquitur, vel auditor qui memoria retinet.
Efto taciturnus, lilentium enim eft fapientis decus, et infipientis velum.
102
_• , o - o s O _c -o - — J - O - .e O , - - — 0.0 — O J
<3-A.«c ,_=__>! _jl *AaXJI _}«*«« -XXa_-&I __l JlX^». _A-= *J-_==JI _j^o _)— ==
j , o , , o , i -o , , j — -_. _» o , o-o - -
A-MAl-i., (_,l _j<_£l__srl (_*>*_} AJ.ii.L__: _>l ,--_-UUI _»>.*>_.
_
_> s; -o- j . - -
j _-_Ej - s- , _! j _._=_.- e o,j j___Ej
.A-U.C _,l-vyc <J'WI (O^
e o, jj_._Ej_- o 5-j
(_fJt__» Ou-X-UJ — j£ c)^ -3 ' A-J-*___-_*o <J>— ■ *— £ 0v -^H^? — #»^C <J— ==>
_5_- 7 -
375 /<aJJv_^
s= — , O O _E , _- , _E ,0 , , 3 J
< sX v __: <_f >*),_-_ U vX_i__l Oo;..} l_ r A_=____i
O . _—- 5= <— Oj jo,o o,
<AaA_-_: ^UxJI (^jv»,^:^ _>a>__>v« ^^ , g — ■
-O 3- "-> -J J J , ,- - -_,- O - «- - , O-o o, , o ,
. Uj'JvI ♦-_■<-- «3_a__ _j*__C*j (j>--« ^L-OaJIj i^Oji. ___ <r t^~~*
J _-• , J O S. «o J , O , J Oj O ^O-o j , o
380 i yoO^t S _j--»JI 5-X__==4 (^-5^J <J.-_-==_l »j*-==>
_J J 55 — , O _J -O ~ — 0~ , J J — — — — _EO-0 «_-— 0~ — j j
Jo _)U UjJUI ^L_a_jI __>,* UJ^f 1 — ;V _U »j__._S.I ^UjI ^« IaJj>_==s
_- _*■ o--> -o., +>£ j _. T — — -
<A*LJUl ^j -Xs,L( ^__ A £** J J\J.
_s- ~ j O -
<0UI o^
/. _i_,'vS _-!__ _j-_J < _kS ___ j___=j
esj o_e e-o j e- - o_e _v j
' *J"° j' ^ 2 - ^'- C y«l <_k-==J
s — J o — o-o O — O - J O — 0~ JJ - J S3— j- _Eo-o - j o —
^__, J*jUI Cj^J-s:- _*J .<JJ--I ajjUj (_->___. v-j^I J^iV^. cjJ
o t o«o j - a j
/f(J_X*Jb (J-AAA.J
S. 377. il»_ . Sic lego pro ^U uti in Cod. MS. fcribitur.
103
Cave tibi a generofo, fi vilipenderis eum ; et a fordido, fi honoraveris eum ;
et ab obfcdeno, fi cum eo focietatem iniveris ; et a ftulto, fi ipfum in
clientelam receperis.
Sermo viri intellectus ejus libra.
Omnis fcientia, intelledlu non firmata, error efl ; omnifque gloria, religione
non adjuta, dedecus eft. • 375
Omnis dies labitur ad craftinam fuam.
Quo propius accedis ad mortem, eo melius age res tuas.
Quot funt, qui tentantur pulchritudine laudis, quae in eos confertur?
Quomodo quis beneplacitum haberet in morte 3 in cujus cor inhabitat amor
mundi ?
Multitudo cibi fepelit,, prodigentias vero exitio dat. 380
Eftote de filiis vitae alterius, neque eftote de filiis mundanis ; omnis enim
filius matri fuae adhaarebit refurreclionis die.
LITERA LAM.
Omni viventi morbus ; et omni morbo medicina.
Cuilibet rei finis dulcis vel amarus eft.
Nequaquam proderit eruditio, nifi intelle&us fit focius ejus ; nec unquam
fufficiet didham, nifi praxin conjunclam habeat.
104
_ o , o _
l_>* v JI t^y* *Xmj.j ^jJ <_JLc -jX_-__j (_5^ tiy^ii <J>*« JV?^" tjJ
-O 5
385 /<_J._A__4 .AJi_
— _£'_'■"
_ ' j J Y-o _ _.j ' ° T
< ^i: j^-s- I *-* (j^
S _ _j _ o_ o - o _ _o_
< L-^AASk (JVa-StV (j__aJ (M^M >_-►; *J->LvJ (J>_aJ
, _ j O _ ' _ _ _ -o OO __ — _ _ _ J _ _. _ J_ O _
l c LJjJO" (jJ <i_-JJ_dl ^i ( J s .__.li lX) j_\_ I — ^ LjvJjJu ^jJ
_ _ o j o-o o o (*» __o _ _ j
/f U_UJ_A_=_- V J I /^3 (J^Ci-li L_La__ L_> jj *
, o _o-o - - o _ o_ _o_o-o j _"_ o-o <r .> ,9 _ o_
;lyig__l -<_>l-_ (j**- (J^J <f*l_U_il j*---W (*'j-_--JI -_,l__ (j-* (J*^aJ
_ O O-o J o ,
" " £ "
, _ o _ _ " . 7 J * r _ _ ~ o _ _ _ .- _
»aa__^ (V^iy - <* A2 ^> r- A — ^" ___> ^J^ Ls^ 3 '*' (l-*** r?:^*-—^ U*^r
_ O - _ J - o~- _ _ _ O _
390 /<j»£y_-» -,*__ /Jl aLLnooI <J^_t-s- (j»-o
J O I OJ 0_ O _ _ _ o _ o , o,
. _CS_ . J - J (j,,© __Lo _-^w*A_=_J J
.1 o _ _ _ o j o _ _ oj _ j _ -o , o j _"_ o ,
<f^ iy£ -41 LXgAJ Jj (j-ggcs_ j __l AaJI lJ._cIj J
«5 __0 -. w» _- 7 | _. «5 _- O __- .,0
f_Jjc_ (J-s^-j -JjO J<LLJJ
. _ua__, ~LoL_ JJ-Lsrl ^LwJ
_OL___- J_* ^ J^lcs^ <( J L_»1___J J. T __ J£ ^ JoL-JL)
S _ O j
395 /. (jl »>*___.
J _ _ _=■ J _ S j _ _ s _>
. JL-s-JI ^-s-JO' -XjIJwU
j O j Y»o o_«<_j _ j O _ -o O O»o j _
J J j V — . - o_j^ J_ o^> _ JjOjO_ o_-oj_
i 0.-=__>JVJ _S (j_^ &*)jl (JLJI (J>'. Cl> , '«^-*-U ,A_k . VJW_J| (jL»*J
105
Nequaquam a morte liber erit dives multitudine divitiarum fuarum ; nec
unquam ab eadem faivus erit pauper propter egeftatem fuam. 385
Improbus contentam animi quietem habet nunquam.
Non eft propinquus ei, qui abrumpit amicitiam, neque amicus avaro.
Nunquam elabetur tibi, quod tibi deftinatum eft ; igitur patiens efto in quae-
rendo : nunquam aflequeris, quod a te remotum efi ; igitur bene utere
*
qusefitis.
DifFerre beneficia non eft generofi hominis ; neque hominis eminentis efl
accelerare vindictam.
Non efl vere fapiens, qui queritur de anguftia rerum fuarum apud immife-
ricordem ; neque vere prudens, qui explicat frontem fuam apud inimi-
cum fuum. 390
Non lucratur opes, qui iis non bene utitur.
Non praecipit tibi Deus aliquid, nifi quod honeftum efl ; nec interdicit tibi
aliquid, nifi quod turpe efL
Mendacio aeque ac veritati fuum eft imperium (fcil. fuce funt vices.)
Infipientis lingua mortis fuae clavis eft.
In omni opere pulchre fe gerit fapiens; ftultus vero omnibus modis jacturam
patitur. 395
Ad res adverfas refervantur viri.
Sapientiae lingua veracitas; ftultitiae vero ftupor (mendacium) .
Homini pio melior eft lingua verax, quam opes, quas relinquere cogitur hae-
redi ingrato.
105
o vu ~o o j o o»w — o — — j ' -o — — o 3 ^ J —
O-o J O -
400 /* j* Jsi <j\.ioUJ I ^^=>j ^yc i Jkb. . «rsr U (Jv^ (j"<o
- - -2 - o -
< a^ c (J^w <^*o
— s 5- - =5 — - o - — — o 2 j si — — j - o —
/<f (jV^U AaIo s Un (j-* i c^Y^ 1 ' ^J^ (j»w*>£a. (^^
- #< j -s - - o - - J -55--. o -
- j - o T< o -o -
J JO- - S - " o -
405 vCxj <J^sr a -' (j^«
J- ss - - o s - O - J-S - - O J -ss - - o -
/< o> J\£E=3 <&JLw»2r»lj (^/« ^^ < o..X\£ ajIIoa^m / J ,a£=2J ^^
— — — J*— S — — O *o — - — — — — O*o — — — O ^ —
/tfl_\.A^ «VJjJ «-^AAnjI (jjs^ < LJvA/«0 <JolxJl jL&aViJ (^o
j o - - o - - - - o- j o - - 2 j-0- --o 3 o-
(U&AJ(.2Sfc AmaJIaJ • *«. j ■* (j,«o < <SaJI£>I <W-*-' |*-^=j| (^k^
-- j-o- - -- o-
- J — S -o — - - O-
410 f^-Jvck. «sJJI v tiL^ ^js^
J--02--- -- o- j - - o2 s - 5=^- o-
iifOcilJwsl ^ai (-^ij (•)-- i oJjs a! , *Ic <-y*<\-! >-^J^* (•t"-*
j - s j - - - - V3 o -
<; ojUw.^» LjVfCw (viArs: I (vj"«
jo oj - - ---- o- j £ — . - - ^ , , Vr, o^
(/< a^n^j vXi LAiaSrj (^s^ i «Ju^ij' sXi lAs: /u:2aAjv * j I (j^o
-- o -— - - o-
< ^lj' Jviti r* Jsj* (•*,.•*
e o- iv
S. 408. u"OU>l in fcem. gen. quia pertinet ad ^Jo . S. 413, Cod. MS. 1. (j*£»>> .
107
Ut homines tibi confidant, loquere veritatem.
LITERA MIM.
Qui operam dat veritati, praedam aufert opimam ; qui vero mendacium
equitat, poenitentia ducitur. 400
Qui rogat, diicit.
Qui bene opinatur de aliis, libere pergit, nihil mali metuens ; qui vero male
opinatur, continue circumfpicit.
Qui modefte fe gerit, honoratur ; qui vero fuperbit, contemnitur.
Qui verecundia afficitur, venerabilis eft.
Qui feftinat, caefpitat. 405
Qui femet effert propter imperium fuum, diminuet illud ; et qui exprobrat
beneficentiam fuam, turbidam reddit eam.
Qui fapientem confulit, regnat; qui vero in confilio fuo folus verfatur, perit.
Qui honorat animum fuum, hunc ipfe ille animus exponit contemtui ; qui
animo fuo confidit, hunc decipit.
Qui cum fe ipfo computum init, quaeftum facit.
Qui Deum fallere ftudet, fallitur. 410
Qui orphanum injuria afficit, rebellis eft contra filios fuos; et qui injuftum
et infolentem fe gerit, adverfarios fuos juvat.
Qui turpia loquitur, medicatur invidis fuis.
Qui te ccnfilium rogat, eum ne decipias ; neque moerore afficias eum, qui
te exhortatur.
Qui pcenitentia ducitur, fane jam refipuit.
S. 414. v^ * I ta ^ e S° l° co V^ •
p 2
108
- - - - J - O - - - O -. ----J-O- _ -5 O -
415 & I^aao « AnjJu* /^ac (^»o < I^aaS tWAJ jr tbl (^^
^ O O-^s _9 s5 '•O _» .-. O*o ., o io^ *- — o
< JIaacOM / «J (j^aAaJI cjUUI ^l^i^l .*jIa_» (j.<-o
O — ^ J . — O - - S — J - O — O S £ ~o * > o
< A*wAaJ 0)Ia__" Le «SaaCJ ^Ia"_*.*" ^l / s _JJI /*i"*s». ^»*
* oj — o — j - o — j j — o 3 — o-o ,* — o
< Oi-Xa^. (JaJ' <WtJU CJ 4WJ.J ^M I O^A^J I r *4_» (•fO
w — O - J - - j - o - o 2 _ u-o (u - O
< oJw) cK>J oU^ ^aj i^I ^JjUuI /*i**- (^j-*o
- - — o — — --o— jSj-oS — o-o .- - o
AJ'«lA>ij (M^e A-Jj— A KKi* Aa t _7; ^Awg J\AJ (^l ^J^JjL-X Jl / i_» («f-o
o ~-
420 < Aw*_Tj
j i 1 O ("-o - - O ' # - J .. 0-o J O *". - - O-o - - O
.A_.lj* Jesrl JLy-—* _*~o {Ajja^JI t J.A3r XJ f*j_==JI Jly--* (^*
- J — O-o
<'< aj^aaJ I
.fi — — O-o — — JOtf-o — O O-o j j o
fL-^jL-tyJI ^ JLg ^AAOJI (_jt v _lJ'l J*A__5 M^S)
- * j - - o-o - j d5 - s «o s - Y«o ^ o
t Jl_, J^ ^s c^/_jUI ^l v.*w,aJI jl^srl ^.jUJo _j.-o
j - ., - Orf ». -o - .Vj o j - - - o-o - .- s .*> - b! O
AijjLoUI >A**iJl -^l (^.*o <»«InnsaJI is^lJuiJI Ja^l ^^
— - 0<O J 55 - — <"■ — - O-o — Oj= O
425 ^1x^1 J^ t -- J (•jl_=- T JI <J/_il ^o
e _ s .*- — — o S — 5 - s. j — o — . — -
/( J^L _l ajI-j v^'"-"-*"' 5 "' *-« < <J^-— - ^' a^kJu Ji_» Lc
. »= O -02 O - - - _
< LyAC Ia_»I ^js>« »cjL© Lo
j — o - sJiS-o — - — o— s«d _ — ^. _
i <xaAjJ L_aj*wJI i-k^~^ki (/>'« aaJU (/♦.'«1 Lc
_ s: -o j j — O 2o.o j — — — j — — 5S--0 j j _o 2o-o j — _ ^
;AaJI u^-^aJ' ^L/ijJI aa_»L_2/.o i ^_^?,/iJI «w^-^aj jU-I a>*JI:s
- — — j
•'O
J -o»-
S. 416. t-Axi"! refero ad rad. c*i*"
109
Qui animae fuae morem gerit, occidit eam ; qui vero ei fe opponit, propitius
eftei. 415
Ingurgitare fe in res obfcuras et perplexas imperitorum efl.
Pafloris eft gregi fuo eligere, quod fibi eligit.
Oportet regem prius fe ipfum, quam milites fuos regere.
JEquum eft fapienti, ut prius cupiditatem fuam quam adverfarium vincat.
Oportet fapientem pravas fuas actiones vitaeque fuae modum referre in nu-
merum calamitatum fuarum. 420
Summa liberalitas eft accelerare proemia; et fumma manfuetudo differre
poenas.
Inter fidei thefauros patientia eft in adverfis.
Qualibet in re fubito commoveri ad iram ftultorum indoles eft.
Maxima miferia eft obduratio cordis, turpiffimaque indoles focordia.
Praeftantirlima generofitas eft mifericordia affici erga obaeratos. 425
Non contemnit fe nifi fapiens, neque acquiefcit in confilio fuo nifi ftultus.
Non moritur, qui vivere facit fcientiam.
Non credit in Deum, in cujus corde habitat dubitatio.
Piorum confortium celfitatis animi, malorum vero perniciei caufa eft.
110
_ .CO-O J — _ _ _ O _ iO J _ - _
430 < 8-sO'l _jil__, L/JJUI » t1_*e
*i — U-o --_-_. O Jl _- 0_c OSjO J — _-
y_*_Ul Sj_A__, (js-o *JJ| ^r-^l jj|
_ 30/-O — u — o j -uS _ o _ »o j _ o _
f5.__.JI cjIj^ (j.*o o_J^' LyJJI l_Aja*
*--_• U?U^ p ** TiO- J^- J — J J 3- «O *—*._. J O-O _. j-0-O_- -.O _2 ~o j „ j _.
*LjujJ| __o_rl u*A^ i (m^-jIJI ^LJoUI jjy__Jlj UjjOI i__TY_.L_<
J j o j T-o
/. Q^-A-k-jr I
J _ _ -o J J _ _ _ J J _ _ O _0«0 J _ _ J
<<__>LWJ| jjjj Ly-Z-S jjJJ ^j V __._^l 5(_^~.
£ -o j o -
o __
435 - ^ip^ «l_Sr**Jf ^jj 2xj
J _ f — » - J O-O _ J _ V,_> _ O
i S t _ , i »-_r' I /^aoLx^J I (j__ >^L-_r I ju
a— — — O-* *_-_._* *-o *. _-0 j 3- -o ,_. o
. *___*JU *1_>JJI ^JJ JjlkJI ^aJ
o
J J |-o j _- 0.-O _. O
(9jS J l flcjJ 1 ! JU
^__0_ __ ^_0_ — _ j i_d jOj
< aAj :.« i_A^ _C*i «.£_=_■ J l__j_r I ».sJ
«£. — _ _ O J O _ _ _ J O _
< L_X_i. /_._ »JL__ (j-o ,a___ (jaJ.j / A__ (**J
_ _ _ -o _ _ o_ '_ O _ _ _ _j o _ _ _ o_ o_-_
. _^jl__JI ^l lJJoLw (^l« ^ j '<^ vj-' (j-c l_)Lm_ju o'j"
" " •• i _>""""" _
. juju' *JL_JI ^aj UC__r- 2J
J — _ O-o _ _ _ O J _ _ _ e~o j
. » _A.A__-V J 1 C^A^J- Ijl (__^Jv_p! _. __2aJ| ,__j
£ " " -o — '
__ _ o J __J_ ^. o_o _j_o __0_ __ O-o j _
_JGIa__.I «Lwu^oj lJ-swjo" ^~o LAiL__il (^Iaaa-!--, f*,__=Jl r^LL-j
440
S. 436. J_-k\J,. Cod. MS. 1. J_-*_l.
111
Amaritudo vitae hujus dulcedo alterius. 430
Sincerae admonitionis amaritudo utilior eft dulcedine perfuafionis falfae.
Mortes vitae hujus leviores funt, quam mortes alterius.
Reges vitae hujus et alterius pauperes contenti ; reges vitse Paradifi pii finceri
funt.
Infipientis amor dimovetur veluti vapor camporum meridianus.
LITERA NUN.
Euge praeclara liberalitatis focia eft verecundia ! 435
Quam potens rebellionis obex eft metus!
Quam egregie animi follicitudines propulfat acquiefcentia in decreto Dei !
Quale opfonium fames !
Profperitas ftultorum eft inftar horti fuper fterquilinio.
Somnus cum fiducia melior eft, quam precatio cum dubitatione. 440
Cohibe animam tuam ab omni vitio, etfi impellat te ad res expetitas.
Primoribus viris confilium dare velle exponit verberibus.
Vifio oculorum non prodeft^ quum casca fit mentis perfpicacia.
Duplici ratione acquiritur honor jufte agendo, et adjuvando fratres fuos.
112
j , o ". , j , o , jo,, j,,3 j j o _. o - 0-o o , j ,
445 c oJVs: J j °__.— ■ _ . i ;•*_) -JwJ j^J ■*■_ ^6^' L-*d3 ._-_
O , J J , JO O , O-o J , _
. <WA J /,J oJv_S_ J . _)_ _*^c ^Ty" f_.'" AJ
JJO" -- _. O J - - O-o O ". O»-, ,, , O , ,. a - * ■» ° - (/*_-
_n_.a_-: j lJ Jv_2_ fj\z=s^}\ /j (JJyL l_)~mJu* "AJ_ _JsT (j^ °r*
o o
- l-o , O , , f-o j
< L_jl_dkr I -a__3J _•<-•* ^jl *^= I A ^-^»
a j J ^ o-o, _. o_? , j , o-o -s , ., o o , o-o , ,
/5 l^ _j-vL_a_J I « _«Jjl t y J •"—-'•<**"'-' ' OjAJ /VJyl _^-o C^- 3 -' <_)*-*
A_. ^. jf O-O _- uv -O ,, , -O 0_-=
^Ia—AJLj (_-*2;-!lj (J^IaJI C_*<-XjI
— j o-o _ -o , 3 .- , , £ -o , , , , o - o •_■,
450 «e-UijA^JI o^jJI _j.__»LJ« C_l^A>iJ| _^_ L-L^jo oJ
<Iaj_\JI _>X o:aaJI« c£_M_JI aAJIsT /^s ^H*-^^ r--*
«_,o-o J O ,
^JI *_i/>
-O-o j ,03
, o s -o j , o , , j , O-a j , o , , , O _c o
< C£ Jsj" _»•»*--. I ^aJI (_^J_&
_| , o-o j , o , , , O 3 o, ,,
.(_^*JoJI a>>j_«J« (_jxaaaJI <saJo ,jt>i.l (^js^o (j£J_b
j,o, ,,,js, , , 3 o, ,,
«aaJJ »_j^j A -i; _U^' _^-« c^J- 5
JJ^.,J , _*J ,,,, o, o, ,, o, ,,,
455 < aJ *->wJ Lo _K_=-» /*Jm A/j-vaJ _j._ / ^o; ^^ L_XAi£
• CO-T _j-« vl^_j __f^' e^'* ^^
j— o, jo,, ejo ,,,
. O; J_ ^__ijJO _ Jj-cl _£J_$
jOS-o ,, , — J, ~, , J O-o, » o3 OJ, ,0 SO-o j £ j , , ,
J.aAJI (__Ju I — e __VV i, -v^"j ^rV--' f^_) J_V«^I 0'j 2 ** -^-^
_> , j o , j j 0-0 ojj ,o3, e, jo, Ojj ,03 j ,»-0,
. »f_b*,_5_4/« V-J*JJ_JI _^i» j.^JLLcl«( 2_j.AJL-o ,^J1a_I jL^aJI*
.---,. 1 - m ■ .- 1 . 1 . _ ..- ■ ■ ■ — ^ _i , 1 1 ■ . i. 1 ■■ _!■... _■— ■ . „ m m , M — .. | — — , . , 1. ,, , _.■■_■.■■
S. 45^* vt^ pr° v^j*
113
Contemplator mediae partis domus videt extenfionem ejus, fimulque intelli-
git profunditatem et altitudinem ejus. 445
Hypocrifis viri oritur ex vilitate, quam in anima fua invenit.
Cohibe animam tuam ab omni vitio, ftudiumque tuum actionibus generofis
prolixe impende; tunc liber eris ab iniquitate, et virtutes praeclaras
cuftodies.
Durum refponfum ex duro alloquio oritur.
Tribus modis uvrctpxeia. in victu acquiritur ; animo contento efle in iis quae
donantur ; defperando de iis quae in hominum manibus funt ; et ac-
quiefcendo in decreto divino.
Cohibe animam tuam a rebus dubiis, et a locis fcandalorum perniciofo-
rum. 450
Adverfari cupiditati et integrum efTe a rebus mundanis monile religionis eft.
LITERA HE.
Duclus Dei eft duclus optimus.
Recle inftituit viam fuam is, cujus cordi fiducia et animae timor Dei inha*-
rent.
Recle inflituit viam faam, qui Domino fuo obfequens efl, et metuit peccata
fua.
Perit qui fibi placet, et in omni re, quam fibi fingit, fiduciam ponit. 455
Perit qui gloriatur, et frufiratur qui mendacium fingit.
Perit vir, qui non nofcit pretium fuum.
Pereunt divitiarum cuflodes, dum vivunt ; fapientes vero permanent, quam-
diu nox et dies durabunt; perfonae quidem eorum defiderantur ; adagia
autem (iinagines) eorum in cordibus remanent.
Q
114
- -O«o .. ,. » „_s;~o ,. .. „. o^ > O 2 j> o_ o ..
t f.$J1 . /_•!*_» _l ^IajSJI A^UaAJI J.&I Jqaj J^sfc
""■* •• - £ - X*
460 <JuJI Jjly _l a_c^ j I ij,L_xJI Jstl J^aj Jsfc
»wi^'j JljjJI s-y x*« ^UJUI ajjI _! 4xaJI gtX-o J^l JaL J^*
_ O 00
<JUXOJ!
o — Orf — o 3 ^oj-* ^ ^ -o ^ o — p# — o _.
fV_yJI /^Cjl C^A_=J ^Jt-^J 1 _ J Cjl^A*
*. ^. ^ O-o,- — O - J O-O ,- j .» £ ~o -. — S *o O— O — — O --
f^lLJlj UjAgJI /Jl (^)j£*JI StjlxwJI J,Aj' (^-c ^jt^Ajk
«... U ^ -o ^. ^O. . tf<4 JO^. w J
_* ^j^_JI ^x I^aaj _ aAJI ^^a^j [a_a_JI a^-^ ^_A_>i^l] j$
«J-s/f jcAA__>
J J _ O - .- S ,3 O ., J J O — o _ - O _ .-
465 < &J*LnJ AaaC yj (^^e <W*JU Aaa£ CX>l£
<l£Xa£I _!j <xaa_U jJvc J._ =? ^-0 UCaac c^^I cJM>
£ " *
,0-0 j
O J .. v yw .. y v J "5 J ..
< JCX-o ^_ ^—^» (^*f« j£—* f*^-*^ t)*~\5
J J O 3 =.-.. J J O .. .. J J.. Ul _ S G •*> — O,
< 0.:sJ J-ij °Tr^ y*— ' ^j"*— I b >J.LJI *£j
j - r o3 - _ - o>.-j_.-o3 .- _ _3 o ,0,
j ^ , ^ 3o-e jO— ^ »< -o j ^ j 1 -o j 3^^3! O ^o^
AJul_. UuLiJl O-^j^ /*^JI z*-:!:^ 3 f'^ 1 ? ' ;— A — ^' f*^' (^' ^vj
^. o 3o-o
470 ^ejL^JI
J o -
o j - o So - e o j ^ j ^
^ ..S-o ^ ^-O-o JO^
S. 459. jJfts*' Ita lego pro j_xij. Ibid. c->L>JiJ1 XoLfiili yj>\- Sic legendum puto
^a-o . ^. jbj —s^-o^^ -0-0 j ojjo^ joSo ,0..
pro «_<l>wJiH XaoL_c ^jfc! • S. 460. &s3w_ii S^Lnoil! 3-*' ^■V/ Sic lego pro J>At jiaJCu
115
An unquam refpicient juventutem fuam illi, qui recenti annorum vigpre
utuntur, nifi cum curva et veluti arcuata fit fene6tus ?
An unquam refpicient fanitatem illi, qui bonorum affluentia gaudent, nifi
incidentibus morbis? 460
An unquam refpicient aeternitatem illi, qui diu vixerunt, nifi tempore
mortis, cum appropinquat difceflus, et fupervenit migratio ?
Apage, fi mihi non efTet timor Dei, fane vaferrimus Arabum effem.
Procul abfit a beatitudinis pofTeffione fe recipere ad commodiufculam (com-
modiorem fortunam) et otium.
Tlle [fcil. Afchtar, cui Deus propitius fitj eft gladius Dei, qui non retundi-
tur ab ictu, neque obtufus eft acie.
Cujus lingua prsecurrit mentem, is hanc vilipendit. 465
Cupiditas tua infenfiflimus omnium hoftis efl contra te, vince igitur eam ;
lin minus te perdet.
LITERA WAW.
Amicus opibus deftitutus melior efl divite difficili.
Vah dormitatorem, quantum damni patitur! vita ejus abbreviatur, et merces
ejus imminuitur.
Vah Adami filium ! quam flultus eft, et quam negligit rectam viam.
Vah Adami filium ! mancipium famis, proflerni folitus a fatietate, ante fe
habet gerumnas, pone fequuntur mortes. 470
-. ,. *j ~o *. _ _ »— 0-0 s; _ j o S o _
*js?w>a55 JSjLas. Similiter in S. 461. Loco ^UuJi 'i&^ JjM j-I=xaj, legere malim
« „o»o c - o-o j o 5 J J o_ j ji_. _ o j „
'As^s Id^S yji\ ^Li. Ibid Cod. MS. 1. o.jl, • S.462. Forte Ieg. 'cSa&^J,
O J
S. 467. Cod. MS. 1. ~&x*> S. 469. Conf. Golii Lex. col. 2185 in U.
a2
110
O-O J 83-»- „,... J O ? *» -O - O-O J * - "!• J \-» - V-O - o -
^ajUI UJLJIj y^b a.^ e£JUI JKjUI Js^r 1 ! Ja^I ^j
< l^AJo oUI (^JJI
O J J - O J J*-J O J — — J,*-
< ,£==;Li^r ^sjji' ,£==>; Ia== Ij-jj
- SS -o — .- - O J , O 2 O S ~o J _
<L_jIa>£J| ejudJ (-j>*o (jV~.aJ ^-vyXJI »Lj>*
- - So^ j "". V „ - ».«»_■ O-o J - o - o - O-o j -
{ JJI ^Vj Jv*JI £JoL typl J^
- - - ..°^- - , i.T°""" "" - -" J ■* " -O jt -o •-— o2 i -
475 Aaaaam v IkJuL» «iaJLij* < aaaaw (*l«Jy fjJs. LyJJI *LajI c_v«
- - 0-0 j - O - _. o £ -o j _, o 2 o s -o «-_.._ j
<«vOi| oLp^j ^y^ 1 oL^' tr^ 1 J U>j
_. — — — — 0-0 J — — ■ — — J J 0-0 J — -
s5 *. J». _> s - j - o s -o - - - j 2 o .r - ;: -o -
/^j -.-=-Jj < IJV^/^O (jjlJsJUsJI L_Ajj*i*i C_^ ^ — ~ — r*' l_j^ w ' *^'j
•• "" .— — . »
. - J-J - == -O -02 02 O * _. S -. 2 _t 3» - J «v- *f*
LyJllo «Ov^jj ^JJI jJJI cjl i^wj ,JI u-oJ . lJuu_t-« J-XcJl
■" M "* • » £,
- J °-o _. O - a -02 - -o . ° -* 1
/< |H]_a___r I (^^o J (5*^J L^oLc «I tjUjJI (^jcJ
jjw-j - - o oj o«-- j 2 s -o j j j o - 9 - »-- "V— ' " *■
( o _]__Ju Lo Jl<v-C JoJli (Jly^Jl O-L-Ju JwLs». _!Lo L_Xg-5fc«
480 f(^^5 <~^ w^i LsLth ^e- L_5f <*£«^ u^ J.l>
j - - o 2 - <x - o - - j - o 2 - -0-0 - o-
<AA^J Uo aL j s» ^»Cj cJVt*"' ^° ^5*o^*JI ^J
2 -- j- - o2
- - V-o - o -
<aaajo aa=«».L^2j IJvj «sJvAcl U oWsrl ^rj
- O J O-» - - - - - - V-o - 02 o - -o -o-
S. 473. Loco fEsJ^a Cod. MS. legit ^Usl. S. 476. In Cod. MS. pro
H7
Vah avarum ! feflinat ad paupertatem, quae ab ipfo fugit, et deferit uvtuo-
Kstoiv, qua3 ipfum quasrit.
Reveremini majores veflros, et reverebuntur te minores veflri.
Seneclutis gravitas pulchrior eft juventutis flore.
Legatus mortis abrumpit opus, et ignominiae exponit fpem.
Amor filiorum mundi durat, quamdiu ejus vinculum perfeverat ; finitur,
cum vinculum ejus refcinditur. 475
Mali confiliarii injuflitias adjutores, et iniquitatis fratresywn^.
Pietas fldelis in opere ; pietas vero hypocritae in lingua ejus Jita e/l.
Per Deum ! etiamfi pernoctarem in tribulis- plantarum fpinofarum, ut dormire
non poflem, et traherer in vinculis firmiflime conftri£tus, hoc tamen
mihi jucundius efTet, quam fi rejicerem Deum, ejufque legatum, inju-
ria afficiendo quofdam fervorum ejus, aut violenter eripiendo aliquid
creaturis (rebus minutijjimis) ejus.
Facies tua fit aqua concreta, quam flillare faoit rogans ; fed attende interea,
dum eam ftillare facias.
Vae illi, qui perfeverat in flultitia fua; at beatus ille, qui intelligit, et in
rectam viam fe reduci finit. 480
Vah contumacem ! quam flultus eft, et felicitatis fuae negligens !
Vah invidiam ! quam jufie agit ! herum (pojfejforem) fuum primo aggreditur,
eumque perdit.
Vae tyrannis a fummo judice, qui fcit arcana celantium.
^cl vitiofe fcribitur ^y£>\- S. 478. Loco JH\ forte melius legitur JilU
/
118
O S -O - ^ O- - - - -
/^^aJI i^h ^ laxAo ojj Lo
^Uj J ^ O Jj ^s: A v J ^ < aJ (jjo J> ^ J\-p.J ^jJUj X
O — _* 55 5-- -* 3 - -* - J O «- — G — 35 J J O .. — J -
j - j - -3
/<aJ AJLel
J J O - - - O - ;: J - O- -
485 i&hyxi (^^^* *<£" (5* O^r* ^
-^ •. *• .. •* -^
j - o - j - T. 0«. o 3 o - -
< ajc*.*« s j Ls' J /js^ (JL^j' ^
o - - - o o - - o - o - - -
*». O*o - J O .T - o - -'
< aj =HiJl ^jvC t^F"^ U Jou ^
_, O _- -o J ♦ O -. O _- o_- — _, _, 00 — —
< _00 JVw-JI ^f^y^S J Le (^ fJf*i ^
J O - U O/O O O ., - O - O - J -
49O f<Uo ^ jLflxJ.^1 /Jx jJuu -J ^j.^ (J^e\ju __
, U .Uj - ff O - S 3 J - - 1*°'' -0-03,5.. S ;_ J - -
V__\£==3;ol Lo Ij^- (jJ^*J* ^ < LffcS-» <-V C^_==;cJ>l Lc L& (jJ^XJ __
< L>-g Aj
_• J O S — — —
o«- -_J t>.
< Jl^-s» _u /^.__=_i Jju L_ (3>-£J jj_vu _.
f_v.__A>Jol LJj-S-"*^ UU /^JO ^ iA^JA.^:| l w Ly..Xj L> J\>^>J' ^
- - * - 0*0 — J ^O-o — O O^ — •— O— Oj —
<as^UUI^oJI C^lxi Jsij as^Ij ^x JyJ ^
---O-- 5j- O-J ---- O 55 - O-O--
4g5 /< -^=jig J« l*J^ ^j-cIj ^ T*^ 5 O^J IJoJ^aO «.LaJU ^
. O - JO J o«
i Uwdk o.a>*iL O «Jv£ jj[&J 5{
S. 491. Loco fci^jii Cod. MS. vitiofe legit «iCfe,:*!.
119
LAM ELIPH,
Ne confidas foedere ejus, cui nulla eft religio ; neque amicitiam tuam prae-
beas illi, cui nulla eft fidelitas ; neque focius lis ei, cui non efl intel-
leclus ; neque fecretum tuum committas ei, cui non eft fides.
Ne repudies aliquam rem, quamdiu non cognoveris eam. 485
Ne roges eum, cujus recufationem metuis.
Ne certes adverfus aliquem, quem repellere nequeas.
Ne promittas aliquid, quod praeftare non poflis.
Ne aggredere aliquid, ad quod non rogaveris, qua via perveniendum fit.
Ne commercium habeas cum eo, a quo juflitiam expectare non licet. 490
Ne quid malis annumeres, quo boni quid affecutus fuifli ; nec aliquid bo-
num reputes, quo malum tibi evenit.
Ne loquaris omnia, quse nofti ; nam in iis ftultitise fatis.
Cave aliquid perdas, cujus reparatio te defatigaret ; neque portam claudas,
quam aperire prorfus nequeas.
Ne rifu apparere facias dentes tuos anteriores, quando res fecifti turpiifimas.
Ne repudies amicum, etfi ingratus fit; neque inimico credas, quamvis
gratias agat. 495
Hoftem tuum ne confulas, fed fortunam tuam ipfi occultes.
120
-» . ■» o
. * Lj-AW JLJ Jsj (^yJ Lt^ ^
O J O - - ~^- S - O- , -.itf, ~ , - - O .. ^ -^^O^ O O J ..
J._w*_J J < UJU'-*UwA.? LJ yw ^ic LJJSaCj OLa^jJ 5tA_3J _{
- -» - o «. 3.»., o o ». o »< -
< ^»^.^? (^ I « 1« Js£ ,x^_»am*j _(
.6
^
<J.*^.I« U^AA_=_3J Le /VjJ ^^ AgsaAJ Jj LAaaxj ^ l^J (JjjJjw.J _i
o _
500 <UIa:s:*V l^J Ol^
O^ O .. - J - O-o O .. O .. - 5>J J O J _ J^S-o .. £ _ o .. .-
= J J o
<UoJ_: Jsa-scV 3 ^^^.iiJI ^jt-J _>
AUcyXc U l«$ (jJvjiaj J/ ^U-yA-- LJaa_>_: <^-JjU ->
.. O O.O.. _ O 0.0 j j _ o _ o _ _
< j^awj'!* ^?_x)l (^A^j Lo (3-xju' _(
_o £ -t> j o ___ v- o _o_ _ - H * "° •* — ■ ' " — u •"• —
505 Iaj*JJI AAxiy ^« 3tiJ' J < (.^AaJI Axi; (^* Jt/_jj" _(
«~ .* O _. .».-•-» -- O ,, O _- -. .- .*o ^-^^ _. Oj^ .,
(*( Uj Jo SU_*J Le c_}>*AJ' J ( <~S jjj (JJu L> <Jou _(
j s -» jji 1 - -- _ _o v oo j j i"_ j - - V-° s — -> - « -■
jUa_JI J__=U l v £_^ ^ljpOII j£=.U Jv^__: J l U IjJ^Lsc 1 _(
J . •". I "" V"° -*- J -J .-,- - - - V-o
iiouLsrl l<2Jli 1^__cLj J* v_ r -J__-_s_: J I
$ "
o
^ O J O^ - O ^ i« J - O-O O J - , O J T-o — o^ c^ o^^
AsjJsJiJI (J.AJs jJsjJU X3jj' J fis-A-krl (JaJj x*jJ^a_;JU ,*1aj _(
S- #> - -J »-»■ SS - ^O^-O u _, j _,
i jj.AA__ l^A^U^ (^jU IaJ*JJ| _-a^L^ /J /wmJLaJ' _l
S. 498. ^uUJy^ Cod. MS. 1. fine Tefdid.
121
Cave fidem habeas illi, qui fecretum divulgat.
Secretum tuum ne detegas uxori tuae aut fervo tuo, nam in fervitutem te
redigerent ; neque modum excedas in tua cupiditate et ira, nam te
diffamarent.
Inimicum ne parvi aeftimes, licet fit debilis.
Ne occupatus fis in eo, quod ad te non fpectat, neque deditus fis alicui rei
magis, quam tibi fufiicit ; fed impendas follicitudinem tuam ad id, quod
te falvat. 500
In fervitutem ne redigat te concupifcentia, fed eflo abflinens ; neque benefi-
cium cohibeas, etfi non invenias, qui illud pretio fuo asflimat.
Cum principe ne joceris, nam iram fuam in te fervabit diu.
Manfuetudinem tuam ne vincat ira tua ; neque fcientiam tuam removeat
a te cupiditas.
Ne quid facias, quod exiftimationem, bonamque famam tuam dehoneftat.
Ne deprimas eum, quem pietas extollit ; neque extollas eum, quem mundus
exaltat. . 505
Cave quid dicas, quod crimen tuum aggravet ; aut aliquid facias, quod pre-
tium tuum diminuat.
Ne invicem vobis invideatis, nam invidia fidem devorat, quemadmodum ig-
nis devorat lignum ; neque odio vos invicem habeatis, odia enim dera-
dunt et excruciant.
Cave confidas amico, antequam probafli eum ; neque irruas inimico, ante-
quam ei praevalere potes.
Ne adfpires mundi dona, illa enim funt vilia.
K
122
S — j ; -o >,— —,. O — — j - s -" - j8 - o - —
510 <Ls_ *\AJI L-XaA-j. JsAJ JC-J-JI UsJJCw*^ -.
## - J J 55 J -O.T - - O- _ .. 55 J , O- -
< AJjJtXJ i^.^QV Jj *J_ -J_ (j^ Jvaj -5
O - '^""^ " ti J-" - - o "£-*"" ,— -" J -» t, "° - J J »o 35 - -. - j -
35 - O J- O -
„o-o 2 o - -. «!--o»- -o-oS o ■? s . - o - 3! _a »_- 0»~ 55 - J o 7. -
_»J__I mjIj _*j.aaaVJ _JJ„I I __U UjJOI *U»I ^s^ _.
■^ £ 2- £
L_> « Jsw™_,
J _. J J — S "O 55 — *— — — O^— O — O-— '- 35 — O — — — *— — 55 - — — 0.0 O — O — —
— '-
-» _5-. J . L--v-i_Jl ^jU OOJlj- JUJlj JIXJ -_J ^^yij (^f*^ f T* J ^
«_— - O-S J 35 - J J .3 J O^- 55 -O
<*-HaJLj Ux! ^^JljjuJb
vcjJ S', L_I__=5 Oli Sl _Jl_^ % U*5 <fe_ _l il«a_-» _.
S- f *J = -55
515 i U-j Ia«-a_« __ I _* -am
- *" £
j O - V^ 55 - ^O - - J jfo-O - O O— - O £ jO 65 - - O - - .
"T— • ' O^ AaA_- ja/<iJJI L_>l-l_i„l _a-j /j (jI-oLkJIj (js*w.aaaj __
-^ JJ "■ "■'"£" .. - - •* -
, .. „ o-- -o-— jj — - J j —j-O--.---
*.-« _0__J J $A__> iSJ *.__*< *-«» cU.—-?!^ jJw^J _l-__=J _.
- o«_ - o« — , - o
< Aa_L-fll ^j|J_u_lj A—tjJ __j JAa_|
-- - -/ - --- , , ^
-_- -J - o- 3j --- -^--- £ - — o- -- o o f. -.
UJ ^J- U fj-J Ja — * U—_ _U!aaw >-b U-cjr! («J^ cKv 2 -' -"
j--Oj J55 -a 3; - - OjO j-s-3 j-o -
«Jul-sr^ -_a_J| (jli U-yC (^.-o -wJl (^-==J (jl_ i A-A-i
^ - " i " "
O J — O — O — — . — — J — — — — < J — ^— - — —
ij_=3J >J (^jU _U >^a l y j JyJs_^ Jv_- ^Jj / j L-XajIaan
- - - O - - -^,5? - - C^"° J °
< _U (J^,aJ l^J _Cy-fc 1^3 _*J T - (J-*0
S .-O— 53 O _* -* «^ 53^ .-_- 53 5j O*— _- O .-> —
<aUI AAA-2-t.^j -_l /Jt>i*j __* aAJI acU-j __l J--J Jsj-aw*j __
55 5o^ — ^O O O - — - -s:-3 jj O 5-5 j.J--
f^*lj>lV| i-_-vj'*j (j.-« f"^*-! _5j _ **; »*_— 5Jt^ C_^"** *-— »» (j-"*'-.-! *»
123
Concupifcentia ne in fervitutem te redigat ; Deus enim te liberum creavit. 5 10
Veniam aliis conceffam ne doleas, aut ob poenam aliis inflictam ne exhi-
lares.
Noli reges nimium frequentare, nam fi diu eos comiteris, faftidient te, et fi
eos admoneas, tractabunt te fraudulenter.
Cave affocieris cum filiis mundanis ; fi enim fis pauper, parvi te facient, fin
vero dives fis, invidebunt tibi.
Ne gavifus fis opulentia et amplitudine opum, neque moeftus fis ob pauper-
tatem et adflicliones ; nam aurum probatur igne, et pius adflictionibus.
Societatem ne ineas nifi cum docto, qui Deum timet ; neque commercium
habeas familiarius, nifi cum fapiente, qui virtute fit ingenuus ; neque
fecretum alicui fervandum concredas, nifi pio qui promiffis ftat. 515
Ne immifceas te rebus ad imperium fpectantibus, quo tempore fluctuant ;
nam fi mare tranquillum vix fervat navigantem, quomodo non perde-
ret, cum venti ejus huc illuc fpirent, et fluctus ejus commoti fint?
Ne imponas diei tuo follicitudinem anni totius ; quolibet die fufficiat tibi,
quod in eo tibi decretum efl ; fi enim annus ille fit ex vita tua, (i. e. Ji
totum illum annum Jis vi&urus,) utique Deus O. M. quolibet craftino
die recenti id tibi dabit, quod tibi deflinatum efl ; fin vero annus ifle
non fit ex vita tua, ecquid follicitudo tua tunc erit de eo, quod tibi
non efl ?
Vir non beatus efl nifi obediens, neque infelix nifi immorigerus fit Deo.
Nemo fecurus efl a fortunae viciffitudine, neque falvus ab infortunio die-
rum.
R 2
124
O - - tX> - - - J - J J V~ ''- J - - O J J S -O J^- O J -
^---J ^UxJI BJn^U^-j v_^^jJt {Jvuj ajIs-^ aAJI _X;J\j jf
520 < n^v.-!^' (3^^^" S-_>^' -JjA-'
,. Su~ - - - s s -o j - - - j j - —
<cjUJI »jI ;t j _j!J\AJI sj___ ^ju _
J-JS --- - JJ- O - J - o - s . . ..* - Cj J J- ,-j
(AAAJ ^J_J__4 Aj-J-Msl C^A/*IJ__ (^*C _l <X-A.:S_ L) IaAJ _
V^uXj 5 <yj__=0T^ O^i^T ©y__p Sl A_UI ^c CJj-A-J _
J J U-C, _ -^ -o _ U -* — ■ — U -o
/if v *aaJ 1« /^o J I (J-X* _o IaJ I
~_0~ J O .
*W' •_-*;=
< 4j_JI ylJJ cJv X - J - o' £ ^JI V'^ s_ ? j c (^v^ ( > _5 J *-^
j " - Y~- J - - j~ J J T J <"j OSj-O- _ O - -O-
525 <jjs__ j lj pr=^l ^'-V. ^ o' *"*•*-' Su-V^ ^v' (_5*^
S -o----J - - 1~ "* i i ~ J " * "°i " " *■
_^_a_a_LJI A_>__1_='* _K-^_srl _^L__ J . ^jl CJ L_LxJJ (_5*>-S!
, o
., O U-o O J - - O-o O J O J - O - O J I I "" ° | . - V "
IjjJvaJI .__-vN« (JL—y—JI ,_=_NJ (^j.^ (JJJ-A__ J . ^jl (JvJslxAJ ^_XAAJ
O ■* J^ S — ■ „ s -_■ O J — O — O-o OvJ — - o~ O J —
l_f.."0 (jvX_J (•> ' — 5 ^jLajjjJ I ,__3>jj « -r *-^~J I y^ ,/J _) jJ-*J I j£nj «
^ ^ ^ O-O c3 •» O •• — — O — O-O J J O — tf — — ss — , —
tjlijJI k ^__* J ** J * <JJuiJ! (--aAwjJ a^a--. l-sr^ _JJJ
O- .-^- O Oj. - O-o ^ - ^ , ^ o _•
< Oia_» (JJUj OyiVj ^ak__V iJ.^raJl _J«C (JJWwJ
^ c -s-o -. j^o-o- j. o.- ,oi - 3! -o _o -.- sS- _ - , -
lXn»j. v xJIj (Ja__5JI 5LAA^_J *_j;l_J JjJJ! jl — J_l (^J^ (JJWkkJ
— 3o^5 j i 1 ^ — o 2u-o j o — — j j o<o
^(JvA-liJl ,A_>lj4 (Jj!;^l *ji-Xaj'« vj-iJLi
S. 521. »j'j^. Italegendum puto loco 'ijij+t propter praecedens i^Svtr eui op-
125
Deus O. M. non videt vitia, fpectando quod ob oculos eft; fed videt corda
fecundum praefcripta fidei (religionis) . 520
In amaritudine calamitatum non confiftit voluptatum dulcedo.
Nemo potietur Paradifo, nifi is, cujus cogitationes intimae bonae, et cujus
intentiones fmceraejunt.
Nihil hominem interioris apud Deum adrniflionis miniftrum facit nifi multi-
tudo fubmiflionis ac reverentias., nihilque removet paupertatem, veluti
acquiefcentia in decreto Dei, et animus contentus (ccvTccpxettx).
LITERA JE.
Oportet eum, qui domum evanefcentiae cognoverit, ut operam fuam impen-
dat domui asternitatis.
Oportet eum, qui fe ipfum noverit, ut triftitia et cautio (metus) ab eo non
difcedant. 525
Oportet fapientem, ut ftultum alloquatur, uti medicus asgrotum.
Oportet fapientem, ut fe ipfum cuftodiat a potu inebriante divitiarum, et
potentiae, et fcientiae, et encomii, et fervoris juventutis; nam in omni-
bus hifce ineft odor impurus, qui intelleclum aufert, et gravitatem
diminuit.
Liberalem declarat explicitae frontis pulchritudo, et larga bonorum donatio.
Quatuor rebus apparet imperiorum decrementum : quum ftirpes profperi-
tatis intereunt, (i. e. cumnulla ratio kabetur nobilitatis,) et folis adhse-
retur frondibus, quum promoventur ignobiles, et removentur praeftan-
tiffimi.
ponitur. S. 523. v^. Conf. Gol. in t_^i' N. %,
120
j> ss ,. » p s -o j o.f ^ o « -o o- <o5 ^o o-o „ .. jj ,. ^ <o. „
<JL_A__3« .JuXaaJI *£^5 ,AJ_\/JI ^**JJ SR-Jji—J ^t_Jt3_il (J>— JJwwJ
., O 0.0 j-O ^ « O o o
530 »jL>.__l g.X___j jLa__I
:= 20-P lu - < _.,—•-« . ,- — »— -. »- T-o _ o 3 j j o-o ,. „ s5 ^ ^ O -
rC£ w -l ^^-—m ^IJsaJI JJoj 4a__M 2.a_-=j »j ;y J! /Ac JJw*j
7 o (J»p i - s -o _ j> - «. o 5 v- «. - o-o j „
.-jlJVA—JaJ (J.AA/JI ^ (^}.>_._J ^LiojJI -jAksnJ
f" " £ *" " " -S ~
J - — -o ., jO c- -o j ,. O ..
*-5__IjaJI ,J1 ^_ i.>*Jl - Ia__!
J J?0-O^ — O ?Om> — J J O— 3, J J 0>iO J C HD • j — ^ V
i Jj*o^l* Jj^e^b _ JjAxJlj f*jAjJL> qj-UJI <J.a_Uuj
_ O *— - j * _- O-O J> _ _ O -- -- p- O _> -= '- J J> O _,
535 <aJIaa__Ij ^jjl__=JI __Uwu _ U> A_u\a_j ,7_l_JI j_Uj
,->a_-J| /A_- fUj _j J_=_jJ| /j,_ cJv^-JI (Haj
_ O _ Om» -r - S -o O-O 55 - 2 £■ h- - _■ _ O - 0«- _ O -
ffjX-L-JI (j-C JU_J| (*^i ^ Jw.1 JUdJI /^_A_ f^AJ-yJI fJJ
127
Quatuor funt indicia retrogradientis fortunae : prava rerum adrniniftratio,
turpis earum profufiOj parum attentas confiderationis, et multum fo-
cordiae. 530
Declarat animum virilem multum verecundiae, liberalitas larga, et abfti-
nentia ab injuriis (a lcefione).
Donatio modica pulchrior (melior) eft laclatione fpei (conjuncla) cum excu-
fatione.
Quidquid elatum eft, deprimi oportet.
Contendant inter fe homines de fcientia et intellectu, non vero de opibus
aut ftirpibus.
Veracitate fua confequitur verax (ingenuus) quod technis fuis nunquam ob-
tinebit mendax. 535
Indormiat (fecurus dormiat yelfecurusfit) vir fuper orbitate, non vero fuper
injuftitia fua.
Dies oppreffi (infortunium oppreffo illatum) magis anget oppreflbremj quanx
dies oppreffbris oppreflum.
e-
COLLECTIO TERTIA,
130
O .fOo J O .
-<J O - O S O S - J o - - o S o -. 0-0 S J ,.
*^ljjl (_)>J <A Y __I (_}.J iA v 3='° (_).J *-X y --l _>/_i*JI /^jl «XX
.- o j 0-0 f ■" ° ^ J ' "*' ~° ~ " °~°
/_/__>' P^JI f.X__=> ^j.w) (^0*jLw-yJl /— I|_\a v JI
_-v
_JLJ_> ^ <-jl (jj.j / _A,
j o .- ja-o _ _
<Xa_: <XaJ I / ^ao;
O^-.j 35 -o _ j ., O - O -.
J - o So-o ^ ^ — . . J J - O SO^o j - s - o - -
_\jtj^l &J ^VI L_>_Ol A*A/_ ,.,
- s_ o — -.2 - jjY-o
^ J l VjJJl A*A/_ (_><■«<)
_ J - - »- o - - .,.* 4> - j j (»0 .. o
Al6 L^X_ y_2J» (_)-/< 4 *Jl A^4A_J__: I / -3 /*.JI-J ^J
JJ-O- o .- .. o^- J J __ o .. , o , j - o _
AJA^ig <\aA_: Oul^ (WAJ A ^~" -^^o-_=_> ijs^o
< i^S a_.i y 1j1 oJ\£ £^j **__ 5(1
S. 2. Pro axaa_ legendum ajuxs • Porro fecundum Cod. Scheid. eandem fenten-
- - o -
tiam his verbis expreflam dederat Meidanius alio loco p. 721. N. 5117. 6L_> ^
- -OjUrfJ- JSrf .. _5 J,050.0JO
< -sxj^f *5 aXJl -IjI vj^'^' ^*- 5 C-z^/w; propinquitas ad angujliam redacla eft, illi deter-
minavit Deus remotos. Scil. in fubfidium, ut qffliclio mifere opem ferant. Ubi tamen
imperatoris mentionem non facit, tanquam ejufdem au£toris. S. 3. Qui refecat }
131
PROVERBIA QU^EDAM
&VJE COLLEGIT
ABUL-FADL ACHMED EBN MOHAMMED EBN ACHMED
EBN IBRAHIM AL-MEIDANI NISABURIENSIS
E DICTIS DEO ACCEPTI
ALI EBN ABI TALEBI,
CUIDEUS PROPITIUS SIT.
WUI fibi placet, multos habet, qui indignantur ipfum.
Quem premunt propinqui, illi divinitus determinati funt remoti.
Qui modum excedit in movendis litibus, peccat ; qui vero eas refecat, affi-
citur injuria.
Quem regit mens generofa, fpernit ille cupiditates fuas.
Enimvero ingenuus viliores hafce cibi reliquias relinquet feclatoribus
earum. 5
j. e. Qui in illis litibus perfequendis negligens efi. Conf. cum h. fent. Gol. fent.
Poet. pag. 164. N. 41. in fine. S. 4. Qtuem regit mens generofa, i. e. Cujus pranlo-
minans principium efl generofitas. S. 5. Elsl*! notat, cibi reliquias eafque viliores, a
iitJ linguam per labia circumduxit ad auferendas detergendafque cibi reliquias. Conf.
Schult. ad Kar. v. p. 91.
s 2
10
132
o
< l^j Jl I&ajiaaj JAi Aa^stI JM ^j-yJ ȣ=w>JuJ (j^-J a ^
«■ < J 35 «O J — — O*— — — O-O — — — 33 — O —
_■ l<"*^U-=-.J <sJJl O-XajI U^uL_2 T JI jIxaO Ja£ ^jv*
- .- -o J - J J - - O?
_ L jU-,JI v^acIa^b u_jUjUJI
-, - - - _ - .- o-o j o - _ .. o - • 53-3: S - - - O -
. L_a,a t :__, Lc J\AaJ I ,ac___ J\aj i^~o L_x.J /■ "*-^U «JvXj rjwJ
- - o jj ,U, S- - 5S^ J - - - -
. 1<2jIj.___,I oJaAJli <X3ulj AA_i. (J--7-J r _--> ^l^"^ ! jl
— O-o j _, j _ O j:
_j_S_,l_lJI J-^-s»» &AA_-Jl
O — O-O O J J O — 55 J
Aaj ^j aAJ I /j___s3^. (m &aA~o V—Jj
J — O - J J O - — 5-. JJ 5- £S - O J JJSI 55 — °^| "°" " *"" O «—
A/jjvAj* , Vj *j __i ^A a:: > oy__J « _CxJ__j* aJ«I (jU ..db^U r*Ol ^jJ-^
J - O - J - O -
_VAA-i_ ^-SJvj ._-«
- j s= »o 55 . _!j-- 5J J-- c!j, -o 5? 2
^uIaJj^ IjIjj I^aj (^O jJ /^Jbu a)JI ^jl , v Jj y^Jj t*j" LyJJI
5?— O J - O- - — - -O sJ -O , Oj 55— j: - O 3 s= — - -
Ua^. >^Uaj 4^___=>._==» UjJOI «jV.._k| ^jIj ajIJscj) -jIj_£ ^*
j — r.o« — . o j j - _ - -
< Ua_S""jU j^"_jLn ~ L_3 I jl
J 35 - V-O - - - O „
15 _VC-/^_ , *«.:_-_: I SjlUs (^*
- - O-o J — O J — 03:
< ; a2aJI l *s" 2 '* L-^iUI
S. 9. Scil. Fatrium folum omnium optimum. Pro _\aa!' j_»-=_. Cod. Scheid. refte 1.
_ O-o JO -
i^jUJi j.A-iJ.- S. 10. ojIaXJLi fine dubio vitiofum eft. Legendum omnino fecundum
O J O* O O--—
Cod. Scheid, ^laJU i, e. jJaJli vel JaJ\J patienter ferto forores ipfius i.e. dotes ejus
J O J
fequiores. S. II. Cod. Scheid. loco •ilg^- exhibet _*3-=- • S. 12. Belgse : Wie luif-
tert naar verleidende taal } die is reeds verfirikt. S. 13. Pro o^j-j Cod. Scheid.
133
Utique non eft animabus veftris pretium, nifi Paradifus ; itaque ne vendatis
eas, nifi pro illo Paradifo.
Qui minimas adverfitates graves judicat, eum tentabit Deus per maximas.
Virorum paleeftra principatus funt.
Una regio aptior tibi non eft altera ; optima tamen illarum ea eft, quse te
protulit.
Quando in homine fuerit proprietas una excellentior, patienter feras forores
ipfius. 10
Impotentis ftudium obtreclatio.
Permulti homines tentantur diclis ingeniofis.
Quid filio Adami cum gloria commune eft? fiquidem principium ejus fit
fperma genitale, et extremum ejus cadaver; non fuftentat fe, neque
repellit mortem fuam.
Mundus fpe ladtat, et nocet, et cito finit; nam Deus O. M. remunerationem
non dat in eo amicis fuis, neque hoftibus fuis poenam. Sane populus
mundanus eft inftar manus eorum, qui camelis in itinere fimul vehun-
tur; interea dum diverforium petunt, ecce aba6lor clamat, et difce-
dunt.
Qui luclatur cum veritate, profternit ipfum veritas. 15
Cor liber eft vifus.
recte legit oj^o Conf. nnx <p~iD Edit. Fagii Cap. iv. N. 4. p. m. 69. et ibid. not.
vide etiam Gol. fent. Poet. pag. 165. N. 44. S. 14. Cod. Scheid. pro !il habet Sft.
Pro <Sy—i re&e leg. jj ob praeced. *J . Et pro SjkszsJj^ cum s prsefixo habet <_>i
praefixum. S. 15. Profernit ipfum veritas h. e. fuperatur ab ea. Non enim ei par
eii congreffu. S. 16. h. e. Qua videt homo } in corfuum refcrt haud aliter atque in
tahulam, fcil. lihrum.
134
. - o 2o-o j s -
5 — U _£ ^ 5: -o - O — ss O — *^— ^JO *~— O .fO-O J J — .
Oj O- . 3: . - - O J o- o —
20
O - --O - - SO -^ - 50- -O- JOS I-
{ , «.X__^ I (J^AJJ ( AaJ I
— O 50-o j J - - - - O S -
(j>>w_Jj «x_a_JI J\a_ lyJ UAL *I_julU 4aa_JI %^\y (_j.*~_J U
i *UJI /A_ JI_=jI 4a>_:JI ,A_ ^IJuUI aaj a>U
«. ** * * .» s
- o - - - - o j i, s-
. ^l— — ? <XaA_ ,_aJLo _P
-■*
& — - O J o - * - -Oj o - o —
L^J — J_*J J l_X.__l._i ]_JU J .j^
. - 50 -^ - 50- -O- JOS I
^I-AJ _Vj LjJ _,L__? _,l J 1_Xa\_ (-^Jj OJ (*JJ _>L--c*J J&JsJl
ii*^ J_ _3Cll_ _,___ _,l_j
j - o — oSj-—-?o — — — — o —
< <w_u J <$JlJ Lyii u-aAJ- _•*-«
j os-o- e o — — o — — — — — — — _ o £ ~o — j j c 3
,3 .a/_JoJ!« (J^-^—-^. I^a^o ^.jbu L_*o %.*<> LyJsJI /Jl _j_=_JI
— j- — ^ ^> — 60— O — — — 3 -o — O — — — -— O«o o
^JI aa>JL v _JU i_*.a_ aaXc l_)IjxJL) c^juj Ijl (Jv^jJI _♦>**.
8
'i
— u >u-o .* _, u-o J. _ j u _. p
<( J^\__^I C^jU^JI ^l_, Jk_^ J l
-- o— - *^>jj-o O-J- o —
^ v i aaJI q^UI ^-'^=- ^J-=_ aaa_ aAJI AAyjtj* _j a_=? _».,*
j— — a /« — eo— ° — — « — ?."'' — 9 < — . — , . — — °*° " J
s_—
90- _. o 0-0 - o - - 2 ^. j
< j-sr^ ^Iaa-_j'I <J^a_ Jv—^l ^J?
— o 5o-o — — O^s j - j o - 1 %
O-- O- *>• J -- O-J- O-- SJ-ojj-O O-J- o
S*J
S. 17. Cod. Scheid. refte 1. u_5iW.^' • S. 31. Conf. Gol. in voce ^^» ubi
^jwfcj p^J> (»JW f>J JDi^ boniJlatuS) Dies mali : hic fecundus, ille adverfus eji. Gtuod
et fic dicunt : j,_y__o 5 jy»*-« yl>-\M Fortuna facilis et difficilis : i. e. modo profpera^
modo adverfa. Vid. Gol. in Adag. N. 16. p. 71. S. %%. Pari modo Perfas : v_. j_
^jjlJO jo _j— • (jmaJ— > j^ tfjy t5^ L-> ts— _ tr^A- Qu«w w quazfiveris, invenies, dum-
135
Morum princeps pietas.
Quam pulcherrima eft humilitas divitum erga pauperes, ftudio placendi
Deo ! at pulchrior ea ejl faftus pauperum iupra divites confidendo Deo.
Quicumque forte fua contentus vivit, habet quod fufficit.
Qui non donatur fedens non accipiet ftans. 20
Fortuna duplicis diei eft ; altera pro te, altera contra te dies ejl ; fi fit pro
te, ne nimia hilaritate exultes ; fin vero fit contra te, ne animi angore
commoveare.
Qui rem quaerit, confequitur eam, aut partem ejus.
Inniti mundo, non obftante eo, quod ex illo in oculos incurrit, infipientia
eji; et cunclari in opere bono, cum de ejus remuneratione certior
factus fis, negligentia ejl ; et confidere unicuique ante experientiam,
debilitas ejl.
Pefiimorum momm receptaculum avaritia ejt.
Cui Deus copiofam largiatur gratiam, eo indigent multi homines ; qui vero
modo qu&rere eam non defjlas. Vid. Warnerus Prov. Perfic. N. 43. p. m. 31.
S. 34. Conf. Apoft. iTim. vi. 10. et Saluft. de B. Cat. c. 10. Avaritiafdem, pro-
bitatem, cteterafque artes fubvertit. Porro pro ts^L^tJi J-" 3 ^* Cod. Scheid. legit
ts^L**! £-oL=» . S. 25. Cod. Scheid. re£te exhibet Z*s6 fine affixo * . Ibid. Loco
fj\^ quod procul dubio corrupturii eft 3 legendum cum Cod. Scheid. &y}*£>- •
13(5
«JJ- O-. O -«. » <J> — ■
JtJ J (_)»«_) ^UuJL fljJdJ I^JjC V**"!-" ^yJ M3£» A-A_J |*li
- S -o J S5 «. J - - Y-o^ .- s -o j ,0 J ^ o s t
( _-<*JJI aa_2*o Jwsrlj u^/^aJI ~ Uu_« <Ka_:JI
«OJ O-o — O .. J — O-o— — O O-o .- O - J .< *j — J O-o j O J |?
<«K*_yUl J.JU 5 S lj^L (_;l___3^^l <_Lo A-s^Lx^JI /Vj-srl
o - - ss jj — — ». 53- — o j — • .»- .. es 3 — «. o _
«- &AA.50 '• v aJ -i 1 <3UcsX___5 <_)_> AA T _: /j,/« <5\*>c_Ai___ _j I ,AC /j.^
** *" "* .£ "*" " V"
.-. . — O 53 -o .- — 53 J .. ». _ o5_ 55.0 jj _ _ _ O -.
LJJJvi <Xkk>aJL> ^ao; *J l^j_=_JU (jjJaJI ^-Ua_: / i ,___J (^o
J _ O SO-O
f &AA.XJ / "iy—*^ l
..-."' ■» — • — - - - .." " -.»•_> is -o J - -
30 < l^>.^ jvj ---n&Jvjj I^Uuj c_s*^-> j . Jj^-"--? c__> l j 1 mU*--
— 0-0 j- jo _ -o .. o _ 0-0 j - j _ .- o 2
< L .a^UI <KajJ ._==>iJlj JuUI aajJ ;U_*U1
O .- J JO J .- O — J J O _ J jT j02
< AaaJJ / g i> tXJ* '__« A^2_ j , g -> O ->i*j (-js^eA^J I
9 «. j w .~— JO-OJ.- 0-0_ ,. 0.O £5 « Jj^.j O-o J " l^
«x_a_a_>£j ^_ ^xAyJ I JbUI* JLaJU <3.__a__> — ►_. JjtA^JI J_sH_srl
o
•V;--^l (_-f-- f"VAJ ^j c >_==aJI ^J_- J-7--JI (*Lw
*< j? _ J J J S -o ■*.— "' _"i "" _ O _ -o a o«— J S S
35 <«5-*1 _-*__ /A_: <J_s».Jl (OLj _(. IaJJUI -^IajI (j^IaJI
-,0 - J O _ - j,Ol .- J - - —_ O _ j _ _ _ _ _ J J _
. _JsA_- /UaAj Uo /*JJ l_)oU_. __»« l_A.AA_: (^l v 2_.j _JJ«>*jj
■ l nw 1 1 .1 1 1 1 1 ■ 1 .1 !■ .i. . . I I n ■ "< 1 ■! 111 . .
o- - ^ -
S. 29. Cod. Scheid. ^uJUJ quod praefero. S. 30. Pro L^/jfcjy Cod. Scheid. recle
legit 1£jU><Xj. S. 32. Nimirum : Spem Jimulat vultu, pfemit altum corde • dolorem.
S. 33. jJxmJI. Sic procul dubio legendum pro Jjuj! uti Cod. L. vitiofe legit.
137
conftans eft Deo in neceffitatibus hominum implendis, eo quod decet,
ille exponit gratiam iftam durationi et perennitati ; qui autem non
conftans efl in ea re, ille exponit gratiam iflam ceffationi et evanefcen-
tise. 25
yErumnarum clavis aviditas, jumentumque moleftiae veclarium invidia.
Mentis ftupor eft rem tractare ante opportunitatem, mentifque cruditas hoc
facere poft occafionem. ,
Qui fcit fermonem fuum efle de opere fuo, fermo ejus paucus eft, nifi ea de
re, quae ad ipfum fpectat.
Qui hominum vitia videt, eaque improbat ; deinde vero fe ipfo delectatur,
ille fane ftultiffimus eft.
Confilii fuccefTus fitus eft in fortunae viciffitudinibus ; manet, illa manente ;
fugit, illa fugiente. 30
Decus paupertatis abftinentia ; divitiarum vero decus gratiarum aclio.
Fidelis lastitiam in fronte praefert ; triftitiam vero in corde fuo.
Infipiens difcens fimilis eft fapienti, fapiens vero exorbitans fimilis eft infipi-
enti.
Indormiat (i. e.fecurus Jit fivefecurus dormiat) vir fuper orbitate, non vero
fuper curis belli.
Homines funt filii mundi ; jam vero nemo reprehendi folet ob matris fuae
amorem. 35
Legatus tuus interpres cordis tui ; at literae tuae eloquentiores funt eo, quod
de te locutus eft.
S. 34. Pro Jj£ia51 Cod. L. perperam legit 3>^»-J5Ji* Ibid. vj-aaJJ Cod. L. 1.
cjjjcvH. S. 35. Cod. L. 1. Lj.».!^ ciim_5 praef. male.
138
; Aaj U _ (^js^o /J» Ij J__: j I
< (<sj j£_ (j*oLo *- v — v I
,. - o«o „ ., o3 o j £ - 3o3
< ,jL_J| (j.a-1 («y* j _JLe^l
O S -O -. - - r , «. - C O-C .. ........ | 3 ~o ,, _ O-o , ^- .- .. -
JjJjjXJU-- JglS ^j LjfJ&t-S» ^j $j Jl_JI J v ~J-= sjbsr 1 _
V »« J** >.Jw.xJ l__==> ^j . J^J -J* JL*ol*Jjl__9 <_^_W*__«. ^*
-■ - o j T-o o j ^ .. ' Ci" » ■"" ^ r° - ° j j o-o ..
J« ^A_rl (jo*<csr— ' ^j».->y> jU A^AiiJI iA_a_.c i^—i^jJ L===>
»J_^ ^j .aj^AaJ U==> J»_A_S Jj tj-blJUI ^ I O l__=_> soL-
o —
O J i~9 - J - Oj:
40 , L^ST^I ^j^o j£*_«l
.. .. — o-o — 3 «. ^ 3o-o - - 3 0- *.
*JsrxJI *L,I J^l JU-I ^
— . — "* o
(j*a)u _-a£ f* I JUiS ^Jm*. Jvs:^ £ji«._rl ^j.*o J^.^; f-r^J
■*>— — .- o 5 1),
< L_X-^ / J B *A/_ (J-'« T^ - *
J — .. O-o ...... J O — O-o 3 — —
<f.X__JI <j_JU JJuJI J' Ijl
5! O — —-. JS-^JO —
«- Aa^ jt-Xi> _^- J^-t^ J^i
J J O J _ J O^- * J J -
45 < Aa^kCS^ Le C_5 t'*! J^ <Oi>
S. 40. Conf. Erpen. S. N. 31. ubi loco 'i^i^S &Js. oy^!l_=> £^ ^ legitur
Iftf
-^j_?»5^ jj£ (_i'*Jl— 5 gj^ ^5 Neque abjlmentia Jimilis ei, qua abftinetur avetilo. Ibid.
tJOl_vJl (>«*_»__ y?c«/ frajlantia idolis, fcil. bonitas naturee vel elegantia morum.
Ibid. *aj*)sa5_=> y?«// prudeus adminijlralio fcil. prudentia. S. 42. Pro ii3Ci ^i Cod.
139
Bona lors accedit ad eunv, qui non accedit ad ipfam.
Concupifcentia fponfor efl fidem non praeftans.
Ees optatae oculos perfpicacium occaecant.
Non efl mercatura ficut bonum opus ; neque lucrum licut remuneratio ;
neque gubernatio ficut concurfus Dei ; neque exiftimatio ficut humili-
tas ; neque gloria ficut fcientia ; neque devotio ficut fubfiftere penes
rem dubiam ; neque focius ficut praeflantia indolis ; neque cultus ficut
obfervantia eorum, quae praefcripta funt ; neque intellectus ficut pru-
dens adminiflratio ; neque folitudo magis vaftans, quam (piXuvTioi. 40
Qui fpem prolongat, corrumpit opus.
Quum audivifTet (Alius) virum ingenuum, qui noctu vigilabat, ut legeret,
dixit : dormitatio fuper fcientia certa melior eft, quam precatio in du-
bitatione.
Cum deficit intellectus, deficit oratio.
Pretium viri efi pro ratione magnanimitatis fuae.
Pretium cujuflibet viri conjlituunt bonae ejus actiones. 45
Scheid. re&e legit ii£w ^s . S. 43. Vide Scaligeri et Erpenii Prov. Arab. cent. 1.
N. 84. ubi eadem fententia exhibetur. S. 45. 3UaS Ita re6te legit Cod. Scheid.
loco X*&> uti in Cod. L. vitiofe fcribitur. Conf. etiam fupra collect. primam
s
N. 199. ubi eadem fententia occurrit. Ibid. tS)*\ Ita lego cum Cod. Seheid.
s
Cod. vero L. male legit <s^\ •
12
140
-^s-o js- j^ oJr
j ^ — - « — ■ US j C' i
<)S - J .. J O _ 0/-C J V •*
«aX^J /J| 0IL2L ^JyJI (J*aAJ
O O-o .. SO .. J o5
S. 46. Hic loco Cod. Scheid. inferit hanc fententiam: (JJXo^l ^j* j^i. ^Lo^snJI
"Repulfa fraftat beneficiorum exprobratione. S. 48. Hgec fententia in Cod. Scheid.
141
Cupiditatum alimentum divitise funt.
Homines inimici funt ejus, quod ignorant.
Appetitus viri, greffus ejus ad mortem fuam.
fequitur poft N. 45. et pro u^ii et tl^.\ legitur ibi (jju et *Ls»l • — u*Ju appetitus
fcil. cupiditas, fpirans aviditas. Conf. Schult. ad Har. i. 20. et Lette. Obf, Philol.
Crit. in Deborae et Mofis Cantica, pag. 318.
COLLECTIO QUARTA,
144
ilLiil — KJa
i, „ O~o ,.,..- ... -.. , - J - .« ~ - O 2o-e -
jIJva^JI Aaijj lk?UdwJ o-£=-5J (JU^I (^^dsu
* iji*o 3 ,. j „ o ., o<*
^ 3 w
c? •- «• — — ^Tr —
- - lS"*t J-j.-,
'ff"Ti b-t;
I.
j -oSo-* joss-e - i -o- j o i -s
<^2AJ^I ^>JI <>==-? I £jJ CUA===I l^Jl ■
&
- - » * - .. J O - J B »e - 4 .. S «» - i 1 j o-o .. 2 ts 3 »0 j
/_Aa-« LyJl (jlis &ac aAJI i^-oj ty-£ ^^^'MyJI t-v*' ^l (~£jr.
j .. o2- j-0 3 4> .« .. 2 B5 j ..-.-f «■"^ 3 •»•»•» - O j j - .- _
-*» "^ s» .. »* ** ** c 3 "^
o - - - tsjo j ""O " i " •■" 5-3 - ^ 6« -» > -- J - O 3 -
«.O-— sS j - - - - O JO-« o s »e — — — O 2o»e «« ...... O — *■ & — o
Uaa£ cJvX» ^ jy^^' -»i^'j ^-V}** 1 ^' JV*^ cJ^ a *<^ ^J-6^'--*-* 2 ?''^
•"^ - -" " *""*■■" «J"
.. - O - ». • JO .« J „ O - tB ., ,, - o 2o-o -OC-O S5 - --2
( Ag (^J >Jj J4^_>i*,— «C AJ*J (^LJ (^^2AJ^I MaJI ^l IaA^CsJ /^3
•*'••«. sS -S "" " "*
L»aJ«<3 i.Ui.3 .A~*Jl IaJ 0«.Aa^ aA===(| / ^Jl^ArZTJjJ di L^E— 3J*aJ
a Cod. Scheid. Prov. 83. p. a8.
145
EPIMETRUM
QUORUMDAM PROVERBIORUM,
au^ PASSIM MEMORAVIT ET RETULIT
MEIDANIUS, SUPRA LAUDATUS,
AD
IMPERATOREM FIDELIUM
ALI BEN ABI TALEBI
PliE MEMORIiE.
I.
Utique devoratus fum die, quo devoratus eft taurus albus.
XRADITUR imperatorem fidelium Alium, cui Deus propitius flt, dixifle:
Ego et Othsmanus fimili in conditione verfamur, in qua verfati fuerunt
tres tauri in fylva latentes, quorum unus albi, alter nigri, tertius rufi coloris
erat, atque cum illis leo in eadem fylva degebat. Leo autem contra illos
nihil valebat, quamdiu limul congregati erant contra ipfum. Quapropter
dixit tauro nigro et rufo : Nemo in hac fylva nos prodet, nifi taurus albus,
fiquidem color ejus nimium confpicuus efl, i. e. in oculos incurrit : color vero
meus colori veftro fimilis eft ; fi itaque mihi permittatis ipfum devorare,
tranquilla nobis erit fylva. Et dixerunt ei : Cape et devora ipfum; tum devo-
u
146
OCJaJ /^£ / ^JJ Vr 5_..XJ JU fUI Ciwi* L^Ji .aA_~=-1? . aJ$s_
j o j - - - j - - - j - - 2o~o j " - . _■ — - 2o-o j j «_ o - —
. aJ£_> Uci*<_> JUi .-a^^JI UJ I^AA^iJ <_^*Jl Jv_=_?l ^a^Jo
o - _ - - -s - - - - --j •>_ ' _■ - - o So - - ss j j - - 2
(^.---J JUi .aJLse* ^ Ua__=>l ^jl v^^J JU Ji .aA===U
— o— j o i w -2 - -_ — — — o - o-o — — — t" ""• "^
fjj c-J__=l /Jl ^l jUi C^tiUi .Joiil JUi . UU* (^cjI — il
-Oj- J O J. _■ -2 «_ •_. g - - - SJ j-02o-<> jOC-o _ £
C£jyj] ^^ (^5-»! Sl (jw c (^J^: JU" J* &&4&w ;yd\ J~____l
i-OJ JJS-OJJ O - J - O - - J -O.. 5 - O J - ^^ J - O «. J O - _.
Ij-j J^JI «Vy^ «^JV^ ^ ^j^ •o^k* J* — *— ^ O-v. [^^^*
._u__Jj
IL
-^— o- - - o - - - r - - j -3
<Uo*JU /-» L* / V^j ''-^ > oj^ ^'
_ -. J - - - | J- | 1 1 "" 5 ^ ° * - •" ijO-ej 2 j - _-
, l_U_ &__._\*o cJ^r "—^JUo <j5^' Cl^ Lj5^ o^I^*-" i^ ^^
III.
jj,3 5-o2 — o 2
* aJ^.1 !_^ol JL__.I •
- * j — o-2 j- - — jo - > e
. !-kwI__» U"«_\c /J-^jI _J J«o ^j-<--. <x»vc «vUI i^cj tXs- aJUj
j — o2 -»°.-<- - _-_i j - 02 T - j «-_■
.C_\._Of _U*J-A_5 (JjCc , «_\a_3| fw\_- JUb
IV.
- jo-e — o — o so— D a ,■« j .7..
jj o - «_«__•__ c j o.~ j 2 j - -
Pag. 58, N. 231. c Pag. 019. N. 1335. d Pag. 300. N. 1880.
14/
ravlt eum Deln poft aliquot dies dixit rufo : Color meus fimilis eft colori
tuo; fine itaque me devorare nigrum, ut tranquilla nobis fit fylva. Et re
fpondit ille; Cape et devora ipfum ;.et devoravit eum. Porro dixit rufo : Uti-
que ego procul dubio te devorabo. Et refpondit: Sine me exclamare tribus
vicibus; dixitque leo : Fac. Tum exclamavit, et dixit : Enimvero ego de-
vqratus. fui die [i. e. eo ipfo die calamitas mea jam initium habuit] auo
devoratus est taurus albus. Dein Ali, cui pax, dixit : Sane ego vili-
pendi jam ccepi [fcil. infirmatus jam fui] die quo occifus eft Othsmanus,
idque elata voce pronuntiavit [Ali] . Ufurpatur itaque hoc proverbium ab
illo, qui ipfe detrimentum patitur ex damno focii fuL
ir.
Ego fum minor hoc, fed major eo, quod in animo tuo efl.
Dixit hoc imperator fidelium Ali ben Abi Talebi cuidam, qui hy-
pocritice eum laudabat.
III.
Cuftodit, fcil. in tuto collocat, virum fatum ejus.
Dixit hoc Ali, cui Deus propitius fit, cum ipfi dicebatur: Obviamne
ibis hofti tuo fine armis? Dicitur hoc veriflimum effe proverbium quod
formarunt Arabes,
IV.
Confilium fenis praeftat confeffui juvenum.
Dixit hoc imperator fidelium, cui pax, in quodam bellorum fuorum
u 2
148
V.
o _ j j _- j ~- j 2
>1 e
j O _ J C ~ * «• =5 - - £ J O-o j 5 _■ » «. _ 5--.
< / AAJ -\-!rM 0"Ha_. v-Xjjl
_ S - - .° J O-o j 3
_)»a:_, «—_. AAJI f^ /^_ ^AA-c^JI ,A-el AJ (J-C^J cK^ '--&
o
_ _ O . O _ O-o _ _ j £ -o J — — _ _ I J J 0~ J
ULLJe- |.m t_5\j-\_ <_^aaJI . JsLj* «JJI «UjjJ *s x -° i.ol «X
_>_* LJ jJ-AC --aaaJI «e^U* ^ 1 **' ou f^ _H' Aj t
«\J„_5
J o
«" — >l-«o _^_o
VI.
O __ SJ O _ _ _ 5-. O
< __>,:> J' u_ i J-b AJi^Ji^ f
■ O-o _ J Oj 3 _■ ~o _ O — J _ O ,_ S
_• ». _- _-\ _ O J _ O-o _ _
Ijlj ^Li- Ijl «SA3 _f-s> >A-XaJ| L^yS^ AjJL_=> °^i AA^A^JI
2 - i ° • i°"° j c - J ■ ~ s . - .. - v. ■» -V( j -
-jA^j . ( J.:_r J Lj A_-A_>igv_j lyjti A_JL_^_A_^ «J L-^AJars:^ JJli*
- 0~ «S 3 — O _• ~ J _ O J o,o j J O _ JS
_jj| (•)_ «*_~^JVmJLj ^ $jJU <XA_t__ _A_ «XjJI f ^OJ /AC _j.AA-«* v Jf
o _ _ s ~ - _ •? J o-o - 2 _ j _ _ _ _ _ _ _ j _ _ _ _ _
<__»_■ J_>! *J ^jsAA^A^JI -A_el Lj <~*,_A._=_> *__> (_JsA_. «J _)L_> (J~La_
O _ OS J o _ o
Owli' (v-La_ _fjl I — j C>L^a^> _)La3 C^A/_il — -^a_» ^yc _3_JljUa
o s_ sj _ _ _ _ 5 _ o
< CJ J J' _J;_\_k iu^JUw
VII.
o _ s _ _ _
< 0.___J _)—W / JjJWj g
_ _ _i~JJO__ J _ J _ O 0~ _ _i _ O-o J o _ oS
_J_j caj J__ J I aJvJJwj Jl — *.—j* _kj-l _5s-< ^«Jl ._ =_aJI
JJ- *J_ 55jjj03_ O^-O _ _ _ J_Oj _ V-o
«Xi-^ (*jL>*i ^^ (_)l «v\A_jIj i,VJw2jl /3 JIa^o S-^t^ ^-i-vJ>A— : 1
e Pag. 313. N. 1969. S. 5. Modum, quo Ebn Molgjami Alium imperatorem
149
V.
Volo ipfum donare, at ille vult necem meam.
Efl proverbium, quod formavit Imperator fidelium Ali, quum ipfum
percufferat Ibn Molgjami, cui Deus maledicat. Reliqua autem pars verfus
fic fonat : Cedo qui te excufet ab amico tuo de mala intentione.
VI.
Fremuit pulmo, mox refedit.
Vox &a£*a.£J I notat pulmonem, quem camelus ex ore promittit, quum
concitatus efl. Sic v. c. oratorem dicunt dominum pulmonis ; comparatur
fcil. cum camelo admiffario. Refertur quoque [diclum\. Alii Imperatoris
fidelium, cui pax, Oratio cognqfcitur ex impetu fermonis, eo quod Ebn Ab^-
basi ipfi, cum fermonem fuum abrumperet, dicebat : O Imperator fidelium,
utinam fermo tuus fiuere inciperet ex quo abrupifti illum ! Ad quod re-
fpondit Ali : Apage Ebn Abbasi, ifle dicendi impetus cejluavit, at nunc
fedatus ejl.
VII.
Vere mihi indicavit setatem pulli cameli fui.
Vox _^=i>J! notat juvencam camelum, diciturque CIaJjJws conftr. cum
accuf. et cum / 's , vere indicavi ipji hifloriam. Ufurpatur autem proverbia-
liter de veritate narrationis. Origo nempe proverbii haec efl ; quod. cum
interfecerit narrat Abulpharagius. H. D. pag. 191. Conf. etiam Hottinger. Hift.
Orient. pag. 366. et 367. f Pag. 377. N. 244. s Pag. 404. N. 355.
15Q
. ^ j o - O-o «. - - s j G - J J - - - - j -
,. „. - j O - o-o - - - s J ±> - JJ - - - - j - - — — >a . o
^JUii «^a)! ij J' jjjb &a__,L_ (Juii <ju~n I ^ <JLii.> «^"""V __4
O O-o _- j -- _- «o ,_■ .»5*' : _-_>_*»-.0_. . _- _. <J . " u _. J J *- _» -*
<J<J_I (Ms-o ^Ixa^JI l^J ^jsXw^J' __*JU o_\Sb« v J\<i> ^ vA^ _u___L_> _J
- * -s - - *■ ---'_-_.-'-
_ - — — o — s — - — — — — - , - o-o . — — o j o-o -.—.,- £ - —
V_->» ( _j'j <*>t-==J _H~ f_ «AJuX.— _)Lj A v J5v)l Ou\£ (^.Aii^JI *-__*, Lyii
—<_ .. — — — — —2 j-j o 3 j j — s — s — — o - - — BS
j^ L^^ h °^' - l( ~** J - ^' >i*^_* _*? t^M* L^*"** ^j^ c*°?
_. .. «. os -o £ — — — -o j — — — jw _ .. _ £ j s
^}-—*—^ ^J-"-^ (.^*' l^^ 3 < ^Sjj~ :> j S_it^JyJl ^j lX—. J' f^JO-.
o— — o j j - — o-o T - - — O — j j3 - - s= sS — — - - - o - -—
IjX C^Jr* <_Mv-" luXik} vJ\aa_ »\jl (Jl— J f LxanaJ (jojjJJ *«'_>>__JI
-j -- -j - s 2 J- - __- -2 js2 j - s -o o-- — -
_,sX"> it^M (j-^i , «aj _,! -J cj^i / >l «x.j'1 f\X>*JI <5o>U_. ___i— ■
■•-■ * ••- " " *" V -
O- - - - 2 J -2 SJ -_ - - - o2- _j j_ ,. „ j „ .____
<Jo (JLJL-i _-»l oL_jI J' OJ j -____j'U (j-Mi aaj v^^-Jjii UiJuol
S — — - s8 — — — — — O JO-O _. „0 -J J — — «. _.
rjsWJ />J"J»__3 |Jx Jl — .* 9 (_£-C__Jl aAaaaJJ (^sXi a,_A_J 1_-<_L__.
<°;
o - o -
VIII.
- o _ _ _ _.
. _\__<_\_> ***m ^ _..o J___> '
l r ji« <V-y-2J ^_^>c JJvaJ a«_a_J.___ /^JI _wXaJI ^_XaJ! *->^5
j&j A/ss^JU /i LyJ L^;-^*-- cMr" k^^°J J^^ <JC*vXsd I C*-vjl_=_
o-c , ., , oo, jo
S. 7. h Hgec vox _];1 abeft ab apographo Reifkii. ' Pag. 411. N. 2593.
vm
aliquis pretium jufto magis pro camelo fuo ab alio pofceret, alter ille roga-
vit, cujus astatis eflet camelus ? Refpondit Dominus, novennem efle, ipfoque
momento aufugit. Tum Dominus clamabat 9 *-X^ 9 <-\& qua voce fub-
fiftuntur pulli cameli. Emptor vefo hanc Voceni audiens dixit : &c. /JoA<o
(adhibito cafu adcufativo vacis t-j^-) i- e » noto-m mihifeck cetatem pulli ca-
melifui, ct licet etiam efFerre omiflb ftatu conftra&o : indkavit mihi nego-
tium cetatis, aut ^j.*** ^XsJ^s in cafu recto cum vocali Damma in fine
diclionis: i.e. veritatemmihi indicavit &tas, per profopopceiam tributa vCra-
cifeate aetati. Dixit Abu Obeid proverbium hocce au&orem habere Aliuivi,
cui pax, occafione, quod aliquis acceffit ad eum, qui juflus erat ipfi dicere:
Hae tribus pugnarunt cum illis, et vicerunt illae ; quod cum negaflet, alter
acceflk, qui dicebat : Certiflime vicerunt hae tribus illas. Tum dixit Al&
&c. /JovA^j vere indicavit mihi tetatem pulli camelifui»
VIII.
Vere mihi indicavit ftigma (fignum) fagittas fuae.
*\Sxi\ »>w« notat fignum fagittae impreflum ad indicandam ejus condi-
tionem, quale fignum faepe igne imprimitur. Senfus autem proverbii eft t
Jndicavit mihi quod erat in animafua. Eftque fimile diclo Arabum: Vete
hidicavit mihi cetatem pulli cameli fui^
S, 8. Similis ftru&urse proverbium.
152
IX.
«jl^S- _! aJ-^I ^jL _ k
- , - ^.- - "^ jU iT J "l fi 1 "| - t>- J*J J S-JO-O -.-
f — — «< — j— .. .» — — j — o .. — , , .» j sS — . , , j o , j , ~o
^AJtjLwAj 1^$) (<ot5 o^^ a ^ c cM»<^ ajI *«— £J Jj a^ a_a_JI
O J 0"w s! , „ , , j , 5u~o J O , O , , , - O«o , , , J , , 2 , , , ,
JVxsl ^- JU3 .=__l ^xij Jj »<3l_wjyi /A_ l_$bN_J Joutj
, , J J S "O — , , , 5 - C , , ', , O-o ,.J, , , , O-o , ,
_jx J^JI Joulj jt_ ____, _l _C^o !__=__=J I ^b _ SiiUyi ^j_:
X.
r£i_^ _ ^ cii'^ 1
5 -o , O j j o , j a >o , , 2 , , .° j O-o j 2 j , ,
/>JI AaxJ__» /J AaC «X. \. II i^ej ( J^ _MV* , *«}-r" t£**' aJ—»
••***"* •• •• -* •• — ^- —
J- . o5 , j , j
< &jl_-*°l 1^3 ^jLxj
XI.
^ .- J 35— J J O •• -- „ <J *j ~o j — O .- j> £J *« ^ j j^ _■
< oL_v _i~* Af^j p-MJI ^■v^-' *a/-JI_= <^jj<==>\ _ m
, ij o-o j 3 , , - j £ , ;; -o j , s , j ,oi . o 3
^a>U^ v JI vy*l a_JI — 3 i A.o J_AaaJ! u-a^st! l Y c _Ka_I _ (^l
j u , j s -o , ^ , £ ,
4 Aa_ <3tAJ I , ^y^ / __:
k Pag. 647. N. 4376. ' Pag. 660. N. 4494. m Pag. 661. N. 4503. S. 11.
m.job vocatur etiam yAs, -.. Vid. Gol. Adag. N. 48. pag. 88. De Hjena confulas
153
IX.
Non reeufat honorem, nifi afinus.
Dixit Almophadsalus auclorem hujus proverbii efle Imperatorem
Alium, cui Deus propitius lit, occafione, quod ipfum convenerint duo
viri, quibus fubjici juffil cervicalia. Quo facto, unus confedit fuper cervi-
cali, alter vero non ; cui Ali dixit : Sede fuper cervicali; Non recufat ho~
ftorem, niji afinus. Tunc fe collocavit fuper illo.
X.
Confilio caret, cui non praeftatur obfequium.
Dixit hoc Imperator fidelium, cui pax, in concione quadam facra, in qua
auditores fuos increpabat.
XI.
Non ero ficut Dfabuon, qui audit Ledem, ut capiatur.
i. e. Non negligens ero ea de re, quae expergifci me jubeat ex fopore
periculofo. Au6tor hujus proverbii eft Imperator fidelium Ali, cui Deus
propitius fit.
Bochart. Hieroz. Part. I. Lib. iii. pag. 835. ubi et hoc proverbium citatur. Adeas
etiam Schult. Ham. pag. 443, et 444.
x
154
XII.
i S^cyA »^U IgJ L* a
ff ^l£=> L< Ujlf===> jUJ! <5UO C^-Afll L« A<<,/u3JI« fjljJU (^l l^J
J f? JO • ;, y. jy. \ i "■ — " 0-2 5 .o «. .. .. 0.O _ o — -.
aAJI / ^oj / ^ls: cVoJo^. / ^ ^ JoJ jlJv! /^s L« (J^cJI i ^^-cj
- j s ,4.- *. j . - .. _ o _ __- .. j=2 j- _ j s _- jo ..
(j*U ^l ^U-^ ^U »j11& /^aj ^.^0 (<*J Le &Jl &Jj*~* cj J <u^
< AxX_ IoIaj' (i C_> I <5 ^ a * J> (^
XIII.
2 Ui L_tJ lLjLs! _4j 3 Tj| UCJ ctv-JLof U*
_._ _ _0__ _ O . jj O- O 2 JJ_ O - OS J o s _ 02
OjUI (X^>o LAAjI Jckl J (^l Adb yg-7Y ^ C_w_ju U (^l
J »• -» « . * _, _ _ .-: ° - - J J J O T. _ , J H _ _ ' J o _
Jvsr* jS LyL.=s_ cJjLo i^-^j &£« aaXst' UaJ Js_s_ J __ U*>__=__-a
SjS-o _ _ js2 j o _ j S -o _ _ _ _ o - ■?-i '■" *■ _ JO_ _
j^AJI JU _v_l <u__. <sJJI ^ly L_5^ L^ c <*-*-) Jj A ^ <-J yW Ua*J
_ O - J S _ _ « J02 0js_ O _ J _ _ __ b.O} _2
». ln.-g l«-_t>_3« Cj^Ul UXs_jl j_^_jLi (J**.-M (^ lXjJoU-nJ /Jl
_ __ _ O ..
XIV.
!Jo l^o I Jvx C p
_ S JO _ _ J ,- _ « £i _ _ _ _ _ s _ _ _ _ _ 02
i>--JtL /-»! ^.j /Ac «JU <__*! cXJ ^U L^ cXx_Le L* (^!
n Pag. 690. N. 4846. ° Pag. 693. N. 4867. » Pag. 703. N. 4998.
155
XII.
Ne fit in domo illa qui flare poffit m torrem.
I3J idem eft, quod^lJvLj domi. Et ii^o^ notat quodcumque ignis pa-
bulum. Senfus proverbii eft : Non ejl ullus domi. Eft autem in traditione
Alii, cui Deus propitius fit : Sane optaflet Moavia, ut non remanfifiet ex
filiis Haschemi fufflator ignis, nifi qui confoflus fit in cremaftro fuo, i. e.
in fuipenforio cordis fui.
XIII.
Non inclinavi tibi mulclrale, neque vacuum tibi reliqui 7r»oczvktov.
i. e. Non me applicui rei, quam detefteris, neque abripui camelos tuos ft
adeo ut maneret vas tuum inverfum ; neque invenires lac, quod in illud
mulgeas; utque maneret TrpoavXiov tuum vacuum, neque invenires camelum
qui in eo cubet. Auctor hujus proverbii eft Ali, cui Deus propitius fit. Dixit
ille: O Deus! imploravi te adjutorem contra Kokaiscitas, aft illi inverte-
runt vas meum et diminuerunt magnitudinem dignitatis et poteftatis meae.
XIV.
Quid divertit te ab eo, quod vifum tibi fuerat antea?
i. e. Quidnam arcuit (repulit) te ab eo, quod tibi primum manifeftum
X 2
156
sk - j j o , r-o — o- s - u~o o o-£ -» u - > - ~° - -■
(^uXJI L--c <JVr! cJv*? I fcr! r!> 3L " CJV U^f^ **^ A ^' L^
O -S - . ° - e j:j T -■ — , - "-° - " ■«■ - - O J s - -_ - - -
• vJLj-.: ^y-V <J>/y-u-o ■^-•N <aj«.a>JI (^^ •*-^- c c^a£=s LyC LA.iy^
*" o
- - s - - . - o-o o - - o2 j - J I
< |jy l^ iJss L> Jlj^W (J^4^^ j 1 ^ T
XV.
s i*- o j 5 - ^ £ - V-* -o
< ^sLUaw^ cK-t"^ ^ : *F* ' /»*■' q
JO-JS-O _ - -. — - i*j O»o 2 O- -Oj 7-
' &A_- <*JJI IgOJ l «r^g ^AA^^JI VUol (^^-C (-_5jjr! '^^^
*• - -5 " •• >
XVL
S-S .-_ 7 - - 5-S -J
- jj.^1 UJ Js-=_=* ibt^l *st r
— — V- —
o
o
J^ -s *- w O J» — — — * 33 •* J * •** — -* -- < — '•-© _.
LJlj' ( AJUel ^^=J jAi yDI /i y-s>LJI «Jsj Ijl CWJV-SrJ /jj
,*..-•■© _-- - U 5 -- J O .- .- 3 33 •»--> ^,^02 O — _9 — O 3= _•> J>
< yUl ^J 'ij^\ ^ I_l c^_=d£> (j^L-LJI l_U£1 I JjJu I j&
J- J - ^. JSJ 535 — J> S5 33 ,£-9 J* O*— — — -• 3-- — 53= «3 .- — J> — _»
(j *_==3J -4 <*J__ J-Jti *_--< * I ->*J I (^jsjl Jl5 < iut/Jj *_-el J.=->; JUj
- - J - S--O-06 52- O - - O- JO-- -— j- J-O
Jl li — J ^ floJx AJUel eL-sol Jl— i' (^o l)j3J Jlj ^AAa^ (J^'
2o— — O j — O — j 5o— — j — _ ^_» ».
. — a__^I (^c (^£jjjj <-Xaa>: ^jI ^x ^ cf~" ' ■■ •* » ^j <cXJj ^Iwj-a-U
^ J> ^ -- O -. 0--0 ^"— — O-.jO—jff-o —-. _. -. — jVj O-O
l^-fcj /yjr^JI IvA-fc /^i (O*^*^ ***- * 3 **^' L_*^ C_5 (^j-AA^iwJl
* Pag. 738. N. 5447. S. 15. Significare videtur : Optimum contra mortem ho-
mini clypeum prsebere, fi Deo 0. M. diem ejus prorogare placuerit, cum fcilicet
157
erat. Dixit hoc An ben Abi Talebi, cui Deus propitius fit, AlZobaino*
Ebn Al-Awaami die cameli, quali diceret : Quidnam ab obedientia (quam
antea praeftiteras) dimovit te? Cui fimile eft alterum : Agnovifti me in Heg-
jaas, at abnegajii in Iraak. — Quid vero divertit te ab eo, quod vifum fuerat
priusP (i. e. a priftina fententia tua.)
XV.
Euge clypeum fatum dilatum !
Hujus adagii auc~tor eft Ali Imperator fidelium, cui Deus fit propitius.
XVI.
Eft imbecillis afTentator (een Iqffejaabroer) pro quo et dicunt: Eft fluc~tuator
(een wyffelaar).
Duo haec vocabula '6jl^\ et »' *cl defignant virum imbecillem confilio,
qui unicuique dicit: Ego tecum. Eftque inter dicta Muhammedis : Quum
S - s
in calamitatem inciderint homines, cave fueris ■ AJUei i.e. (ut explicant non-
nulli) cave dixeris, fi perierint alii, periero etiam ego : nifi forte infortunium.
hoc alius generis fit. Dicitur autem vir a.-*l et ajsuJ terminatione mafcul.
5 S
et foem. Ibn AlSaragi ait efTe nomen formae ^Jjfii duetum ex Spec. II.
ideo adhibitum quoniam forma <J^o I non exprimit qualitatem (h. e. quae
forma (Jotil tali in cafu locum non habet). Falluntur autem, qui dicunt,
mulierem vocari iuuol ; non enim ufurpatur haec vox de mulieribus, uti jam
obfervavit Ebn Obeid. Recitantur etiam in hunc fenfum Alii Imperatoris
fidelium, cui Deus propitius fit, duo verficuli ;,
nemo ante diem a Deo prseftituium moriatur. r Pag. 780. N. 5793..
158
( v*.3: ; l U> Ijj Iv-\s3& <_>jLJ U-uLrsrl /^i ajuou C^»J»
U> _, J S _ _ O _ J S _ X - O 20-O J - O «9 _ _
f o£» »|J« .A_i_ LjJjA.i». ^J„XA_5_il O>_\*o /^A____?J*
XVII.
^-iSjjl (JuJI ^^^1 '
„ «< — J O 2 J O S -o _ _ J £ -o _ O _ i — " " J O-O- J O-o _ j ,oi
djy o' j^y^b <&j^«ji (j^r> ^^'j c^ 1 l^ oj^ 1
o -»
_e _» _» _- O O^ J - O - O «« • » - _- _» - •• -. ^-- _- O O-c*
fLxjyi* <J^I aaj v-_>i^Ji' <_kj Aa^< ^JI *?Ua» J _, S L^ Ju_4l
«5 _ - - _ j j - j o _ o - _ - _o_ jo-o ^ o_o-o ■* j _*_ o _ j _ o j
J-S^ u\ji_> JIaj ^>flAA»**J ^» Uj^JIj ,-e_4l -K--L ^.^J L_J._^c__J
o _ - - -■ _ o-o o j_2 _ _ o _ j - - - . — j__o2jjo_s _s-_ —
A>Jo ^JcC AaaJI ^l-^j *£«& (_jl >«-»tJ A-j ajI_s_^I AaS&I ^jli
- o _ j o j. j j _ o _ _ o _ - s-o j _ o - ^ - - j - _o« —
(jUij f^j*" c_>-V ^_jj-^---lj5 A ^ c A ^' OJ"V Ls^ L_J' U**^-»
s
J- o j b o - _ e o _ - »-o3
^An^ _\jUw« «JoUn L^CJJaI
o o-o " - _ - _o_ _ J O - _
< Jo__l l-\£ jJLc (£jUJ> ^ -\**" k J .
j - _ o — -- o j-_ - - o j -o- -* - bj j oa-o o s -o j _ o2 _ - » j
LJUa__»U *^JLwj j>^ j (Jfr- 5 ( * J < ( ^y^-'l <J^>*JI o_^' -3^* ^
< AAxXJ l«_5l ^j
* Pag. 790. N.5871.
15Q
Non fum imbecillis mente in negotiis gravioribus, ut modo hunc, modo
alium interrogem : Quid rei accidit ?
Enimvero corde potens fum et lingua; fecundae fortunae addu6tor, at
difcufTor mali.
XVII.
Facillima potatio eft dedu6tio animalis in aquam.
.» -o 2 ^o-j jo^
^i^i defcendit ab q*^ et ^m-J^ cum figmficatione facilitatisi «.j.^iuj
autem valet deducere camelum in aquam, ita ut non opus habeas haurire
aquam e puteo, fed folummodo camelos ingredi jubeas in illam pedetentim.
Teritur de eo, qui rem aggreditur a parte faciliori fine acriori fiudio. Nar-
ratur virum quemdam defideratum fuifle, cujus familia, quum fufpeclos ha-
beret de caede focios ejus, detulerunt rem ad Sjoreichum. Hic vero argu-
menta manifefta requirebat, quibus de caede viri conftaret. Itaque rem
deinceps detulerunt ad Alium, pias memoriae, expofitis fimul Sjoreichi
di6tis. Refpondit Ali ;
In aquam deduxit Saadus camelos, idemque Saadus rem tenet omnem.
Heus Saade ! cave propines his camelis &c.
Mox addit : Facillima potatio eft deduclio in aquatorium. Poftea homines
iftos (interfecli virifocios) a fe invicem difcedere jubet, et fingulos interro-
gat; quorum cum confefliones inter fe pugnarent, caedem confefli funt.
ANNOTATIONES
IN
COLLECTIONEM PRIMAM.
ANNOTATIONES
AD
SENTENTIAS
ALI BEN ABI TALEB.
PROCEMIUM
j laA.__Ij HaJ_L Intelliguntur fidei Muhammedicae Antiftites fide-
Iiffimi, quales erant Abubecer, Omar, Otsman, et Ali nofler. Conf. Re-
land. de Rel. Muham. p. 37- et Vriemoet Arabifm. p. 128,
AaJI C^vaJ Leo Dei. Figura, qua leonibus comparantur principes et
viclores potentiflimi, apud Orientales frequentiflima eft. Vid. Hift. Tim. i.
p. 106. 620, &c. Exc. ex Ifphan. p. 4. Mon. V. A. p. 15. alibi : et in SS.
Jef. xxx. 6. Jerem. iv. 7- Apocal. v. 5, &c.
^a v J IsJ I k-Jj Dominus feculorum, vel, fi mavis, mundorum, fcil. creatu-
rarum. Conf. Vriemoet 1. c. p. 176 feq.
/ J .XJ I ~<i fparfio margaritarum, i. e. colleclio profaica. Opp. phrafi, qua
Orientales imprimis Perfe pulcherrima metaphora pro verfus neclere dicunt
margaritas neclere. Conf. G. Jones de Poefi Afiat. p. 22. et 23. ,XJ enim
diflinguitur non folum a ,j_j ordo, feries juncla, et per metaph. carmen
eleganter compofitum. Abulph. H. D. p. 330. / j l_. jLa _.j ^jl__>«
JCxJla J_aJ I ^ «acLw: Utroque genere tam carmina quam profam fcribendi
excelluit. Sed et a j%A> carmen. Har. Conf. xliiL quem locum citavit
H. A. Schult. in not. ad Elnaw. p. 113.
Y 2
164
o o5
S. 1. Paronomalia intcr ^L jI et (jjL^I redibit infra N. 267. Occur-
rit etiam Tim. i. p. 624. Prius, exponente Gjeuhario, idem valet, quod
• *IjvA^2J' i. e. 7ri£i$,Jides, fcil. veracitas tenoris Jervantiffima, adeoque incon-
cujfa etjallere nefcia. Pofterius eft collecL tb ^j-^.-^. dextra manus, et per
meton. jusjurandum data dextra Jirmatum etfancitum. Qua notione Hebr.
^iy* venit Efai. xliv. 20. Caeterum de fig. paronomajia Orientalibus mul-
tum adamata luculenter egit Cel. Verfchuur DifTert. Philol. p. 172 feqq.
S. 2. Idem affirmat Salomo Prov. xvii. 17- Conf. etiam in feqq. N. 1 1.
ubi plenius fe explicat Auctor ; et Wahid. Collect. Prov. MSS. fub lit. -
jLJI /J v_^£JUI Uys* l v f== SL>.iJI /i UCilpJ Vj-^ Proba
fratres tuos in adverjis,ficut aurum probatur in igne. Cum quibus concinit
notiffimum illud Ovidii : Trift. Lib. I. Eleg. iv. 25. Scilicet ut Julvum &c.
et Senecae : Amicos fecundce res optime parant, adverfe certijjime probant.
Quibus adde monitum Euripidis cit. apud Grotium in Excerptis ex Tragoe-
diis p. m. 170. T»? (piXovg ev roTg KcacoTg xpy roTg (piXouriv u(peXe7v, Id ami-
€0s decet adferre amicis rebus in majlis opem. — lw I « unde jsj M I et i *** I
<equalitas; item idem quod fLyjl complementum, perfetlio rei : ex quo jam
plenius intelligas, quid vifum fuerit olim LXX Interpretibus de Hebr. "pDN
in difficillimo loco, Exod. xxi. 22. Si rixati fuerint &c. \"\D& n^rT 1 NTl ro
TrotiSiov uv\vig efceutovio-pevov : ubi nmiliter Auguftinus nonformatus &c. &c.
Porro Uw I fecundario ufu valet confolatus fuit, adjuvitque praefertim mu-
nere &c. LJj, Himjaritarum idiomate pro LJI , cujus ffirps LJ HDN pp.
valet cequavit, complanavit, h. complevit, confolidavit, et dein confolatus fuit,
adjuvitque folando praefertim munere aut beneficio, quae notio, admonente
Gjeuhario et Schol. ad Elnaw. N. 24. imprimis locum habet in II. et III.
Spec. Hinc i *^J notat etiam folamen, fcil. id, quo levatur dolor. Audiatur
o 2 == - _j - jjo_3.. jj s, o 3 ## s jjos2
Gjeuhar: (^£1 sLnI*** /-J L^j _Ua*w!« Aaj>'£ (^! A—a__mjL-j Aaa^J
«5 _ , s^jjj,—.- — o j j o , ,
&a_> *\aa_*.a_j iVaJ «xa^mI«4 <x-o (^MnJ <*aA_*,2_,. Conf. Gol. ad ftirpem
165
/ ,**»' Col. 108. et Vid. Har. conf. i. p. 22. 23. et iii. p. 146. ibidemqu*
Schult.
S. 3. / «aaJI pp. affiuentia, a them. /Jt ITjy pp.fiuxit, affiuxit, Spec.
opibus, monente Golio eft a.urapKeix, fcil. contenti animi quies. Conf. Ibn.
Dor. v. 108. l63, &c— Praepofitio ^yt, p de h. 1. partem defignat, qui
ufus ab ejufdem origine (a Cel. Verfchuur indicata in DhTert. Philol. p. 2.)
haud alienus eft. Ita rurfus Ibn. Dor. v. 227.
Omnium, quee confequi vir folet, partem jam confecutus fui.
Exc. Ham. p. 600. J" J *a:__ j I {^0 (^y P<zns manfuetudinis vilitas efl, i. e.
manfuetudo qucedam vilitas eft, et alibi apud auctorem noftrum. E. g.
fent. 5. &c. Senfus eft : Ubi poft accepta beneficia animum oftenderis
contentum, eo ipfo jam gratias agis benefactori tuo ; inde enim apparet,
recle ipfum collocafle munera.
, jj j .0 j j ,. o s ~o - oa-o j - S j .- SoS
S. 4. Gjeuhar: __ji_I a_a_*> JUaj ^yJvJI^ <j_JUJI <_-Jc_l l_Jcj_>I
_ sJ„ jjb;}, £5 2 ^ j- «> _ _> jjs-o
l_j_>Ia3 aajcjI* v_-ucjI a^j w-aJlj ^2-JI — Unde apud Gol. eft : /jm-
manitas, civilitas morum, elegantia morum et doclrina, item eruditio, uti
interpretatus fuerat Schult. Har. conf. ii. p. 42. 56. Latiffime patet vox
e -S
_->cj I , quam eruditionem reddidimus, quippe quae, II vere liberalis fit, om-
nia, quae ad bonos mores, ftudiaque humaniora pertinent, complectitur, uno
verbo ircci$eiuv, quam tanquam xa.XXtfov xryuu laudat Menander, Sent. Mo-
ral. p. m. 164. Casterum attendenda elegantia Paronomafiae inter <—jcjI et
«j^ j venufte captata. Eadem Paronomafia redibit in feqq. N. 52. et 152.
*— _- jc
S. 5. ^ltjl folutio. Secundum grammaticos eft infinit. Spec. II. irregula-
ris e verbo (_Cc>l !T1N idem notante, quod vic. (^J\£> JttTT tetendit, et h.
perfolvit, q. d. extenfa manu porrexit. Malim tamen accipere pro infinitivo
antiquo Spec. I. ut fit formae _l__f, quod ipfum L_» pro noftro f «3 1 in
160
o o -
eadem conftruclione adhibuit Har. conf. iv. p.42. — Porro \>yj£> as alienum
pec. cui Jblvendo certus prcefixus cji terminus. Uti Golius ex Camufo dedit,
£5
et ex Har. 1. c. illuftrari poteft ^jC* religio. Luditur in vicinia harum vo-
cum ab eadem ftirpe profeclarum. ^ I o pp. eft premere, premendo fubigcre,
s o -
et in potejlatem fuavi redigere. Inde mj.jo ces alienum, quod debitorem
B
quafi premit, et diverfo flexu <•«-.-> <-^ fubaclio TTT2&, dein cultus Dei, religio
pec. vera, qua animus hominum fubigitur et edomatur.
S. 6. «jUvC domefiici, turba clientum ab aliquo dependens ncfu/ientanda,
fpec. familia numerofa, qua fujlentanda quis quafi fareina oneratus efl.
Quo fenfu occurrit apud Abulph. de V. M. p. 17. qui locus ex collatione
cum MSS. fic legendus : • "lALjLi <JLoi./l •^■'==> ^Jlb bl O Lkl ^l
<\_> AaC ^ifx^ Le &-V<J t-j-o '_X^.IaJ Frater iuus Abu Taleb numerofam
habet familiam ; agedum capiamus e domo ejus, quo ipfum fublevemus.
Conf. etiam de hac voce Schult. ad Har. iii. p. 138. et vi. p. 181. — Porro
attendenda conftruclio, qua imperativus prasmittitur, officium vel conditio-
nem defcribens ; futurum fequitur, quod ejufdem conditionis exitum, officii-
que fruclum promittat : et ita quidem, ut pofterius infuper ad pathos ora-
tionis tanto fortius exprimendum per afyndeton exhibeatur. Non aliter
Cor. ii. 136. et in Sent. Erpen. N. 75. iterumque in Sent. Alii noftri, quae
mox fequuntur N. 7- 15. 17« &c. Talis conftructio in SS. etiam frequen-
tiffima.
S. 7. Idem innuit Salomo Prov. xxv. 21. 22. Nec non Deianira apud
Senecam inquiens : Sed jecur fors horridum Jleclam emerendo, merita vincunt
malos. — . ■* m*-o Homo nequam, malejicus, it. refraclarius, qui fe aliis ad-
verfum praebet. Sic defortuna adverfa, infejia. Har. conf. viii. 55.
^JCot^JI f^-rJI j&AJI l v Jlj
_ o 7 ,o „ _. s _ „ ,. _
167
Utique fortuna adverfa, malefca, inimica
Eo redegit nos, donec evaferimus omnium indigi.
S. 8. Poteft etiam heec fent. verti per exclamationem h. m. Fratres hujus
cevi, quam diligenter funt mutuorum vitiorum fpeculatores ! q^a^Ia^.
Collect. tov (jjvU^. Captator nuncii, explorator, fpeculator. Vit. Salad.
p. 7- et Abulph. H. D. p. 557. a (j>*^ pp. palpavit et quali palpando inqui-
fivit. Tharaph. v. 48. Sic de medico pulfum arteriae segroti explorante.
Abulph. H. D. p. 238. it. de ccecis, qui manibus pro oculis utuntur, iifque
res.oblatas palpant. Ibid. p. 23. quo fenfu Hebr. EJffiO femel tantum leclum
adhibetur. Efai. lix. 10.
S. Q. Idem docebit auctor in feqq. N. 277- Conf. quoque Prov. apud
% - o»o „ j .. o S
Meidan. iii. 34. (jwLUi ^j^> .? *j\ Majorem quietem prcehens quam defpe-
ratio. Scil. (j~b referente Meidanio N. 2064. notat (^jy^l^ (^<_X:sJ
unam earum animce adfeclionum, quibus quis aliarum rerum curas mittit,
fuaque forte praefenti contentus vivit. Hinc opponitur rca 2-J& concu-
pifcentia apud Wahid. Cod. MS. Sub lit. Eliph. c JtAz* JiS .J^-bJI
t S ( ,&Uo (<*•£ (j"^' Paupertas prafens concupifcentia ; divitice vero ma-
nifefia? defperatio, fcil. miffio curarum ac follicitudinumywnJ. Eandem no-
tionem exferit Hebr. HW 1 Sam. xxvii. 1. et in Pihh. Eccl. ii. 20. ~ IJunI
fimpliciter eft requievit, q. d. quietem captavit. Sic Abulph. H. D. p. 547.
^iLXm^j <-$ v-XAj /Jl ^Z+^j aJ <JUj) i. e. w£ requiefcas miflis curis om-
nibus.
S. 11. Affine eft illud Euripidis apud Grot. 1. c. p. 172.
Tovt' eKSivo, XTOio~§ ZTonpovg, py\ to (rvyyevlg uovov
llq OiVTjp, ogiq Tp07T0iart vvvTcavn, Tvpaioq cov
Mvpiuv xp£i<r<ruv ofAuif/t.uv ccv$p) KSKT^o-d-ui (piXoq.
Ergo amicos comparate fanguine haud junclos modo :
Namque morum copulatus fcedere, externus domo t
Longe amicus ante amicos, quos dedit cognatio.
168
Notanda et h. 1. Paronomafia inter l-^mjJ et C^wtJ .
S. 12. ^.jJJLJI j obfervanda ryntaxis, qua nomen rectum paflivam
habet fignificationem, et pietatem defignat, non adeo parentum erga liberos,
fed horum erga parentes. Sic . .JlJ^I . eft pietas in prohinquos. Anthol.
Sent. Arab. N. 11 6. Pari modo Hebr. dicunt 1D)1 rQHN Amor, fcA.Jlu-
dium in benignitatemjlagrans; 7T\T\* fWV Timor, fcil. reverentia, quce Deo
prcejiatur. Alia exempla vid. apud Schroed. Synt. Hebr. reg. ix. — ^A*w
notat promutuum, fcil. pignus lucri Juturi, imo verojolutionem in antecejfum
Jaclam, per quam fcil. a liberis tuis idem exfpectes, quocl parentibus prcefti-
teris. Conf. infra N. QO. Appofite ad auctorem noftrum Euripides 1. c.
p. 255.
KocXXi^ov epavov disc yocp uvTikocQjTUi
JJoilOUV TTOLQ CCVTV T010C0 , 0CV TOKZlKTt ocp.
Promufuum eji hoc omne, quod genitoribus
Dat quijque, rurjus ajua prole accipit.
Adde Menandrum 1. c. p. 158. 'EA7r;^£, Ttpav tv; yoveTg, sroccPetv xccXcog.
Colens parentes, l&tajperes omnia.
S. 13. Idem affirmat auctor in feqq. N. 130. et apud Wahid. Cod. MS.
Sub lit. E/iph ,xUj J/ud et fub lit. Dal ^j^z ,aasJ1 [1. ^j,^] ^J^
JtidJ I . Vid. etiam Erpen. Sent. N. 46. ~ JU I ~ Ujt* Jaa^ I .
S. 14. Hanc fententiam copiofe illuftravit H. A. Schult. in not. ad
Elnaw. p. 117. &c. Conf. etiam Cor. ii. 262. et 263.
S. 15. l/JJOl et 5yi>,l faepiflime quidem ita opponuntur, ut prius vitam
prcejentem, pofterius vitam Juturam defignet, Tim. ii. 90. et apud Wahid.
paflim. Plenas phrafes LyJUl H*a^s:' / ! et ».=O^I ^U vide in Cor. ii. 86.
94. xxviii. 6l. 62. xxix. 64. &c. &c. Heic tamen loci LoJsJl videtur mihi
fignificare bona mundana, opes, divitias, qua notione occurrit Abulph.
H. D. p. 457. oLaJJ ^js^J 4m*u& Jrequentabant ipjum propter mundum
•jus. et Tim. i. 18. ^.jJ ^j ,gJ UjJ ^ Nec opes, nec religio illis erat.
16Q
S. 16. /JtaJ omittitur in Cod. P. quod praefero. Cor. iv. 75. Porro
ejufdem farinae eft diclum Syrachidis, cap. i. 10. <po&og Kvplv reo^e. v.uoV.av>
xa\ luve. eu(pooo-vw;v kou %upuv Km fAoMpoypepudv. Phralis i^ajJI b jj
Frigefaclio, fcil. refrigerium oculi, apud Arabes folatium, lcetitiam, omnem-
que recreationem exprimit, Cor. xxv. 74. xxviii. 9. 13. xxxii. 18. Vit. Salad.
p. 256. Exc. Ham. p. 557. et alibi. E contrario, oculus alicujus dicitur
(j^dc^ incalefcere, cum dolore, cegritudine &c. male ufius et adfeclus efi.
Abulph. H. D. p. 206. Conf. Schult. de Defe&. L. H. p. 244. ad Ifphan.
p. 20. et ad Mon. V. A. p. 33.
S. 17- Non difiimile illud tritiffimum, Aurora mufit amica ; nec non
vernaculum 3 De morgenflond heefi goud in den mond.
S. 18. Quadrat haec iententia in hominem voluptuofum, qui, gulse ven-
trique indulgens, fibimet ipfe noxius atque infeftus efi. Conf. Alexides apud
Grotiurn, 1. c. p. 587«
MaSoig uv o.ov uv§pu7ro.g xotxov
Efiv 7] yag-v\o, cioa.o-y.ei d ct , uvuyKuCei oq-u.
Videas fat vel hinc mortalihus
Perniciesft quanta venter, qu<£ doceat, ad qux incitet.
Idem innuit Euripides ibid. 1. c. p. 425.
Tugyp, a(p yg dy tzuvtu yiverui jcuxu.
Venter malorum caufa, quce ferme omnium.
S. 19. Acumen hujus fententiae non capio. In genere quidem videtur
fenfus efie, Eum, qui Deum fummo feriarum mane colat, fanclafque cere-
monias rite obfervet, benediclionem divinam fperare pofie. Sufpicor tamen
alludi ad ritum quendam Orientalem, quo mulieres diebus praefertim Jovis
(quae (j**A v 3r I vel plena phrafi ^jjva^.^: ! f«j Diesferice ^wm^ dicitur)
allata myrrha viridi, quas in vafe teftaceo tumulo adhaerente cum aqua po-
nitur, in coemeteria confiuunt, ad fiendos mortuos, precefque fundendas.
De qao ritu confulas J. C. Kallium et A. Bloch. Philofoph. Arabum popu-
z
170
lar. Specim. primo, p. m. 13. ct imprimis Excerpt. ex J. Cotov. in Itin.
Hierof. et Syr. cap. viii. p. m. 183. ubi ritus ille latius defcribitur h. m.
Cceterum femincv fvngulis cliebus Jovis, (qui Mahometceis profeftus hebdoma-
darius eft) frequentijjimo concurfu ad fuorum confanguineorum fepulcra,
preces, facraque pro ritu JMahometceo ibidem diclurcv, conveniunt, eaque ra-
mis frondentibus, et herbis odoratis in aqua frigida intinclis, adfpergunt ;
hcerentque ibi a prima ufque inferam lucem, pane, cafeo, carnibus, aliifque
obfoniis, quibus naturcv necejfitati eo die fatisfaciant, fecum allatis, mifcentes
hoc modo cum fupplicationibus et parentalia.
S. 20. &.==><, i"D11, benediclio, felicitas, a LJ _j., 1 "pa j pp. genuaflexit,
procubuit in peclus camelus. Quo fenfu proprio occurrit Gen. cap. xxiv. 11.
Hinc fuccrevit vis faufice complicationis, et benedic~lionis. Conf. Schult.
ad Ham. p. 436. et ad Ifphan. p. 20. 21. Utramque cum propriam tum
impropriam notionem vid. Tim. i. p. 376.
I^ajIssV iSlzLJ AJilj C^_==> j
£___=> y iA___L /j l^j Oulj l Y J
Procumbere feci camelum migrationis me<e in traclu eorum,
Sed nullam ibi vidi felicitatern.
S. 21. Huc fpectant variae apud Arabes fententiae. e. g. . '«OLLl
^LwJl (j. o *-== ' (^LwJl ^1_: /Jl ^L*J k^jj c lS.\$> (^LnJJI
^LJ a__=.a^I &c. Cjuibus adcle Gol. Adag. N. 35. p. 82. ubi pro Aaa=__>
legendum Aa______>. Similiter Menander, 1. c. p. m. l66. if yXuxro-a. 7roAA_r?
elg oXe^oov iiyocyev' y yXutrtroc 7ro\kuv e$w ounoc, kukuv. Et imprimis Apofl.
Jacobus, cap. iii. 6. feqq.
S. 22. ^l-tjl, irritum, fruftraneum fecit, a J^j pp. vacavit, otiofus, vel
fvne operefuit, qua notione Hebr. 7t_C femel leclum occurrit Eccl. xii. 3.
IttyD 'O myniSTl V?_3_l1, et molatrices, i. e. dentes molares vacabunt, fcil.
ferias quali efuriales refidebunt, i. e. otiofce erunt, quia radendo detritce
funt. — Monet hac fententia Ali, Vitandam effe beneficiorum exprobratio-
171
nem ; haec enim non folum caufa eft, ut fcopum fuum non attingant, et is,
apud quem collata funt, ea grato animo haud agnofcat ; fed et ipfum benefac-
torem parem facit ei, qui bonis fuis avare parcit, iifque tenaciter adhaeret ;
uti liquet ex Elnaw. p. iQ. N. 34.
f^j,A^3* AAjU 5LAa£ (•*.*C5
Accepta beneficia, qui Vibenter exprobrat,
Et qui eademfordide denegat, virtute pares.
Pari modo Graeci. Sic Philemon apud Grot. 1. c. p. 779. KotXug Trot^irotg
v KotXug uveih(rotg, bene quod fecifti, id exprohafii non bene : et Comicus
quidam ibid. p. 9 17-
'Eotv ootov itevtrrot yvpvov evedvcotg,
MotXXov otireovo^ctg ctvrov, eotv uvetitvctg.
Qui viduum vejie vejlivijii pauperem,
Idfi exprobrajfis, devejlivijii magis.
S. 13. Idem docent variae apud Sen. et Syr. M. fententiae: e. g. N. 83.
Bis efi gratum, quod opus eji, fi ultro qfferas. N. 315. Inopi beneficium bis
dat, qui cito dat: et N. 779- Duplexfit bonitas,f fimul accejfierit celeritas.
Quibus adde verba Nazianzeni de cura pauperum, Qui hilari vultu mifere~
tur, is promptitudine fua beneficium duplicat : nec non Chryfoftomi, Si ala-
criter demus, duplex erit eleemofyna, et quia damus, et quia hilariter damus.
Eodem tendunt Philemonis verba apud Grot. 1. c. p. 779-
' Attocv oioopevov otopov, ei Kott fuxpov v,
Meyig-ov egtv, el per ivvototg otoug.
Beneficium omne fit de minimo maximum,
Accedit quoties dantis benevolentia.
Porro phrafis a^JI JCiLLj, exporreclio frontis, fcil. folutio vuitus, notat
vultum hilarem atque ferenum Abulph. H. D. p. 547. Opp. rri $-&*«, quod
de odio intefiino et tetrico vultu teritur. Abulph. de V.M. p. 5. Radix nempe
z 1
172
{ji^,i)j exponitur per A^aJI /^\c, laxavit vultum, vel laxatus fuit vultu,
1. e.foluto et hilari vultufuit. Tab. Ceb. p. m. 37.
S. 24. Non diflimile huic fententiae Imperatoris monitum iri Collecl.
Wahid. MS. fub litera Lam-Eliph. aJUI ^l &£=>y ^Sj^xX) J^xss:-* ^
aJJ I ^l iz^j ^ *. Quo fpeclat etiam illud Perfarum apud L. Warnerum Cent.
Prov. et Sent. Perficarum. N. 34. J<3 /^£=j JsJlyi jOLj (^l vjl#s*
i>iu« vAaj (M^yJl o^^* ^^'> Mundus, frater, nemini perpetuus efl :
Cor acl mundi Creatorem applica, et hocfufficit. Adde Euripidem l.c. p.355.
®eot o otuv Tty,u>o~iv, voev oet (piXuv,
' AXtg yup o §eog utpeXuv otocv ^eXv.
Quos Di tuentur, his amicorum nihil
Opus efi, ahunde fufficit fautor Deus.
S. 25. Vario fenfu intelligi poteft hsec fententia. Secundum verfionem,
quam dedi fenfus erit, Ubi hominis malefici fcelera admonitionibus tuis re-
tundere ftudes et retro quafi agere, eo ipfo nonnunquam ifta provocas et pro-
moves. Sin vero cum Interprete Regio ^JLol fumatur pro averfione, qualis
ab Ibn Dor. v. 6l. laudatur in equis generofis, qui nigredinem oculi ad naji
mucronem obverfam habent, mens erit, MalefaSlorum retroaclionem, fcil. re-
pulfionem, vel, fi mavis, dilationem, procedere a generofa illa averfione, qua
quis fcelera ob eorum turpitudinem foeditatemque torvis quafi oculis intue-
tur atque defpicit. Exftat etiam apud Giggejum glofla in IV. Spec. (_K«ol
^SfcJI, pofi fioliditatem fapuit, pofiliminio fapuit. Ex quo verbi ufu bonus
quoque fenfus oriri poflet.
S. 26. Pr&fiat fero, quam nunquam. Quamvis enim fenex nunquam
pubefcere pofiit, ipfique valde difhcile fit ea prasftare, quae florida aetate
ipfius officii erant; oportet tamen eum, omni, quantum poteft, opera iis in-
cumbere, quae in juventute ipfum effugerint. — Obferva etiam, Futurum
0"^Ii-Xj h. 1. vim imperativi habere, quod in praeceptis et hortationibus
ufitatiflimum eft. Vid. Schroed. Synt. Hebr. reg. xlviii. N. 5.
1J3
S. 17. ^Jvwo tr==j , torpor, negligentia. A6tio Spec. VI. quam in Gol.
Lex. fruftra quaeres. Ejus particip. occurrit etiam in Verf. N. T. Arabica.
Rom. xii. 11. De origine radicis <JovK».r==?, 7D3, quae in gravitate fpijfa
fpec. lumborum et ilium adipe ohfilorum fita eft, conf. Schult. ad Prov. p. 24.
— 3 &X*o notat precationes ardentijjimas, praefertim folennes illas, quae cum
fervore et ardore animi quotidie a Muhammedanis ftatis temporibus infti-
tuendae funt. Vit. Salad. p. 4. et 8. Cor. lxxxvii. 15. et cvii. 4. et 5. a Jtas,
Ty7£, torruit, ajfavit igne. — ^Lsl^c, imbecillitas, a plicatione, fcil. complica-
tione, quae proprietas eft ftirpis $x.j*o, f)3J2 : unde ^V^, peplum pp. velum
duplicatum, quo puellae et nuptae non folum peclus et faciem, fed et tergum
obtegere folent. Gen. xxiv. 65. et xxxviii. 14. 19.
S. 28. <JUu imperat. V. Spec. quae folitaria eft in Lex. Gol. cum notione
divinationis bonce peculiariter ex omine, a <JU , quae radix propria eft divina-
toribus, qui exfderibus, aliifque rebus bonum ominantur. Gol. Adag. p. 94.
N. 57. JUi ^sJ-J tJw===J, cuique orientifideri prcefagia. Exftat etiam glofTa
apud Giggejum, _-<LaJUf o.^=j* (JWI tw^rs:^, amabat divinationem, et de-
tejlabatur aufpicia. Hinc (JUUI L_jIs:^I, divinat ionis periti diftinguuntur
a prafiigiatoribus, aliifque qui artem magicam exercent. Abulph. H. D.
O _- J -_
p. 73. — ^}JJ per apocopen pro Jl*j, a JU* med. (_£ pp. texuit,pertexuit, et
per metonymiam, confecutus, affecutus fuit boni quid. Tim. i. 30. 44. Exc.
Ham. p. 464. vit. Salad. p. 23. 49. 54. et 254. Eadem proprietas eft in <JU
med. vaw et in Hebr. i"T73, quod femel tantum lectum Jef. xxxiii. v. 1.
T017 ^1723, quum confummaveris prcevaricari pp. quum telam praeva-
ricationis tuae pertexueris.
S. 29. iAa===U infinit. II. Spec. rad. iA===f in orig. idem quod
<J\i==>t,flrinxit, adfirinxit, et dein Jirmavit, confirmavit. Saepiffime adhi-
betur de amore, cujus vincula firmius adfiringuntur. Vit. Salad. p. 21 6.
Abulph. H. D. p. 434, &c.
S. 30. Rad. <J*kt 3 bZsV; in origine valet, %oL\)v^<r^oa,fungofum effe, tumere:
174
unde notiones negligentice, omijfwnis, focordia? &c. fponte manarunt. Vid.
Schroed. in Orig. cap. iv. — 3 *,£==a*o in genere notat, omne quod ingratum
ejl, ac detejiandum. Cor. xvii. 38. Ubi pofl criminum aliquot nefandorum
mentionem hasc leguntur, oj.£iE=^e ^-^->j i-XaC a*»j ^^—> L_£J j J& ' ,
hoc totum eji malitia apud Dominum tuum, detejlabile.
S. 31. Significat, «Denfam liberorum cibum una cum parentibus capi-
entium multitudinem benediclionis loco habendam efTe. .*s_JjJ a &- VI.
Spec. flirpis »^-j, coarclavit, prejfit, uti fit in denfa hominum turba: in VI.
et VIII. Spec. in arclum conjluxit, feque comprejfit popidus, praefertim in
bello. Tim. i. 607- hinc (•l-s^J notat, inultitudinem hominum, qui fe mutuo
comprhnunt. Tim. i. 96. s .:_*JIj iXtaJI ^si», et prcefocatum ejl oppi-
dum multitudine denfa. Similiter Abulph. H. D. p. 11 6. Porro die Fejli
Pafchatis incidentes in confufwnem Judcei fe invicem truferunt, adeo ut
fLs^JI / fs, prae compreffione morerentur triginta hominum millia.
OS,- J JO -
S. 32. Pro ^i-LaJ Cod. P. 1. ^.jJaJ, confpicuus eris, vel, uti Interpres
Reg. vertit, confpicuum te facies, quod eodem redit. Efl autem ^ j la 'J ,
exponente Gjeuhario, idem quod ^JaJl y J^J , induflriam, acumen, ac
dexteritatem prcefe tulit, vel, fimulavit fe indufrium et ingeniofum, a . ;J_-",
fpiH, cujus origo eadem videtur, quas in ^JJ et ^ jJc pp. carpfit, decerpfit,
peculiariter, res prcejiantiffimas, quibus refpondit Hebr. fpn reflituendum
non folum ex derivato C-Hfi, fed et ex Ezech. cap. xlvii. 12. ubi HDYin
non edfanatio, uti vulgo, fed, lcetus, viridifque honor frondis, vel, commodi-
tas,jucunditas, ac recreatio inde redundans; eadem metaphora, qua Arabes
aj! L»l ufurpant de elegantia rei. Tim. i. 88. AiJ_> de re nov a, primum
nata ac vifa, et grata, uti funt primi in fuo genere f.ores. Har. v. 111. 112.
e u -
et ijJc de perfona fplendida. Abulph. H. D. p. 3Q3. — _-^J j, _0t, cauda,
et per metaphoram crimen, peccatum, fpecialiter, deliclum gravius, quod
caudam pofl fe trahat. Docet itaque au61or, Nobilitatem hominis fitam,
fcil. quaerendam efle in omiffione peCcatorum. Nimirum., ea demum ele-
175
gantia, ea veri nominis induftria, ea nobilitas, fi quis peccata mittat. Conf.
Jobi cap. xxviii. 28. TlFI }T)D "Y)D, recedere a malo prudentia.
S. 33. Non multum ab hac fententia differt diclum R. Jehofch in Pirke
Abooth p. m. 33. p C31«n M« ^M^D m^lH nfcWim ^IH *W 5Pi«"» p
DT)5fi"T, avaritia et cupiditas mala et odium in homines eripiunt hominem e
mundo. — Porro, ^is: !, admirationem fui ipfius, fcil. oiv§xoeta.v, pernicio-
fam efTe docet etiam Ali nofter in Colleel:. Wahid. MSS. fub litera Eliph
<sJJA_^ ^_:s:" 3 H . Idem de ( J_s: > H, avaritia, qua quis divitiis fuis
vifco quafi tenaci adhceret, teftatur Apoflolus, 1 Tim. vi. 9. et 10. Quod
et de (j£ a^J I , cupiditate, praefertim mala, vafta et inexplebili, in quam mens
veluti in profundum barathrum fubfidit, affirmatur in Elnaw. p. 52. N. 83.
ubi fimul ad originem vocis alluditur, <-\.Jii (J^ \q) ! *,*> <W JLi (J*>±>j I <m~o
(^«.^J! Ovxj! . i C^4^j qui permittit animamfuam cupiditati, isfane ca-
dit in profundifjimum barathrorum. Adde quod Cicero teftatur in lib. i. de
Finibus Bonorum et Malorum, §. 13. Cupiditates enim funt infatiabiles,
quce non modofingulos homines, fed univerfas familias evertunt, totam etiam
labefaclant fcepe rempublicam. Ex cupiditatibus odia, difjidia, difcordice^
feditiones, bella nafcuntur. — '^jl_=X^o Particip. plur. f. g. IV. Spec. radicis
i_53.£ , periit, interiit, in IV. perdidit, in perditionem deduxit. Quae notio
Hebr. "ptl, ivit, ambulavit in Spec. Pihh. praecipue locum habet ; immo
et eam in Spec. Kal olim viguifle liquet ex Pf. lxxiii. Q. Lingua eorum, "ptlft,
graflatur in terra. Origo radicis fita efl in vibrando, uti invicle demonftra-
vit E. Scheideus in Obf. Gramm. ad Pf. i. 1. Addere mihi liceat bina loca,
Gen. iii. 8. Et audiverunt tonitrum Jehovce, ^prMlD, fe evibrantem per hor-
tum, i. e. tremulo, reciprocatoque motu per hortum concidentem, et Hab.
iii. 11. "OTTY 1 ^Sn 1W7, ad lucem, fcil. una cum luce evibrarunt fe, i. e.
lubrico lapfu lapfa {\mtfulmina tua.
5 H-
S. 34. (3-* c intelleclus, intelligentia, fana ratio, h. 1. videtur fignificare
jufam Jidei IJlamiticce theoriam, quo fenfu venit Elnaw. Sent. 19. Conf.
not. H. A. Schult. p. 135. — Cod. P. pro ^AS. 1. jAjcs» patientia, bono quo-
176
que fenfu. — Caeterum cum prima hujus fententiae parte conf. Sen. et Syr.
M. fent. N. 742. Ubicunque pudor ejl^femper ibifancla ejijides.
S. 35. A v !j , fraclio, fcil. rei fraclce hiatus, fcijfura, fpecialiter, ruptura
muri. Belg. bres, a »)j pp.fregit, inciditve. Speciali ufu adhibeturde ruptura
muri. Abulph. H. D. p. 6o. De acie infracla, etfic debilitala. Exc. Ifphan.
p. 22. De infraclione dignitatum. Tim. i. 208. &c. Mens itaque erit, Vim
ac dignitatem religionis morte doclorum vel fapientum infringi atque de-
bilitari. Sm vero -H^AjiJI «cj^ habeatur pro praedicato, fignificabit, ScifTu-
ram religionis, i. e. lites, diflidia, odia, quibus religio infringitur ac debilita-
tur, fapientes adeo contriftare, ut eorum praecordia graviflimis angoribus
quafi exedantur, immenfoque animi dolore difcrucientur. Prior tamen ex-
plicatio mihi magis arridet.
S. 36. l£Jw.\ Ita recte leg. Codd. P. et L. propter feq. l_'!.aJ.I pro quo
Edit. perperam 1. I^Jwj . — Vox L_jLaJI abfolute hic notat, terram fepulcri.
Plena phrafis eft ,/JUI vly vel C^a^JI l_jLj. Vid. Gol. Adag. p. 91.
N. 51. Pingitur aviditas inexplebilis, cujus os hians non nifi terra fepulcrali
exfatiari poteft. Notum eft illud Ovidii, Faft. i. 211.
Creverunt et opes, et opum furiofa cupido,
Et cum pojjideant plurima, plura petunt.
Et Juven. Sat. xiv. v. 13Q.
Crefcit amor nummi, quantum ipfa pecunia crefcit.
Quibus adde Sen. et Syr. M. fent. N. 56. Avarum irritat, nonfatiat pecu-
nia. .
O- -Oj „.,
S. 37- (_c^. J . Cod. P. 1. (J>aj, quod perinde eft; /X> enim non folum
tranfitive, fed et intranfitive ufurpatur, trivit et tritus, confumptus fuit. Fre-
quentatur imprimis de vejie. Vid. Adag. Gol. N. , Aaj ^ V«J (JotjJI,
intelligentia vejlis eft, quce non teritur : et Abulph. H. D. p. 36. uti etiam
Hebr. fhl. Deut. viii. 4. Neh. ix. 21. Pf. cii. 22. Jef. li. 6. et alibi. — -j/j
notat, vefiem, fpecialiter, tale indumenti genus, quo Arabes, imprimis Scenitae,
177
totum fuum corpua involvunt. Applicatur haec vox multis diverfiffimifque
imaginibus. e. g. j^UI 4>*J, vejlis lucis. Tim. i. 206. &_L_JI <-_ uj, vejiis
obedientice. Ibid. p. 314.366. ^ji/^k. I S- , } J » vejiis imaginationis, fcil.Juper-
bice. Har.i. 14. sL—r'! <~j>y,vejlisvitce. Gol.Sent.Poet.N. 53. s \juJ\ V»*-'*',
et jxJ I v-j ±'j ', vejlis vitce prorogatce, et vejiis glorice. Poet. in Ham. cit. a
Schult. ad Har. vi. 262. H_^. _JI ^-JjJ, vejtisjpei. Gol. 1. c. N. 59. 4_J
_LdJI, vejiis noclis. Caab ben Zoh. v. 43. &J,~JI 4_uj, vejlis nuditatis
vafice. Exc. ex Ifphan. p. 10. et quae ejus generis plura funt. Eafdem figu-
ras amant etiam Scriptores S. Pf. civ. 2. Jef. lix. 17. &c. &c.
S. 38. i!«Ai_cl, Act. VIII. Spec. Rad. jJ\c pp.Jirinxit, conjirinxit, item,
Jubjlriclus Juit, in VIII. excufavit Je, q. d. Jubjirinxit Je. Vid. Schult. Lib.
Colail. p. 82. et Lette ad Amrolk. p. 182. Docet fententia, Beneficia in ali-
quem collata non memoranda, fed eorum merita potius deprecanda efiTe ;.
in eo enim <3 4_s: I (JLyi—:?, liberalitatis confummaiio eft. Uti Auctor in
feqq. ait N. 210.
S. 39. Affine huic fententiae efl Salomonis dictum. Prov. xvi. 12. et
xxv. 5. Conf. etiam infra, N. 77» *«— 'to notat, Jlabilimentum, fcil. conjian-
liam Jirmam et immobilem, a CUaj, 1"Q», pp. paclus, appaclus Juit, five
Jixus Jedi Juce, ut Je movere nequeat, i. e. Jiabilis et conjians Juit : fic de
JiellisJixis, quae firmum locum tenent. Abulph. H. D. p. 5. item (\eJirmo,
immotoque felicitatisy?ato. Har. vi. p. 228.
S. 40. L_»l *j fpeciali ufu defignat, remunerationem, vel prcemium, quo
bona opera dde noviffimo compenfabuntur. Vid. in feqq. Collect. i. ex Mei-
dan. N. 14. 23. et 40. — *aJ*J, 0^-, delicice, in origine valet, id, quod molle
efl, et tenerum, Juaque teneritudine mulceat. e. g. Jericum molle, quod
-»,--»
»_U dicitur. Tim. ii. p. 32. Per metaphoram notat, jucunditatem,Juavitatem,
amcenitatem, oranifque generis delicias, quse vim delectandi habent. Hinc
aptiffime cum iXt conjungitur apud Ibn. Dor.v. 115. Uij ~kju <J_> , ,3,
iri umbra voluptatb et opulentice. — Similiter Hebraei D^. Pf. xvi. 1 1 . ufur-
a a
178
pant de ipfa beatitudine ecterna, deliciarum quafi gremio, ubi omnia quam
molliffime mulcent et deleclant. Quo fenfu et Arabes ipfam ftirpem ..sJ te-
I
runt, ^?i.J ius: I <Jca*u\j [^yc, qui ingreditur Paradifum., voluptate frue-
tur, et deliciabitur.
S. 41. (jjv^J et ~ «•, faepe ita opponuntur, ut prior vox animam vitalem,
pofterior, fpiritum incorporeum, fcil. mentem rationalem, defignet. Scil.
rys,xj in origine eft, fpiratio, fcil. aclio fpirandi, halitus, et dein, fpiratio
oris vitalis, qua notione venit in Collect. Wahid. MS. fub litera Dal. f*Uti
^««Jl ^c (*Ia*2JI« IaJ JO! ^ Aa srl (y+kXi\, duratio animce vitalis
abfiinentia a mundo, et jejunatio a cupiditate. Eandem notionem habet
Hebr. C?D2, Gen.ix.4. Levit.xvii. 1 1. et alibi: a E?S2 xro.Jiavit, fpiravit, exfpi-
ravit, item, anhelavit, fufpirium duxit, quas radix Hebraeis reftituenda eft ex
Nah. iii. 18. ubi agitur de grege, qui fine paftore divagatur, et fic ad laffitu-
dinem, indeque ad animae deliquium, fcil. exfpirationem pervenit, quae notio
imprimis regnat fub them. cognato tfi*kj . — Porro D lJ\i: (pro quo Cod. P.
recle legit *l J\i) et Akh in rythmo pulchre fibi refpondent, quorum prius
*! Jvi. alimentum notat, five cibus live potus fit, a \J\t in orig. idem quod
iJvsw, iTQ uvere, uvidum ejje, h.Jiuxit fingultatim, fanguinem emifit vena, et
dein aluit, nntrivit lacle infantem. Pofterius J Ui: animum contentum defignat,
a / XL, n22?, pp. divite venaJZuxit, ajjiuxit fpecialiter, opibus. Cor. xcii. 8.
ct xcvii. 7- Secundario, contentus fuit aliqua re, fcil. pro fufficiente Jibi eam
habuit. Conf. Loca Biblica, quae citavit Haitfma in not. ad Ibn. Dor. p. 260.
Quibus addas Eccl. v. 19. et x. 19. nec non locum longe emphaticum Hof.
ii. 20, 21. — Propriam Jiuendi notionem vide Pf. lxxxviii. 8. et Jiuclus tuos
omnes iy$y Jiuere fecijii.
S. 42. H/J, encomium, quo quis benefaclorem fuum extollit, eique pro
acceptis benenciis gratias egit ; a tJfi, in ov\gr\e,Jlexit, duplicavit, et in IV.
cum / \& conftr. celebravit laude et gratiarum ablione. Sic in Diw. Hudail.
179
>3aAt >^J i^ta^c ^s)ji vidi familias, quce laude concelebrahtur. —
«_\jJa>*>^. Particip. X. Spec. Rad. cjlj, Tft vel Tt pp. tumuit, intumuit cum
fervore. Quae notio apud Arabes transfertur ad aquas, qiiae cum tumore
excrefcunt. Abulph. H. D. p. 64. Unde fecundario, auclus fuit aliqua re, et
auxit. Apud Hebraeos vero transfertur adfajlum etfuperbiam, item ad info-
lentiam et ferociam, qua quis in alios graflatur. Exod.xviii. 11. Deut.i.43.
et Jer. 1. 2Q. Quam metaphoram apud Arabes etiam in ufu fuiffe liquet ex
Abulph. H. D. p. 36. ^lolL rj J[) ^UJI lJ\& l_5^J» et eo tempore
intumuerunt,.\. e. modum tranfgrefli funt in exorbitantia, fcil. rebellione.
S. 43. i. e. dona de eo, cujus tibi praefens eft copia, vel quod ad manum
eft tibi : eo fenfu verbum Jls* conftruitur cum l_j rei. Mon. V. A. p. 64.
v. 3. Cod. P. 1. J^sr*, perperam: legendum pmnino vAsr', per apocopen,
propter praeced. L«.
e o - s » j
S. 44. J^», vel uti Cod. P. habet J^s»., duplicem exferit notionem.
Primo enim idem valet quod AX^^e, labor, molejlia, difficultas, et quidem.
gravior, quae fecat quafi. et valde premit. Abulph. H. D. p. 158. l6o. Lib.
Colail. p. 47- 53. Hift. Sarac. p. 17 . Cor. ix. 18. ubi de molejiia pauperum,
qui nihil habent, quod aliis largiantur, ufurpatur. Secundo notat etiam fae*-
piffime, diligentiam etjiudium intenjijfimum : quatenus Radix Jv^». a Gjeu-
hario exponitur per %} U « AaS Jvs*, fecante acie in ea ufus efi, atqne Jiudio
intenfijjimo. Hinc J\^ et Js^. non raro junguntur. e. g. Tim. i. p. 168.
(__£ J\gi>. « (__£ Jv.:5* OJJ ^J Cid J\j «, omnemque in ea pugna alacrita-
tem meam, vigoremque meum infwrham. Inde jam duplici ratione intelligi
poteft haec fententia. Priori fignificatione mens erit, Pauperis vitam per-
difficilem effe, multifque aerumnis ac moleftiis obnoxiam. De quo pulchre
Menander apud Grot. 1. c. p. 758.
TleyrjTog vdiv \gi Ivgvyjistpov
' A7rccvTC6 pojfiu, %ct,ypwxvii, k epyct^sTXt,
a a 2
180
' Iv ccXXog fA9w fteTu,\a,£oi, tcTvicrociTo ts.
NiJ homine egeno ejt ufquam infortunatius,
Quife labore macerat, atque infomnia,
Sua ut vefcatur alter opera prcemio.
Poferiori notione fignificabit, Pauperem omnem operam navare (vel fi no-
men reclum pro genitivo ofncii accipere velis) ejus effe, ftudium intenfiffi-
mum adhibere in excogitandis, quaerendifque iis, quae ad vitam fuftentan-
dam neceffaria funt. Conf/ Gol. Sent. Poet. p. 154. N. 1. «-X^ ^l
<J.aJ3' ,a£ (JJ^J', utique fiudium parum potentis haud parvum. Quo
fpeclat illud Theocriti in Pifcat.
A TzrtvKX. oto<potvT£ fjuovx Tuq Tr/youg tyttqtt,
Avtoc tu po-xfioio otooi.oncaXog.
Unica Paupertas, Diophantes,fifcitat artes>
Tpfa Jaborandi doclrix,fJudiique magiftra. '
S. 45. Idem affirmat Salomo, Prov. xii. 1Q. Ijn ivh pn MftN fiDtl?
"Iptt? \\db Tiy^XMS, labium veritatis conjlabilietur in perpetuum ; at dum
niclem, i. e. ad momentum, ad niclum oculi, lingua mendacii. — Caeterum,
quia vox aJ^. , quam in Lex. Golii frufira quaeres, longe rariffime eft ufus,
s-o-
neque ullibi legere me eam vocem memini, malim h. 1. pro <xJ ^^. legere
?." u "
&) «O, quod uti priori illi vicinum eft, tam origine, quam fcriptione; ita fa-
0-0-
cillime in <J*:s>. corrumpi potuit. Eft vero longe elegantius, (JioLJI <xJ «d
acLw, &c. imperium iniqui, fcil. falfi vel mendacii per horukim ditrat;
at imperium jiflitia, fcil. veritatis protenditur adhoram ufque refurrectionis.
Conf. omnino Carmen Togray, v. 43. et ibid. Pocock. — Si quis tamen
P" u "
aJ »s» retinere velit, et per eleclionem vertere, En Gjauharii aucloritatem :
U T — J O _» — *. *. ». *o 3 O - O-o J ., j J - — O-o j *. ., 0.0
^.^5 IA& c^kzs.j — (*L^**JI cS^I /^js-" (^ J^.-! a^j^l ^Jl^l
" " " \, " •• " £ £
j O - O **- 3 ;s O — O jO J O — O *— — JO JJlf^O ^- 2 T —
C->JC:=J (jj ^^- f»^« CxU!:sJ* &X*> «XJ'_A=Ll (_£l iJvJb &c. &C —
Porro (JJ^Ij et /is» faepiffime libi opponuntur. Vid. infra Collecl. Wahidi,
181
N. 100. 349. 400. Gagnier in not. ad Abulph. de Vita Muh. p. 22. et impri-
mis Elnaw. p. 28. N. 37- Prior vox notat omne quodfalfum et vanum eft,
adeoque vanitatem et mendacium, a <J^J , 7101, vacare, de quo fupra N. 22.
Pofterior , "iis. eft, omne, quod vetum et jujlwm eft, five definita et certa rei
veritas,Jirmitas, necejjitas, &c. Radix efi , "p*, ppl"T, ipp.fculpftt,fculpendo in-
cidit, et h. accurate rem delineavit, et definivit quaii infculptis et incijis lineis
atque terminis; unde pn, tea? five decretum, zutjlatutum publice propofitum,
quo fummus imperans fuis civibus praefcribit prgefinitos actionum terminos,
quos tranfgredi non liceat.
S. 46. Sententia huic oppofita occurrit infra, N. 1 67 • — Conf. etiam Collect .
Wahidi MSS. fub litera ^ , ubi plenius fe explicat auctor •- J L* (vXX) I -xdL
^Jk.jtj ^ « vA^j, optima oratio eji, quce neque prolixa neque nimis brevis ejh.
— ->L2x:sJ, pro quo legendum puto jIa£a=LI, eft infinit. VIII. Spec. Ra-
dicis .*&L pp.Jirinxit, conjirinxit. Undein VIII. conj. defermone contraclo,
fcil. compendiofa traclatione teritur. Vit. Salad. p. 2. et Abulpli. H. D. p. 1.
et alibi.
S. 47'. i. e. Nofcitur ex focio, quinon cognofcitur exfe; ve\,Ji?nilis Jimiii
gaudet. Pulcherrime Ovidius de Ponto, Lib. II. Eleg. v.
Rufticus agricolam, miles fera hella gerentem,
Reclorem dubi<e ndvita puppis amat^
Pari modo Menander in Lib. Plutarchi de difcrimine amici et adulatoris;
Tepcav yepovTi yXaiTJocv ^oig-rjv £%£*,
TlccTg •srcciot, xoci yvvectKh wpoc^opov yvvvj,
T$oo~av r ccvijp vooSvti, xcc) ^vtnrpoc^ic».
hviq&tig \7r000q egt tco wetpupevu.
Senisfenili lingua jucundijftma eft;.
Puero puellus ; mulier apta mulieri ;
JEgrotus tegroto ; quem tenetfors afpera^
Multis malis exercito ejt commodus..
182
Sie etiam Thcocritus Idyllio ix.
TeTTtfc yXv TiTTiyi tylXog, yvpyarct <5e yvpyoc^,
"ipvjKsg J" l^vj^iv.
Formicce grata eft forrnica, cicada cicadee,
Accipiter vero accipitri.
Quibus ackle Syrach. cap. xiii. 20. Ylav £uov olycnrot to 'oyonov avTa, kou
wotq av^amiroq tov -arXvicrfov uvth.
S. 48. a„aa£ prcedam notat, qua? Jine labore acquiritur, et quidem opi-
mam, a S.t, pro pr&da quid abjiulit citra laborem. Abdall. v. 115. ct
Tim. ii. p. 656. Cum tali praida comparatur fodalis bonus ob utilitatem,
fcil. fructum, quem quis ex confuetudine ejus percipit ; cum e contrario
-'awj.J I /vWkX:i>., fodalis malus, fi forte amicum non prorfus perdat, contami-
nat faltem, ac dehoneflat. Vid. not. Gol. ad Adag. N. 90. p. 109.
S. 4Q. Monet Ali, Pauperes haud defpiciendos, verum comiter trac-
tandos, beneficiifque, quibus ad gratias excitantur, obftringendos effe. Ad
rem h. 1. facit, quod de Sultano Borhaneddino teftatur Arabsj in Hift.
Tim. i. p. 548. *^jI^=jj A .aaJI ^JJvjj ^mJIst^ H^AjJI <-^3^,
amabat doclos, quibufcum familiariter conjidebat, et admittebat pauperes,
5 O J
quibus comes erat et Uberalis. — J==l»4 a f—t^, 1507, pp. preffit, compreffit, et
intranfitive, comprejfus, repletus fuit, turfit. Inde apud Hebraeos fecundario
notat, inebriatus eji, q. d. largo potuje replevit. Apud Arabes vero laudibus
celebravit, gratias egit, remuneratus eji. Quam notionem Hebraeis etiam
non incognitam fuiffe liquet ex derivato "OtiJN, quod ^upt^piov, fcil. munus,
quod datur ab eo, qui gratias agit, defignat. Pf. lxxii. 10. et Ezech. xxvii.
15. Quin dubito, an non et ipfa Radix "DUJ ex ambiguo fit locata Cant. v. I.
ubi VD^N (vulgo ebriamini) bonum quoque fenfum funderet, fi vertatur, et
gratias agite.
S. 50. Mens hujus fententiee videtur efle, Veram eminentiam, fcil. gloriam
in hac vita mortali acquiri non pofle. Obferva h. 1. vim futuri potentialem,
183
qua ^4 V J X non morietur, idem valet ac mori non potejl. Eadem futuri vis
occurrit in facris Jer. xxiv. 3. et 8.
S. 51. Conf. omnino Gol. Sent. Poet. p. 15g. N. 27, J^LSl Jb^l
jLaJbil &\i L_La.===2J A^cJLs „-_;Ij, manfuetudo adjutrix eji optima; itague
te illi dedito ; fuffecerint tibi pauci adjutores. Vid. etiam Salom. Prov. cap.
xvi. 32.
S. 52. Eandem paronomafiam inter L_Ol et ^^j habuimus fupra
N. 4. Caeterum non aliter intelligenda eft haec fententia, quam quod in
eruditione viri, at in auro mulieres ornatum fuum plerumque quasrant.
Alioquin doctrinam, aliaque quae ad ftudia humaniora pertinent, mulieres
etiam decorare re6le judicat Comicus quidam apud Grotium, 1. c. p. 914.
yvvouKu. (twk^ocv Too7rog EV[xop(pov TiroisTj deformis mulier pulchra eft pul-
cliris moribm: et p. 928. yvvauu Koo-pog rpo7rog, xoci * "xpvcia, mulieri or-
natus mores probi funt, et non ornamenta aurea.
. ^ •
S. 53. ^U-., verecundia, pudor : ab t£*> TVH, pro "^Tl, pp. compaclus,
conghbatus fuit, et h. de eo, qui pudore fe contrahit, Belg. Die van fchaamte
iveghrimpt. Quae notio aptiffime quadrat in Loc. Thren. iii. 39. plNiT TV2
1N_n T>y "Q;i Tl D"TN . Omnes, quos confului tam veteres quam recentio-
res interpretes, voculam Tf ut adjeclivum conjungunt cum praecedenti _T?N,
ut fit homo vivus ; et ne in pofteriori membro hiatus effet, repetunt ex priori
verbum piWY 1 h. m. Quid murmurabit, vel, lamentabitur homo vivensf
Vir, vel, ut alii vertunt, quifque (murmuret, fcil. lamentetur) propter cri-
mina fua. Meo judicio, praeftabit, Tl pro ipfa ftirpe habere, et ad feq. "CD
referre. Sic enim non folum -HN, homo plebeius, vilis, et "QJ, vir robore pol-
lens, fcil. virile gerens peclus, pulcherrime fibi opponuntur, fed et totum
comma fme ullo additamento verti poteft h. m. Quid femet ipfum effundit,
fcil. in gemitus, lamentationes, et planctus, quibus totus colliquefcit ac de-
fiuit homo vilis? pudore fe contrahat vir nobilis, fcil. virile gerens peclus
184
5
propter crimhia fua. — ,a*w, velum, tegumentum. Quam notionem Hebr.
inp in Pfalmis frequenter exferit. Vid. Pf. xxvii. 5. xxxi. 21. lxi. 5, &c. in
quibus locis "1J"\D non adeo occultum notat, fed femper adfert adytum aliquod
velo interjeclo, vel, et ipfum velum, fcil. tegumentum tentorii, faciei, ala-
rum, &c.
S. 54. Scil. Orationis acrimonia cor hominis faepiffime caedit, luctufque.
iras, rixas &c. fufcitat ; cum e contrario cibus acidus faflidienti fiomacho
infervit, et fic fanitati corporis multum conducit. — X_?* v _», cujus plur. hic
habemus, notat o|;urijra, aciditatem, a radice ^j—ly—., cujus primariam vim
efle ofcvveiv pluribus demoflravit Bochart. Hieroz. lib. i. p. 112. et 113.
S. 55. Pro _U_=! Cod P. perperam I. jVj^—>\ majores; quod vitium
facile committi potuit, quia literae j et _ in MSS. faepiffime una eademque
figura exarantur. Legendum omnino _U__>!, quae vox, ejufque fing.
_\a_= non raro ufurpantur, ubi gravis dolor fit exprimendus ; uti obfervavit
3chult. ad Har. v. 146. Saspiffime etiam _U=__I, ut h. 1. conflruitur cum
, V T =s-, V^» C-M^"""» aliifque verbis urendi et viflammandi. Vid. Tim. i.
296. et imprimis locum, quem ex eadem hiftoria citavit Jones de Poefi
Afiat. p. 20p. 210. ubi Hyems pereleganti profopopoeia invictum illum He-
roem fic alloquitur: Lente, O infaujle, et leniter incede, tyranne injujlet
L_T;ljl« Uljjb _U_=__I «-t-^AJj L_T;La_j L-^aaJI , j" _ _ J (Ji~e,
quoufque tandem hominum corda igne tuo comburesf etjecinora ceftu et ar-
dore tuo hiflammabis. — Porro radix . « ,_., p~\T\, unde __._. et <3_.__- c de-
fcendunt, pp. valet, limavit, terendo ac limando elicuit ignem, h. ufjit, com-
buffit. Unde per metaphoram transfertur ad eos, qui invidia, indignatione
et vindiclce cupiditate concitati, dentibus limant, frendentque. Tim. i. 40(5.
Et in facris Thren. ii. 15. Job. xvi. 9. Pf. xxxv. 16. &c. Hoc fundamento
prior phrafis __J«_J| A-,— ., limatio, fcil. combuftio liberorum, defignabit,
odia, deffldia, iram, aliofque invidice affectus, quos inter fe fovent, quibuf-
que fe quafi limant, i. e. atterunt, atque infiammant. Pqflerior <£>' __'*
185
0>U^==^!, limans jecinora, fcil. comburens corcla, animqfque inftammans,.
notabit, mordentes acerbitates. Tim. i. 182. »Aa£=> C*3L£j .& j\J *==>»,
(_0*J!, et quot ignes malorum combufferint pracordia virorum!
S. 56. Phrafis /• 'jlisr I ^w^s*., bonitas, fcil. elegantia morum, quae red-
ibit in feqq. ap. Wahid. N. 103. et Meidan. i. N. 40. tales defignat mores,
qui ab omni vitiorum faece purgati, fcil. eliquati, pulchrum prae fe ferunt
adfpeclum, quales, e. g. funt modejiia, pudicitia, cafiitas, &c. Vid. Tab.
Ceb. p. m. 36. 37. Radix nempe ^.^jcs*, )pT\, in origine eft, liquavit, eli-
quavit, unde facerdotis peblorale nomine hDCD |C?h forfan infignitum, q. d.
eliquatorium judicii : unde judicium ac veritas eliquabantur, i. e. in claro
lumine, difcufla omni dubitatione, collocabantur.
S. 57 . Conf. in feqq. N. 224. Idem etiam innuit Graecorum aliquis ap.
Grot. 1. c. p. 939. f3\a,7rTEt tov oivopot, Svpog tlg ooyrjv Tiricruv, perdit virum
animus irce traditus. Scil. iiiAcs» pp. notat, aciem, fcil. cufpidem acutam per
omnia penetrantem et diffidentem, quo fenfu venit TXltl 2*).n, Efai. xlix. 2.
Impp. ufurpatur de vehementia animi et impetu ejus, uti in excandefcentia.
Abulph. H. D. p. 337. a radice ^X^, Tin, pp. fecuit, fecantem aciem habuit,
acutus fuit, et h. vehemens fuit in ira, vel pugna, fcil. acri pr&cipitique
animo efferbuit, Tim. ii. p. g38. quse notio optime quadrat in locum Hab.
cap. i. 8. ubi Chaldaei defcribuntur tanquam hofles, qui TTh, impetuofiores
funt prae lupis vefpertinis, ad omnia proterenda et devoranda.
S. 58. -'U « eft, plena folutio debiti, et h.Jides, fcil. promifji, paclique ob-
fervatio^ a / i a, in origine, cumulavit, fpecialiter modum, fcil. frumenti men-
furam. Har. iv. 38. Cor. xxvi. 180. et dein, plene et cumulate fatisfecit, de-
bitumque exfolvit. Ham. p. 570. et Ibn. Dor. v. 103. item promijjis Jletit,
fervavitque paclum, Jidelis fuit. Har. vi. 240. Exc. Abulf. p. 3. et Cor. ii.
40. — ^y^! non tantum fundum opum, fed et genus, nobilitatem et exifti-
mationem defignat. Hinc jam duplex oriri potefl fenfus, vel, primo, Ho-
mini, qui opibus deflitutus pauperrima in conditione verfatur, poteftatem
Bb
186
dcefTe, debitum fuum plene exfolvcndi ; vel, fecundo, Hominem ignobilcm
finceritate deftitui, adeoque promifTis non fiare, fed fidem, fcil. paclum plc-
rumque violare.
S. 59. Affine eft illud Perfarum ap. Warnerum 1. fupra cit. N. 87-
(j^j aj C^wl J.<jj (^j-^aJl a'J, divitice in arte confijiunt, non in opibus.
Quo fpeclant etiam varia Graecorum di6ta, e. g. BcMTrjpioi yocp igi "srui^cla.
(2iov, artes ingenuce vitce fujientaculum : et trocpog inrap avrcc Ttrepitpepei tvjv
£<riuv, fapiens opes fecum ipfe circumfert fuas, &c. Vid. Grot. 1. c. p. 9 13.
et 943. Similiter Phaedrus Lib. iv. Fab. 21. Homo doclus in fe femper di-
vitias habet. Cum quo confentit refponfum, quod naufragis dabat Simo-
nides, Mecum meafunt cumcla, ibid. Hinc appofite monet Aufonius Diflich.
Moral lib. i. v. 28.
Quum a tibi Jint nati, nec opes, tunc artibus il/os
Injlrue, quo pojfint inopem defendere vitam.
S. 60. Plenius fe explicat Auclor in Collect Wahidi MS. LAj; ^,^^
CLUcb*; Lo lXAaaj* j Ls: j l v ~o L_X..<Loaj Aa v :_»; ?j\*, iime Domi-
num tuum, etfpera mifericordiam ejus; tunc le fecurum reddet ab eo, quod
timeas; teque id quod fperes confequi faciet. — Phrafis O-kL (^.-cIj non
facile confuetudini Latinae fe tradi finit. Ad literam fonat, fecurus eris prce-
ter eum, fcil. Deum, i. e. reliquis omnibus carere fecurUs poteris. — Docet
ergo fententia, Nihil timendum efle eorum, quae vulgo timentur, fi Deum
revereamur. Idem affirmat Sen. et Syr. M. Sent. N. 740. Tutiffma res ti-
mere nihil prceter Deum. Et imprimis Salomo Prov. cap.xiv. 26. TV\XV ]"IN"V_1
13> ntOlft, in timore, fcil. reverentia Domini prcefdium refugii. — Obferva
h. 1. ufum, quo verbum ^ l-_. c. c. accuf. non adeo metum ex terrore, fed
reverentiam cum amore conjunctam notat. Abulph. H. D. p. 54. SsljJ*
lJj-I-s:^ 5 L_3\X=s.« <5_Ul C_ol L_L>I \^cf^>\ ^J^Jt^, ut fciant populi
terrce, 4e folum ejfe Demn, teque revereantur. Vid. et Cor. iii. 176. et
alibi.
187
~,& J - -_ J * - J
S. 62. Pro OJJu Cod. P. I. l)Ol\w.vj, quod eodem redit. Radix
enim Jw> in II. Spec. valet reclo duclu propitius juvit ac bene direxit, item,
recla intendit hajlam. Tim.i. p. 256. unde gloffa ap. Gigge. .vs^i c^Jwj,
recle hajiam fuam vibravit. Cceteram cum noflra fententia conf. Erpen.
fententias Grammaticae fuae annexas N. 55. j0\^. ^^ ^lo^l ,-A-i».
S. 63. Vide quse fupra notavi ad N. 47. et conf. infra N. 97. ubi eadem
fententia redibit, hac folummodo differentia, quod pro ^aAsL ibi legatur
, '\^>j . Eft autem <J^J^L fpeciatim, amicus internus ac Jincerus, a ^Jok,
■pp.Jidit, perforavit, h. proprius, peculiaris, et dein, amicusfuit; cui refpon-
det Hebr. 77H cujus notiones partim ad <_}-=*>. partim ad (J^ck referendae
funt ; indicio, Hebraeos, vivente lingua, literam n aeque ac Arabes duplici
modo cum et y^ze puncto pronuntiaffe. Vide Differt. meam de L. H. po-
mceriis ampliandis infertam Differt. Philol. tom. ii. p. 788.
S. 64. Ejufdem mentis dk, quod Auctor inquit in Collect. Wahid.
MSS. fub litera Dfal y^JJUI &X^JlJaj jjJwzll *JL* <Jj| £=>j t
commemoratio Dei peclorum fplendor et cordium quies eft. Vide etiam quae
fupra notavimus ad fent. N. 16. Radix / J.^., Tlb^, quam copiofa luce
illuftravit E. Scheidius in Cant. Hifkiae, p. 74. et feqq. pp. valet, terfit,
rafit, rddendo terfit, deterfit, et in II. Spec. nitidum et manifeftum fecit;
unde transfertur non folum ad oculos, cum revelentur ac nitidi fiant, et fic
exhilarentur, (vide infra N. 89. et in S. S. Num. xxii. 31. xxiv. 4. 16, &c.)
fed etiam ad lcetitiam cordis, quatenus detergere curas ac follicitudines
jdem dicit ac rubiginem mceroris ab eo difcutere, animumque quafi terfum
reddere. Har. ii. 60. et iii. 178. Eadem metaphora apud Latinos. Sic Cic.
de Senecl. cap. i. Confolabor te et omnem abftergebo dolorem.
S. 65. Phrafis L.-JJJI jA<*, vacuitas cordis, quae in Coliect. Wahidi N.
118. fed in alium ufum redibit, h. 1. abfolute defignat, animum curis, aliifque
b b 2
188
JbUicitudinibus vacuum, quo fenfu animum, vacuum dixit Cic. de claris
Orat. §. 5. et ad Atticum, Lib. xii. Epift. 38. — ^j^a^sJI -O-L;, plenitudo,
fcil. repletio crumence, eft, crumena nummis bene referta ac difteuta, a JC<,
N7D, pp.faift, effarft, difendit, et dein, plenus opum, et divesfuit; unde in-
VIII. (j^a™=JI -OIa,J, repletio crumence. Har. iv. 50. Docet fententia,
Melius effe, fi quis foluto et ab omni cura vacuo fit animo, quam fi multis
abundet divitiis, utpote quas non folum fluxae et inflabiles funt, fed et
anxias follicitudines et moleftias plerumque adferunt.
S. 66. {^PjX^L, finceritas, fcil. defecata puritas, a (j^ldL, T7F1, pp.
vulfit, extraxit, et intranfitive, pura, mera ac fincera fuit res, q. d. extratla
fuit et purgata uti flt a Chemicis, qui extrahendo fcorias metalla purifi-
cant; uti liquet ex Har. ii. 93. i»_XavkJ L> ^Lai' .^&ysr I '<i^^K^ fnceritas
metalli apparet inter coiiflandum; et ex Tim. ii. 126. >^^ U/^a^*^!*
v_j3\J\JI CuLa^-X^L, et extraxerunt ab iis puriffimas effentias auri. Hinc
ufurpatur de leclijfimis et eliquatijfnnis, i. e. nitidijjimis rebus, quae aliis
quafi excerptce, fcil. extraclce funt. e. g. de aqua puriori, cui extracla et
eliquata eft omnis faex ; de obfequio, cui nullus inefl fucus ; Abulph. H. D.
p. 101. de amicofncero, cui pe6tus candidum et exquifitum eft; Cor. xii.
25, 54. de amicitia, vel amore puro ac fincero ; Exc. ex Ifphan. p. 22. et
23. Qui pofterior Iocus cum noftra fententia omnino conferri meretur.
Plura de hac ftirpe dabunt Schult. ad Har. 1. c. et ad Ham. p. 341. et
Schroed. de Veft. M. H. p. 211. et feqq. — <-\^*Jl (js^i», bonitas fcederis,
tale notat foedus, quo quis fidem fancte promittit, et inviolate fervat. Mens
itaque hujus fententiae erit, Amicitias finceritatem tali fcedere fancto et in-
violato non folum manifeftam fieri et confervari, fed et praecipuam ejus
partem efle. Idem affirmat Cic. de Amicitia, §.18. Firmamentum ft.abili-
tatis, confanticeque ejus, quam in amicitia qucerimus, Jides ef. Similier
Sen. et Syr. M. N. 27. Amicitice coagulum unicum effdes.
S. 67. AaJI iS^i^ generatim notat, omne aJJI cJ^jV^ Lg f-^V. ^*>
189
quod efficitur, fcil. prceftatur in pios ufus, et quidem gratis in Dei honorem,
ejufque caufa. Cor. ii. iQl. 263. Vit. Salad. p. l6. 18. Q2. 155. Tim. i.
42. et Gagnier. in not. ad Abulf. de V. M. p. 12. ubi de Mohammede di-
citur, / Jbu aIJI ^aa^j l^J Lo , 'lkj\ «,, e£ expendit opes ejus (Cha-
digjae uxoris fuae) in viam Dei excelf, id eft, in religionem, fcil. in facros
ufus, ob amorem Dei O. M. Hinc et ipfa flirps ^a** in II. Conj. inva-
luit pro, confecrare aliquid religioni.
S. 68. i> J J «, ecjjO «, funt quidem formae paflivae fcem. gen. a mafculi-
nis Jjj et J j J «, quae in Gol. Lex. non comparent, fed h. 1. ambae viden-
tur aclive capiendae efTe, ita ut bcjaOj non fit dilecla, vel amata, fed dili-
gens, fcil. mariti, quae maritum infigni amore profequitur ; et scj Jj, pa-
riens liberos, fcil. quae faecunda eft. Saltem <^<J4 acliva notione venire
liquet ex Cor. xi. 90. Utique Dominus meus ef, JjJj rff^i miserigors,
amans, fcil. fideles fuos, et Ixxxv. 14. cjjcjjJI jaXxJI j&j, et ipfe, fcil.
Deus eft condonans, amans. Pari modo J Jj active ufurpatur in Adag.
Gol. p. 122. N. 56. JLssCtff JU: J\£jJI JJj, foecundus faciendo pro-
mijfb,flerilis praflando. Activam fignificationem poftulat etiam leclio Cod.
P. qui pro ultima voce 5 JjJj, exhibet JjJjJl, levi, ut fufpicor, vitio pro
J JjJI in ft. conftr. fecundum quam lecl:ionem verlio erit, Optima inter
mulieres efl quce liberos- amat.
S. 69. Religionis Muhammedicae feclatores firmiter credere Deum
omnia tam bona quam mala immutabili decreto fancivifle, adeoque hominis
efle in eo acquiefcere liquet ex Poeta citato a Relando de Rel. Muhamm.
p. 62.
\.Xj[£=2S lXJ.£ UJja^=i^ (jl£=> Lyj
UIJjXj ^jjaa-Ls ^jj/^sa^ lXJ Lej
^L>J^=U*4 JLoJIj (Sf?? o\~AaA3
190
Quodcumque fcriplum efl contra te,fiet,
Et quocl pro tefcriptum eji, nec illud prscteribit :
Trade itaque te Deo, etfcito Dominum tuum potentem ejfe,
Decreta ejus certo procedunt, et iacere debent fiervi.
Idem monet Euripides ap. Grot. 1. c. p. 245. To yup -we7rpuf/evov $ei <r Iz-
xopi^Etv. Zrjvi yctp ooxeT Toice, Quodfato manet, tibi ferendum efl. Quippe
fic vifum Jovi: et Sophocles, ibid. p. 107- To cpepov ex §ez, xotXcog xpv) <pi~
peiv, ptvjcY otyotv irccq <pXeye<r$ov, Quod fata ferunt, idferre decet, et non ni-
miis luclibus uri. — ^L^Js pp. efl decretum prafinitum, fcW.fatum, a / c a^j',
in origine, fecuit, prtecidit, h.finivit, definivit. Conjungitur faepiflime cum
S o „
j^i, providentia Dei aciualis in tempore. Hift. Tim. i. 10. 18. 62. <_) 7 '-<o
v««, et deditioncm fecit committens fe decreto et providentice, acquiefcens in
Jhdentia decreti divini,five dulcifive amara. Ex quo loco fimul conftat thema
, efej, TfT\, pp. firmius adhafit, et h. complacuit fibi, acquievil in re, et
materia ac ferie oratioriis in malam seque ac in bonam rem inclinare. Conf.
H. Vander Sloot not. in Poem. Togr. p. 146.
S. 70. Seepifie ab Alio laudatur fllentium. Vid. in feqq. N. 113. Wa-
hid. N. 13. et in ejufdem collect. fent. MSS. paflim. e. g. &j| CX^JI
aJJI 8cc. Quibus adde Togr. v. 58. ^* iils^ c^ v ^JI , ij c^ v ^_!
<JJ Jl. Similiter iEfchylus ap. Grot. 1. c. p. 1Q. ndXoti to criyotv (potppouLov
fiXdtCrjg exu, filere pridem remedium damnis puto : et Menander. p. m. l66.
OvStv o~tu7rr)g egt xpW l l Jt ' C0Ti P 0V > utilior haud efi ulla res filentio. Cum quibus
concinit Horat. Carm. Lib. iii. Od. 2. v. 25. Efit et fideli tutafilentio mer-
ces. — Porro, filentii notio, quae in them. C^ v Xc, ft128, regnat, orta eft a
foliditate molis bruta? nullam habentis cavitatem, et quamvis perculfe nul-
lum tamen fonum repercutientis. Sic de cornubus quse funt folida, neque
quicquam habent concavum. Damir ap. Bochart Hieroz. Lib. i. p. 912,
191
Q37. et 040. Apud Hebrseos vero propria illa notio transfertur ad perditio-
nem, excifionem, plagamque lethalem, qua quis aliquem morte violenta ita
iriterimit, ut jaceat immobilis tanquam bruta et muta moles, Pf. lxxiii. 27.
ci. 5. 8. et alibi.
S. 72. Haec fententia in Cod. P. ut fupra ad textum ipfum annotavi,
h. m. exhibetur, Aajo -%-gJl <J^f <J^aJo« i&.^y> ^j-^Jf (J-.X.XJ! ^aJo.
Quam leclionem praefero, quia non tantum pofterius membrum lic conve-
niet cum fententia quas in feqq. occurrit N. 188. fed et Auctor ipfe in
Collecl. Wahid. MS. fub litera Gjim, utrumque membrum h. m. expreffit.
^.£ , c AAJ (Jy.JLAj I ^A^.^. i ^Xsj I M-5J l_4^ <-) ^. <J ^"^ ' (J^y^
^ Uc^'l c-^vaIo, pulchritudo fermonis intelleclm copiam ojlendit; pulchri-
tudo vero operis originis prcejiantiam annuntiat. Sic etiam prius colon non
diffimile eft diclo Sen. et Syr. M. N. 840. Sermo animi eji imago : qualis
vir, talis et oratio eji. Quo fpeclat quoque monitum Syrachidis, cap.
xxvii. 7. •arpo Xoyto-pS pvj e7raiveo-^g ocv&ptx, vrog ytxp 'zreipxo-pog civ^paTruv,
ante elocutionem ne laudaveris quemquam ; hcec enim eji tentatio hominum.
Pojierius autem idem dicet quod Latinorum, Facla virum prohant.
S. 73. Amicorum adfpectnm mcerorem difcutere, animumque perenni
gaudio afficere docet etiam Auclor in feqq. N. 89. cui oppofttum eft Adag.
ap. Gol. p. 127. N. 90. \j-? r J\ (jj--o <-X^I ^lJv^! jJt^Uc. Quin con-
fpeclum amicorum, praefrertim fi felices flnt, omnium efle jucundiffimum
affirmat etiam Euripides ap. Grot. l.c. p. 321. TepTvvov $s t), ku) (ptXuv dp
evrixixv iSeoScti, dulcius vero nihil, atque amicos rebus in lcetis hilares vi~
dere.
S. 74. &)*CS non folum profperitatem et fortunce felicioris Jlatum, fed
etiam imperium nofat. Priori fenfu venit Tim. i. p. 32. V>Uj! C^s^ 3 U,
iS-^ «vUJOU j5<M.s.wj1, non apertce fuerunt mihi portce felicitatis et for-
tunce, et Vit. Salad. p. 40. Pofteriori Abulph. H. D. p. 80. ^XX^ l v Aj
H) «JJI t^£- c^w5-*aj!, et quum ille (j.2a.*j ultimo Perfarum Rege) reg-
192
naret, debilitatum eji imperium, et Har. Conf. xxii. ubi de Lockmano clici-
txxv, iUdt-XJI rjlwjJ A Xxh, et calamus ejus erat lingua imperii. — Jlj^I
funt homines abjeclce conditionis, item perditi animi. Itaque fenfus erit,
Ejufmodi homines cum ex ftatu vili et contempto ad dignitates et honores,
vel ad imperium evecli fint, et flc in feliciori ftatu verfentur, plerumque in-
folentiores fieri, ita ut alios defpeclos habeant, fuifque vexationibus affli-
gant. Conf. in feqq. Collecl. Wahid. N. 125, et 126. nec non Sen. et
Syr. M. Sent. N. 215. Felix improbitas optimorum calamitas. Idem ob
oculos habuit David. Pf. xii. 9. et Salomo Prov. cap. xxviii. 28. D^tin D1p2
DTN ir\D' 1 , quum Jiant, i. e. imperium, fummamque rerum tenent, fcil. ad
honoris et dignitatis eminentiam exaltentur, improbi, occultat fe homo, fcil.
ob eorum infolentias et vexationes. Adde cap. xxx. 21, 22. ubi inter cafus
intolerabiles, fub quibus terra tanquam opprefla mole praegravante, infremat
et inhorrefcat, enumeratur *]7?2' , *0 12V, fervus cum regnaverii. De quo
Claud. in Eutrop. eleganter lic canit ;
Nec bellua tetrior ulla efl,
Quamfcrvi rabies in libera colla furcntis.
O - .-
S. 75. ^sr^ notat, lapidem peculiariter graviorem et confiricium, quafi
ab ^S 55 "", *S2n, pp. frinxitj firingendo cinxit. Cum tali lapide nummos
avari qui fcil. fecundum vim vocis ^^ ' opum fuarum tenacifjimus
efl, recle comparat Auctor, quia nec ipfe nec alius aliquem fruclum ex illis
capit. Ejufdem farinae efl Adag. ap. Gol. p. 76. N. 25. ^aju ^!. u^£,
herba,fed nullus camelus. Ob quam caufam avarus non immerito fig. dici-
tur &^Xt %^j, laclens oves fuas, ibid. p. 106. N. 85. et ^rsr 3 " I *fj->
fudor lapidis. Hift. Sarac. p. 67.
S. 76. viujJv^. in genere notat, dicla faclaque alicujus. Cor. iv. 41.
fic fenfus erit, Religionem viri ex ejus fermone, fi praxin conjunclam ha-
beat, optime cognofci. Sin vero per C^jJ^rsr I intelligere mavis, diclafac-
taque Muhammedis ex ore ejus recepta, (qua notione fagpiffime venit in
193
Corano, qui unde xut efaxht ^J^s ■ I (j.»>^l vocatur. Sur. xxjcix.
23.) mens erit, Religionem viri tum demum fanam efle, fi traditiones Mu-
hammedicas vera fide ampleclatur, vitaeque rationem fecundum eas, tan-
quam unicam fidei fuae normam, inftituat. Conf. in feqq. Wahid. N.
87. ubi inter ornamenta fidelis enumeratur C-oiAcsrl . «Jw>, veracitas in
traditione. Vide etiam quae de hac voce annotavit Gagnier in Abulf. de
V. M. p. 33.
S. 78. In verfione hujus fententise fecutus fum Cod. P. qui procorrupto
J^ A=s s: J exhibet Jb^^ infinit. Spec. II. Rad. ^s:^, pp. rubuit, h.
puduit, in II. pudore affecit, pudibundum effecit. Abulph. H. D. p. 341. et
522. Vit. Salad. p. 13. — j\& pro C»£;l<3, Imperat. III. Spec. a (jCjO, pp.
Jidit, peculiariter, difcriminavit capillos capitis, pexuit, pecline difcrevit, h. in
III. Conj. blanditus fuit, benigne et leniter traclavit. Har. ii. 52. et iv. 25.
peculiariter, placavit, blanditiis demuljit hoftem. Tim. ii. 102. Abulph. H.D.
p. 481. 486. et 506. — 1&2*, pp. rafit h. vexavit, duriter et inique traclavit
aliquem. Abulph. H. D. p. 55. Tim. ii. 208. et Ibn. Dor. v. 8. Monet
ergo Ali, Tui efTe, illum, qui te injuria afficit, fi virtute eum vincere
non poffis, blanditiis demulcere, ipfique animo vel habitu fimulato te fub-
mittere, ut fic erubefcat ac mitigetur. Conf. in feqq. Wahid. N. 130. 131.
et Cod. MS. fub litera Dal. ,>i/-Jlj *%*^\$ /»€r!^^ &*■¥***$ iyXX}\ j\&
^JIjLo! C^ y j, homines leniter tracla, et obleclaberis fraternitate eorum ;
eofque vultu hilari excipito, et eorum odium exflingues. Quibus addere mihi
liceat verba Euripidis 1. c. p. 348.
' Hxifct (pevyeiv cxcttdv ctvop' ex^pov, XP ee ^ v
Xo(poTo~i o eixeiv, xcti Te^pot^t^tevotq xctkuq'
'Pctov yotp ctioag V7ro\ot£av (pi\' ctv T\>xotg.
Concedere hoflifasputo x non,fi efi malus,
Sedfi quis animum moribus cultum gerit %
Namfacile tales mitigat fupplex pudor.
c c
194
S. 7Q' Loco _.oUI Cod. P. leg. i^_a.xJ(. Verum utraque le&io haud
dubie vitiofa. Legendum omnino LxoUI, quae vox excandefcentiam, fcil.
iram, peculiariter, vehementiam ejus, primumque impetum denotat. Har. i.
34. Abulph. H. D. p. 73. et 414. Ssepiffime enim haec vox adjungitur
yerbo »__==>, quod in comprimenda ira frequentiflimum. Cor. iii. 134, &c.
— —XajLc . Ita bene leg. Codd. P. et L. cum afrix _5~^ non vero v, uti
Edita habent. — Eft autem L^iiUc collect. rrjg Aa-jLc, Jinem, fcil. exitum rei
notans. Vid. Sent. Erpen. N. 52. et Excerpt. Ham. p. 356. Unde non
tantum de mercede, vel prcemio, Cor. vi. 125. xx. 131. fed etiam de pcena
ufurpatur, ibid. xxx. Q. et in feqq. N. l68. Sicuti Hebr. ZpV^Jinis omnmra-
que aclionum exitus tam de prcemio, Pf. xix. 12. et Prov. xxii. 4. quam de
pcena, Pf. xl. l6. et lxx. 4. ufurpatur.
S. 80. Scil. res, quarum familiaris et quotidianus conceditur ufus, ple-
rumque v.ilefcere folent ; cum e contra in pretio habentur, quae ex oculis
noftris fint fublatae. Sic e. g, de quotidiano folis ufu pulcherrime Perfas,
/ ^m*__j. &===> H o<-XAA>i>,j ■__> <J> c^akkjIajI &_===> , •^3 : ^ _^.-^'\ ,
t-J*A_r"°J _ '^h+JlZS^ A__5 (^jIawj.^J J_ yX*o _.**—_> C-a>jj«_ Lm'>
qui folem propter ujitatam ejus bonitatem carum habent, audivi neminem :
fed tempore hyberno, ubi obvelatus ejl, defderatur. Vide L. Warnerum
Prov. Perf. N. 5. Cod. P. hane fententiam fic exhibet, ^^ ^^^ ' f j
As _ibL„_lr quae verba Interpres Regius h. m. vertit, avarum vitupera
ob ejus occupationes. Verum tunc legendum eftet aJbLSJ _^. Praeftat
igitur r me judice, lectionem Cod. L. retinere, et legere, _)biA/„l, ut fit in-
Bnit. VIII. Conj. occupatus fuit aliqua re- Tim. i. 34. ii. 456. Abulph.
H.D. p. 13. et in feqq, Colle6t. Wahid. N. 24. et 132.
S. 81. Significat, Cum homine perverfo nullum effe habendum com-
mercium. Radix («^b» unde _i^— et |_,1.a.sL_, pp. valet, ejferbuit, intu-
muit, et h. copiafuafe extulit et exundavit aqua, torrens, mare. Cor. Ixix.
1 1 . Unde eleganti metaphora transfertur ad hominem perverfum, qui intra
195
limites honeftatis contineri non poteft, fed modum excedit, atque in fua
rebellione et injuftitia exorbitat. Tim. i. 342. et Abulph. H. D. p. 36.
Eadem vis eft in Hebr. nytD et J"Wt, uti patet ex Pf. xcv. 10. Ezech. xliv.
10. et imprimis Efai. xxi. 4. "QT7 !"!}tf"\, turhatum efi, i. e. affectibus tan-
quam undis concitatum eft maris inflar cor meum.
S. 82. .===» Ju omittitur in Cod. P. quod probo propter rythmum.
Porro obfervandus h. 1. flofculus orientalis, quo .aa===>, multum, et <Jodj,
parum, abfolute valent, omne et nullum. Vide Schult. in Jobum, p. 104. et
ad Ham. p. 396. Sic fenfus erit, Peccatum ut ut exiguum aut femel modo
patratum, nullo tamen, modo parvi faciendum efle propter graviflima
mala, quae faepifiime poft fe trahat, cum e contrario obedientia, licet mil-
Kes praeftita, nullius apud Deum fit pretii vel meriti. Ad prius fententias
membrum optime facit illud monitum, I^AaAj L-Jaj" JU ! ^yo ^ Jbsr" _
Aas &ljjj A^vdl .Li* iSji U> *} rV^=» "«-r^-XJl <^o c J.aAaJI <_,!
„j Jv£ >**2J Jai' 1 «A.C, exiguitatem peccatorum ne Jpemas, exiguitas enim
peccatorum multum quid; an non vides pluviam cceli ejufque defcenfumf
gutta addita guttce evadit Jlagnum.
S. 83. Vox AJJlj j in Lex. Gol. non comparet. Eft fcem. tx . V'LJ f
prcegujiator, cujus ftirps . «I j, pH, vel p*l, pp. valet, contudit, comminuit,
et quidem tenuiter, et dein, tenuis, fubtilis fuit, unde Hebr. j?H 2 Reg.
xxv. 1 . Jer. lii. 4. et Ezech. iv. 2. notat, injlrumentum militare, quo mcenia
urbis pulfantur, quafi dicas pulfatorem. A tenuitate vel fubtilitate orta
etiam notio gujiandi, five tenuandi in ore, et h. exploravit, i. e. gujlavit ali—
quid, et in IV. gujiandum propinavit, deditque. — Obfervandum autem,
Arabes formas fcemininas fsepifflme per contemptum adhibere. Sic e. g.
jjjIJsaj, garrulus, <x_.x_a__j, Aomo eofcr, helluo, a..^.Uu, valde fatuus,
&jU!aj, obfcosnus, AjLsrT", flolidus, in quo nihil boni, .0»=*, tetricus vultu,
5 - O J */
A£-X__, impofior, aliaque quam plurima. Hoc ergo fiindamento, &'ljj
c c 2
190
guflatrix, vel, fi mavis, pragujlatrix imperiorum, fcil. tyrannidis defignabit,
hominem levem, fcil, vecordem, qui temere gujlare audeat imperia, eamque
ob caufam labia adurat fua. Sic fenfus erit, Periculofae aleae plenum opus
effe tyrannidem, quam qui avide appetit, plerumque noceat fibi.- — Malim
tamen legere &i'l* j, cujus forma mafculina . Vl « j apud Abu-Horairam
cit. a Gagniero in not. ad Abulf. de V. M. p. 144. ufurpatur de eo quod
gujlandum prcebetur, et per ^.xio^Aw intelligere non imperia, vel domi-
natus, fed Jummos imperantes, principes, reges. Ita verfio erit, Quod
gujiandum prcebent principes, adurit labia, fcil. vehementiis bellicis, vafta-
tionibus, extremifque miferiis, quas mortalibus guflandas praebent. Quo
fenfu figurato thema . «I j in I. et IV. Conj. faepiflime venit. Tim. i. 6.
Mon. V. A. p. 21. Vit. Salad. p. 140. 142. 150. 245. et alibi.
S. 84. ■,£==>,_), pp. Jragrantia, vigor penetrans, dein odor Juavis, unde
dulciffima tranflatione non tantum famam ac bonam exijlimationem notat,
quo fenfu vetus Poeta ufurpavit, o.£=->j* -Ol^zJI ^j, odor etjuavisaura
viclori<e, et Hof. cap. xiv. 6 — 8. fed etiam laudationem, qua virtutes et
beneficia alicujus commemorantur, quam notionem Hebr. "Ot paflim in
S. S. exferit. Pf. vi. 6. xxx. 5. cxi. 4. Jef. xxvi. 8. et imprimis Prov. x. 7
ubi Salomo fere idem, quod Auctor docet, Jl^l7 p*H2r? "t3jf, commemoratio.,
fcil. laudatio jujii in benediclionem eft\ ad quem locum vide Schult.com-
ment. in Prov.
S. 85. (j j, pp. laxitas pendula, et h. vilitas, fcil. vilis hominis conditio,
a <Jv3j '"> PP- pendula Juit res, in qua nulla efl gravitas, vel pondus, quo
fenfu r\V!?t Pf. xii. 9. occurrit; et vTit, quod non tantum ufurpatur de ho~
mine prodigo, five de eo qui laxus ejl, et ad omnem nequitiam projujus,
Deut. xxi. 20. et Prov. xxiii. 20. fed et de re levi nullius ponderis ac pretii,
Jer. xv. 19.
S. 86. Pro ,*lA.2srl cJ-aJJ, Cod. P. legit, ,iuU! <J-aJJ, qui ob pauper-
tatem {uamjpemitur. Utraque leclio bonum fundit fenfum ; ^aJ j, vilis,
197
abjeclus, contemptus, et r?j£, eximius, potens, item honoratus, carus, pulcher-
rime fibi opponuntur, quatenus prius in origine laxum, laxe pendulum,
pofterius adjiriclum, nervo fortius adjiriclo denotat. Eadem oppofitio oc-
currit Ham. p. 462. Prov. Meidan. edit. ab H. A. Schult. p. 32. Cor. iii.
26, &c.
S, 87. Idem quod fupra N. 64. timori Dei attribuerat Auctor, h. 1. de
recordatione mortis merito teftatur ; haec enim vitae hujus caducae follicitu-
dines ab animo quafi detergit, hominemque mortalem fpe vitae melioris ex-
hilarat. i^-UJj cor, exponente Scholiaft. ad Caab ben Zohair, v. 1. fic dic-
tum &/AaaJ, ob verfationem ejm perennemque mobilitatem. Radix enim
^.ks pp. valet, vertit, convertit, invertit, in II. verfavit horfum, prorfum,
velfirfum et deorfum, et in V. verfatus fuit, feque gejfit in negotiis pro ar-
bitrio; quem duplicem verbi ufum vide Tim. i. 10. o»LL>! / J L-^JjUa
yoUI (^£<-\j! AaaAS ^! (J! y».£=JI ^Jf AaJaaIoJI (^j~e, et verfatus
eji infuis negotiis, i. e. fe geffit in iis pro arbitrio ab infantia ufque ad pro-
veclam atatem, donec eum manus fortunce horfum prorfum jaSlarent.
S. 88. Docet Auctor, recordationem eorum quae in fiore juventutis per-
acta funt, homini, cum ad provectam venerit eetatem, multam praebere
materiam priflinam vitam dolendi, fruftraque cum Poeta ruminandi, mihi
prceteritos referat Ji Jupiter annosl Quo fpectat et illud Sen. et Syr. M.
N. 788. Frujira cum ejl ventum adfeneclam, repetas adolefcentiam. Quare
optime monet Menander p. m. 163. Wltpwi<ro veoq uv, ug yeouv \q-% "srore,
annis juventce fis memor fenilium.
S. 89. Vide quae notavimus ad fent. 64. et 73.
S. 90. Affinis eft fententia, quam fupra habuimus N. 12. Radix . ,£•,
pavit, in III. Spec. compavit, fcil. cum alio paftus fuit, h. amicitiam coluit,
obfervavit quod deberet, aufcultavit. Sic Har. vi. 254. et Tim. i. 154. / £. 1 «
M^l {J^*-J &*■*•> ejufque jujfa in nonnullis obfervabat. Similiter Hebr.
Hjn in III. Spec. de amicitia, fodalitio, &c. adhibetur Jud. xiv. 20. et alibi.
198
S. QL. Significat, Mollem et tranquillam vitam ducere eum qui fine
curis vivit : Aa^Ij^ eft, commoditas vitce cum affluentia bonorum. Ita Tim.
ii. 232. Aa£>UJI« (-^«^1 ^y\6 i j UlcJl*, et fubditi in umbra fecuri^
tatis et mollioris vitce refidebant ; et in Paraph. Arab. Tab. Ceb. p. m. 64.
ubi deeo, Aa&Vsj -a=L ,j ^l^ 1 -? ^j-*«, qui jucunde ac deliciofevivit. Radix
eft Ajj, TV3~\, pp. laxus, remiffus fuit, et dein commodam, tranquillam, et
molliffimam duxit vitam.
S. 92. Aajj in margine MS. exponitur per [flsu* lege f L**c] i. e. digni-
tas, quem fenfum figuratum &jJj et Hkj^ faepiffime habent. Ita defq/iigio
honoris et glorice. Exc. Abulf. p. 7- Abulph. H. D. p. 81. et Abdall. v. 124.
Item de gradu, fcil. dignitate fcientice. Abulph. 1. c. p. 6l. et 377- Sic
idem docebit Au6tor, quod infra apud Meidan. i. N. 40. ubi alTerit nullam
efie *ajiJL£=3 i./jj, gloriam velut fcientia. Vel fi mavis hic refpici ad
difficultatem, quam quis experitur qui gradum fcientice adfcendere velit,
fenfus eodem redibit, quo etiam tendit illud in Elnaw. Sent. 53.
jj\^/^r\ <J<#>w Aa^=J« Joua^JI c^ocua cj^^ .d-aJf
jJ\*a^j\ c-^A/^3 AjI ^l d>jA^)\ cj»^ (j<q>*i cj^srl*.
Scientia mons arduus confcenfu,fed facilis defcenfu ;
At ignorantia vallis, quo facilis quidem efi aditus,fed difficilis reditus.
S. 93. Phralis LXdlaj <S7:jj, quae redibit N. 272. notat, Deum uni-
cuique viclum live omne quod vitse necelTarium efl deftinafle et largiri.
Conf. in feqq. N. 139. Docet itaque fententia, Oportere hominem pras-
fenti fua forte contentum elTe, anxiafque de futuro vitae fuftentaculo curas
ac follicitudines mittere. Quo fpectat etiam di6tum Salvatoris Matth. cap.
vi. 25. et feqq. et Apoftoli 1 Tim. vi. 8.
S. 94. Affine eft quod Manilius Poeta vetus dixit,
Nafcentes morimur, fnifque ab origine pendet.
S. 95. De voce OoJvjs: I confuli omnino meretur Gagnierus in not. ad
Abulf. de V. M. p. 33. ubi docet hac voce peculiari modo intelligi, dicla, vel
199
fatla Muhammedis per traditionem ex ore ejus recepta, quaeque apud Mu-
hammedanos tantae funt aucloritatis, ac ipfe Alcoranus. — jyl *j, rigatio, fig.
notat, orationem facundam, narrationem deleclabilem. Vide Schult. ad Har.
i. 8. ii. 52. et iv. 46. Innuit ergo Imperator, Traditiones tum.demum efle
jucundas, quum Auctorem habeant Muhammedem.
S. 96. ryjju, anima, h. 1. concupifcentiam, fcil. cupiditatem effrcenatam
notat. SicHar. i. 20. LA^aJ OvC-XJi» l_XjIv-Xa^I oIamJ cxUjj, e£ re-
tundis aciem iniquitatis tua?,et inhibes effrcenatam tuam cupiditatem; et Gol.
Sent. p. 269. N. 120. I^axajI (^J lJaa^^j I^axaj ^l lJ^a^, ^JiaJI,
concupifcentia rex ejl,jifequeris eam ; fervus vero,f eamfequifacias. Ejus
radix ry*xJ, WS2, de qua fupra egimus ad N. 41. pp. notat, Jpiravit, anhe-
lavit, ad quam originem alluditur Pf. xvii. 9. xxvii. 12. et xli. 3. in quibus
locis C?M gravem admodum vim habet, et adhibetur deJZatu, i. e.feroci et'
effr&nata nocendi cupiditate, fcil. aviditate. Locutio defumpta ab animali-
bus ferocibus, quae cum flatu et anhelitu inhiant praedae capiendae.
S. 97. Eadem fententia, una tantum voce, eaque fynonyma diverfa ad-
fuit N. 63. Conf. etiam N. 47. et quae ibi notavimus; — , *-!^Ji comes itine-
ris,focius, adjutor, a , "Isj, pZT\,.Tpp.-fdcivit aliquem et quidem brachio, ut ei
innitatur h. adjuvit,comesfuit in itinere, item benignus etfacilisfuit erga ali-
quem, blande cum aliquo egit. Hift. Sarac. p. 113. et Abulph. H. D. p. 443.
Proprietas verbi manifefta in VIII. Conj. / \*Jjl, innixusfuit cubito, et h. ad-
jutusfuit. Probo itaque Belgarum verfionem Cant. viii. 5. TTVn hV- fipEnntt,
die haar lievelyh leunt op haaren Lievjien.
S. 98. Significat, Suo quemque pede metiendum efle. — ^J pro ^JJ
Imperat I. Conj. radix ^jj «, pp. gravem effe, ponderofam habere gravitatem,
hinc ponderavit, libravit-. Abulph. H; D. p. 79. In VL idem Har. iv. 30.
Refpondet Hebraeorum \T), quam radicem civitati Hebr. vindicavit Schult.
ex Jer. viii. 5. in not. ad Har. ii. 47.. Clav. Dial. p. 214. et Gram. Hebr.
p. 338.
200
S. 99. Obferva paronomafiam inter a v ^) et A r =sw;, quorum prlus notat
frequentiam, fcil. denfam hominum turbam, poflerius mifericordiam, vel, (1
mavis, effeclum, fcil. donum mifericordice \ quo fenfu occurrit Tim. i. 8. ubi
Muhammed jc«t' «|o%iji/ dicitur ^^-j, magnificum mifericordice donum.
Vide etiam Cor. vii. 57. 58. xxv. 4Q. xxvii. 64. et in feqq. N. 103. —
^as: L^, homines probi,fnceri, a ^T^, TO^, pp. penetravit, et hinc )t /Mc-
ceffit profpere,felicem habuit exitum, q. d. penetravit fine obflaculo et obice;
ad quam originem allufum, 2 Sam. xix. 18. et Amos v. 6. rV! tZNO tlb^ p
fpY", ne penetret tanquam ignis domum Jofephi. — Docet itaque Auclor,
Pro fingulari gratiae Divinae dono habendum efle, fi multus fit hominum
proborum numerus. Rari quippe boni: quo tendit etiam illud Ariflophanis
apud Grot. 1. c. p. 628. XP^S" " oiv^puirov eav ti$ eva ptcvov tyiruv l'£y,
oi\/6T Ik tktv "srovYjpovg TrevTe TsraToag yeyovoTaq, at virum bonum qucerendo
fi quis unum repererit, natos ex illo vitiofos quinque cernetfllios.
S. 100. Idem affirmat Imperator in Cod. Wahidi MS. fub litera V,
wx£=2:srl Jjr! ^* Similiter Menander, p. m. 156. 'ApapTctvei $e xa\
dvvjp <ro<pooTzooc_, aliquando peccat vir fapientior. Adde Hor. de Arte Poet.
v. 395. Quandoque bonus dormitat Homerus. — aJJ, hallucinatio, lapjus,
error, a Jjj, pp. lubricus fuit, lubricavit, quo fenfuproprio occurrit in Ham.
5 O - 5 -> -f J •; & «O - >*-^
p. 370. (J<*£ 5-t^-t*' A ^ tA^JI ^z. (Jji, et lubricavit in eo de petra
nitida Thorax torto robore, et Amrolk. v. 55.
Equus fubrufus cujus dorfum lubrlce excutit ftratum,
Sicut glahra petra excutit quod illuc demittitfe.
S. 101. Videtur fenfus efle, Levius effe malum, fi fcientia deficiat,
quam fi fapientes moriantur ; his enim morientibus perit neceflario et ipfa
fcientia ; illa autem deficiente, facile revivifcere poteft, fi fapientes fuper-!
201
■ o2
ftites maneant. — ^jj^l hic comparativum gradum format, ut in Adag.
apud Meidan. N. 521. cit. in Hift. Tim. i. 31 6. ^^ {j>j& vSJI U-^xj
^sziju, uliud malum alio levius ejl. Radix eft ^J^, pri, vel ptl cujus origo
in laxitate, h. facilis, levis, item contemptus fuit, q. d. laxus et profufus
fuit ; inde etiam notio temeritatis inconjideratce et dijfolutce, quae aptiffimc
quadrat in locum Deut. i. 41. mnn Tvfoyb l^iim, et leves, feil. terae-
rariifui/lis, vel ex Hiphh. /et>es et temerarios vos gejjijiis ad adfcendendum
in montem.
S. 102. Pro U3 a,J.£==I, Edita levi vitio legunt, UCJ a*L_=_=. Cod.
vero P. omittit L_xJ quod hic retinendum judico, ut fenfus fit, Te oportere
proximum tuum vifitatione tua honorare, prout tibi praeftiterit. Eadem
conftructio occurrit Abulph. H. D. p. Q3. /^oL____=l « ^^Ua__J ^l-==>
, "i___^, eligenda atque honoranda mihi ejl veritas. Vid. etiam p. 274.
S. 103. Tres ultimae voces defunt in Cod. P. Cceterum obfcurum eji
diclum. Ni fallor, fenfus eft, Idiotas pietatem fruftra, i. e. vanam et irri-
tam efle, quae feducat ; fapientis vero pietatem mifericordia cerni ; vel, fi
mavis, Mifericordiae Divinse munus magnificum efie. — Jv$/, pietas five
devotio, qua quis fe abftinet a rebus mundanis, eafque quafi rem projecti-
tiam repudiat, et fic aufteram vitae rationem pras fe fert. Abulph. H. D.
p. 247- et 274. et Nuweir. p. 380. Unde Jv_fclj abfolute notat, monachum,
eremitam, religiojwn. ibid. p. 293. et Elnaw. Sent. 17. — igXz, ccecus, et
dein infipiens, q. d. L-^dJL)! ^<l^, ccecum mente, a v £, TV2V, in origine
idem cum «£, DD^, volvere, involvere, et h. tegere involucro, cooperire,
unde notio ccecitatis non tantum oculorum Abulph. 1. c. p. 66. fed et
£5 0- -- J J J O^,- _» _j> j O*o _. o _-
cordis in Adag. Gol. N. 29. p. 11 9. gJdb* q^ajJIj v_j_uAaJI i^^xj,
ccecutiunt corda et oculi vident.
S. 104. Affinis eft fententiae,
%aa__ v J!, peffimus autem hofpitum efi, qui injungit molefiiam, et nocet er-
cipienti ipfum. — Pro ____.&, conditio, lex definita, prafcripta, Fabricius
Specim. Arab. p. 84. legit , *i___,, quod eodem redit. Radix eft L-y* 1 » t_nto et
VTSD, de qua vide Schult. ad Har. ii. 174. et v. 98. — Oblerva paronomafiam
inter _\iJI et AaJ-T, quarum prior vox conjunclionem arcliorem, et \\mcfami~
liaritatem intimam notat, ab ^^JI» ^P^, pp. arclius junxit,jungendo nexuit,
conjunxitque. Pofterior fignificat, importunitatem, molefiiam. Abulph. 1. c.
p. 56. ubi eadem phrafis aAJSsJI ^SJ occurrit. Ejus ftirps ^iJ^, pp-
valet, evafit luridus, ad nigredinem inclinavit rubedo ; h. *a_~__j!, ex-
ponente Scholiafte ad Tharaph. v. 15. notat, «xi-J /i C__>v_\Jl (J^s^-i
e e
210
cjI^wj /J! 5j V ^, camelum admiffarium, cujus color ruber vergit ad nigre-
dinem. Secundario valet, incubuit alicui rei, q. d. ei impalluit ac vehemen-
tius deditus fuit cum cura et labore, Unde in II. Conj. imperavit difficile
quid fubeundum, coegit, vexavit, gravavit aliquem. Cor. ii. 234. iv. 83. vii.
43. Abulol. v. 230. 240. Vit. Salad. p. 1 10, &c.
S. 127- Intelligitur homo, qui nihil habet, quo fe aliis commendat, fed
e contrario quibuflibet vitiis fceleribufque plenus eft, ideoque ab omnibus
aliis hominibus, hoftis inftar peftiferi, fugiatur. Quam notionem / Jij f pro
^xjjl, a /J «, cavitfibi a malo, faepiffime habet. Vide Gol. Adag. p. 152.
N. 6l. et Sent. Poet. p. 154. 155.
S. 128. Affinis efVfententia Golii Gramm. Arab. annexa p. 264. N. 3.
Sbc** , VJwJI, et in Colle6t. Wahid. MS. fub litera L_«. , VJwJb
• ., U * U * '
S. 129. Idem docet Au&or in Collecl. Wahid. MS> fub litera ),
(*Ia.\<3 (^J\aJI isl£=?j — acst^ ufurpatur de integritate et fanitate tam
mepXis Ifphan. p. 26. quam corporis Abulph. H. D. p. 339. Gol. Adag.
p. 120. N. 40. Elnaw. p. 56. et alibi. Proprie valet, nitorem, nitentem clarita-
tem, a ^ 3 , pp. nitidus, clarus fuit, quae notio manifefla in Hebr. nTO
femel lecto Thren. iv. 7- SvJlD IhS, nituerant prce lacle. Speciali ufu teri-
tur de folo, quod nullis obtectum efi plantis aut arboribus, omnique frugi
ac frucla caret, Pf. lxviii. 7» Ezech. xxiv. 7- et Jer. iv. 11. in quo pofte-
riori loco "^IIDI D^SC? TO tlT\, ventus nitoris collium in deferto, notat ven-
tum, qui loca editiora ac patentia plantis et arboribus nudat, ipfumque pul-
verem afportat.
S. 130. Conf. N. 13.
S. 131. Significat, Preces nocturnas laetum et profperum reddere diem.
— -'l^j, nitor, fplendor, a I^j, HTf2, in origine, trivit, polivit, fecuit polito
quaii enfe, h. hiavit : ufurpatur non tantum de domo, quae omni fupelleclili
^acua eft, unde lux oritur Gen. i. 2. et Jerem. iv. 23. ubi Tft notat kiatuvi
211
vajlum et vacuum, ubi nulla lux, nullus ordo, fed et transfertur ad nitorem
Jjplendoremque ampliorem. Paraphr. Arab. Tab. Ceb. p. m. 38. et Abulph.
H. D. p. 483.
S. 132. cutilw verti per taciturnitatem. Hoc fenfu Imperator idem
docebit, quod R. Simeon in miN *p~\Q N. 17. ubi ait, Omnibus diebus meis
educatus fui inter fapientes, et non inveni jPTrtPQ 1113 f)W, utilius quippiam
corpori taciturnitate. Potefl tamen ^Li^Si^ etiam verti per tranquillitatem
animi, fcil. mentemyeafatam, quae corporis fanitati etiam multum conducit.
Radix enim C*X*w, f"Dty, cujus origo fita in fcecibus quae in fundo vafis
fubfdunt, non tantum valet, Jiluit, tacuit, fed et quievit, fedata fuit ira. Vel
fi mavis, loco ci^XlwJ I ij, forfan legendum, ^ja.£**J I /i, in quiete, fecun-
dum illud vulgare, abjlinentia et quiete, &c. Conf. S. 129. nifi pro ^vXJ'
legere malis (^LwJ^!, quo modo conferri poterit cum S. 112. et 133..
S. 133; Conf. quae notavimus ad fententiam N. 21. et 112.
S. 134. Oppofitas huic fententias vide infra N. 201. et 225.
S. 135. Huc fpectat notiffimum illud, Si tacuiffes, philofophus man~
fjfes. Cum quo convenit Sen. et Syr. M. Sent. N. 733. Taciturnitas
ftulto homini pro fapientia ejl, nec non di6tum Palladae m Florilegio : IlS.g
rig etirotiotVTOS (ppoviy.uTU.Tog £ft o~iu7Tuv, omnis ineruditus fapientijjimus ejl
tacens. Quod Salomo omnium optime expreffit Prov. xvii. 28. Etiam
craffe folidus mutum fe agens fapiens reputabitur, obturans labia fua pru-
dens ejl.
S, 137. Loco (jjJJl Cod. P. legit ^JyJI. Hinc Interpres Reg.
vertit, Corporis confervatio in fobrietate ; corruptio in aviditate. Verum
licet haec lectio bonum fundat fenfum, poftponenda tamen videtur alteri,
quam Cod. L. exhibet, quia ipfe Auctor fic fe explicat in Collect. Wahid.
MS. fub litera y^, ubi ait, 9jjM (^r!^' -r«X*o c-^x^. Nifi et in illa
xfententia pro ^j JO I legcre mavis (^) JyJ I , ut ita accuratior fit oppofitio in-
ter ^-XaJI et q»*a>J!, fequitur enim, fcb]\ (j*JuJ! t^Lwi v^aakn —
£62
212
Porro vocabulum 9 jt peculiariter notat, abftinentiam a rebus dubiis. Vide
in feqq. Meidan. i. 40. et Hift. Sarac. p. 18. ubi in laudem Abubecri dici-
tur, LaJJOI U_A_A_A_k> i^j.*c lj_?_3U9 9 lJi« i_\^JI« L-a..kk». v a.*o |mL=__>«j
er«£ abfinens, et devoius, etfugiens bona mundana. Uti ct radix 9 m, cujus
origo in quatiendo motu tremulo, ufurpatur de eo, qui meticuhfus eji, fibiquc
cavit a rebus, de quibus dubitat, licitsene fint, an illicitae, metuens ne in
peccata incidat.
o u -
S. 138. V ^mo, opera, labor, Jludium, a / ,_jum, fiuduit, operam dedit,
&c. Origo fita in motu concitatiore, quo fenfu teritur de curfu folenni, quo
a monte Zapha ad Merwam feftinanter contendunt. Ibn. Dor. v. 54. et
apud Hebrseos de vento rapidijjimo, qui i7i>D Itn dicitur Pf. lv. Q. q. d. ven-
tum prascurforem, qui omnia vehementi et veloci curfu praevertat. Vide
Schult. ad Har. v. 223. et Opera Minora, p. 187-
S. 13Q. Significat, Deum quamlibet creaturam fuftentare, fcil. commea-
S O
tum uniufcujufque in fe recipere. , 'ijj compleclitur omne quod ad vitac
fuftentaculum neceflarium eft, a , 'ijj in origine idem cum Ijj, pp. madefe-
cit, rigavit, h. fig. largitus fuit omne quo vita fuftentatur. Sic de Deo in
Verfione Arab. V. T. Pf. liv. 25. et in Cor. pafiim. Vide etiam quae nota-
vimus ad fententiam N. Q3.
S. 140. 5t_s».J. Forma intenliva a -*-^j, quae radix de quavis re dolo-
rem inferente ufurpatur. E. g. de acumine pungente. Abulph. H. D.
p. 239. de plaga, vel icln, quem quis alicui infligat. Ibid. p. 25 1 . et 252. &c.
origo radicis fita in hiando, vel hiafcendo, prasfertim ore, h. laboravit ad lajfi-
tudinem ufque adeo ut os ejus hiafcat, quam notionem varia S. S. loca om-
nino requirunt. Vide Pf. vi. 7« lxix. 4. Efai. xl. 30, &c.
S. 141. ^Laas, lux, lumen, fplendor. Ufurpatur pp. de omni re micante
et lucente, impp. vero et fig. de gloria, Ifphan. p. 5. de jiore et vigore re-
gionis, ibid. p. 10. de hilari et renidente vultu. Har. ii. 62. et Vit. Salad.
p. 118. et h. 1. de gaudio et lcetitia animi. — JJAcsr !, pro quo Cod. P. per-
213
peram legere videtnr J31XII, in genere notat rem lege licitam. Opp. tw
1*1 .£*., quod facrum et lege interdiclum ejl: Cor. x. 59. <Jj.il Lo j^jI^I cj^
y^kz*.* f*'-?^* A- *"* t»'^*-^ 2 t *jj O s ' c »£=d- &Xj-\, dic quid vobis vide-
turf id quod demifit Deus vaibis de alimento, et fecifiis ex eo illicitum et lici-
tum.
S. 142. Idem affirmat Auctor in feqq. CollecT:. Wahid. N. l65. et 251.
Et in eadem Collect-. MS. fub litera * — j • «=*. ^j^o \j^\ fOOCH ^ j>
M)L»*:srl, vulnus fermonis penetrantius quam acies gladii. Adde Elnaw.
N. 178. ^y^x^ilj *aJ5sj.^.-c i-X^jI Jua^JIj ^aJ&j \-Jj,fcepe diclum
ore pj-olatum durius quam vulnus enfe infliclum. Nec non illud veteris
Poetae, Enjis fauciat corpus, mentem fermo. Quo refpicit etiam Syrach.
cap. xxviii. 19. 20. 11X757»? pczfiyog •sroieT pu\u7rctg, "srXyyy] de yXutrcvig trvy-
jcAcco-et Of«. lloAAo* e7reo~uv ev gopuri ^oc-^utpag, xai %% ug 01 ■uerTTUY.oreg
•(Jlta y\u<ro-uv. — Porro ^sio, confofflo, a t^j*.lo, p?I3, pp. tetendit, h. /en/a
/ia/?# confodit, quae notio frequentiffima. Abulph. 1. c. p. 176. -E* aggreffl
funt alii alios ~LcJlj Iaa^ILjj, et hafiis fe invicem confodere, gladiifque
ferire cosperunt, et Tim. i. 62. Extulit autem Saburum Gatmefchum, ut
repelleretobloquentium calumnias, ^LLw ^ ^LwJJ IxLai" «, et prcecide-
ret linguce omni cufpidem penetrantem.
S. 143. Monet Auclor, malorum hominum confortia, eorumque confi-
lia, utpote periculofa ac pernitiofa, fugienda effie. Idem docet in feqq. N. 201 .
et 225. Huc fpeclat quoque monitum incerti cujufdam Graeci apud Gro-
tium 1. c. p. 940. 'AvojooV ttoi/ij/j» (pevye (rvvolluv ue), hominis mali ufquequa-
que congreffus fuge ; et iterum, koltcu <rvv ccvfy) pj<5" oXug cfionrooei, hominem
malignum nec vice comitem cape.
S. 144. Ejufdem mentis efl fententia, quam Cod. P. poft N. 62. inferit,
LyJUu (^jJUI v u (*j~9 Sjjlao l^ajIcs., qui reiigionem vendit mundo
kujus mercatus frufira ejt. Nec non quse in Florileg. N. 5. occurrit,
214
Is demum jaclura amantijfmus efi
Qui vendit religionem denario.
S. 145. Phrafes ^AJUl /}^ et JyJI /j^, frequentiffimae funt.
Prior anxium, curifque opprejfum defignat animum. Pofterior ufurpatur de
eo t cujus res angujla domi eji. Tim. i. 18. Veluti et ipfa radix . VLi, pl^
Jtringi, arclum ejfe, non tantum de anxietate animi, Cor. xi. 13. fed et de
rebus arclis et inopia adhibetur. Vit. Salad. p. 13. et Abulph. H. D. p. 253.
et 406. Vide et fententiam mox feq. ubi radix . «Lo utrique fignificationi
infervit.
S. 147. Significat, eos, qui fe mutuo odio habent, tam numerofos efle,
ut mundus ipfe, licet amplus ac fpatiofus, anguftetur, eorumque multitudi-
nem vix ac ne vix quidem capere poflit. — Pro iX^ Cod. P. legit i^y< f
Utraque le<5tio bona. . «Lo enim in hac verborum ftructura non folum
conftruitur cum /J^, Tim. i. 54. et Cor. ix. 26. fed et cum ^.*e, Abulph.
1. c. p. 555.
S. 148. Conf. quae fupra notavimus ad fententiam N. 24. (cJjk, ut et
radix ^lb, ab Arabibus faepiflime ufurpatur fenfu abftra&o, ad qualem-
cunque felicitatem omniumque bonorum ubertatem, qua quis gaudeat,
prasdicandam ; quemadmodum Hebraei, cum felicem aliquem praedicare ve-
lint, cum gratulatione et Tsra^vjTim exclamatione, vulgo plur. conftr. "TiQJN
adverbialiter adhibent. Immo et ipfam radicem 3113 in talibus praedicatio-
nibus illis haud plane inufitatam fuifle patet ex Pf. cxii. 5. Thren. iii. 26,
Jef. iii. 10, &c. — /*jj*> PP- Hgavit, h. Jidit, confifus et fretus fuit aliquo,
q. d. alicui^ adjirinxit, et adhajit. Propria notio ubique obvia eft. Abulph.
1, c, p. 69. Cor. lxxxix. 27. Hift. Sarac. p. 119. et in Ham. p. 340.
S. 149. Similiter Menander, p. m. 167. »x e<r$' vyetotg xpsiTTcv v&v tv
215
/3/w, nilfanitate vita habet beatius ; nec non Grsecorum quidam apud Grot.
1. c. p. 923. 'Avfioi F vyixiveiv ccptg-cv egw, primum fanitas homini bonum.
Extollit Imperator fanitatem, fcil, valetudinem bonam et profperam, inftar
doni Divini grato animo agnofcendam, uti fe explicat in Collect. Wahid.
MS. fub litera Eliph. Ij.^raiAi aaSLxj A.UI ,==>IjI ^l, fi Deus vos
fanitate donet, gratias agite; et in Cod. Wahid. N. 135. ubi AajLxJI f*U^,
fanitatis durationem, ut lautijjimum, fcil. Dei donum, et prafiantijfimam for-
tem prsedicat. Pari modo in Paraph. Arab. Tab. Ceb. p. 18. «sxSls: enu-
meratur inter illa dona, quibus fortuna homines felices laetofque reddit.
1 S. 150. Pro -'Uaj^I /^L Cod. P. 1. Haaj'^1 *-\sL; quas ledtio valde
mihi arridet, alterique, quam Cod. L. exhibet, omnino praeferenda. Po-
tius itaque verterem, Longa vita cum obfequio Dei honorifica efi Prophe-
5 - P.-°
tarum prcerogativa. Scil. %X^, plur. a &x!kL. notat, veftem pretioforem,
chlamydem, quae donatur honoris ergo. Uti liquet ex Abulph. H. D. p.
222. 229. et 235. Aaajsw A3tX<^ AaAc A-k^ <*.*«,£==> li, et ipfum honore
qffeclum vefie fplendida induit, et Tim. i. p. 78. et 122. et prolixe injecit
celfitudini fpei ejus LxjLj «XjJ &*eL==K ^'t^ %X^» ^j-^o, chlamydum
munificentice fuce honorificentijfimce fyrmata Jluentia. Alia exempla larga
manu dabit Schroed. de Veftitu M. H. p. 214. et feqq. ubi iimul invicle de-
monflratur, ftirpem slI^L intimam cum Hebr. y7H colere affinitatem, et
faspiffime de ornatioribus et fumtuofis adhiberi chlamydibus, quas, pro
more orientalium antiquo, Reges, Principes, et Magnates minifiris, legatis, et
amicis, tanquam benevolentiae et amoris pignus, condonare, et induere folent.
— Obfervanda etiam h. 1. figura folennis, qua Arabes vitam cum vefte com-
parant. E. g. Gol. Sent. Poet. N. 53. p. 169. Tim. i. 78. et Poeta in Ham.
eit. a Schult. in not. ad Har. vi. 262.
S. 151. Senfus eft, Vitam hominis jucundam elTe, imo prolongarij
quando fine moleflia, anxiifque laboribus, qui animum cruciant, virefque
vitales confumunt, vivere poffit. Quod et intendit Menander, p, m» lOo.
216
£!<; ?j<5u to *(f\v uvj q&ovua-vjt; ry\g Tv^q, quam vila dulcis, fata dum non in-
cident! — J)^>, v^E, origo in laxatione, fcil. protenfa laxitate, h. longum ejje,
diu durare, prolongare &c. — • i^xio, lahor, molefia, fatigalio, a u_^>.L,
l^ih, pp. tabefcere, contabefcere, h. loffus et defatigatus fuit, item labore,
molejliaque gravatus fuit.
S. 152. Conf. quse fupra notavimus ad N. 4.
S. 153. Mens eft, Ea quae vera ac certa funt prseferenda efle iis, quae
confufae ac tricis plena funt. Optime huc faciunt verba Ciceronis de Off.
lib. i. ^.6. ubi vitium efTe ait, Quod quidam nimis magnum Jludium, mul-
tamque operam in res obfcuras atque difficiles conferunt, eafque non necejfa-
o
rias — Jb imperat. a jlLa med. (J^, "YTC3, pp. gyravit, h. volavit, avolavit.
Sic de avibus, qui, cum volant, fe in gyrum agunt. Prov. Meidan. edit.
ab H. A. Schult. p. 37- N. 75. item de hominibus celerrime fe aliquo con-
ferentibus. Ham. p. 306. — ^JlXiJ, res duhice, amhiguce, iricifque plence,
a ^y ^—^ ^t pp. pleclere, impleclere, h. med. damm. obfcura, perplexa fuit
res.
- .» - - j -
S. 154. Pro ,/-2"a in margine Cod. L. legitur j*==> prout et Edita ha-
bent. Hanc lectionem praeferendam judico, ut juftior fit a.vT^t<Tiq inter JILj
et ,a===, quamvis et JUo et *aiJ£J nonnunquam etiam fibi opponantur. Vide
fupra N. 151. et Ifphan. p. 6. Utraque lectio bonum quoque dat fenfum.
Si leclionem Cod. L. fequamur, verfio erit, Protrahitur mozror ejus, cujus
fpes ahfcijfa ejl. Sin vero „a=== legatur, vertendum erit, Protrahitur mce-
ror ejus, cujus multiplicantur metus. H^ enim non {olum fpem, fed et me-
tum defignat, quatenus l^-;, pp. vibravit, movit huc illuc, ultro citroque
agitatus fuit, ufurpatur de animo, cum commoveatur graviori aliquo adfeclu,
unde notio non tantum follicite fperandi, fed et metuendi fponte emanavit.
S. 155. Pofterius hemiftichium Cod. P. ut aliam fententiam exhibet.
Optime tamen cum priori, cui oppofitum eft, in Cod. L. et in Edit. con-
jungitur.
217
SOJ
S. 156. Variis modis, pro diverfa vocis <J^£l fignificatione, verti poteft
haec fententia. Vel, cum Interprete Regio, Beatus ille, cui non eji uxor.
Vel, Beatus ille, cui non eji herus five dontinus, i. e. qui fui juris eft. Vel,
quod mihi placet, Meatus ille, cui non eji familia, fcil. alenda et prote-
50J
genda, quique adeo curis aliorum vacuus eft. <J.£>I enim, fcil. plena phrafi
C^_a_a_JI <J^I, vel ^lJvJI <J.&I faepiffime notat, domejiicos, familiam.
Abulph. H. D. p. 59. Har. v. 76. et Lib. Colail. p. 3. et 42.
S. 157. Conf. mox feqq. N. 15g. et 160. — *Aio, injujlitia, et quidem
violenta, tyrannis, a *X\a, DviJ, pp. tenebricofus, obfcurus fuit, h. de rebus
quee peraguntur in tenebris, et dein, injujius fuit, opprejjit violenter, rigide
traclavit. Abulph. H. D. p. 30. et Gol. Poet. Sent. p. 164. N. 41. — 9 _a2j,
5H_», pp. gravius percujjit et allijit terrce, profravit. Abulph. 1. c. p. 214.
h. VT^, lepra percujjus.
S. 158. Affine eft illud Menandri ap. Grot. 1. c. p. 75Q. *E^e <5" cch-
tceiro TirX4o-iog xost pc^ "srev^, paov (pepetv yecp xpettrovuv rvpocvvidoc, expilet
dives me quam pauper mavelim : facilius fertur validorum injuria. Quo
fpectat etiam incerti cujufdam Au6loris monitum, ibid. p. Q45. Tijf rZv
xpc&rvvrtdv (pepe pto&eTv e^ovcriocv, cequo potentum imperia difce animo pati. —
Aajs^, pp. ufurpatur de grege, fcil. armento camelorum, &c. Tim. ii. 46. a
/ j£j, pavit gregem paftor, et h. impp. populum, plebem, fubditos. Ibid. i.
p. 212. Hift. Sarac. p. 69. et Abulph. 1. c. p. 152. 407. 432, &c.
S. 15Q. 9 L_>, pp. quaffus, concujjus fuit, et h. periit, in IV. tranfitivam
vulgo habet notionem, perire fecit, irritam fecit rem. Vit. Salad. p. 166. et
Cor. ii. 145. Hic vero loci intranfitive ufurpatur. Sic etiam Ham. p. 360.
ubi vide Schult. p. 363. — Obfervanda hic pceiucrig, qua adverbium ^, verbo
*-a/-_u praepofitum, ejus quod exprimit contrarium adfirmatum cum emphafi
denotat, ita ut ^wiJ ^, non irrita erit, idem valeat ac procul dubio gravif-
fme vindicabitur, dignafque injujlce opprejjionis pcenas luet. Figura hasc
pf
218
rhetorica in S. S. ufitatiffima. Vid. GlafT. Philol. Sacra, lib. iii. tra<5l. 3.
cap. 20.
S. 15g. Conf. fupra 157. et 15Q.
S. 161. Loco °l v Lo Edit. habent *lya0, verum haec vox non Jitim, fed,
exponente Gjeuhario, homines Juientes notat. Forma autem A^j exulat e
Lexicis Gjeuharii, Giggeji, Golii, aliorumque. Hinc fufpicor legendum
£5
effe l v JJ, o^xodijitim notat, Cor. ix. 122. Mens hujus fententiae efir, Nummo-
rum cupidinem effe inexplebilem. Vide quse notavimus ad N. 36. Quibus
adde quod Euripides ait apud Grot. 1. c. p. 181. roc, Wjttara ^vvetfjtiv
•zs-XeigTiv \v a,v^u7roig e^£/.
S. 862. Figura, qua <J^lo, b%, umbra,ipvo prcejidio, proteclione, et conjo-
latione tam regibus quam Deo tribuitur, Orientalibus ufitatiflima eft.
Exempla ubique exftant. Meidan. Prov. edit. ab H. A. Schult. p. 39.
N. 80. et Vit. Salad. p. 9. ubi praefe&us juftus dicitur <Wj;I ,i aAJI (JJo,
umbra Dei in terris. Similiter in S. S. Jud. ix. 15. Dan. iv. 12. Jef. xxv.
4. xxx. 2. xxxii. 2. Pf. xci. 1. cxxi. 5, &c. Metaphora defumpta ab arbori-
bus patulis, petris, aliifque rebus, quae obumbrant, tegunt, et recreant.
S. l63. Secutus fum emendationem Pocockii in not. ad Carm. Tograi,
S , J U J £ -
p. 173. ubi pro IjA^ — , v £ <J^> uti Cod. L. et Edit. habent, legendum
5 - o j £ j
judicat ,a*2}>' — , y £ ^Uo. Sin vero alteram lectionem retinere velis, tum
5 . o j aS j jUjc —
etiam in pofleriori membro pro ^** 3 — , v c <JJ^ legere debes .^c ^JL*
& ". «"- £ j £
LstV"* 3 . Dubito tamen an non pro ^Jls, vel JJ^', legendum fit <J.Lj,
umbra. Sic faltem legifTe videtur Interpres Regius, qui prius hemiftichium
vertit, Umbra vitce tyrannis brevis. Pofterius vero [quod in Cod. L. ut
alia fententia exhibetur, omifla voce —c] generoji feu liberalis umbrajpa-
tiofa.
219
S. l64. Docet imperator, Fidem [intellige Religionem Muflemicam]
cum tenebrarum operibus [fub voce injurice comprehenfis] nihil habere
commune, quin immo ab iis fplendida iua luce privari. — Porro obfervandum
phrafin JJdJI a v Air, obfcuritas injurice, atram injuriam notare. Scil. vox
A V A.L*, obfcuritas, aliis fubflantivis addita, eorum fignificationem auget. Sic
Abulph. H. D. p. 558. ^jXck^l AyUa > jiCuYI jjXj ^kzp^j
A^jLJI «, et difcutiantur lumine amicitice tenebrce dfcordice et trifiitice, i. e.
difcordia horrida, trijlitiaque gravijjima; et Prov. Meidan. N.41. p. 22. ubi
per a ALill £XaJ, obfervante H. A. Schult. intelligitur, nox tenebrofa, qua
procellse admodum violentae infeflant.
S. 165. Umbra claudi curva, h. e. fibi non conftans, fed pro corporis
motu identidem diverfa efl. Fig. enunciatum, ut facile fentitur, de pras-
fidio ab homine infido nunquam tuto fatis fperando, quippe qui femper
mutatur. — ? -^s\ forma intenfiva notat eum, qui natura claudus, fcil. man-
cus eji. Quo fenfu Timurus in ejus Hift. part. i. p. 12. vocatur -r.c^l
<_) l^.O^I, claudus impofior. In Cod. P. legitur 7*5^!., curvus, fenfu eo-
dem.
S. 167. Oppofitam huic fententiam vide fupra N. 46. u^ac, pp. crajji-
ties laclis, h. macula, peccatum, vitium, a radice ^lc, med. (_<", l^, pp.
fpijjus, conjiipatus, et compaclus fuit, h. vitiofa fuit merx, &c. Tim. i.
p. 542. — (JuaLj, prolixitas, fpecialiter fermonis, ibid. p. 588, a JlL, cujus
origo in laxatione, fcil. protenfa laxitate, h. longus, procerusfuit, vide Schult.
ad Ham. p. 501. et ad Har. v. 154.
. S. 168. Significat, illos, qui arduas poteflates et infaufiam ambiunt ty-
rannidem, nunquam fine timore vivere, uti Macrobius ait in Somn. Scipio-
nis, lib. i. cap. 10. Nec mirum; hi enim femper exfpeclant, quod meru-
erunt, cum prava eorum confcientia nunquam fecura fit, uti liquet ex ex-
emplo Neronis, de quo Tacit. Ann. cap. 10. — di^dLj, cruditas Jlomachi,
fig. notat malam animi confcientiam, Belgice Wrceging, a *2^j, OIT 1 , cujus
F f 2
220
origo in ardore, fcW.fervore interno, h. male habuit ex i?idigefiione Jiomachi
et cruditate, gravatus fuit cito.
S. 169. ^yj) hic iterum fpeciatim notat, ReJigionem Muhammedicam.
Conf. fupra N. 164. Vit. Salad. p. 1. et alibi.
S. 170. Eadem fententia occurrit apud Erpen. Gramm. Arab. Sent. 29.
hac folum differentia, quod pro ^«0 ,a^. ibi legatur ^j.^ -^^1 • Similiter
Perfae, C^^jI (J^ac /^j cu^a^ j\ Aj (Jol^ (^ Y >ii(3, inimicus fapiens
amico fiulto praflat. Vide Warner. 1. c. p. 13. N. 24.
S. 171. Concinit illud Latinorum, Pofi nubila Phoebus. Conf. etiam
5 o j S o j
fententiam mox feq. N. 174. — ,*>■*£ et ,nku fajpius fibi opponuntur. Cor.
5- O j _ o j g, o j
lxv. 6. xciv. 5. et 6. Uti s .**>.£: et (j£, ->*+£. alibi ut oppofita rccTg zL*w.j et
_ O J _ .. -
^ ; >jj,j occurrunt. Radix ywX in origine idem valet quod .ic, compegit,
confirinxit, h. adverfatus fuit e\, repugnavit, item dttra et iniqua fuit for-
tuna. — -m*j vero, , ^D ,, et *W^ pp. notat, planum effe, mdefacilisfuit, uti via
plana facilis, afpera autem difficilis eft.
O ,- i"0 3 - |
S. 172. «^.srl (^jLjcj. Ita legendum fufpicor pro * Y sr (^ljj, uti
S^ j j 1
Cod. L. exhibet. Cod. P. legit, l-^a^=? (^o * Y :srM ^jj. Dubium ta-
men quid per *. :sr I ^1*jcj intelligendum fit, num fit rationarium ge-
Tterale, an rationarium lucri. Priori fenfu docebit Imperator, Hominis offi-
cium effe memoriae fuae femper mandare, Deum omnium hominum dicla
et facta intueri et animadvertere, de quibus omnibus fuo tempore ab illis
rationem exiget. Quo fpectat etiam monitum in nGM ^p^Q, cap. ii. N. 1.
D/nn:w "ibds ftowa tefc n:>™ pw rwn ]y *pD rhynh rra sn, c<m-
fidera quidfufira tefit. Oculus videns, et auris audiens, et quod omnia fabla
tua in libro adfcribuntur ; et imprimis quod Maleachias inquit, cap. iii. 16.
Pofteriori fenfu mens erit, Cave committas alteri librum tuum, in quo quid
lucri feceris, exfgnatum, defcriptumque habetur. Fortaffe fimpliciter vult
Auctor, Quemlibet oportere rationarium codicem, in quo fua facla annotan-
221
tur, inter libros fuos aflervare. — De voce {j\jJd omnino confulendus Schult.
ad Har. vi. 176. — Porro obfervandus ufus praepofitionis (i-£, quae faepiffime
ufurpatur ad ofRcium alicui incumbens indicandum. Fortafle fubintelligi-.
tur verbum , «L2J I, operam dare, pp. adhcerefcere, quod conftr. cum V_J rei.
Sic Meidan. p. 504. ^ i;==J I ^J ^UJI ^li &a:s: j I) L_£aA£, et p. 795.
*a_=_JI U lXJ ej ; ^.^lj lXaIc. Vide et Cor. ii. 234. iii. 20. viii.
75, &c. et in feqq. Collecl:. Wahid. N. 272 — 279. Eundem hujus parti-
culae ufum apud Hebraeos quoque locum habuifle in praspoiitione bv liquet
ex Efr. x. 12. Nehem. xiii. 13. Pf. xl. 8. lvi. 13. aliifque locis.
S. 173. i__-u Jl A^.jsw, fubitanea mors, pp. celeritqs, vel properantia
_- _» —
mortis, a 9 -*w, JHfc?, pp. tendere, h. tendere fe, celerem effe, tendere aliquo
curfim fuum. Vit. Salad. p. 33.
D 0_
S. 174. Ejufdem farinae eft cum fententia praecedenti N. 171. — ^>J,
nox fig, pro infortuniis faepjflime venit. AbuloL.v. 248. Tharaph. v. 96,
et alibi ; uti f^j, dies, de /tf^a fortuna, fcil. yfaftj feliciori adhibetur. Ibid.
v. 96. et 97.
S. 175. Conf. fent. 149. Radix rJLs ufurpatur de prceda opima, quas
felicitate quadam, vel fine labore acquiritur : vide loca, quae citavimus ad
fententiam N. 48. quibus. adde Prov, Meidan. edit. ab H. A. Schult. p. 49.
et Cor. viii. 41.
5 o _
S. 176. jO<s, obfervante Pocockio in Carm. Togr. v. 41. inter alia notat,
. >UI %Xk*>, fummam rei, vel terminum ad quem res pertingit, et poten-
tiam, h. de pretio, dignitate, &e. ufurpatur. — ^aX__=_> ^ plur. particip. V.
Spec. quae peculiariter teritur de eo, qui Deo confidit, eique fe totum tradit.
Cor. iii. 160. xii. 67. lxvii. 29. Exc. Abulf. p. 62. Vide etiam fupra N.-24.
et in feqq. Wahid. N. 369. et Meidan. i. N. 18.
S. 177» Phrafis ^* V JJ »j T ^, pp. vortex morbis, pro fubire gurgites.-
222
mortis, apud Arabes frequentiffima eft. VideTim. i. 46. 182. et ig6. Ham.
p. 338. et Zohair. cit. in Comment. ad Prov. p. 139.
S. 179- Radix <c-jls med. (_£ pp. valet, denfum, fpiffum effe, et h. in
denfo et obfcuro delituit. Ufurpatur de denfiori et interiori fjlva, quse ob-
fcura efl intus, item de menle, quae in delirio abiit. Vit. Salad. p. 5. et 276.
et Exc. Abulf. p. 60. Refpondet Hebr. T&, cujus derivatum iy, pro diverfo,
quod fubauditur, fubftantivo diverfam habet fignificationem. Notat, e. g.
nubem, quee in denfiorem molem compaSia efl. Exod. xix. 9. et Pf. xviii. 12.
Item fylvam denfam, in qua homines vel ferae femet occultare folent; quo
fenfu venit Jer. iv. 29. ubi l^iy non funt nubes, uti vulgo, fedfylva- den-
fiores.
:S. 181. Origo radicis jJvi: in fluxu iargiore etfoluto. Secundario valet,
abeffe, defiderari, unde »J^£, ovis quae retromanet a grege et dereiicla ejl.
Illa notio fecundaria in S. S. pafTim obvia. 1 Sam. xxx. 19. Efai. xl. 26.
lix. 15. Zeph. iii. 5. et alibi. Notat etiam, perfide egit,fefeilit, etprodidit. Sic
e. g. perfide agere dicuntur aquae, quum aliquem fallunt, i. e. non adfunt,
ubi antea fuerunt. Vide Gjeuhar. cit. in Comment. ad Jobum, p. 180.
S. 182. .ji*^, in origine efl idem cum iM^-t^ tegere, operire, h. de teclis
- r o 3
fraudibus, decepit, peculiariter fmulando, etfaifaperfuafione. — la:s:*H IV.
Spec. a Ldb^, pp. Jidit, diffldit, et intranfitive,yz^/i«£, crepuit ira, h. in
IV. Spec. quae Golii Lexico addenda, provocavit ad iram. Abulph. H. D.
p. 45. — ^LdLJIj, pp. in vanum, i. e.fine caufa, a radice (J^j, 7152, de qua
vide fupra N. 22.
S. 183. u-^A-a^, ira, a o-wic, "2)&, pp. arblius vinxit ac firinxit, nervo
fortius adfirinxit, unde animus dicitur fortius conftriclus, cum doloribus vex-
atur ac irafcitur; inde irafci, Ham. p. 320. et 526. — ('* ' O^"' PP* a
jufio ac vero, i. e. yfoe caufa jufia, fcil. ^£ efl particula removendi. Ufur-
patur ad omiffwnem ac negleclum indicandum. Sic in Carm. Togr. v. J5.
223
/ J^ (*[X'J, dormis a me, i.-e. cum mei negleclu, fcil. nullam mei ratio-
nem habens. Iterum v. 37- t^£- i^zsl \j, at fortuna a me, i. e. me
dereliclo, in infipientibus occupata eft; et Tim. i. p. 526. ^jc LjL^
Jj«, ofeVfc reliclo filio. Conf. Vander Sloot in Carm. Togr. p. 117- et
feqq.
S. 184. Vide quae notavimus ad N. 122.
S. 185. j\.s,falvus evafit, effugit. In origine forte eft, micare, emicare.
Specialiter ufurpatur de eo qui motu agili aut curfu ex periculo falvus eva-
fit. Tim.i. 400. — Jda, *1D!?, pp. torfit, intorjit, h. _AL?, unguis avis voracis
intortus, et "TID^, quae vox de avibus voracibus, quae unguibus intortis arma-
tcefunt, [qualis eft aquila] ufurpatur. Ezech. xxxix. 4. Unde jam verbum
JlL-j c. c. \—> notat, infigere in aliquem ungues, i. e. eum vincere, fuperare.
Mon. V. A. p. 49.
S. 186. Non miruro; gloriari enim Jlirpe, fi virtutes abfint, nullius pon-
deris effe, docetur etiam in Elnaw. p. 50. N< 79» ^-oU^JI «JulLcsJ ^y^
v^AMviiAyJI ajuiaJ' J, owm prceclara facinora in crimen pellunt, non pre-
deji ipfi generis, vel qffinitatis nobilitas; et p. 92. N. 157. 1 JJJI jLs: -0 !
' cJ^' ^v^ (^l^laJI ^ljAil^s ^(J^l ^JjjN*^ gloriatio vilis de emi-
nentia genetis fuce fimilis eji vance fpei, qua laclatur fitiens ex confpeclu va-
s o T „ - T
poris. — v^r 3 » g? or ia, a ^ 15 , pp. tumuit, intumuit, h. gloria eminuit, glori-
atusfuit, fy^-) virtus, exponente Scholiafte ad Tograi v. I. comprehendit
fcientiam, mores, experientiam, rerum agendarum peritiam, et quodcunque
yfr, ^mo alter alteri prcefiat. — Jwsl, fiirps,afirmitate et arclijjima ramorum
cum eadem junclura; vel a connexione, qua terrce innixa efi^ Peculiariter
fiirpem nobilem, fcil. genus illufire, h. 1. denotat, quo fenfu T^la^a» <j>*J de
virgine, quae illufiri genere oriunda efi, Tim. i. 144. et ^JouJ, T^N, raefc-
catus firmus abfolute genere aut exifiimatione nobilem defignat. — Casterum-
notanda paronomafia inter jjw:s et J^*o\, quas itidem captata in dicto apud i
Gol J^j J* aJ (J-a^I ^ .
224
S. 188. Poteit haec fententia etiam verti h. m. Acliones viri ftirpem ejus
5 ° '
indicant. — Loco ^xi Cod. P. legit &Xlx>, bono quoque fenfu. Conf. quae
fupra notavimus ad N. 72.
S. 18Q. Mens hujus fententiae haud multum differt ab ea, quam habui-
mus N. 7' — Loco ^jS. Cod. P. legit /Ac, quod praefero. — (JI y a:sJ, tole-
rantia A6t. VIII. Spec. radix tJv 5 *» pp. mollis tenerfuit, et h. remollefcere,
emollefcere, unde in VIII. toleravit, patienter tulit, q. d. mollem fe prcebuit
erga aliquem, pepercit, non rigide, non duriter traclavit, quae notio fub
Hebr. 7DH c. c. ?N, vel bv imprimis regnat.
S. 1QO. c.i, pp. cafaries, coma, h. coma arboris, i.e.fummus ramus,
et h. vertex rei cujufque, av i, }HD, in origine idem quod Lo-s, folvere,
diffolvere, diffipare, difurbare feriem nexam, compoftamve, quae notio ele-
ganter transfertur ad fummam rerum omnium difurbationem, quum linece
religionis, difciplinceque omnis difcijfce ac disjeclce fmt. 2 Chron. xxviii. 19.
etProv. xxix. 18. Vide Schult. in Prov. p. 9. in Jobum, p. 100. et Lette in
Cant. Deb. p. 8. et feqq. — -Sf^- fut. IV. Spec. radix jA^, "12)1, pp. jungere,
neclere duclis friis, h. friare, Jirias ducere, unde infignire, denotare Jiriis,
quod ad animum transfertur, in quo ftrice alicvjus rei duclce dicuntur, cum
is eam percipit et bene callet, h. in IV. indicium prcebuit, palam declaravit.
Tim. i. 22. et 226. Abulf. de V. M. p. 22. et Schult. Prov. Meidan. p. 38.
S. 191. Saepiffime ab imperatore laudatur veracitas: vide in feqq. N. 239.
et 275. Wahid. N. 18. 154. 397. et paffim alibi, h. loci docet, hominem
fincerum et veracem facillime fe extricare difficultatibus. Quod etiam in-
nuit fupra N. 128. et in feqq. Wahid. N. 535. ubi plenius fe explicat,
«sJUJC^lj l_jJI^=:JI A.sLU.j ^ U> , V^jIa^JI AXaj — ^j\.£=='s, liberatio,
a L_5o, pp. luxare, effringere, quo fenfu occurrit apud Poetam in Hift.
Joclanidarum, p. 150. et h.folvere dubia. Abulph. H. D. p. 3l6. et 523.
folvere aliquem e vinculis. Hifl. Sarac. p. 126. et vindicare, fcil. liberare a
fervitute. Abulph. 1. c. p. 550.
225
5 O j
S. 1Q2. (3-ii, occupatio, opus, quo quis occupatur, negotium, h. 1. cu^
ram, anxietatem, et follicitudinem, Belgice Kommer notare videtur, quo
fenfu radix ^Jt^j ufurpatur Ifphan. p. 7- de eo, qui anxius animo, fcil.
cujus cor curis et follicitudinibus opprejjum, efl et Abulph. 1. c. p. 310.
f—-'* H »>jj-«X« ^AJiJI ^Jti/ij^e OJj s.*o *^«, ille nihilominus animo
erat turbatus et cogitationibus variis difiraclus. Conf. etiam Vit. Salad.
p.36.
S. 193. Idem docetur N. 205. et in Collect. Wahidi N. 327. — '<L^xj,
h. I. benejicium, munificentiam notat, qua alteri benefit, uti radix *xj, OV^,
cujus origo in mollitie et quidem tenerrima, quae teneritudine fua mulceat,
in II. Conj. adhibetur de Deo beneficiorum donatore. Cor. lxxxix. 16.
Unde liquet, quam emphatice nomen Jehovae Q^ appellatur. Pf. cxxxv. 3.
quatenus fons ejl omnis boni, ejufque liberalitas in donando fefe uberrime
exferit. — T -*===, 1S3, pp. levit, oblevit, lineamento obduxit, h. texit, operuit,
et dein expiavit, abolevit peculiari ufu teritur de eo qui ingratus efi, et be-
nefaclorem non agnofcit ; opp. tw .f—it* in Colledt. Wahid. N. 4Q5. et
Cor. xxxi. 12.
S. 194. Loco t-r^= haud dubie legendum cum Cod. P. l T £ contracl:.
ex Lc (^^. Confiruitur enim ,A=iJ cum ^jX rei. Ita Meidan. ^s. ^Sc J
j jSo - -o„o,jOjjj.,o.- 5
AJl.^ aJa^^ , quod Scholiaftes exponit, StA^T 6 ^jX ^zkJ. oJd^ (^l.
Caeterum cum hac fententia conferenda, quae notavimus ad N. 72. quibus
adde quod Menander inquit 'Avfycg x<x(>oLKTyp Ik Xoyov yvupi^eroci.
S. 195. Pro /j^ ' Jj"^ 5 ^odi P- * (Jp"* c l^'' ver ^ tatem eloqui, &c.
bono quoque fenfu. Magis tamen mihi arridet lectio Cod. L. fecundum
quam v "y^. I cj>o defignabit admifjionem veritatis et quidem talem, quas
eum voluptate, gaudio et reverentia conjuncla eft., quam vim aucliorem
verbum ^aj apud Arabes frequentiffime exferit. Abulph. H. D. p. 30:
Abulf. de V. M. p. 29. Gol. Sent. N. 44. p. 1Q5. Mon. V. A. p. 33. Vit.
226
Salad. p. 23. Hifh Sarac. p. 10. et paffim alibi. Eodem fenfu Hebr. blp
in Pihhel ufurpatur Prov. xix. 20. ubi 1D1D 7-,p notat, accipere difciplinam
nempe cum voluplate, tanquam donum, cum gejiu reverentiam, acquiefcen-
tiamque animi tejiante. Plura vide apud Schult. Comm. in Jobum, p. 34.
35. et Verfchuur in Difput. ad S. S. loca p. 30. — , '*__. J| , veritas, h. 1. in-
telligi videtur Coranus ipfe, qui hoc nomine kcct £ ( ?o%ijj' infignitur Cor.
xlvi. 7- r "i^- I Ut*^ 3 » increduli funt veritati, i. e. Alcorano. Vide etiam
quae in feqq. obfervavimus ad CollecT:. ex Wahido N. 5.
S. 196. »*3, pp.funis plexus, qualem Hebraei «Tlpjn vocant. Jof. ii. 18.
Secundario notat robur, potentiam, vim integram et quafi intortam, a (^\s 9
«Tlp, pp. torquere, intorquere cum ex pluribus funiculis unus intorquetur, h.
robore polluit, validus, fortis fuit, quee notio ad cor tranflata, robur, fcil. con-
Jirmationem ejus notat. Tab. Ceb. p. m. 30. et Abulph. 1. c. 558. (^£*aS*
.^.Ia-stI t_J\ "-^^ ' C_J~o 0-oi_A_j /^AJ I L_^AaJ!, m£ confirmentur
corda eorum, quce prce anguftia ad guttura pervenerant.
S. 197. Conf. cum hac fententia fupra N. 71. et in feqq. N. 256.
00 s _ - .. -
t^j_?.__, aviditas, et ^_5j-__, avidus, ab (^/_5j__, ytif, pp. m cufpidem for-
mavit, et dein awrfe cupivit, aviditate et fiudio impulfus fuit, totam aciem
fuam in eam detentam habuit, eam defderavit, ut nos dicimus, zich ergens
op fpitzen. Plura dabit Schult. in Prov. p. 251. et feqq.
S. 198. Eodem tendit, quod Auctor ait in Collecl. Wahid. N. 208. —
o * - - - -
i<JOJ imperat II. Spec. radixj_NJj, pp. definivit lineis fcriptis, defcripfit men-
furam, h. in II. adminifiravit et quidem bene et apte rem aliquam, q. d.
jufiofuo modo,fuaque menfura eam definivit. Sic de adminijtratione imperii
Tim. i. 10. et 96. De radice ^JJ, unde <JJj, pp. lubricus locus, item lapfus,
«rupra egimus ad fent. N. 100.
S. 199. Eadem fententia redibit Meidan. i. N. 45. — a^jo, pretium, va-
227
lor, a radice f IS, U\p, quae inter multos variofque ufus faspiffime notat con-
Jiitit, valuit, vide N. 257. et alibi.
S. 201. Idem docet imperator in feqq. N. 225. et in Collecl. Wahid.
N. Q7. et 429- Huc fpectat etiam illud Menandri p. m. 166. KaxoTg opi-
Xuv, k avrog IkSijVtj xcatog, confortium te reddet improbi improbum. Quam
ob caufam ibidem rectiflime monet : 'Avfyog Tirovr^Q (psvye <rvvo^av ccet. —
5 O J
Vox (m-3 quae exulat e Lex. Golii notat propinquitatem., familiaritatem,
5 O J
fcil. confortium; opp. rw Jvju Har. ii.62. — jK^U inali, imp ro b i, collecl. t»
,j Jji a k^, pp- fcintillavit, fcintillas eiecit, unde ad malitiam transfertur,
quae quafifcintiltasfpargit, ut noceat. Tim.ii.662. oj »^* oj\ JL» ,ALi'J,
etvolitarunt ejus fcintillce et maleficia : hinc phrafis Ju)\ j\Jo,fcintill<& im-
probitatis, apud Arabes tritiffima. VideTim. ii. 626. Har. iii. 132. Ifphan.
p. 22. et alibi. — $-^-c, no>ra, a ^, "n!J, in origine idem cum -at, fortius
Jirinxit, preffit ad Jiridorem ufque, hinc nocuit, lcefit ; a Jiringendo etiam
» -ao, yH% crumena, loculus pecunice condendce nomen accepit.
5,0- - -
S. 202. « aa^5 in Golii Lex. non comparet. Radix Uwi, TWp, pp. valet*
<fonw /z«7, h. in III. obduravit et rem duram traclavit. Ham. p. 360.
Ufurpatur de crajjitie, fcil. obduratione cordis, non folum apud Arabes, Cor.
ii, 74. Abulph. H. D. p. 17. 40. &c. fed et in S.S. Deut. ii. 30. et Ezech.
iii. 7. — %.*&, fatietas, h. 1. divitias et opulentiam notat, uti %-^£k>,fatur,
pro divite et copiofo alibi venit, et verbum ipfum sla^j, cujus origo fita in
comprimendo, ita ut quid denfum fiat, non tantum de iis, qui carne, pane
&c. fatiati funt, Abulf. de V. M. p. 19. I *.x«v>i» / «acs* m£=l«, et comede-
runt donec fatiati funt ; fed et de iis, qui opulenti fiunt apud Poetam cit. in
comm. ad Prov. p. 18. et 19. ubi L.s.a^, exponente Scholiafti, fignificat
<Jb> (j£ *^> \y\-^=>, opulenti evaferunt. Similiter in Vit. Salad.'p. 253.
Pari modo Hebr. Itflto, fatietas pro plenitudine et abundantia venit. Gen.
xli. 29., et 30. Prov. iii. 10. et Eccl. v. 1 1.
Gg2
228
O „0*0 »-*. ..
S. 203. Phrafis u-d«xJI ^jO», medicina cordis, . quam fupra habuimus
N. 69. convenit cum altera (^JiaJI ^I.O quas adfuit N. 70. — Docet
Auctor , Verbum Dei (iub quo nomine Coranum intelligit) eandem utili-
tatem, quam medicina corpori aegroto adfert, cordi fcil. animo morbido fup-
peditare, corroborationem, nempe folatium in adverjis, &c. — *UO, medi-
cina, a (^«ti, pp. cavum, excavatum ejfe, ita ut refonet ex cavitate, etfu-
furrum vel Jirepitum edat tinnientem. Speciatim dicitur de eo, quod putre-
dine exefum et excavatum ejl, unde ad morbum intus latentem, et dein ad
quemvis morbum transfertur, quae notio apud Hebraeos in verbo JTYT et "»11
praecipue regnat. — In III. Spec. valet medicatus fuit, remedio concinnavit,
q. d. traclavit cegrotum, rejiauravit. Ham. p.330. Gol. Adag. p. 1 16. N. 1 1.
et Elnaw. in Procem. p. 8. ubi »«!<A^ de fanatione cordium morbidorum
ufurpatur.
2
S. 204. Eadem oppofitio inter ^ 5 ==**' et ^ 3 ^ adfuit N. 125. Prior
vox eft a 1^:"% pp. laxavit, inde liberalis et munificus fuit. Pofterior a -^,
nntZ?, in origine idem cum % Lw, tfW, quae radix in Camufo exponitur per
K-^»ij, fubfidit et immerjus fuit, unde ?"rtTlC7 et rflTtt?, foffam et quidem lu-
lofam defignat. Teritur nempe hasc radix de rebus, quae humo molli et
palufiri fubfidunt ac merguntur profundius, unde notio tenacitatis pro-
fluxit, uti (olent fceces ejfe tenaciores in fundo, et h. per metaphoram, ava-
rus, tenax, avidus fuit, retinuit acriter. Hift. Sarac. p. 117- et Elnaw.
p. 22. N. 24. Apud Hebraeos vero i\h fdendi notio transfertur ad gra-
vijjimum luclum et profundam fubmijfwnem. Pf. xxxviii. 7- *TNto~15? THTU7,
deprejfus fum valde ; pp. fubfidi prae mcerore, et debilitate me erigere non
valens. — 1=^1 forma comparat. cujus radix eft I—*;, de qua vide fupra
N. 154.
S. 205. A^ju, beneficium, h. 1. beneficium ipfum defignare videtur, uti
■A^L^, beneficentia pro benefaclore, et ^3*^, liberalitas pro liberali ufurpa-
22Q
tur, in lib. ii. Ham. cit. a G. Jones de Poefi Afiat. p. 315. et 31 6. Simili-
ter in Collect. Wahid. N. 260. et 26 1. ^L*^!, beneficentia, benefaclo-
rem, et Lsr^, liberalitas, virum liberalem notat. — Porro cum hac fententia
conf. fupra N. 1Q3. et in Collect. Wahid. N. 351.
S. 206. Idem affirmat Apollodorus Caryftius apud Grot. 1. c. p. 807.
to yyoxg tgiv xvto vocrvifix, feneblus ipfa morbus eji. Quod et intendit
Menander p. m. 158. xxXtnov to yvjpctg egiv xv§pu7roig (3xpoc, durum eji
feneclus onus mortalibus, et iterum vfeei to yypxg -wxrxv xItixv (pepov, venit
feneSlus cum querela qualibet. Conf. etiam N. 215. — ^-yy^ et AaajSj, ca-
nities, per metonymiam notat feneclutem. Cor. xxx. 54.
S. 207. Invidum fua invidia fibi ipfi damnum ac perniciem afferre docet
quoque Auctor in feqq. N. 21 6. 247. 262. Colledt. Wahid. N. 41. et 482.
Meidan. i. N. 26. Quibus adde iEfchylum apud Grot. l.c. p. 30. ubi de in-
vido tefiatur duplici eum cruciari dolore.
ToTc. r xv\og xvth "sryiptctnv /3xpvvtrxt,
Kxi tov SvpxTov bkCov el<ropav gevei.
Namque eifuis oneratus urgetur malis,
Neque abfque gemitufpeclat alienas oj>es.
J AisKKii., invidus ab Jw=s», "TDlT, pp. turft ubertate fucci intus affiuentis,
unde in malam partem tranflatum, turfit invidia. Belgice, van nyd zwellen.
Cor. iv. 52. cxiii. 5. Abulph. H. D. p. 46. Erpen. Sent. N. 47. Apud
Hebraeos vero Jluxus ille uber et copiofus plerumque in bonam partem ufur-
patur, tum de hominibus, qui in omni virtutis et pietatis officio largo ac
promto quafi fluxu fe effundunt et exuberant, tum de Deo, fua beneficia
uberi fiuxu in homines effundente.
S. 209. Huc facit Latinorum, Memento mori, eoque tendit etiam, quod
Syrach. inquit cap. xl. 1 — 3. Omnibus hominibus magnum et grave jugum
impofitum effe per totum vitam, t*V $tx\oyt<rp<,vc, xvruv, xet) (po£ov Kxpllxq,
eirivotx TvpoG-fioKixs, yptpx reXevryq.
230
S. 210. Vide quae notavimus ad fententiam N. 38.
S. 211. Mens eft, Unum hoc mundi vitium, fi reliqua deeffent, fufficere
tibi pofle, quod-non permanfurus fis cum eo.
S. 212. Eadem fententia adfuit N. 123. et redibit N. 233. ubi plenius
fe explicat Auctdr.
S. 213. Docet, Comitatem et afFabilitatem fcil. blanditiam, verbaque
mollia, multum facere ad hominum corda vinculo quafi amoris conftringenda.
Egregie Syrach. cap. vi. 6. Xaovy^ yXvxvg -srX^vveT (piXovg ocvrS, guttur
fuave multiplicat amicos fuos. Adde fententiam, quam fub nomine Impera-
toris noflri citat El-Camel. Aaas' C^a^.« ^a^JI^to C^j^ (-j-o, qui
fermonem lenem facit, ille amorem fibi conciliat. Conf. etiam fententiam
mox feq. — ^^i lenitas, a ^j^, in origine fovit, fotu caliclo recreavit, h.
lenis, mollis fuit, remolhdt, fic de natura cegroti, quae medicamento lenitur
ac diluitur. Vit. Salad. p. 272. de leclo bono aC molli. Hift. Sarac. p. 42.
aliifque rebus. Peculiari ufu teritur dc fermone leni, fcil. mollibus verbis,
Vit. Salad. p. 147- 178. Cor. xx. 40. &c.
S. 214. Ejufdem farinae efl cum fententia proxime preecedenti. — Cod.
P. pro L-x>.li legit OJyi«
S. 215. Ad literam fonat, Non efl canities in vita; i. e. vita, fcil. vitac
nomen non meretur, caduca omnia. Praepof. l_j faepiflime emphafin adfert
ad indicandam intimam rei vel perfonas qualitatem, fcil. expreffum et emi-
nentem characterem, quo aliquid infignitum eft, atque diftinclum. Ex-
empla paflim obvia. Deus efi .j<A*j, in potente, i. e. fane potens Cor
Neque Deus efl ^JoLxj, in negligente, i. e. negligens cle eo quod facitis
Cor. ii. 74. 85. Neque tu eris UJ ^j.,e* v -», in credenti nobis, i. e. nobis cre-
dens. Cor xii. 18. Rex zs \JKxj, in potentia, i. e. potens. Mon. V. A. p. 2.
v, 6. Similia vide Har. iv. p. 40. Elnaw. p. 56. N. QO. Ham. p. 557. 570.
Gol. Poet. Sent. p. 157. N. 10. Tab. Ceb. p. m. 56. 02. 66. aliaque. Eun-
dem idiotifmum amant Hebraei, e. g. Prov. iii. 26. Jehova erit ^pDSl, in
231
Jirmajiducia, i. e. ipje erit Jirma tua Jiducia. Pf. ix. iO. Jehova erit tenui
afylum m^l VftFVh, ad tempora in angujiia, i. e. ad tempora, quce mere
fint angujiia, adeo ut ipfam angujiice naturam quafi induijfe videantur. Pf.
xxxix. 7- Profeblofane ambulat vir UvSl, in imagine, i. e. mera umbra aut
imago mera eji. Alia loca vide Jud. xi. 35. Pf. x. 1. Eccl. vii. 12. &c,
Conf. Rev. Lette Animad. in V. T. p. 15.
S. 217- Ad lit. Scientice imperio non efl cejfatio, i. e. Imperium fcientice
nunauam defciet, {cil.femper duraturum eji. Conf. omnino Collect. Wahid.
e ^ o j
N. 458. — ^UaLw, Imperium, a Lik^, cujus origo in acri et penetranti ve-
hementia, cui refjii nequit. Unde non tantum ad demonfirationem eviden- ,
tem et fufficientem, fed et ad dominium cum pleno imperio transfertur,
quam notionem ID712J apud Hebrseos et Chaldaeos paflim exferit Neh. v. 15.
Efth. ix. 1. Pf. cxix. 133. Eccl. ii. 19. et Ezech. xvi. 30. h. &kti 3 domi-
nator fummam potejiatem habens. Gen. xlii. 6. Eccl. x. 5. Dan. ii. 10,
fiZD7li?, dominatio, quas repugnantiam non admittit. Eccl. viii.4. et 8. Dan.
iii. 2. et ^ytp, dominium plenijjimum, Dan. vi. 27»
S. 218. Conf. in feqq. Colle6l. Wahid. N. 41.— De radice J^, thi,
vide quas fupra notavimus ad N. 99. Addo tantum, IV. Conj. quae exponi-
tur concinnavit, aptavit, inter varias gloflas etiam adhiberi de emendatione
hojiium. Collecl:. Wahid. N. 296. — S J<Ac, inimicitia, hojiilitas, ab tJs£,
pp. volvit, glomeravit pedes, i. e. cucurrit, h. hojiiliter contra aliquem incur-
rere. Refpondet Hebr. my cujus derivatum 1$, perpetuum, ceternitas, pp.
eft revolutio, qua quid iteratis vicibus redit, et quali revolvitur, et fic de
longiore temporis periodo ufurpatur. Pf. xxi. 5. &c.
S. 219. Eandem paronomafiam inter jjj-e etjj-C captavit etiam Auclor
inter radices y* et .i:, Meidan. i. N. 14.- — jm notat, tranfitum et quidem
celerem, a ,*c, pp. frinxit, perjlrinxit, h. tranfivit et quidem celeriter. Sic
de nubibus velocibus, Cor. xxvii. 89. de aura cito prceteriente. CollecT:. Wa-
S J J
hid. N. 145. et de iingua prcecurrente mentem. Ibid. N. 465. — -j*_c ufur-
232
patur de omnibus rebus, quibus quis decipitur, peculiariter de variis mundi
obleclaminibus. Cor. iv. 11Q. Collect. Wahid. N. 118. et 247- de vana
fpei laclatione. Ibid. N. 238. et 325. aliarumque rerum ludibriis, fcil. blan-
dimentis. — J. v £, vulgo quidem notat opus, fcil. aclionem, verum h. 1. vi-
detur fignificare opes, quamvis exempla mihi defint. — Porro obfervandum,
particulam Lam, quae ru> ^cjtjl praefigitur, hic et faepe alibi vim ajfeve-
randi exferere, et verti debere per equidem, utique, fane. Vide in feqq.
Colle6t. Wahid. N. 462. Cor. ii. 63. xxiii. 18. xxvii. 75. Har. v. 172. Ham.
p. 306. &c. Similiter Hebraei partic. 7 ufurpant. E. g. Pf. vii. 14. Sagittas
fuas Q^biy,fane ardentes in cufpidem acuminatas operatur. Pf. xxxiv. 4.
Magnificate TVitTh, profeclo Jehovam mecum, et cxxxv. 1 1 . ubi 7 propriis-
regum nominibus praefixum emphafin quoque infert. Adde Jef. cap. xxxii.
1. O^WTl, et fane Principes regent. Jef. liv. 12. Et ponam portas tuas
mp&~^y2tfb, fane lapides fcintillantes. Jerem. xxx. 12. Mortifera efi
^yjtiibjfane contritio tua. Zach. ix. 1. Nam TVSVb,fane Jehova efi oculus
hominis, aliifque locis quam plurimis.
S. 220. Idem docet Auctor in feqq. N. 249. et in Collecl. Wahid. MS.
s -» -»
fub litera Be. f^f&\ OJ~--^- f-rc' J-^^. • ^ox fj- r $ > notatfollicitudines,
angorefque animi, quibus quis confumitur et contabefcit, a radice *&, DDll,
cujus propria notio liquandi, et hinc liquefaciendi et tabefaciendi transfertur
ad res molejlas, gravefque, fcil. molimina, vel negotia graviora, quae aliquem
cura follicitudinibufque confumunt et quafi liquefaciunt. Ham. p. 356.
2 •»
TJnde ^o particip. IV. Conj. abfohite venit pro graviori negotio, quod cura
maceret et tabefaciat. Ibid. p. 394. Plura de hac radice vide apud Schult.
in Orig. tom. i. p. 125. et feqq.
S. 221. Ejufdem mentis efi: fententia apud Erpen. Gramm. Arab. N. 39.
jj a^£= jk<=> ^y^, et in rvQN-^D p. m. 14. N. 17. rtnDrr by\
NEfl fcOlD D^ll, qui multiplicat verba, adducit peccatum. Idem docet
Salomo Prov. x. 19. INDD-TTrP N7 O^HIT 212, in multitudine fpiffa verbo-
233
rum non remittit tranfgreffio. — Obferva etiam paronomafiam inter fO A^-»
et fOX«, quas pofterior vox notat, culpam, repreh.enf.onem, a f)L, DN7, con-
glutinavit, appegit, impegit peculiariter crimen alicui, i. e. accvfavit et re-
prehendit. Meidan. i. N. 35. A conglutinatione etiam Hebr. DN7, natio
foederafa nomen accepit.
S. 222. Phrafis v_x\jJI i-jJu^, aquatorium duJce, h. I. per metonymi-
am in genere figniflcare mihi videtur, locum amcenum et bonis omnibus pls-
num, ad quem denfa hominum multitudo plerumque confkiere folet. In-
terim ab hac phrafi haud multum differre videtur altera, quae exftat Har. v.
o
-O _ O-o J . .-
125. ubi ^J^a^JI ljAc, exponente Teblebio, fig. ufurpatur ad liberalem
in donando, ad quem accedant aquam petentes, defignandum ; quas figura
et h. 1. bonum funderet fenfum. Prior tamen expofitio mihi magis arridet.
O O-o J - O _
S. 223. *XxJI (wjJ.rs:'* , confejjus fcientice eft locus, in quo fapientes
Arabum, more Orientalium, humi confident, ut fcientiarum promovenda-
rum caufa inter fe colloquantur. Talis confefTus ob plurimos inde crefcentes
fruclus comparatur cum horto amoeno, Paradifi inftar, omni jucunditate et
amoenitate abundante. — '&*°}J notat, hortum Jioriferum, pratutn amosnum,
a \^j£>ij, yn, pp. quajfit, dein agitavit, exagitavit, currere fecit equuleum,
atque ita exercuit, docuit, &c. Har. vi. 200. Abulph. H. D. p. 85. 12Q.
Hinc lux oritur loco Hab. ii. 2. Scribe vifionem et declara in tabulis, Vpfch
11 tfy\p yW, ut currat legens in ea, i. e. in ea fe vel alios exerceat curfu
docTxinas, tanquam in ftadio et palaeftra. Alia loca, quag inde lumen foene-
rantur, vide apud Scheltingam in Comm. in Habac. p. 117. et 118. et
Schult. in Prov. cap. xxiii. 2. 0.
S. 224. Vide quge notavimus ad N.-57 ; ubi idem docetur. — Obfer-
S O-
vandum tantum vocem f~*b notare indolem, fcil. naturam, quae homini Jir-
miter, et ut nota peculiaris imprejfa efl, quo fenfu homo dicitur / J^X*
5 J O , Sr"
jlaUU, a naturafocialis. Tim. ii. 706. et f y$a*s, de intelleclu, qui na-
Hh
234
tura alicui ejl infitits. Gol. Sent. Poet. p. 170. N. 55. a radice X*b, 9112,
obfignavit, h. cudit imprejfa nota fabri, et h. de eo, quod natura imprimit.
Eodem fenfu Rabbini $2tD ufurpant.
5. 225. Idem affirmat Au6lor in Collecl:. Wahidi MS. fub litera Mim,
&c. jzs-^ I ^===>\,i^===> j\.^>\ ^z^l^a^ ; cui affine eft, quod fupra ha-
buimus N. 201. et infra redibit in Collect. Wahid. N. 42£. Senfus eft,
Malorum focietatem maxime periculofam efle. Quo fenfu equitare per un~
das dicitur pro objicere fe periculis, in Elnaw. p. 96. N. 170. — Proprietas
verbi \^.===>j, 221, fita in pangendo, appingendo, et compingendo, quae notio
manifefta in Vita Salad. p. 21. et Ibn. Tophail p. 5. et 70. A compingendo
^\===>j, 221, valet, currum bene compaclum et compofitum, et h. verbum
ipfum vehi curru, equitare, inequitare, unde plurimi variique coloris flofculi
apud Arabes enati. Sic v. g. equitare mortem, terrores, pericula eleganter
dicuntur, qui audacler ea adeunt, eaque veluti confcendunt. Tim. i. p. 364.
Ham. p. 428. 429. Lib. Colail. p. 22. et in ColIecT:. Wahid. N. 55. equi-
tare res turpes, qui illicita et nefanda perpetrant. Abulph. 1. c. p. 12. 66.
Tab. Ceb. p. m. 70. Carm. Pythag. p. m. 4. N. 11. equitare negotium,
qui illud aggrediuntur, Carm. Togr. v. 22. inequitare glaciei aciem, qui
firiclo gladio invehuntur in adverfarium. Ham. p. 580. inequitare menda-
cium. Colle6t. Wahid. N. 400. &c. &c.
S. 226. Notum illud Catonis, lib. i. Diftich. N. 12. Nulli tacuiffe nocet,
nocet ejfe locutum. Similiter Sen. et Syr. M. Sent. N. 838. Stepius locutum,
nunquam me tacuijfe pcenitet. Cum quo convenit refponfum, quod Val.
Max. lib. vii. c. 2. Xenocrati attribuit, qui quando maledico fermoni quo-
rundam fummo filentio intereflet, uni ex his ipfum quaerenti, cur folus ita
linguam cohiberet, refpondebat, Dixijfe me aliquando pcenituit, tacuijfe nun-
quam. — Radix fi-XJ in origine valet cEquare, fcil. complanare, item adhce-
rere adpaclum, et h. duci pcenitentia, quatenus mens posnitentis infilentium
quafi defigitur, fcil. complanatur, ut prge dolore et luclu fe movere et erigere
235
non poffit. Quam notionem radix 0"T3 Hebraeis reftituenda exferit, Thren.
ii. 10. ubi de fenioribus filiae Sionis dicitur yt2Ff], ad terram adpacli hcerent,
i. e. prae moerore et luclu defiguntur in ftuporem, quo ipfi quali obrigefcunt
et immoti jacent. Eodem fenfu teritur Amos v. 13. — Porro complanandi
notio apud Arabes etiam transfertur ad id quod planum petit fundum, et
ex alto decidens ei adpaclum hceret. Unde egregia lux oritur loco Exod. xv.
\Q. Ubi de iEgyptiis in mari rubro merfis legimus, JlfcO ^T, complana-
bantur, i. e. plano fundo maris adpingebantur injlar lapidis. Sic etiam de
improbisy Pf. xxxi. 18. dicitur, quod T1NE77 ^^, complanantur, i. e. dimit-
tuntur ad imumfundum orci, eique quali adpacli adhcerent, ut inde nunquam
fe attollere et erigere valeant. — Denique iidem Arabes (**-\j adhibent etiam
de compotatione . Sic ftrenui compotores dicuntur, loco fuo adpacli hcerere,
quando, dum genio indulgent, inde femet non patiuntur avelli; h. A^ciU-s»
notat, compotorum confortium, Abulph. H. D. p. 210. et ^LbuNJ, compo-
tores. Har. Conf. xxii. cit. ab H. A. Schult. in not. ad Elnaw. p. 112.
Peculiaris hicce verbi ufus optime quadrat in locum Jer. viii. 14. Quid de-*
fidemus f intremus potius urbes munitas OttJ !"f£n2 , l, et adpafli adhcereamus
ibi : ubi probe obfervandum, adpaclum adhcerere, ex ambiguo poni, et
non folum fignificare illis, fcil. locis munitis inhcerere tanquamjirmo afylo,
et in illis certam quaerere fecuritatem, fed etiam fimul complecti Jirenuas
compotationes, quibus, uti verba fequentia docent, quidquid effet curarum
publicis gentis calamitatibus injectum, difcuterent et ex animo delerent.
S. 227. Loco (-jjmz?*. Cod. P. legit Jja2^, quare et hanc fententiam
Interpres Regius h. m. vertit: Confeffus magnatum fcaturigo, fcil. proventus
fermonis, ita ut fenfus fit, E magnatum confeflibus tanquam e fonte egregia
6icla, poemata, &c. ebullire. Mallem tamen cum Cod. L. legere ^ y/y^ ^
munimenta, et tunc fenfus erit, Ingenuorum hominum praefentiam conti-
nere et moderari fermonem, ut non defiectat in temeritatem vel ineptias :
(MAA22*, munimenta, ab ^aaz*., pft, pp. Jirinxit, conjirinxit, comprejjit
H h 2
236
arftius, et intranfitive, confiriclus, undique Jirmus, muniius fuit : fic de urbc
valde munita, Abulph. 1. c. p. 179- ^ e orce, fcil. loco bene acjirmiter mu-
nito. Tim. i. 98. de lorica Jirmiffima, Nawab. p. 86. N. 148. Uti et a
confiringendo, fcil. arclius comprimendo, vocabulum Hebr. pjh nomen fuum
accepit, notat enim, fpatium ulnarum interfe coeuntium adjormandumjinum
inter peclus. Item fpatium quod ejl inter axillas et inferiores coflas. Pf.
cxxix. 7- Jef. xlix. 22. et Neh. v. 13.
S. 228. Significat, Virtutem hominis ex ejus fermone cognofci. Conf.
? ~ .. ° -*
Colle6l. Wahid. N. 66. Loco iuiu^, uti Cod. L. et P. vitiofe exhibent,
legendum omnino aaAa^, quae vox, exponente Scholiafte ad Nawab. p. 51.
fignificat &*\x^l I «-X-J-j, omne quod vitio contrarium eft, adeoque virtutem,
dignitatem, et in genere rem omnem, qua quis gloriari potefi : h. ejus collect.
v-^oULc, qucevis prceclara facinora, ibid. p. 50. Ham. p. 476. Tim. i. 620.
Abulph. 1. c. p. 364. &c. fcil. radix u-^A-i, Hp3, pp. valet,j£-n7, confixit, per-
foravit, uti videre efl Vit. Salad. p. 73. et in S. S. 1 Reg. xii. 10. et xviii.
21. h. aliquem dijlincle notavit, quod fit Jixa quafi nota, Num. i. 17. et
1 Chron. xii. 31. unde porro fubnata nobilior adhuc dijtinclio, quae adfert
eminentiam, qua quid prce reliquis eminet, et injignitum eji. Quae notio
non tantum apud Arabes in voce 4-^JiJ ejufque plur. fr. --UJu, principes
cminentiores, Abulph. 1. c. p. 309. fed et in S. S. locum habet. Efai. lxii. 2.
et Amos vi. 1.
S. 22Q. cl>!<-\2*.I, juvenes, collecl. t£ OoJ^ca., novus, recens faclus, et h.
plena phrafi ^jk>*J! Oo-As»., vir juvenili cetate. Senfus videtur effe, Prava
juvenum colloquia, vanafque eorum confabulationes, quae petulantis ingenii
fruclus funt, religioni bonifque moribus haud parum detrimenti adferre.
Hunc fenfum ob oculos habuit Interpres Regius, qui vertit, Confefjus vana
loquentium corrumpunt religionem. Quo fpeclat illud Latinorum, C&rrum-
punt bonos mores colloquia prava.
237
S. 230. fLo aclio radicis f b, Q"\p,Jietit, conjiitit, etfurrexit. Ufurpatur
peculiariter de iis, <\v\Jlant, vel furgunt, fcil. Jitum corporis ereclum habent
inter precandum. Cor. iii. 192. et xxii. 27. Vide Reland. de Rel. Muham.
p. 80. et feqq. Sub phrafi itaque <J^,U ! fU'i, videntur intelligi preces noclur-
•nce, quas Muselmanni fecundum eorum praecepta, tum hora antelucana,
cum aurora apparere incipit ; tum prima noctis vigilia, fcil. tertia noclis parte
peragere debent.
s ^ o
S. 231. (^UawJ, oblivio, a laxitate fic dic"la, quia memoria ea, quae obli-
vifcitur, quafi laxat, fcil. remittit. Radix nempe , g+5, rKEO, originem ha-
bet in laxitate, vel laxatione, quae {efe ad luxationem ufque aliquando ex-
tendit, uti manifeflum efl ex Jer. li. 30. ubi fublimi figura dicitur, Robur
folidum eorum rmu?3> laxatum, vel luxatum eji, facli funt D^tpT^ *n mulie-
res, quibus a laxitate vel mollitie nomen quoque inditum. — ^lJw?, rubigo,
fcil. cerugo, a Uw:, idem quod ultimum * et (__£, rubiginofumfuit, rubiginem
9 3
contraxit ferrum aut ces, h. glofla apud Gjeuhar. manus aferro AjJwz, i. e.
e - - .. '
&.<Tz-}<Q±i , rubigine infecla. — Phrafis u^aJUI -M^a^, rubigo cordis, h. 1. de-
fignat omnia illa vitia, quae quis ex oblivione mortis fibi contrahit, quibuf-
que animus ejus, non minus quam ferrum rubigine inquinatur, quin imo
quafi exeditur, atque corrumpitur.
o =3 . S — — O S >o j O .. —
S. 232. Phrafis JJaJI /J eJ^ eadem efl cum J^aJJI saA^, quam
fupra habuimus N. 131. notatque, precationes noclurnas, fcil. quas noclu et
quidem cum fervore et ardore animi funduntur, uti obfervavimus ad N. 27. .
Os! ^ =J ,;:
— Porro pro J.L3JI praeflat legere JlaJI, vel cum Cod. P. JiaJL
S. 233. Conf. N. 123. et 212.
a 3
S. 234. U^cl fU idem valet, quod proverbialis Iocutio, I^Jwj^ fL» ■
oIJlj tXs-i fuper dorfo fecure dormire, Tim. ii. 52. vel uti Latini dicunt,
in utramque aurem dormire,— Vox Js^el, quae exulat e Lex. Golii, fignificat
238
-* — ■ — ^» j> o ^
leclum, a J^q~e, Jlravit tcquabiliter, expandit leclulum, unde d^iL^.Jlralurx
commode difpofitum, de cubili focordiae. Nawab. in Procem. p. 6. — Loco
(j^-5 quod in Cod. L. mendofum efl, haud dubie cum Cod. P. legendum
(jK/jJ,, vel (j£v5, uti Edita habent : (j^ji autem, vel yiy notat, id quod
corpori fubjlernitur, peculiariter leclum, grabbatum, a (j^o, feTlD, pp. /jarc-
cfoY, expandit, et h. injiravit, fuppofuitve. Sic de terra, quam Deus homi-
nibus fubftravit in modum lecluli. Cor. ii. 22. li. 48. Docet itaque fententia,
Eum, qui fuaviflimo fomno frui et tanquam in molli, fcil sequabiliter ex-
panfo flrato requiefcere velit, oportere, ut rerum mundanarum curas feponat,
mentemque fuam ad profundam tranquillitatem compofitam, ac veluti con-
fopitam habeat.
,- j O-o _> O ,- j O ., O-o J O ,.
S. 235. Phrafis ,c^ Y JI (J*y convenit cum altera ^JaM^^JI (jVaj, quas
occurrit in Collecl. Wahid. N. 320. Utraque locutio notat, fummam, vel,
fi mavis, confecutionem votorum : /J**c eft plur. t^ &yL*, portio optata,
votum, a / ,a^c, i"l2ft, pp. fcidit, fecuit, et dijfecuit in portiones; vide not. ad
Ham. p. 326. et 827- per metonymiam certa quantitate, certoque modo
aut numero dejinivit aliquid, unde notio optandi aliquid ut portionem, quEe
in II. et V. Conj. imprimis regnat, fponte manavit. Caab ben Zohair v. 10.
t
Cor. ii. 94. Har. iv. 28. et Gol. Adag. p. 149. N. 47. Senfus eft, Ei, qui
fua forte contentus eft, non opus habere, plura fperare; fiquidem ille, qui
optata fua confecutus eft, fe fatis divitem aeftimare poteft ; cum e contrario
_ j 0-« O „ 0-0 £ —
/i.^JI -JJUI -j$j, optare femper [et nunquam contentum effe] pejfima pau-
pertas ejl, uti Auclor docet in Collecl. Wahid. N. 199. cum quo convenit
Sen. et Syr. M. Sent. N. 502. Nunquam fatis ejl, quod improbce fpei da-
tur.
S. 236. Loco aj> _s Cod. P. legit &>,=*», incendium, ardor, et fig, dijji-
dium, fcil. ardor animi, ut in ira, vindicla, &c. uti fupra obfervavimus ad
e„oj
fent. 55. et fic fenfus eodem redibit. Vox enim «Jo-s in genere quidem
23Q
difceffum, m fpecie vero dij/idium notat, uti radix /j4, p^S, pp. fregit, dif-
fregit, rupit, et h. laceravit, divuljit, ad difcordiam, dijjidiumve transfertur.
s-o
Ibn. Dor. v. 92. et Fab. Lockm. N. 1. unde et derivata <£>" i, feBam, fac-
tionem, Collect. Wahid. N. 100. et , «Li, diffdium notant. Har. i. 62. —
^A^, Gehenna, infernus, et ipfe inferni ignis. Vox defumpta ab Hebr.
OSrrN^, vallis Hinnom, ubi vivi-comburio liberos immolabant Idolo Mo-
LOCHI.
S. 237. lXaa^j jy, lumen canitiei tuce. Pulcherrimas hujus phrafeos
vim percipies, li obfervemus, Arabes canitiei lumen adfcribere, quando prce
feneclute albefcant crines, uti videre eft in elegantiffimo Poefeos fpecimine
cit. ab H. A. Schultenfio in Prologo ad Spec. Prov. Meidan. p. 2.
Quum iJJucefceret aurora canitiei in nocle genarum mearum,
Dicebam* fortaffe genis contenta erit :
PoJJquam vero Jatius fufam increparem, refpondit :
Die age, an unquam vidijii auroram Jine fubfequente pleno dieP
<LkhZx»z, rebellio, peculiariter in Deum, cui opponitur aAJI dsMo, obedientia
Dei, Collect. Wahid. N. 518. Uti et radix L2£, «"Cfc^ immorigerus fuit
alicui; fpecialiter valet rebellisfuit in Deum. Cor. iv. 13. Abulph. H. D.
p. 35. &c.
S. 238. Facies hominis pii dicitur colluftrari, quando exhilaratur. '$.*£$
eft fplendor, fcil. nitor, a yJJ, "123, nitore fulfit, JJoride pulcher fuit, la?te
viruit. Ufurpatur inter alios ufus de facie alicujus, quas fulgere dicitur,
cum quis beatus eft. Cor. lxxv. 22. A nitore, fcA.Jlorida pulchritudine
240
nomen etiam accepit Hebr. "^2, germen icete virefcens, fcil. furculus Jioridc
puichrum.
S. 240. Ax..soy* -k£. ij, ad literam fonat, immutatione iocijui, i.e. in loco
non Juo, fcil. alieno. Eadem phrafis occurrit in Lib. Colail. p. 5. ^1«
&jl*2a*o -*t ij> &x*dia ^^^ j*F (4 «sJuul, quod Ji opes eroget ra-
tione ineongrua, eafque collocet in loco alieno, &c. et in Colle6t. Wahid.
N. 263. ubi in ejufdem farinae fententia pro hac phrafi ufurpatur, -kL /i
aA.$I, in populum nonfuum, fcil. alienum, i. e. in indignos. Scil. «a£, pp.
eft nomen fubfl. mutationem notans, et h. non tantum diverfitatem rei vel
perfonae, fed et negationem, quando nominibus aut participiis prasponitur.
Conf. L'Empereur in not. ad Mofis Kimchi clonroolotv ad fcientiam, p. m.
7- et imprimis H. A. Schult. in indice ad Lib. Colail. p. 137. ubi varia hu-
jus vocis exempla profiant. Quibus ex Auclore noflro addere liceat -A.t
*^.aakk«c, qui Jio?i aufcultat. Cdlle6l. Wahid. N. 121. ^SjJ^ y *t, non
affequitur. Ibid. N. 310. >*?=*J jA£> Immifericors, et j^-J^- y^t, adverfa-
rius. Ibid. N. 3pO. (J>* ^t, Jidem non prajlans. Meidan. i. N. 38.
&a &c.
S. 241. jt, onus, res gravis, &jj*, *W> pp.Jirinxit, injlrijjjcit peculiari-
ter farcinam dorfo, dein hajulavit, fufiinuit onus, et per metaphoram nocens
fuit, q. d. criminibus Juit onujlus) unde egregia lux oritur loco Prov. xxi. 8.
ubi "Itl tt^N, vir farcince onerofe, exponente Schult. pinxit, hominem om7ii
noxa et crimine onufium. — JoJv^, tlpl^, plerumque notat, Quidquid Deo
datur facrum, fed h. 1. videtur mihi fignificare benejicia, quae Deus ipfe
hominibus largitur, uti Hebr. TlplS etiam ufurpatur pro benignitate, cequi-
tate± ciementia, aliifque beneficiis, quae inde profluunt et in homines confe-
runtur. Pf. xxii. 32. xxiv. 5. li. 16. &c. — (.j^y'" cum aruc - praefixo eft
5 o 5
epitheton Dei, qui fua fponte iargituret benefacit. — .:sJ, merces, prcemium,
qua voce h. 1. intelligi videntur gratiarum acliones, quas quis pro acceptis
241
beneficiis Deo agere debet, ut ita fenfus fit, Gratiarum a&iones, quas quis
pro acceptis beneficiis Deo folvere debet, meritis eorum nullo modo refpon-
<lere, fed iis femper multo minores effe. Vel fi per ^U^, hominem benefi-
cum intelligere velis, fenfus erit, Benefico cumulate fatis mercedem reddi
non poffe. Priorem tamen fenfum prasfero.
S. 242. Aj^, « vulgo notat, imperium, prcefecluram. Poteft tamen cum
Interprete Regio verti per amicitiam, vel auxilium, quatenus radix # J «,
cujus proprietas in adftringendo et neclendo fita, non tantum valet, prafuit,
adminifravit, fed et amicus, adjutor fuit. Hoc fenfu idem docebit Au6tor,
quod in feqq. Colledt. Wahid. N. 434. ubi inquit : JjjJ •j, v =s^l idj^
j - o 2
i__»LwJ( cJjjJ l-v— — riv 25 *' vox diptoton notans fiultum, fatuum, ab
, **> v ^», in origine idem cum ^x^, fiaccefcere, mollefcere, et h. ad animum
tranflatum, mente laboravit, flidtus fuit, q. d. remiffus, torpidus, et vigore
dejlitutusfuit. Ex hac flaccefcendi notione Haebraeorum thema pfoT\ tribus
tantum in locis S. S. comparens multum lucis mutuatur. Primus locus eft
Cant. v. 6. ubi de fponfo ad oftium adftante et pulfante, cum non intro-
mitteretur, dicitur pDM, fiacidus evafit, i. e. refiluit ab infiantiis fuis, five
remifit erga me fuum fludium et amorem, atque ita "UP, tranfiit. Secundus
locus eft Cant. vii. 1. ubi OUT^plDr? fignificat, partes flaccidiores et mol-
liores, fcil. carnofiores et mufculofas femorum, quae cum gemmis praeni-
tentibus comparantur. Tertius denique locus exftat Jer. xxxi. 22. Ufque
quo ppDfinn, temet fiaccidam geras, filia averfa ! i. e. Quoufque flac-
cidos et diflblutos greffus circumferes^ qui a via re£ta veritatis et virtutis
exorbitant. — Ultima verba <JUt*J! ?~ j .^ vertenda, cito evanefcit, vel tranfit,
uti in Prov. Meidan. edit. ab H. A. Schult. p. 3Q. %j^ ^IL-LtJ! ^k?
SO j 5 O .- .
S. 243. Luditur in vicinia vocum , 'lk<* et / 'I-bL ab eadem ftirpe enata-
rum, quarum prior indolem, pofterior formam denotat, a , *jA:i*, pTTl^ cujus
i i
242
primigenia vis efi, lcevigare, cequabilem reddere ad rafuram, h. polivit, ad
eleganiem formam reduxit, ejformavit, dein creavit. Conf. Schult. ad Orig.
tom. ii. p. 64. et 136. ad Har. i. 7- v, 100. ad Ham. p. 314. et paflim alibi.
Eandem lufionem captavit Auctor Hift. Tim. ii. 358. et Elnaw. p. 24.
N. 2Q. quas cum hac fententia conferri meretur, ^l *a*«JUI , »A3£r I \j* L«
-a^JJI /*i.X:sr !, fub fpecie deformi vilis latet indoles; cui affine eft illud
Belgarum, Wagt u voor de getekenden.
S. 244. Docet, Malignum comitem vitandum efTe, vitamque folitariam
degere multo melius efTe, quam cum malis fociis converfari. Vide quae
fupra notavimus ad N. 48. 201. et 225. Conf. etiam Collect. Wahid. N.
42Q.
S. 245. Loco Ol*»J 5, etiam malefacit, vel male traclat te, quod a
radice s Lw in IV. LJ [pro 2 L»J] Cod. P. legit O L*J«, confolatur te qui
te negligit, a radice i^*>\ in III. /^J, pro quo alii dicunt i^L, folatus
fuit, benefacit et adjuvit. Quaenam leclio praeferenda iit nefcio. Valde
enim friget hoc dictum, ii verti debeat, Etiam male tibi confulit qui, &c.
Si vero vertatur, confolatur ie, velfuccurrit tibi qui, &c. ut fupra N. 2. (en-
fum non fatis aflequor; etfi revera credo aliquod hujufmodi acumen capta-
tum effe.
S. 246. Conf. dictum Salvatoris Matth. xii. 30.
S. 247. Vide quae notavimus ad fententiam N. 207- quae cum hac con-
ferri meretur.
S. 248. <JoiLJ! / J «, h.l. notat adjutorem, fcil. tutorem, qui de necef-
fariis ad vitam infantis profpicit. <_)jtb, infans,parvulus, a (J.AL, 7BE, pp.
linere, oblinere, et in med. damm. tener et mollis corpore fuit. '««J_-$,
fuflentatus, fcil. cui de alimento profpeBum efl. Vide Gol. not. ad Sent.
Erpen. N. 41. vel, li mavis, abunde habet ad vitam fufientandam. Senfus
efi, Eos, qui infantum tutelam in fe fufcipiunt, omnia, quae ad vitam fuf-
243
tentandam necefiaria funt, ab ipfo Deo accipere, divinifque benedic~Uonibu£
maclari. De radice /%'jj vide fupra ad N. 13Q.
S. 249. Vide not. ad N. 220.
S. 250. Affine eft illud Belgarum, Bocr pajl op cuve ganfen, als de
Duivel van de pajjie prediht. Eadem fere comtructio occurrit apud Mei-
dan. p. 774. (^acs:- I Oolc; ^o ^dI^.^, et in Colle6l. Wahid. N. 403.
— ol^ efi inteijeclio averfantis, et depellentis quid tanquam ineptum et
indignum.
S. 251. Eandem oppofitionem inter iXoun, fortunatus, et rJiJk>, mifer,
vide Cor. xi. 106.
S. 252. Idem docuit Auclor fupra. N. 33.
S. 253. Elegans fane fententia, docens, Eum, qui femet ipfe tanquam
animal cane pejus et angue confiderat, fibique a malis cordis fui machina-
tionibus fbllicite cavit, multo minoribus periculis obnoxium efle, majorem-
que ex hac cautione utilitatem accipere, quam fi leonem, ut ut terribilem
ac periculofum fugiat.
S. 254. £*l& et -sL^, quarum prior, reptile terrce peculiariter noxium t
quale efl anguis, ferpens. Tim. i. 578. poflerior h. \. cupidinem notat>
eandem habent flirpem >$, DttH, de qua fupra egimus. N. 220.
S. 255. Ad literam, Fregit in particulas, fed potius, fregit panem intri-
tum, alius a comedente illum, i. e. alius panem ad cihum paravit, alius
comedit illum. Solet autem ,a£ conflrui cum fequenti genitivo. Vide
N. 240. — --jSjw^, fregit, confregit, peculiariter Jiccum quid et cavum.
Abulph. H. D. p. 74. ubi . Vj, ppl, pp. contritus, contufus fuit, item con-
tudit, comminuit, contrivit. Ham. p. 422. et Prov. Meidan. edit. ab H. A.
Schult. N. 42.
S. 256» Conf. quae notavimus ad N. 197.
S. 257. Ejufdem farinas efl cum N. 199,
i i 2
244
5JjJ
S. 259. 'ijy-c notat, virtutem mafculam, fcil. virilem animum, vel deeus
viro dignum,, in cujus laudem raultae variaeque exftant fententiae. Vide fupra
N. 10. et in Collecl:. Wahid. N. 3. 131. 22Q. 308. 531. et pafiim alibi. —
Radix eft L~c, pp. confirinxit, et h. fortem, validum reddidit, unde med.
damm. virilis, mafculus etfortisfuit, ut virum decet.
S. '260. Convenit cum fententia quam habuimus N. 5Q.
S. 261. Ejufdem farinae fententiam vide apud Erpen. Gramm. Arab.
N. 47. in fine. Radix f* .£==>, tTO, pp. notat, fuccofus fuit, fucco turjit vitis,
et dein exuberavit in omne genus virtutis, h. «-Lc I »£==>, generofitas, honor, et
dignitas, quibus homo mendax prorfus caret. Eft enim Hg/Jl cM_u*_3
v^Jv£~=Jl, corruptela decoris mendacium, uti docetur in Collecl. Wahid.
N. 333. Eo tendit illud Arabum, cJW^J ^^a t jIc^ ^_>jl__=JI, menda-
cis facies perpetua efl atra. Quod Perfas plenius fic exprimunt : vjyO
_\aA*w (__£ tj (,__£*___ Osjgvtj oIaaw (^C,*j CjC*_=:, qui mentitur faciem
habet nigram ; qui vera dicit albam. Vide Warner. 1. c. p. 26. N. 54.
S. 262. VideN. 216.
S. 263. Interpres Reg. hanc fententiam h. m. vertit, Non eft qffliclio
fobrio, verum ȣ potius moerorem notat, a *_:, volvit, involvit, et inde wce-
rore ac follicitudine affecit, prefjitque, et *.jl_>' non adeo fobrium quam corc-
tentum defignat. Senfus itaque, fecundum verfionem quam dedi, erit, Eum,
qui forte fua contentus eft, gratum habere, quidquid fibi datur, nulloque
moerore aut follicitudine premi, etiamfi res fibi angufla domi fit.
e
S. 264. / '^wmU hominem notat, qui fummo gradu improbus eft, fcil. ho-
minem nequam, qui nullis obicibus intra repagula contineri poteft. Har. iii.
168. et feqq. unde ejus plur. , VLwi adhibetur de latronibus publicis, quales
fane nihil facrofanctum aut inriolabile habent, fed omnia, quae. velint, fibi
licita effe putant. Radix eft , "y^i, quae pp. valet, rupit e cortice, unde
transfertur non folum ad gravem eruptionem, qualis eft aquarum, fed et ad
245
dejeclionem et exorbitationem a mandato Dei. Gor. xviii. 51. Unde Iux
oritur binis S. S. locis, in quibus Hebr. pDQ remanfit, Prov. xiii. 3. et
Ezech. xvi. 25.
S. 265. Pro U« Cod. P. legit jlij, quam vocem Interpres Reg. vertit
per amorem reciprocum. Quo fundamento nefcio : %ik enim idem notat,
quod f'- T J, duratio, longitudo, Lib. Colail. p. 71. ubi HjaJI &Xs /i ^l£=> 9
eji in paucitate durationis, i. e. durat ad breve tempus. Vide H. A. Schult;
in indice, p. 142. et 155. Praeflat igitur legere U«, quod Jidem, obfervatio-
nem pacli vel promiffi fignificat, Abulph. H. D. p. 241. Lib. Colail. p. 79>
et Q4. a radice / j> «, tl£P, cumuiavii, et h. quafi plene et cumulate fatisfecit,
debitumque exfolvit, promifjis ftelit, fervavitque paclum, fcedus. Ibn. Dor.
p. 103. Ham. p. 570. Cor. xxvi. 180. et alibi. Conf. Schult. ad Har. iv.
p. 16. et 38.
e - -
S. 266. Loco ^jJsi?', quod in Cod. L. fine dubio vitiofum eft, Cod. P.
5 T -
legit ^j jo, convitium; fed et haec notio h. 1. non quadrat. Sufpicor itaque
legendum efTe fjvjj, quod pp. pedem, meritum, excellentiam, et prcefiantiam
notat, Cor. x. 3. quam apud hominem impudicum, fcil. improbum, fruftra
quaerendam efle docet Au6tor. — /vi^U fignificat eum, qui perquam in-
honefius et improbus eji, a .ji/.csr 5 , valde turpis, et perquam inhonefta fuit
res, item turpia locutus, obfcoenoque fermone ifus efi; qua notione occurrit
in feqq. Collecl. Wahid. N. 412.
5 _0 S _OS
S. 267. Eadem paronomafia inter ^_)L v jI et-^OJ adfuit N. 1.
S. 269. Notum eft, Muhammedanos, omne quod Deus decreto fuo de-
terminavit, fine dubio eventurum efle, firmiter credere. Vide Reland. de
Relig. Muhamm. lib. i. cap. 7 • Eleganter Poeta, quem citat Ebn Arabfhah»
240
Ne trijieris ; nam quod decrevit Deus, Jiet ;
Et res commijfa voci, efio, erit.
Conf. etiam in feqq. Collecl. Wahid. N. 517-
S. 270. f l v J, obtreclator, calumniator, fufurro, qui aliorum dida aut
facla ad alios defert, a -J, detulit, divulgavit in malam partem, et ad conci-
tandas inimicitias, di6ta fa6taque alterius. — a^L* fine articulo, momentum,
horulam ; cum articulo, Iremendam illam refurreclionis horam defignare,
liquet ex Cor. vii. 187. et fent. N. 45. ubi cum et fine articulo occurrit.
S. 271. Ejufdem fenfus eft cum N. 14. et in Collecl. Wahid. N. 211.
Conf. etiam quae notavimus ad N. 241. et imprimis H. A. Schult. in not.
ad Elnaw. p. 117- ct 118. — Porro pro O^jjj Cod. P. legit O^jjj, quod prsc-
fero.
S. 272. De voce . 'ijj vide not. ad N. 93. et 13g. li. 1. fimpliciter
notat viclum, ut in Cor. lxvii. 15. ut ita fenfus fit, De kqfl zocht u zoo wel,
als gyde hojl, i. e. paratiffimus tibi eft viclus, dummodo tu Iaborare haud
defugias, eidemque aptus fis et idoneus. Quo fpeclat illud Apoftoli 2 TheiT.
iii. 10. E* rig £ 9-eAe< IgyctQcftcti, ^l iaftitru. Similiter Ignatius Martyr
Epift. ad Antiochum, MySelg ocpyog £<r§i£TU. Adde et hoc Perfarum, ^Sjj
C^jywl \c.^> , *iXjtj ^j\ <w_>Ia>*iIj L*l C^\ak.I (•a.msJuo &£*. .£=>!, viclus qui-
dem deftinatus (ccelitus), fed ed lege, ut comparando ei opera impendatur.
Conf. Warnerus, 1. c. p. 18. N. 32.
S. 273. Significat, Meticulofum mala, quamdiu non coram fint, multo
graviora, quam revera funt, fibi fingere; cum e contrario fecurus eft,
quando id, quod metuebat, praefens videt, illudque multo levius, quam
-cogitaverat, experitur.
S. 274. ma^, patiens, a radice ,a^;, 11^, pp. compegit, conjlipavit, et
intranfitive, compaclus, durus fuit, h. obduravit, patiens fuit in adverfis. —
<jL«, quod quis vult, voluntas, eft derivatum IV. Conj. radicis Ol^, TH,
247
cujus origo in motu reciprocato animalium libere vagantium, unde ad aber-
rationem a Deo, ad fcortationem idololatricam transfertur, Jer. ii. 31. ubi
^TT) non vertendum, domini fumus, fed libere pervagabimur, nulla Dei
amplius habita ratione, cui apte refpondent verba fequentia, N"Q2 ^7N N7).
Caeterum de hac radice eonf. Schult. Har. iv. 57- et imprimis Schroed. ad
Orig. cap. i.
S. 275. Vide quae notavimus ad N. 191.
S. 276. Dominium in alios obtinere beneficentiae fruclum effe docuit
etiam Auctor N. 7. Radix J«*), 1^0, pp. valet, fiipavit, demfulcivit, et h.
dominus, caput, princeps fuce tribus fuit, prafuit.
S. 277. Redi ad fent. N. 9.
S. 278. Significat, Converfationem cum fortunato multos adferre fruclus
amoenos.
NOT^E IN EPILOGUM.
(\XLiJlj J Lwi)l • **JldL, Creator lucis et tenebrarum. Eandem Dei
defcriptionem vide Efai. xlv. 7. ubi Deus inquit : N"YD1 "V)N "W 1 ^N
fU^I y*=i», prceflantiffimus mortalium. Elogium, quo Muhammed in-
fignitur, ut prasftantiffimus non tantum hominum, fed et casterarum creatu-
rarum. — Vox enim fUI compleclitur omnes, quae in univerfo terrarum
orbe inveniuntur, fme ulla exceptione, creaturas. Cor. lv. 10. Har. ii. 44.
et Tim. i. 402.
c^Aw-j^lj {jj2/*x&\ 1 ^Xc i*1jiXa Jl, miffus ad albos et nigros. Titulus
folennis, quo indicatur Muhammedem a Deo miffum effe ad omnes homi-
nes, cujufcunque fint nationis, per univerfum orbem. — Per ^j^aj^I, albus,
[pro quo alias fcribitur ,^^.^1, rufus, ruber] intelliguntur, Barbari fcil.
illi qui non funt Arabes. Hi enim nomine Ja^^I, niger, defignantur.
Conf. Gagnier. Abulph. de V. M. p. 14. et H. A. Schult. ad Elnaw. p. 140.
141.
248
CL>1 j^?"* L--0S.L2, Dominus miraculorum, i. e. qui miracula facit, uti
j[Xj\ l-o^L-az:, Dominus ignis, qui ignem facit. Lib. Colail. p. 24. ct
v*JI L^^Lr, focius mali, qui malum perpetrat, improbus, malignus, ibid.
p. 65. Scil. L;-os».Lo, pro ratione adjecti genitivi, varias accipit fignificatio-
nes, fic domini et poffefforis, fcil. prcediti aliqua facullate. Sic L-*=s»Lfl
jl^JiJl, alece deditus, Elnaw. p. 42. ^xa^JI v_-<s*L^, pqffeffbr artis. Gol.
Adag. p. 66. A _==_>JI l-a^I^, dtVj cztz molefla efi pituiia, Elnaw. p. 106.
"N. 1Q2. A_J«<_Xjl v__-r=^l — ^o, primarius regni minifer. Vit. Salad. p. 46.
L>Jk>J\ v_-*:^Lo, prcefeclus falellitum. Abulph. H. D. p.73. _o' JUI u-Oi.Lo,
princeps jeSice. Ibid. p. 77- Plura exempla vide apud Schult. Har. ii. 120.
et feqq. et H. A. Schult. in indice ad Lib. Colail. p. 120. 127-
. aL2a^2 v JI, eleclus, excellens, pp. purus et nitidus. Eft cognomentum
Muhammedis, qui / ^ALa^^JI , aaJ I , propheta excellentijjimus vocatur
Ibn. Dor. v. 125. Radix eft , Juc, ilD2, pp. nituit, fplenduit, h. clarum,
defcecatum fuit vinum, aqua, &c. unde in VIII. Conj. elegit,felegit aliquid
ut melius, excerpfit medullam.
/•'4.-0*3' in genere notat, quodvis auxilium, et h. peculiariter gratiam
Dei, fcil. concurfum Dci propitium, quo fenfu etiam occurrit in fine Prologi
Collect. Wahid. et Meidan. i. N. 40. opp. reo , "Xxi\ , fortunce , Tim. ii. 200.
Eft autem aclio II. Spec. radicis • 'ji «, pp. nexum ejffe, ut cum quid in orbem
5 _w
connexum ef, quae verbi proprietas manifefta in derivato Conj. VIII. , \xX+c,
concordans circulus, h. conveniens, aptus fuit, et in II. fecit ut aptus ft,
fecundavit, infpiravit Deus, Abulph. H. D. p. 93. Vit. Salad. p. 20. et El-
naw. in Prologo, p. 8. inde in X. Conj. petiit , vOaaJI, i. e. propitium im-
ploravit Deum, etye ab eo dirigi optavit.
NOTULjE QILEDAM
u*
TREDECIM SENTENTIAS ALI BEN ABI TALEBI,
Quce in Cod. Leidenfi defunt, fed partim in Cod. Parifienfi, partim
in Editione Th. Erpenii extant, quafque calci paginarum Textus
Arabicifuis locis adfcripf,
I. PRIMA eft, quae occurrit poft N. 32. Codicis Leid. convenitque
cum ea, quam habuimus N. 11 7«
II. Secunda et
III. Tertia fententia infertae funt poft N. 44. Cocl. L. Vox ^lLu^,
pto, defcendit ex fpecie blPQ radicis (^Ja£i, pto, pp. ligavit, conjlrinxit
Jirmius, unde ad vim et violentiam transfertur, et h. inobfequens, pervicax,
adverfatus fuit focio, quae notio optime quadrat in Diabolum, qui in Corano
5 j § J - - O O
dicitur (MsAa-o «<As: ^L^J-XJ, infenjijfimus humani generis hojlis. Sur. ii.
208. xvii. 53. xxviii. 15. xxxvi. 5Q.
IV. Quarta fententia, qua3 in margine Cod. P. poft N. 50. Cod. L. ad-
fcripta eft, charac-tere tam difficili exarata eft, ut amicus meus J. Scheidius
eam vix ac ne vix quidem legere potuerit; quam ob caufam, uti fufpicor,
Interpres Regius eam in Latinum fermonem non transfuderit. Fateor etiam
me eam non intelligere, nec dubito, quin in mendo jaceat.
V. Quinta fententia fequitur in Cod. P. poft N. 62. Cod. L. in quo
tamen ea alio loco occurrit N. 144. hac folummodo differentia, quod pro
&aa*a CxA^, frujira ejl mercatus ejus } ibi uno verbo legatur <J^, errat,
Kk
250
•— -Oppofitam huic fententiam vide fupra N. 15. Ubi Imperator docet,
Lucrumfacere eum, qui mundana vendit pro ceternis. Axjua, mercatus, pp.
complofio manuum, qualis eft contrahentium, a / "Iaa^, percuffit veliemen-
tius, ut audiretur fonus, peculiariter plaitfit, comploft manus, fcil. manibus,
Abulph. H. D. p. 2l6. unde ad converfationem et commercium omne tranf-
fertur. Har. iv. 40. q. d. percuffit utrimque manu, afferuit illi emptionem.
VI. Sexta fententia exhibetur in Cod. P. poft N. 86. Cod. L. aaJJ
^jLwJJI, voiubilitas iinguce, \. e. prompta lingua. Radix nempe , yj,
pvT, pp. valet, volvi, volvendo acuminari, nec non veloci et irrequieta mobi-
litate vigere. Unde apud Arabes non tantum, fed et apud Hebracos ufur-
patur de flamma ardente, cujus extremitas in rnucronem acuminatur, in
quo preecipua ejus vis et vehementia fita eft. Obad. v. 18. Ezech. xxiv. 10.
et Pf. vii. 14. ubi OvTT? d^r? non {unt fagittce, quas Deus jaculatur in
ardentes perfecutores (uti vulgo) {edfagittce inflar fiammce in cufpidem acu-
minatce. Intelliguntur fulmina, quas funt quafi tela ignita ex arcu nu-
minis evibratce. Prasfixum enim 7 hic pulchre exprimit conditionem et
-- J .-
qualitatem, valetque, fane, profeclo. — Radix /Vj med. damm. adhibetur
etiam de lingua, quae acuta, volubilis, prompta et expedita efl. Tim. ii. 328.
hinc (JoJt} « / 'iJ j (-^vLlik a Camufo exponitur per oratorem, qui difertus,
et lingua expeditus eji. Caeterum de hac radice confulatur Schult. in Comm.
ad Prov. p. 377- 378.
VII. Septima fententia additur in Cod. P. poft N. 94. Cod. L. ^U«r;
cujus fmg. &J*£-j mox fequetur N. 11. notat vanas jaclationes, oftentatio-
nes, fcil. ornamenta ad ojientationem animce, a radice ^jX;, prominuit, pro-
pendit cum laxitate, fcil. laxe pendulus fuit, et dein ad mentem tranflata,
fiultus fuit, et femet ornavit, jaclavit. Refpondet Hebr. ]5H, cujus deriva-
tum ex fpecie ^hv^ in S. S. remanfit. Pf. xxxvii. 35. ubi p*n p? notat
arborem non viridem (uti vulgo) fed patulam, cujus rami laxe prominent
atque propendunt. — Loco I^axa^c, quod vitiofum mihi videtur, Iegere
251
mallera I^aaAA/*, lajfant eam, ut fit particip. IV. Cdnj. radicis l--\,oj, pp.
Jixit, in IV. Jiare fecit jumentum, pro lajfavit, defatigavit curfu, ut fe mo-
vere amplius nequeat. Hinc lux oritur locd Zach. xi. l6. ubi PQ22 de
pecude ob lajfitudinem et debilitatem fubjijiente ufurpatur.
VIII. Haec et proxime feq. fententia in Edit. Erpenii fequuntur poft
N. 169. Cod. L. — Senfus hujus fententiae eft, Proprium cuique cor fcil. ani-
mum, nifi bonae mentis imperio regatur, noxam afFerre et pernitiem. Vide
Gol. in not. ad Adag. Gramm. Erpenii annexa. p. 82. N. 35.
IX. jlc, opprobrium, dedecus, ignominia. Abulph. H. D. p. 154. &c.
Ham. p. 440. Radix jlz. med. (^C, idem valet, quod Hebr. "Yiy, vel "W,
agilem ejfe, agiliter fe movere, dein ferbuit, csjiuavit, h. cejiuante tiffeclu in
aliquem invehi, convitiari, et maledicliones prce ira evomere. Abulph. 1. c.
p. 46. Docere mihi videtur Imperator, Ignominiam pauperis, qui fine culpa
fua ad egeftatem redaclus eft, multo leviorem efle ignominia divitis, qui bo^-
norum fuorum profufione in omnem mheriam prolapfus eft, a quo divitis
inftituto merito dehortatur Syrach. cap. xviii. 3. 37. Turpis enim eft inopia,.
quce nafcitur de gloria, uti Sen. et Syr. M. Sent. N. 738. Quod et intendit
Imperator in feqq. Collecl. Wahid. N. 85. ubi inter ea, quae animum urunt
et perdunt refert /^oUI Joo JlaJI et N. 225. ^~o J<==>l 1 >iJI jJa
JuUI jJd, Vel, fi mavis, fenfus hujus fententias poteft etiam effe, Pauper r
tatem, qua quis abfque fua culpa prematur, ipfi non adeo dedecori efle,
quam diviti opes, quas fibi injufto modo congeflit, quo fenfu Menander
dixit p. m. 165 : xct\a$ T*rtvz<r$oti puWov tj TirXiSTsTv KctKug, inopia honejla
potior eji opibus improbis. Conf. etiam in feqq. Collecl. Wahid. N. 334.
nec non ejufdem Cod. MS. in quo fub litera ^jJ> exhibetur haec fententia,
/^aaJI -£>l ^j^ *a=*. j*Sj\ j^a r angujiia paupertatis melior ejl quam
exultans divitiarum lcetitia.
X. Exhibet hanc fententiam Editio Erpenii poft N. 171. Cod L. Radix
^ ^==> c. c. ^jsS. abfolute ufurpatur de abjiinentia a malis. Abulph. H. D.
Kk 2
252
p. 336. et 445. Ham. p. 498. Tim. i. 518. &c. pp. valet, adjrinxit vinculis,
et plicuit, complicuit, et dein femet continuit, curvatione inflexus fuit, q. d.
plicuitfe.
XI. Inferta eft haec fententia in Cod. P. poft N. 202. Cod. L. De voce
5 s »
A v & ejufque radice *&, QD?1 fupra egimus, N. 220. et 254. Conf. etiam in
feqq. Meidan. i. N. 44. ubi paulo plenius fe explicat Au6lor.
XII. Suppeditat hanc fententiam Cod. P. poft N. 217» Cod. L. Eodem
tendit illud Sen. et Syr. M. N. 633. Qui fe ipfum laudat, cito deriforem
invenit, quam ob caufam laudem propriam evitandam efle recte monet
Graecorum quidam apud Grot. 1. c. p. Q3 1 . v7reo <reotvTV py (ppatrvis eyxa-
pix, noli ipfe laudis facere tibi prceconium.
XIII. Exftat haec fententia in Cod. P. poft N. 248. Cod. L. jL=J
colle6l. rx ._»». a radice j=s., *Y1)"I, \>^.ferbuit, canduit ferrum, quando totum
eft ignitum, vel alia materia, quae particulas igneas tam copiofe recepit, ut
inde tota luceat et fplendeat, unde notio indolis nobilioris et ingenuitatis
fponte manavit. ^jlj^l igitur notat tales, qui nobili atque ingenua liberali-
tate prcediti funt, fcil. quibus ineft candor pecloris, in quo nulla asrugo,
nullae fordes, fed omnia liberalia libero ingenio digna. Pari modo Hebr.
*Yin cum plur. O^Yin de nobilibus in S. S. paflim ufurpatur. Efai. xxxiv. 12.
Jerem.xxvii. 20. Eccl. x. 17- &c. — Ad hanc radicem commode etiam referri
poteft forma "tflN Job. viii. 19. Valde enim friget, II vertatur per alium
vel alios, ab ^nN. Multo fane praegnantior erit fenfus, ii forma illa habeatur
contra&a efle ex TinN, a T\t\, et vertatur h. m. et ex pulvere nobilius ge-
nus [in quo fcil. pectus candidum et ingenuum ineft, quodque omnem
haud fucatam virtutem exercet] efflorefcet. Sic enim optime opponitur tZ
fpn, hypocritce, de quo v. 13. et feqq. agitur. Conf. Schult. in Jobum,
p. 231.
ANNOTATIONES
IN
COLLECTIONEM SECUNDAM.
OBSERVATIONES
IN
QUASDAM ALI BEN ABI TALEBI SENTENTIAS
EX CODICE WAHIDI MSS. EXCERPTAS.
PrOCEM. pag. 46. lin. 9. ecil^. exponente Gjeuhario eft /jjJLii\ JLajUc,
via mqjor et regia, nec non dura planaque, in qua quis tute, commodeque
incedit, uti in Proverbio eft, jUcxJI ^**l <3<-\sr I L_X-Lw (^«e, qui incedit
via dura planaque, tutus ejl a ccefpitatione. Conf. Tim. i. 52. et Tab. Ceb.
p. m. 28. 30. et 32. ubi ufurpatur de via yeXfemita, quae re6ta ad beatitu-
dinem ducit.
— — >
Ibid. lin. 11. (^&\.h,Jingularia. Secundum Gjeuhar. eft collect. t»
OJ, "HS, quod idem ac jJVl, Jingularis, formae (J>j\-*&J, qua Grammati-
ces pomoeria ampliari poffunt, cum in plural. fra6t. catalogo vulgari haec
non reperiatur. Addit idem Lexicographus, %^- «*Jl^=> (v*Lo -t-t. i\z-
^\d>^, i. e. prater analogiam formatum effe, ac fi effet colleclivum tk
yfHS, a them. J.i, "HD, divifit, feparavit, et h. notione intranfitiva, unicus,
jingularis, incomparabilis fuit, q. d. feparavit fe, vel fegregatus fuit a caste-
rorum confortio aut conditione, aliifque eminuit, qualis xar sfcoxrjv vocatur
^v-XJI OVjS, uniofeculi. Tim. i. 32.
Ibid. [*l *j", conduplicata, fcil. continua. Eft fecundum Ebn Sikkyt apud
Gjeuhar. coliecl. formae 1L2J, a radice i*Ij, D^n, tequavit, unde notio co«-
250
tinui, quatenus partes aequales conjunguntur, ferieque continua fe invicem
fubfequuntur. Ab cequando orta etiam notio (equalis five focii, et h. iterum
in verbo, focium adfcivit, item cequalem, i. e. focium habuit in partu, fcil.
gemellum, unde in IV. [•L.jI, O^NJni"!, cequales, fcil. gemellos peperit
foemina. Abulph. H. D. p. 25. cujus particip. plur. foem. gen. rVtt-^Nftt-
remanlit in S. S. Cant. iv. 2. et vi. 6.
s _
Pag. 46. lin. 12. o«_\^., excellentice, fcil. magnitudinis ejus. 0\^ idem
valet quod A-J-i-: et U.£, magnitudo dignitatis et glorice. Eo fenfu Corani
phrafis \Xjj >A:s_ a Gjeuhar. explicatur per Ujj a v --C, magnificentiam, fcil.
majejiatem Domini nojiri. Similiter radix -\s_ apud eundem Lexico-
graphum exponitur per JnC. Sic Uas -\:s_ ^L y c (_)l-, familia Imrani
illujiris fuit apud nos, i. e. Uaa_:I / 5 _ *--£, maximo in honore fuit in
oculis nofiris.
Pag. 48. lin. 2. -uUs. ,"",:__" Ij /^pj» cujufque intelleclus redundet ipfa
veritate. Radix /•"".<$*> obfervante Gjeuhar. ufurpatur de vafe vel aquario y
quum repletum fit ad effufionem. Sic Poeta,
£ajus_ ^^A-srir 1 Jl (Jx * *y /^.^1
J«aj ^jlyJl ^M S^Atf^
Adventat vefperi ad Mihlafi familiam vir UberaJis,
Aquarii infiar majoris fenis Arakienfis effufe redundans bonis.
Hic loci pulcherrime adhibetur de corde, fcil. intelleclu, in quo, tanquam in
vafe, veritasye late diffundit et redundat. Ad hanc radicem referenda quoque
fpecies /I^aaj, quae occurrit Tim.ii. p. 212. l_jU__=JI \Ck$> /i -JiA^uj
^_>lla__r I l_\3> , i ."1^aAj«, infcripto etfermone ampla et diffufa oratione
ufusfuit.
Ibid. Iin. 4". <J^_a_JL_3I in Lex. Gol. non comparens efl collecl. tb
(J-A.a-jI vel ^aa^I, error, a ^j-:, v72, cujus origo in obfcurando, unde
25J
errandi a reSlo tramite, oblivifcendi, aliaeque notiones fponte manarunt.
Huc pertinet etiam quadrilitera ^f*6k*o, 72J72J,, cujus derivatum Ja-oI^
et aAa^Aac, terram notat falebrofam, in qua facile errat viator. Sic Jef.
xviii. 1. 727!£ yiN non incbmmode reddi potefl: per terram falebrofam,
afperam, horridam.
Pag. 48. lin. 5. ^ LLo, vice regice. Defideratur et haec forma Collect.
in Lex. GoL ubi ^r^ et - t^A^> i>£a»i patentem, manifeftam et regiam
notat. Proprie eft duclus, quo fenfu venit Hebr. ^lilSp 2 Reg. ix. 20. et per
metonymiam, via qua agmina duci ac propelli folent.
Ibid. lin. 10. jLjaJ! . ;!Jol« cJ^Jl '*'-''» ^ ^ concubia, extremitati-
bufve lucis. Verba defumpta ex Cor. xx. 12Q. Prius, (J^aJJ! Aj\ a Gjeuhar.
exponitur per ajIxLm, horasnoclis. Poflerius,jlqX)\ ^ «LLol, exiremitates
lucis notat, matutinum et vefpertinum tempus. Pro collecl. ^jLLI vulgo
ufurpatur forma Dual. jI^aJ! / Jyb, <^w^ c?/ei extremitates, i. e. marce et
vefpera. Cor. xi. 115. et Carm. Pythag. p. m. 14.
Ibid. lin. 12. ( +a aj aclio II. Spec. radicis , "i^J, fcripfit, exaravit librum
vel epifiolam. Tim. ii. 222. in II. excoluit, elegantique calamo ornavit fer-
mones. Abulph. H. D. p. 94.
Ibid. lin. 14. iicjjLiJI A v ^—?:s:' 1 , fapientia fugiens, i. e. quae aliis mac-
ceffa atque impervia eft. Sic bcSjLSj AajIj, car/« en fugax, notat carmen
incomparabile et intractabile^. quod ita praeftatj ut ab aliis attingi nequeat.
Har. vi. 194.
Ibid. lin. 16. AJl 'ii lXa^. «4 ajLtJ iv*eJ\£, feculi fui eruditiffimus, et
iequalium fuorum facile princeps. Eodem fere elogio infignitur Ababsiada
Do6tor. Tim i. 32. (^£jy\ A^,)K<z .a^juI <AAis.«, temporis fui Phoenix
et mortalium fapientijjimus. — -XA^e, unus, unicus, paffim ufurpatur pro
eximio,fingulari, uti Hebr. Tp^ nonnunquam in S. S. venit.
Pag. 50. lin. 1. <_)«^l jJ\*&)\ ,^j.*e &*^m et in conftffibus virorum
l1
258
principum ad primum pervenijfet locum, ad literam fonat, Et accedere ejus
ad peclus primum. i_V_, peclus, exponitur in Lex. Gol. pevjiipremum locum,
■accubitumve in confeffu. Qua notione ejus plur. i*J\a_ occurrit in Adag.
Gol. p. 153. N. 66. Ufurpatur etiam de magnatibus, fcil. viris principibus.
Tim. i. 368. j aJw; »<2JIa_I« cy *J c^~~~ ^o *•> ei Teges eorum Jiint capita,
magnates vero veluti peclora.
Pag. 50. lin. 1. <J.a__s_I ->-\JiJL» _U-*JI ^} aj.^dj, (MS. legit
jJJn.—^-!) et ferire ejus in excellentia, five in eloquentia, prcejiantijfima
fagitta penetrantiffima. Intelligitur oratio ejus efficacijffima, qua auditores
convincuntur, eorumque corda quafi terebrantur et perjbrantur.
Ibid. lin. 4. JUJ! ^a^——^ 5t^, e£/£ eclipfin pati foleat mens mea.
Radix ^^ »^__= imprimis de obfcuratione folis ufurpatur Abulph. 1. c. p. 63.
147. 150. Hift. Sarac. p. 15. et figurate de obfcuratione folis viclorice,
Tim. i. 472. et h. 1. de obfcuratione folis mentis vel intelleclus. Plena
phrafis eft, _)'->J! q^ v >SJI ^_J>***__=>, uti liquet ex Tim. ii. 596. ubi pro
JL» vox <Ja_ adhibetur, _AJi_ (jw. v >$JI ^ $ *m___, _yo/ intelleclus ejus
■cclipjin pajfus eft.
Ibid. lin. 7- _)!<-\v < » PP> notat palcejlram, Jladium , vel Mppodromum, in
quo equitantes gyrant, h. 1. fig. de palcejira eloquentice, conf. Tim. i. 196.
ubi de verbis, quae <X_JLJ! ___L_aJI (^j_.Ia^ # i, in hippodromis elo-
quentice, facundiceque gyrant. Sic etiam fig. de _--oU v J! i^j\<J\^, Jiadio
virtutum ad arcem praeftantiae obtinendam. Ibid. ii. 358.
Ibid. igJljJ _}._: ij>j* _>-'•*-'*» deficiente quoque meo pondere ipforum
inter pondera. Hifce verbis agnofcit intelleclus fui defeclum, quo Ali
fententiis excellentiflimis, diclifque ejus graviffimis jufta fua pretia ftatuere
non valeret. Conf. cum hoc loco Dan. v. 25. et 27. et Har. Conf. ii. 47.
ubi vide Schult. — _n— ^J, imminutus fuit, defecit : peculiari ufu adhibetur
de defeclu orationis. Vide infra Meidan. i. N. 43.
Ibid. & v ____. >aa_j? _}.<*, de reconditis et fapientibus diclis. tA*_>, pp.
25Q
notat refeclum, et h. de re quce recondita, et ab aliorum confpectu quafi re-
fecla efi. Sic a, a^', exponente Golio, idem valet quod Bjv-sJU», mulier
quce arcliore cuftodia affervata, et m conclavi recondita efi, unde prodire non
finitur. Cor. lv. 72. — -.^=2^, dicla fapientia five folida, quo titulo etiam
Lockmani dicla infigniuntur, Har. Conf. 43. Radix ^£=2^, D2J7, pp. notat
compaclum, confolidatum effe, et h. fapiens fuit, quatenus folidum ingenium
foluto ac debili opponitur. Sic de fcientia folida. Abulph. 1. c. p. 326.
Pag. 50. lin. 8. A V A==> ~,Ala<. (^.-e, de excellentibus ejus fermonibus.
Intelliguntur fermones, qui acumine et fubtilitate conceptuum in cordibus
hominum vibrant, eaque movent. Radix 4^», "^tl, pp. valet, vibravit, vi-
branti motu agitavit, et h. in dignitate et exiftimatione fuit, q. d. vibrando
eminuit, excelluit, unde Sz^., dignitas, exiftimatio, Elnaw. p. 64. v. 106.
vdari*, vir dignitate et aucloritate pollens, Tim.ii. 126. et -Ll&^., nobiliores
animi impetus, Ibn. Dor. v. 5. et Abulph. 1. c. p. 3. A vibrando etiam Hebr.
"iun, virga vibrans, nomen accepit.
Ibid. -4.3LLJI (jjv.ds: J , ut vel difertifjimi obmutefcere cogantur. Obfer-
vanda h. 1. fyntaxis, qua fut. tempus fing. num. plur. humano eleganter
praeponi folet, non raro difcrepante genere. Eadem fyntaxis mox redibit
lin. feq. — ^btlj colle£t. ns Aaaj, facundus, eloquens, efficax in dicendo, a
sJU, contigit fcopum et terminum propoftum, unde transfertur ad facundiam
potentiorem, qua fcopus attingitur. Vide infra N. l6l. et Collecl. ex Mei-
dan. part. i. N. 36. nec non Har. ii. 52.
Ibid. lin. 9. *\. f~=3csr 1 /wgXo«, et ad defperationem perveniant fapi-
entiffimi. Radix m«1j, D7l, primario notat, carpft ut ficcaret, item decerp-
tus fuit et exficcatus, unde Hebr. thl,ficus, nomen accepit: in IV. Conj.
transfertur ad mentem attonitam confifione cum defperatione conjimcla, Cor.
vi. 43. et xxx. 12. Veluti Hebr. CH% arejcere, eadem metaphoiu, transfertur
ad mentis confufe fraclionem et defperationem.
L 1 2
260
Pag. 50. lin. 10. &A___j jst I ^j.^ ^__5 xiJl—s, qui aquam vola fuu
hauriat de mari, i. e. </ui operam frujlra infumit, fcil. laborem prqfundk.
Obfervanda h. 1. pulcherrima paronomafia inter ^_ j t ajI v J 1 , hauriens aquam,
et mox feq. __ j ./.'.*, J I , agnofcens. Eadem paronomafia occurrit Tim. ii.
p.966. qui locushuc optimefacit; St _ jJoilU oLjU___* o.aa_j\aj s_JtA-_J
oljLJLaC» &.<-___ ,__ J _>"*> conjitens imbecillkatem, fcil. defeclus fuos et
peccata fua, haurienfque ex mari liberalkatis et munificentice ejus.
Ibid. lin. 12. / j^-XJI *a.xJI, fcientia Divina. Vox / Ja^OUI non
comparet in Lexicis, nec memini me ullibi legiffe. Forfan legendum
s
&a^J •_■'!, ex <JI artic. et Aa^JI foem. tjj _^JI, Divinus, poffeffivum ab
s- ••
_JI. Sic Metaphyfica vocatur fcientia _UgJ_J|, Divina, Abulph. H. D.
=5 _
p. 33. Legitur etiam ejus mafcul. genus Tim.ii. 106. ubi /^J_M (J^a-aJI
eft gratia Divina.
Ibid. lin. 14. _KajLwI, collec"t. a ling. jLLwl et 'i JLa*uI, allegatio aliencr
aucloritatis etjidei. Aclio IV. Spec. radicis _\a»„, pp. nixus, innixusfuk, in
'IV. innkifecit, Abulph. H. D. p. 11. Hift. Sarac. p. 7- et Lib. Colail. p. 9.
Dein retulit aliquid ad aliquem, ut teflem et auclorem fide dignum, allega-
vit dictum aucloritate alterius nixus. Vide Har. iii. 124. et Tim. i. 138.
lbid. lin. 15. A__ «Jv__' , compendium. Deeft in Lexicis. Radix eft
^ jj\__, quae in appendice ad Lex. Golii exponitur, dempjit, detraxk, reje-
ck,fuflulit quid de alia re. Hinc gloffae apud Giggejum ^ j .__ I ^ j _\_,,
literce fyncopen effecit, apocopen adhibuk, et fjLwJI ^_ j A— _, brevis fuit in
falutatione, fcil. falutem paucis abripuit, &c. &x. unde notio compendii, quo
dicla alicujus in pauca rediguntur.
Ibid/ lin. 17« ___*J / ,Jaa__ j «, ut fuavior foret earundem prolatio.
, JjyA__ J - 3. fut. Conj. XII. qua Lexica augenda. Exponente Teblebio
idem valet ac _u«,X__ _\/_„l, intenfior fuit dulcedo ejus, a radice _A.__,
nbn, in origine, polivit, polkum reddidit, lccvigavk terendo, h. dulcis et
201
Jiiavis fuit. Opponitur ru -*o, amarus fuit, Tim. i. 10. et in feqq. N. 341.
Conf. omnino Schult. ad Har. v. p. 86. et Orig. tom. i. cap. 9.
Pag. 50. lin. 17. f JJ collect\ r« jJ*J 5 margarita, unic, a radice JJ y
fuljit ftella, et micuit ut ftella facies. Sic Tim. ii. 504. Quorum facies
J^Jij C^Jl_~=>, fplendebant veluti fdus Zubur. A fplendore margarita
etiam «J J dicitur, quae vox multis variifque figuris infervit. Teritur v. g.
de dentibus candidifimis, quae cum margaritis comparantur, Har. ii. 78. et
84. de lacrymis, quae margaritarum figuram gerunt. Ibid. p. 100. de can-
dido rore fupra herba viridi uniorum inftar fulgente. Tharaph. v. 6. de fer-
monibus pretiofis. Har. ii. 102. et h. 1. defententiis Ali.
Pag. 52. lin. 2. i~->c^!j ( J*-*..sJl C^j^AJ, fufficienti prceditis intelli-
gentia, et morum kumanitate. (^C, «J contra6tum ex r»Mi3» a ^ n g- «j>
Ht /wc, item dominus, pojfejfor, prceditus aliqua facultate. Quod pronomen,
li fequatur fubfl. in gen. cafu, varios facit idiotifmos, quorum aliquot ex-
empla enumeravit H. A. Schult. in indice ad Lib. Colail. p. 11 7. Alia
ejufdem generis vide Ham. p. 570. 576. 578. 59O. Har. ii. 74. iii. 164.
v. 68. Abulph. H. D. p. 5. 66. Gol. Adag. p. 121. 126. 132. 157. et in
feqq. N. 144. 147. &c. Vide etiam G. Jones de Poefi Afiatica, p. 317.
S. I. **2C et »Lw fibi opponuntur. Prius de defenjione, Cor. xi. 43.
Pofterius de traditione urbis, cafielli, &c. Abulph. H. D. p. 497. 507. 532.
&c. ufurpantur. Figurantur itaque Religio et Mundus tanquam duo urbis,
fcil. arcis prsefecti, quorum alter eam ftrenue defendit ; alter vero eam pro-
dit, hoflique tradit.
S. 2. Idem docet Au&or in Colledt. Wahidi MSS. fub litera ~ .
et fub litera \j£>,- -ajJ^oJI (j£aa.xJI -J\*c. Notanda h. 1. paronomafia
inter <X£Laj et acLwol.
S. 3. Idem innuit illud Latinorum, Fortior efl qui fe, quam qui for-
262
tifjima vincit mcenia. iuLw?, continentia, confervatio, a (^L^, p2, pp. con-
ftrinxit fpecialiter in loculum, h. cuflodivit, confervavit peculiariter vitam.
Vit. Salad. p. 121. et in V. Conj. quae Gol. Lexico addenda, cufloclivit, oon-
tinuit fe. Ibid. p. 6l. AaAjJo ,j \.Ja^2X^ ^J^—sa, erat temperam ra,
univerfa vitce via ac ratione.
S. 4. Significat, Hominum vitas terminum apud Deum ita fixum ac de-
terminatum effe, ut illius ne momentum quidem tranfgreffuri fint. Conf.
Job. cap. xiv. 5. Vel fi per isJouo /jwlAjl intelligere velis, halitus paucos,
uti in Cor. ii. 80. JJtjjJo^o fUl, dies numerati funt dies pauci, fenfus
erit, Vitam humanam effe breviffimam.
S. 5. £.4jsrlj veritas, quo titulo aliquando infignitur Coranus ipfe,
quem Muhammedani ut'Dei verbum, omnifque veritatis fontem aeftimant.
Sur. xlvi. 7 • Hoc fenfu idem docebit Ali, quod Apoftolus de verbo Dei
teftatur Ephef. vi. 17- et Hebr. iv. 12.
S. 6. Conf. in feqq. S. 44. et diclum Salomonis Prov. xxvii. 12. et
xxviii. 26.
S. 7. Jw:sr I, invidia, paffim ab Auclore atro carbone notatur. Vide
in anteced. S. 207. 2l6. 218. 247- et in feqq. S. 41. 174. 193. 482. 507-
et apud Meidan. i. N. 26.
S. 8. Convenit cum fent. II. quam modo habuimus. aj*ji^ idem
notat quod jmIx,*, res qucevis utilis aut neceffarii 11/iis, adeoque viclus fcil.
omne quod ad vitam fuftentandam neceffarium eft, a ^x^c,fuxit aqua, et
fluere fecil.
S. 9. Idem Apoftolus l Tim. vi. 10. Conf. etiam infra. Meidan. i.
S. 24.
S. 10. Vide infra S. 31. et Meidan. i. S. 46. Conf. etiam quae fupra no-
tavimus ad fent. S. 36. et l6l. ccjLc, augmentum continuum, Tim. ii.
p. 208. ubi gLkJU! iscjLc, vomica mali. Radix eft Jw, TV2, pp. extendit,
expandit.
263
S. 11. «r!^» fuccejfor, fcil. qui poji tergum alterius fubfequitur, &
iJj, f\T), quae radix, exponente Gjeuhario, teritur de eo ^_ ji\j' Jl
AiJ; a3>j __^_=_>UI ^^^l... (-^____5; C^-^J' _>^j5' qui pone fequitur,
qui equitat poji equitantem, et qui eum fubfequitur. Exflat etiam apud
eundem Lexicographum gloffa : fecundum infejforem alteri poji tergum inji-
dentem tulit equus. Hinc lux oritur loco Thren. cap. v. 5. fuper cervicibus
nojiris \3D1^_, vulgo, perfecutionem palimur, malim, pojji fumus infejfores^
quorum fcil. unus poft alterum continuo fubfequitur. Talis infejfus intelli-
gitur etiam in voce fjT^, Efai. xiv. 6. Eadem verbi proprietas manifefta
quoque in IV. Conj. fecit ut poji tergum fuum aut alterius equitaret.
Abulph. 1. c. p. 187. et in VI. quse ufurpatur de eo, qui poji tergum alterius
uni injidet equo. Figurantur itaque hac fententia fortuna fecunda et ad-
verfa, ut duo equites, quorum pofterior priorem pone fequitur, ejufque tergo
quafi injidet. Similiter Horatius, lib. iii. Od. I. 40. Pojl equitem fedet atra
cura.
S. 12. Conf. dic"lum Salvatoris Luc. vi. 45. Ex abundantia cordis loqui-
tur os.
S. 13. Eodem tendit, quod Auclor in feqq. docet. S. 176. 217. et 278.
S. 14. Abftinentiam a cibus praecipuum atque utiliffimum effe medica-
mentum jam monuit Hippocrates; fatietatem vero et edacitatem multos
adferre morbos docet Syrach. oap. xxxvii. 33. ev Ts-oXXoTg yoip (^pu^aa-iv eg-ou
vo<rog, nou -fj oiTrXvig-ia, lyyteTeug xoXegocg. — Vox ^ *_s: J , inedia, defideratur in
Lexicis. Eft derivatum Speciei V. radice 9 U*, JVU, pp. hiavit, ore diduclo
hiavit, h.famelicum ejfe,fame et inedia laborare. Gol. Adag. p. lll.N. 95.
Eadem tranflatione Belgae dicunt van honger geeuwen.
S. 15. ___Lw fine articulo ^jl notat, brevijjimum tempus, unam horam,
fcil. horulam, momentum. Vide fupra N. 45. et 270. et Cor. vii. 35. Omni
genti meta praefixa eft, cum ergo venerit meta eorum, non procrajlinabunt
_\_:Ln, unam horam. Phrafis ergo, homojilius horulce, fcil. unius horce fu<e x
264
figniiicabit, Hominis vitarn efie breviffimam, quae ubi fugerit, revoeari
non poteft. Quo refpicit etiam Jobus, cap. xiv. 1 . Homo natus mulieru
J o
t^X^ "\^p, brevis eji dierum, nec non altera phrafis, qua homo dicitur ^A
i\~c*j,Jilius dieifue. Gol. Sent. Poet. p. 105. N. 44.
S. 17- Conf. Syrach. cap. xiv. 4. o o-vvayuv airo ryg t^vxv? oivtS (rvvdyei
aXXon;, Koci ev ro7g aya^o7q avra Tpvtyvja-ovo-iv erepoi, et Sen. et Syr. M.
Sent. N. 59. Avarus nifi cum moritur nil recle facit. — A_ji« collecl.
rov _J>' «, lueres, qui bona defun6li fuis amiecl.it, a <L>j «, nexuit, an-
nexuit.
S. 19. Haec fententia in Cod. MS. fub litera L-.- fic exhibetur, ^Lk>._^sIj
(^LnJ^I JkaxX^j, cum quo convenit Sen. et Syr. M. Sent. N. 71. Bene-
Jicium accipere libertatem efi vendere. Quae caufa eft, cur ii qui fe locuple-
tes, honoratos et beatos putant, ne obligari quidem beneficio volunt, ut ait
Cic. de OfHciis, lib. ii. §. 20.
S. 20. Idem docebit Auctor in feqq. N. 277.
S. 21. Senfus eft, Hominum naturam itacorruptam ac depravatam efie,
ut non nifi cum difficultate virtutum fcalam adfcendant, earumque culmen
attingant ; cum e contra ad quaelibet vitia quam maxime proclives ac proni
iint. Quo fpectat illud Euripidis ap. Grot. 1. c. p. 31 9. d $ dperd fiuivei
Oid pox§ojv, carpit per falebras virtus iter.
S. 22. Similiter Menander p. m. 166. TzroXXoTg a,7roKpio-ig y\ <riu7ry rvy-
yjdvei, et Euripides 1. c. p. 429. cria7rrj To7q o~o<po7q a7rox.pto-i$.
S. 24. Senfus videtur eiTe, Eum operam alicui rei fruitra impendere, qui
occaiionem ei opportunam praeterire fecerit. Quo tendit illud Catonis:
Fronte capillata, pofi efl occafo calva. Radix _jIs, fHD, faspiffime de oc-
cajione elapfa ufurpatur. Tim. i. 544. ii. 11 6. &c. &c.
S. 25. Scil. Uti dies et vigilia citifiime finiuntur, iic mundus fubito
praeterit et breviffimse durationis eft. Conf. 1 ad Cor. cap. vii. 31. et 1 Joh.
ii. 17.
205
S. 2(5. Idem docetur 111 feqq. N. 431 . Vide etiam Pf. cxli. 5. et Salomo-
nis Prov. cap. vi. 23. xiii. 18. xv. 31. 32. xxix. 15. et alibi.
S. 27. Cum priori hujus fententiae membro convenit in feqq. N. 422.
S. 28. Conf. in feqq. N. 88. ubi Religio inter ea enumeratur, quae
AAsrarl ^.As^y, amorem conciliant. Porro oppofitam huic fententiam,
vide infra. N. 37.
S. 29. Affine eft quod in feqq. ait. N. 31 6.
S. 30. Ad prius fententise membrum facit illud Ariftophanis apud Grot.
1. c. p. 529. YloiTpig ya,p eg-i ■sroar iv otv zfoocttv Tig ev, ubicumque vivis
commode, patriam puta. Similiter Menander p. m. l6o. Ta yoip xc&Xug
"srpoc<r<rovTi ■BroLtroc. yij TsraTpig, terra omnis illi patria efl, cui res profperce.
S. 31. Obfervanda pulcherrima paronomafia inter <JLc, (JLJ et (JL^cf.
Media vox <JU xx\\gofpem notat, fed h. 1. cupiditates fignificare mihi vi-
detur. Conf. fent. X. quam modo habuimus.
S. 33. Idem affirmatur de homine probo in fententiis Gramm. Erpenii
annexis N. 96. Huc facit etiam limilitudo pulcherrima in Lib. Hamafa
cap. ii. de morte viri fortiffimi ac perliberalis Maani,
tjtj.^e oL^* <JywJl (.XjtJ ^l£== ^-^ =>
Juvenis erat, qut pqft mortem ob liberalitatemfuam vivit,
Velut pratum pefl imbris ejfufionem virefcit.
Vide G. Jones de Poefi Afiat. p. 158. 3l6. et 317.' — Radhe <JJu, tranfpor-
tavit, fpeciali ufu teritur de tranflatione ^u\y^i\ (JjiX^ tJ,U °d manfiones
mortuorum, vel s iXxi\ j\j tJlj a d domum mortis, Tim. i. 188. unde in
VIII. abfolute notat migravit e vita, mortuus fuit. — (JjlL* colle6t. tx
<J^Lo et aJjx^, locus ubi quis divertit aut fubfifiit, manfio, domus. Specia-
tim adhibetur de manjione afironomica, Cor. x. 6. ubi manfones lunce vo-
cantur JjLL*. Unde lux oritur loco 2 Reg. xxiii. 5. ubi cum fole et luna
fimul recenfentur Jwft?, qua voce commode intelligi pofTunt figna Zodiaci,
m m
2(50
pt reliqua? manfiones et dimenfones ajlrologicce fimul cum fatis, quae fuper-
^titio iifdem annexuit, quae credebantur influcntias in terram habere.
S. 34. Eodem tendit incerti cujufdarn Aucloris diclum apud Grot. 1. c.
p. 925 . KaXov oe ^7jcravptcr[ji,a, keijasvti yjcqiq, benefacla bene locata, thefaurus
gravis. Recte ergo monet Ali, probe attendendum effe, apud quem bene-
ficium reponatur ; ille enim, uti infra docet N. 263. peccat in beneficeutian>,
qui collocat eam in i?idig?ws.
S. 35. A^—i.jij, confortium, a ^J J&i, pp. nexuit, implicuit, et quidem
per plures flexus inter fe involutos et identidem reduclos, h. conjunclus, et
dein focius, confors fuit. Eadem proprietas in Hebr. Tp£> Jer. ii. 23. ubi
n^ntott, vias i/?ipliccms,Vi{m'pat\iv de animali per campos late difcurrente, et
quafi tortuofs fexibus atque ambagibus huc illuc divagante. A fexibus
nomen etiam accepit derivatum Tji*^, corrigia calcei, quia pro more vete-
rum per plures Jiexus pedi circumplicabanlur. — ^jL_a_^I, perturbatio,
infinit. VIII. Spec. radicis ^j^o, -H- 1 , pp. icere, percutere in VIII. co?i-
cuffus, quaffatus, perculfus et perturbatus fuit, quae notio de variis rebus
ufurpatur, v. g. de fententiis, quae co??fuJ'ce hcerent. Vit. Salad. p. 179. et
214. de perturbato judicio, Abulph. H. D. p. 78. de perturbata acie, ibid»
p. 378. et 379. de tumultu, ibid. p. 144. et Hifl. Sarac. p. 34. de perturbato
negotio. Exc. Abulf. p. 53. de fublibus maris concuffis, nec non de imperio
fcil. regno cujus res perturbatce funt et fucluant, Hifh Sarac. p. 134. et in
feqq. N. 51 6. qua notione et h. 1. occurrit.
S. 30. Huc optime faciunt verba Euripidis apud Grot. 1. c. p. 157.
' Os - riq yocp ovx stuSe ysvso~§ai xctxuv,
Qspsi fiiv, akysl <T uvyiv svr&elg Qya.
Quifquis ferendo ferre uon didicit mala,
Fert ille,jedfic jaclet ut collo jugum.
S. 37. %LxJ\ fcepiffime ufurpatur de refciffione amicitia? fcil. vinculo-
ru?n amicitice, in feqq. N. 110. 387- 475. &c. item de prafcijfw?ie ruv
267
L_>LuJ s occafionum et caufarum, N. 246. et Cor. ii. 1.68. a *iajj, ^.fecuit,
amputavit, difrupit.— '£Jj^)\ <*_jLa.*J hic videtur fignificare, utilitatis ratio-
nem, ob quam amicitia inita efl. Redenen van Vriendfchap uit eigen belang.
Forte ad illuftrationem juvabit glofTa Beidavii ad Cor. ii. 168. [ ..^jLuJ
^jJOI / Ac "«U.j^I* ^- L02jl (^js^) js^aj oJL-£==s (3^1 (J-^J!
OLJ j ij\ iucUJ! i^j^I-C^I». — Radix l-*-.kn, !1D, notat, fecare,
circumfecare, et dein plexu fecante amhire, undique quafi j?/o fringente
circumdare, circumcingere. Hinc hoftiliter irruere, transfgere probrofs
verbis, item vulneribus conficere aliquem, quae notio optime quadrat in
locis 1 Reg. v. 17- Pf. xxii. 17. cix. 3. cxviii. 11. 12. &c. A nexii cir-
cumfringente orta etiam notio, caufam, occafonem, anfam habendi vel fu-
mendi, Tim. ii. 770. Quem ufum quoque Hebr. IDD exferuifle liquet ex
1 Sam. xxii. 22. Ego ^TSZp in omnem animam domus patris tui, i. e. an-
s —
fam, vel occafionem prcebui fundendo fanguini. Sic u-^.ww non tantum
notat funem, imprimis, quo aliquid circumflringitur, aut conneclitur, fed et
anfam fcil. caufam, qua attrahitur effeblus. Sic J|4a^a v J! u-vy*JI, an/a
connexa eft occafo data, Mon. V. A. p. 57. quo fenfu Hebr. i"Dp occurrit
1 Reg. xii. 15.
S. 39. Comparatio fane elegantifiima. Uti enim arcus, fi nervo noa
tenfus fit, nihil valet ad fcopum attingendum, fic nemo Iaboris fugiens, ne-
que media, quibus vota fua confequi poflet, adhibens, ea a Deo exorabit.
Quo fpe6tat etiam illud Euripidis apud Grot. 1. c. p. 357.
'Agyog yctj) ilei,g, Seovg e%uv dvoL foy.oc,
Biov ouvctir ctv fcuXXeyetv ctvev irovov.
Expers laboris atque iners nemo potejt
Remfacere, quamvis fepe compellet Deos.
S. 40. Scil. uti animal amiflum ubivis quaerendum et captandum eft,
etiamfi e turpi loco prodeat, fic fapientia captanda, licet ex ore hypocrita-
m m 2
268
rum proveniat. Conf. in feqq. N. 223. 224. et 340. et Sophocles apud
Grotium 1. c. p. 10Q.
^Xl TBK.VOV, U TffOU, KU% tt.ytWy\TM OipOi
Mv§Ol KOtXuS "STiTTTOWlV.
O nate,f<epe pulchra ab ore ignobiU
Oratio procedit.
/iiULc fpeciatim notat hypocritam, qui fidem Muhammedanam oftentat,
quum infidelitatem in peclore foveat, quo fenfu hic et in feqq. N. 191. et
477- opponitur ra ^yc***, Jidelis, qui fidem Muhammedis fincero corde
ampleclitur et profitetur, a , **AJ, prodiit, exiit, prasfertim e latibulo mus
campeftris, unde in III. Spec. • jju, hypocritam egit in religione, modo hoc
modo aliud profejfus ef, ita ut mus campeflris pluribus fe latibulis recondit,
nunc ex uno, nunc ex alio prodiens, et fic ad uniim foramen non capi-
endus.
S. 42. l_jL»*j, 1127, notat fpeciem aquae meridianis horis vafti lacus
forma eminus apparentem in campis arenofis, quam ardentes radii folis ab
arenis repercuffi efficiunt, quaeque viatores in defertis fiti preflbs procul in-
vitat, at propius accedentes decipit et deftituit, uti liquet ex Cor. xxiv. 40.
/ «a__ *L« ^LJ-J! AAwj>_sr! AJtxJij L_>I.Nw._=_ ^Jl^-:! U-A_=3 (^jJsJL
ixiii oJKs:" -J OgX^. !jl, eorum, qui impii funt, opera inftar vaporis funt
in planitie, quem fitibundus aquam exifiimat, donec cum venerit ad eum, non
invenit eum effe quidquam. Hinc transfertur non tantum adfiem, qua quis
failitur, fed et ad quaflibet res evanidas, quarum illuftri fpecie allecli homi-
num animi decipkmtur. Vide Gol. ad Adag. N. 55. p. 93. A Schult. ad
Floril. p. 166. Animad. Philol. in Efai. xxxv. 7. et H. A. Schult. not. ad
Elnaw. p. 141. &c. &c. — ^_j;A__^ fut. IV. Conj. a ^_j;l:_., tpTl, pp. °7o-
merare, glomeratim volvere, h. in IV. fallere Jidem datam aut exfpeclatio-
■nem, rei promiffce et addiclce aliud fubflituit, frufiratus efl aliquem. Cor.
26Q
ii. 80. iii. 195. xiv. 22. et in S. S. Gen. xxxi. 7. ubi fpTTH eadem notione
ufurpatur.
S. 43. Prius membrum convenit cum N. 214.
S. 44. Conf. fent. praeced. N. 6.
S. 45. Prior pars redibit in feqq. N. 10(5. Pojlerior ejufdem farinae eft
cum N. 173.
S. 46. Malus focius cum gladio educto pulcherrime comparatur. Uti
enim aliquis a ftricto gladio, quem alter in manu tenet, fi ei nimis prope
accedat, faciilime vulneratur; fic ille, qui nimiam cum focio malo familiari-
tatem habet, ab eo nil nifi quod ipfi pernitiofum et exitiale eft, exfpectare
poteft. — JuAxw**, educlus, a radice <Jw>w, T?tt?, quae in I. et IV. Conj. fre-
quentiflime de evaginatione gladii ufurpatur, Abulol. v. 322, Abulph.
H. D. p. 46. 172. Ham. p. 474. Hift. Sarac. p. 128. Vit. Salad. p. 71.
Gol. Adag. p. 121. N. 52. &c. &c. Primaria radicis poteftas, quae in ex-
trahendo alicujus rei e medio alterius fita eft, occurrit Ruth ii. 16. Unde
notlo jpoliaiidi, praefertim apud Hebraeos, profluxit.
S. 48. IntelWgitur fejiinatio talis, qua quis occafionem propofitum fuum
affequendi opportunam non exfpectat, eamque ob caufam fcopum fuum
non folum non attingit, fed et pcenitentia nimis fera cruciatur. — Caeterum
de radice J^^, bW, vv. volvit, rotavit, unde &.\c^P, TrJty, pp. rota, vehi-
culum, currus, et dein fejiinatio, vide Schult. ad Har. iv. p. 96.
S. 49. Idem monet Cato, lib. iv. v. 28.
Parce laudato, nam quem tufcepe proharis,
Una dies, qualis fuerit, ojlendet amicus,
S. 50. Cui nulla falutis fpes in adverfis relicta eft, ille fane omnium ho-
minum miferrimus eft. Hinc recte Menander p. m. 160.
' Kv^auTTog cItvxuv <rct)^e§ vno jy\q tXTrioog.
Prejfo miferia Jpes Jalutis eji unica.
S. 51. Conf. in feqq. N. 158. Nec non Menander p. m. 104.
270
QvfAV xpatTvicrcit •x.ct.Tzfoufua.i; xothov.
Iram tenere fplendidum a,c cupdinem.
S. 52. Huc fpectat illud Meidanii, ALloi:sr i <^&XJ is > XjLJ\, potefias
pellit iracundiam. Diclum antiquiffimum principis Corefchitici, qui hofie
dudum qusefito potitus, hoc diclo eum dimittebat. Vide etiam Sen. et Syr.
M. Sent. N. 477- Nocere pqffe et nolle, laus ampliffima ef. Generoforum
5 ° -
enim viclaria efi **£, condoiiatio ; ignobilium vero r*lxAj'l, vindicla, uti
docetur in feqq. N. 255.
S. 53. Confer quae fupra obfervavimus ad Sent. 84. cui hasc affinis efl.
J „Cf-» O J
— (J^aawv.j fut. paffiv. X. Conj. demift coelitus, item imploravit ut cozlitus
demitteretur . E. g. auxilium, benediclio, &c. Quo fenfu venit Tim. ii.
p. 28. Et homines perturbati ac commoti c_A==>,>JU _*2>Jl qjaJjjuum^,
e ccelo petebant auxilium et benedicliones. — Primaria poteftas radicis <J,'Jj
vT_, lita efl in lubrico lapfu, quo quid ultro deorfum vergit atque defluit.
S. 54. Convenit cum eo Belgarum, Wetenfchap maaht het hromme recht.
<- aX^ Particip. paff. II. Conj. radicis <r lc, T&, in origine idem cum ^r, pp.
torft, intorft, in II. infexit, incurvavit, difiorft, h. 7*x<, curvus opponitur
s - o j *-■
tw ^JuXouo, reclus, in Carm. Togr. v. 52. jEj numquid conveniat * ^
(JJOjl^j, curvum cum reclof Notat etiam per metaphoram, hominem for-
didum in Specim. Prov. Meidanii edit. ab H. A. Schultenfioj N. 9]. ^Joo
-, *x-^>\ (*^l J^ l^^J.j ^yA *___ , diclum eji pinguedini, quo abisp
Refpondit, ut erigam curvum. Hoc itaque fenfu metaphorico h. 1. fignificare
videtur id quod pravum et obliquum eji ; uti »»£, curvitas, diforta forma
etiam de /eg7.s vel religionis pravitate et obliquitate ufurpatuf Cor. xviii. 1.
S. 55. Obferva paronomafiam inter <JU£I et <JU_J. Phrafis <-_>*.==/
<JU£^_I, equitare terrores, redibit in feqq. N. 222. quae cum hac fententia
conferri meretur. Porro illud ^j*==j;, equitare, variis diverfiffimifque
flofculis formandis infervire fupra docuimus ad N. 225.
271
S. 56. Senfus hnjus fententiae videtur effe, Proemium vitae alterius non
fegnitie, fed bonis operibus acquiri. Conf. in feqq. N. 82. — ^->Uj enim
fpeciali ufu fsepiffime ab Imperatore ufurpatur de remuneratione vel prosmio,
quo bona opera die noviffimo compenfabuntur, uti fupra obfervavimus ad
N. 40. Cod. L. quibus adde Gol. Sent. p. 27 1. N. 148, Sin vero U->Uj in
genere accipere velis pro quolibet proemio, fenfus erit, Hominem, defdice
non deditum, fed laboriofum, vitam jucundam degere ; quo fenfu Menander
dixit p. m. 168. <pi\o7rovos j<r9"<, xcu (3tov KTyo-vi kocXov, laborem amando vitce
habebis commoda, nec non Graecus quidam apud Grot. 1. c. p. 923. Ek tcov
t&ovoov yocp TuyuS ocb^eTou (3poToTg, crefcunt labore cuncla bona morlalibus.
Priorem tamen fenfum cum Imperatoris mente magis convenire mihi vide-
tur. — ^y^~=D, torpor,fegnities, defdia, a radice ^J^^?, 7D2, quae expo-
nitur per ^~==\X), prcegravari, tardari pinguedine, craffitieque, h. torpuit.
Vide collecl. primam et quse ibi notavimus ad N. 27.
S. 58. iitiJta', torques, a JvAi, Aram. "Hp, pp. torfit, ficnem. — t ^aj
_ - s a ^ '"-
accuf. vocabuli fj***^-, malum, pernicies, affiiclio. Elnaw. p. 88. N. 150.
Cor. xii. 110. et xxi. 12. Ufurpatur autem in accuf. pro particula imfiro-
bandi et vituperandi, et conftruitur cum nominativo, Lib. Colail. p. 46.
<-\i.A^rl (j^J, pudeat te talis doli aut confilii. Radix eft (yvtj, ttfNl,
pp. acerbus fuit, unde transfertur non folum ad virtutem et vim bellicam,
firenuus et audax fuit in bello, Abulph. H. D. p. 76. 536. 538. Ham.
p. 536. Vit. Salad. p. 14. et Carm. Togr. v. 11. fed et ad omnem mife-
riam, infelix, et mifer fuit, malis et damnis affiiclus fuii. Sic in Verlione
Arab. N. T. Matth. iv. 24. U>*Aj ^J^==> (j~o ^ , omnes qui male affecli
erant.
S. 59. ~j,i non folum debitorem, fed et fubinde, ut h. 1. exaclorem de-
biti fignificat, a radice f.£, "Efty, cujus origo in conftipando et cojnpingendo,
h. appaclus htefit, item obceratus fuit debito mulclce, posnceve^ unde f\ji*<j
272
obitratus, debitis obfriclus. Cor. lvi. 68. cujus colle<5t. £;— t* } obcerati infra
occurret N. 425.
S. 6o. C_><-)w, fut. IV. Spec. radicis «Jy, Tm, fdit, et dein idem
quod j_3_.k>, apparuit, vifum fuit, h. in IV. manifejium et covfpicuum
fecit. Cor. ii. 33. iv. 148. Abulph. H. D. p. 74. Amrolk. N. 32. Vit.
Salad. p. 15. et infra N. 180. ubi eadem phrafis manifeflare vitia comparet.
— L^-vjljt^, collecl. Tys ajIx^,, idem quod >-^a_, vitium, de quo vide fupra
ad N. 167. — -^Laj fut. 3. Conj. radicis 0\xj, "T3Q, pp. fecuit, refecuit,
item refeclusfuit, h. periit, longius abfuit, unde in II. III. et IV. SpGC.fecit
ut longius abeffet, removit.
S. 6l. Docet Auctor, Familiare cum homine fordido commercium valde
periculofum effe, eamque ob caufam follicite evitandum. «aaJ eft a radice
|*_ med. Hamz. pp. appaclus, compaclus, agglutinatus fuit, et h. omnibus
avaritice, illiberalitatis, aliorumque vitiorum fordibus concretum, iifque quafi
agglutinatum effe. Vide fupra ad fent. 221. et not. ad Ham. p. 458. et
502. — Phrafis &=_aJ| cJ 1 -^» exponere faciem, idem valet quod vilem habere
faciem, fcil. nullamfui rationem habere, i. e. exponere fe. <*:s_« enim fub-
inde ipfam perfonam denotat. Sic apud Gol. Adag. Arab. p. 131. N. 114.
_) j'-Xa*c &$22»a »£ J -lA_r I *_ _l, neceffitate prefji vultus expofitus omnibus,
i. e. perfona ejus ab omnibus conlemnitur ac vilis habetur. Radix <_j_\-, pp.
notat fecuit, fcidit, Graec. Tepveiv, h. contempfit, vilem habuit rem, et dein
profudit, large donavit, prodigus fuit, in II. vilem habere animam fuam, i. e.
in maxima fe conferre pericula. Vide Lette. ad Cant. Deb. p. 122. et ad
Amrolk. p. 213. — .„___>! "^JU-e, mors purpurea, notat duram et violentam
mortem. Sic de morte cruenta firage edita in Ham. cit. a Cl. Schult. in
Comm. ad Prov. p. 39.
(.£___ __\MJ_I AA_ L_-__->£iI I jl
273
Qicum proterfe in eum cufpides, hnmergitur illas
Ad mortem ; Jic ut tnortem linquat purpuream.
S. 62. Convenit cum monito Jacobi, cap. iv. 8. et 10.
S. 63. <~ -:sr J ac~t. V. Spec. radicis s- -«2*, 5H5, pp. traxit, attraxit, fpecia-
liter forbendo, forpjit, hau/itque aquam, quo fenfu venit Job. cap. xxxvi. 27.
O^D^SlSi }P\X* 'O, quum attrahit fiillationes aquarum, fcil. calore folis, qui
terras et rnaria radiis fuis feriens aquce parthulas et quafi ftillulas undique
nttrahit, Jurfumque fublimatas veluti abforbet, ut in pluviam conftipentur,
atque guttatim iterum decidant. In II. et V. Conj. faepe fig. transfer-
tur ad Jbrbitionem moerorum, moleftiarum, aliorumque animi taediorum.
Vide fent. mox feq. N. 68. Cor. xiv. 18. Har. iv. p. l6. et Tim. i. 406. et
ii. 490. — Aa^JUU lJ ,Ali> ad litt. viclorem te faciet occajionis, i. e. occa-
Jiones poteris captare, nimirum ulcifcendi tui ; quo fenfu collecl:. ^j^^i venit,
Tim. i. 138. qui iocus fimul h. 1. optime quadrat, U^-<j;jy^' \^dx. y J[i
{J0j*J\ jl^AJl ^JJj ^J y^yXJj\ ^^=s)j ^y2^ij\j (j^oiJI ?j^J,
gravijjimo autem dolore correptus Timur ahforbuit quidem iram et prejjit,
verumtamen in eo obfervavit occafonem (ulcifcendi fcilicet) quam captavit.
S. 64. ? lj* in origine vox Perfica eft, tiaram notans. Apud Arabes fig-
nificat coronam. Har. Conf. xxxix. ^UJ!* ^_ *jlni\ Aa^, conflatus tor-
ques et corona, item diadema, Abulph. H. D. p. 374.
S. 65. Prius membrum convenit cum fent. in Cod. MS. Wahidi fub
iitera Mim, ("u\=k ^jKjJskj (^««e, qui excellit pr<s aliis miniftratur*
S. 66. Conf. fupra N. 228. et in feqq. N. 374.
S. 67. Liberalitas et abfinentia paffim ab Auctore laudantur et com-
mendantur. Vide I. Collect. N. 137. et in hac Colle6t. N. 57. 88. 116.
et alibi.
S. 68. Phrafin forbendo exhaurire molejiias modo habuimus ad N. 63.
(j^2aO£ eft collect. njj <s.*ac, 1. q. *-rs:'% prceclufio gulturis, et h. moleftia
prafocans, uti radix ^yzt, in gutture prejjus fuit cibo potuve, Lib. Colaih
n n
2/4
p. 51. et Prov. Meidan. edit ab H. A. Schult. p. 54. Per metaphoram ufur-
patur etiam de eo qui anxie prejfus fuit moerore.
S. 6q. Conf. infra N. 203. Huc facit etiam, quod Auc"tor docet in hoc
Cocl. MS. fub litera Eliph, jUjJI ^jw**.» cJ^aJI t_)«o -ajJoJI.
S. 70. Eodem tendunt quae Menander inquit p. m. l64. BotKTqpiot yocp
egi tvocioeioc (3iov, doBrina baculus dicier vitce ptotefl, et KocXXigov eg-t uTvjpot
'arocileioc (3qcoto7$, doclrina quavis pidchrior pojfejfo. Radix ^Lc, fujlenta-
vit, item profpexit fuis de rebus ad vitam necejfariis, curavit, aluitque eos.
Sic de vitlu Abulph. H. D. p. 341.
S. 71. Non diffimile hoc monitum diclo Salvatoris Joh. cap. vi. 27.
'Epyoc^ecrSe pvvj tvjv (3pucriv ttjv d-s-oXXvfytevvjv, ocXXoc ti)v (3pcocriv tvjv fjcevvcrctv
elg fyvjv ctluvtov. — Radix d\j in V. valet, profpexit fibi de commeatu vice. —
Videtur mihi Imperator hac fententia imprimis commendare (^«x>JI,
pietatem, quam Arabes c^lJl ~^, optimum viaticum, vocant, utpote quae
homini eam fincere colenti tales in hac vita evanida fruclus adferat, quibus
vitam futuram tranfigere poteft. — ^Ui et %X'j faepiflime ita fibi opponun-
tur, ut prius vifam hanc fragilem, poflerius ceternitatem defignet. Vide in
feqq. N. 264. 285. 524. &c.
S. 73. Conf. Salomonis Prov. cap. x. 19. JflDQ-VirT' \h 0*111 1*Q
S^TO VTCtt? '"pytfTI. — 'UscL et S->Ua£ pulcherrime fibi opponuntur. Prius
enim notat peecatum, errorem a jufto, veroque, fcil. aberrationem afcopo,
a radice / JaiL, NIOfT, peccavit, aberravit, pp. lubrico motu excidit, fpecialiter
fagitta fcopum nonferiens. Abulph. H. D. p. 348. Pojlerius fignificat recli-
tudinem operis, peculiariterjemon/.s qmfcopumferit, a l_jLo, pp. percujft,
recla contigit fcopum fagitta. Ifphan. p. 6. Eandem oppofitionem vide Tim.
ii. 814.
S. 75. Negligentiae fructum poenitentiam efle affirmat etiam Poeta cit.
a Golio in not. ad Adag. Arab. N. 18. p. 73.
275
■s -. - o .. oi^ o -o.- v- .. o3 .,
C##? nonfeveris videns ferentem alium,
Poenituerit te negligentice temporefegetis.
■3 o .-
LajJu act. II. Spec. radicis L-i, JHQ, pp.folvit, diffolvit, turbavit feriem, de-
fecit in re peragenda. Vide Lette in Cant. Deb. p. 8. et feqq. — JLoJCo, op-
probrium, item reprehenfo, a fJ med. /^aw idem cum f^ med. Eliph,
conglutinavit, appegit, impegit rpecialiter crimen alicui, i. e. accufavit, re-
prehendit.
S. 7& Cum priori membro conf. fent. quae in feqq. occurrit N. 175.
Radix *£ unde «, fcsr, litigatio, pp. valetfrepuit peculiariter mare, unda,
fuclus, quando ingenti cum firepitu excefiuant. Ufurpatur etiamde verbo-
s o -
rum frepitu, h. litigiofus fuit, litigavit. — t^s^, ignavia, vel, fi mavis, zm-
potentia, debilitas, a j^sr^, pp.fdit,Jubfdit, et dein in genere infirmus, im-
potens fuit.
S. 78. Elegantiflima fententia, qua laudantur beneficia eorum, qui de
fuis opibus nudos pauperes veftiunt, aliaque vitae fuftentacula ipfis fuppe-
ditant; utpote quae non folum pauperes illi grato animo diu memoriae
mandabunt, fed etiam ab ipfo Deo in aeternum remunerabuntur.
S. 79« Conf. quae Apoftolus docet in Epift. ad Romanos, cap. viii. 18.
et in feqq. N. 430. — ^Ji/L^a, molefia, qffiiclio, a /-'vSj, pp. Jidit, Jlndendo
difrupit, h. difficilis, molefus fuit, et in molefiam conjecit.
S. 80. 5jJ, pp. fignificat, madorem, a lJ' idem cum CJ> J', pp. maduit,
fic de pratis amcenis cOxJ I ~ Is"*, humorem identidem exfnu emittentibus.
Ibn. Dor. v. 6. Impp. dives fuit, q. d. opulentia maduit, unde 'i «_j fae-
piffime abfolute notat opulentiam. Abulph. H. D. p. 262. 443. et Har. iv.
4. ubi fLj jLiol, veftimenta opulentice. Plena phrafis eft ^Jl^JI iuJ
n n 2
270
vel (JL^JI 4«j, mador opum, i. e. opulentia, ut fic dieam, irrigua, nort
avare habita. Pari modo ~taJl Sjy, mador fapientia notat fapientiam co-
piofam, quae quafi irrigat etfoecunda efi.
S. 81. Oppofitio inter ^.alc et (J-ialj infolita, neque alibi me legifle
memini. Hinc fufpicor, pro (JIsIj, vanus, legendum efTe ^&l^, flultus,
quae vox ra Jolc, fapienti, frequentiffime opponitur.
S. 82. \ijj\J, affidui eftotc. Radix -*j idem cum -a>1 et .aj, pp. trivit,
attrivit, h. perdidit, exitio dedit, q. d. fregit, contrivit in partes, uti Hebr.
"OtiJ defignat fraclionem vehemenliorem, qua quid p^vitus in partes lacera-
tur et comminuitur, five couteritur. Jef. xxxviii. 13. 1 Reg. xiii. 26. Dan.
vi. 25. In III. Conj. illa terendi notio transfertur ad diligentiam afjiduam,
qua quis rem quandam quafi ter/'*, i. e. continuo ei adhaeret. — cJ-*^' °P US >
aclio, h. 1. videtur fignificare praxin Religionis, uti in Tab. Ceb. p. m. 58.
^JoI/uOaJI Jk^c, praxin virtutum notat.
S. 83. Radix 9 J«, jn* 1 , fpeciali ufu de committendo fecreto alicui ufur-
patur. Vide in feqq. N. 484. et 515. — Ratio hujus moniti eft, quia mulier,
maledicus, et ftultus, arcana ipfis concredita divulgare folent. Id quod de
muliere etiam affirmat Menander p. m. 159. ccg \gi uirtgov v\ yvvaix,etot
(puo-iq, muliebris quam fexus eft infida res! Idem teftatur de obtreclatore
Salomo. Prov. cap. xi. 13. et xx. 19. et defiulto monet Syrach. cap. viii. 22.
Mera jttwo» pyj cTvp&ovXtvv, £ yap dvv^crtTat Xoyov st£at.
S. 84. Elegantiam hujus fententiae percipies, fi obferves radicem (^sr ,
cujus oclavam fpeciem hic habemus, in origine valere trivit, fricando trivit
ad lapidem Lydium, fcil. coticulam, veluti aurum teritur et exploratur fitne
probum, an improbum. Eandem proprietatem fub Hebr. ]f"Q (ft, uti faspe
fit, in 1 permutato) latere liquet ex Zach. cap. xiii. 9. Conflabo eos, ut
conflator argenti, et eos ^JrvTD terendo explorabo, ficut qui aurum explorat.
Hinc titulus Dei folennis Jerem. xi. 20. et alibi ]ril, probans renes et cor.
Metaphora defumpta ab aurifice, qui virtutem metallorum terendo probat et
277
improbat. Eandem vim in exploratione metalli exprimit et repraefentat Io-
cus Efai. xxviii. l6. ubi |PQ pN, lapis explorationis, fcil. attritionis, egregia
defcriptio eft lapidis Lydii, fcil. rQ ficccrcivov, in quo probentur homines,
ut proferantur intimae eorum cogitationes. Alios infigniores hujus radi-
cis ufus vide in Comm. ad Jobum, cap. xii. 11. et xxxiv. 3. et Har. ii. Q5„
et 96.
S. 86. ^U et ,j eleganter fibi opponuntur. Prior vox notat impro-
hum, qui legihus contineri nequit, fed a vero,juJio, et ohfequio dehito devians
fefe improhitati tradit. Metaphora defumpta ab aquis, quae aggeres per-
rumpunt et quaquaverfum effunduntur. Quo ufu fpeciali radix j^r 5 , pp.
Jindere,Jindendo perrumpere aliquid, ufurpatur Abulph. H. D. p. 367. Cor.
ii. 74. et xvii. Ql. Pofterior vox ,j notat pium, <\x\\fe eontinet, ahfiinetque
ah injujio et illicito. Ejus radix ^j, TD, primariam poteftatem in nitida ac
rajili politura, uti liquet ex phrafi infigniori 1VQ yn, fagitta radendo polita.
Efai. cap. xlix. 2. fecundario notat henefecit, pium, modejium fe gejjit, uti
Hebraeorum VH in Niph. 113, nituit, et hinc purus fuit, teritur de eo, qui
fe prajiat et prohat purum a crimine, i. e. innocentem. Sic Deus dicitur
^TS2T\T\,fe purum prajiare, quando nullo malo adfectu, nulla ira aut indig-
natione turbatum animum erga hominem declarat, fed puriffimo et quafi
meraci amore ipfum complectitur. Pf. xviii. 27.
S. 8/. De voce OoJs^l vide quae notavimus ad I. Collecl:. N. 95.
S J J
S. 88. m^aj, qua? amorem conciliant, fcil. qua? amoris caufe efficien--
tesfunt. Proprietas radicis u «•<£». «, DP, fita efl in cadendo fpecialiter in qua-
drum, uti cum quid cadit propria fua mole et quidem cum vehementia et
fonitu, unde notio necejfarii du£ta, quod ita cadit et jacet, ut moveri ne-
queat. Hinc in IV. fecit, ut quid necejjario Jieret, effciens caufa fuit. Ita
in feqq. N. 429. Conf. Kuipers in not. ad A. C. A. T.
S. 89. &JL***© yV^ i^^Jine, ahfque petitione, ad literam ah aliena peti-
278
tione. Scil. ,a£ quod mutationem, et dein alium, diverfum notat, in accuf.
yfurpatur pro particula negantis, uti fupra obfervavimus I. Collect. N. 240.
Radix eft jlt med. (__£, pp. ferbuit, afiuavit, cum fervore egit. Sic de
fluclibus, quando huc illuc moventur, h. flucluavit ex uno in alium locum, et
dein in V. Conj. mutatus, alteratus fuit. Abulph. H.D. p. 28. Transfertur
etiam ad varios animi adfeclus. V. g. ad commotionem vehementiorem ex
zelotypia oriundam, atque mentem penitus alienanlem, zelotypia commotus
fuit, unde lux oritur loco Hof. xi. Q. Neque veniam "1^1 vulgo in urbem,
malim cum cemulatione, fcil. zelotypia vel vindicla, quee verfio cum prar-
cedentibus magis convenit. Similiter Pf. lxxiii. 20. Sicut fomnium ab evigi-
lando, Domine, XSuTl Ityl iTDfi, vertitur, in urbe, vel ut alii, cum evigiles,
imaginem eorum contemnes. Sed multo praegnantius et cum verfu prgece-
denti magis cohaerens erit, fi vertamus cum (emulatione vel zelotypia imagi-
nem eorum contemnes. Transfertur etiam ad aflum doloris et corflerna-
iionis, quae notio optime quadrat in locum Jer. xv. 8. Et cadere feci fuper
eam, "W, non fane urbem, uti vulgo, fequens ]"Y17!~Q1, et terrores poftulat ut
vertatur per cefiuationem, fcil. aflum doloris, quo quis ita efFervefcit, ut
patiatur mentis alienationem, atque fui non fit amplius compos. — Adhibe-
tur denique de magna aquarum copia, fcil. pluvia copiofa. Sic ,ajUc notat,
agrum., qui largiffima plnvia rigatus efl, unde lux oritur Pf. lxxii. l6. Et
enitefcent, ""W?, non ex urbe, uti vulgo, fed prce largiffima pluvia inftar
graminis terra?.
S. Q2. Nimirum, Vicinus enim malus plerumque caufa eft, qua quis
vitam moleftiarum plenam degere debeat, uti e contrario vicinus bonus vi-
tam jucundam et amcenam facit. Optime huc faciunt verba Menandri
apud Grot. 1. c. p. 76 1.
Ectv ■srovypv yeiTOVog yurcov eo~y,
IldivTug TirotSsTv nrovyipov vj po&eTv o~e oe?
279
Eocv o ocp ccycc-jx ytnovoq ytiTuv to~y,
'£Lg nrpocroiooccncBig ctyc&cc tcott nrpocrfjcocv^ccveig.
Habeas vicinum,fi vicinus improbum,
MaJo nocebit, aut docebit te malum :
At f probo vicinus vicino fuas,
Mutuiter et docebis et difces bona.
Hinc Imperator in feqq. N. 185. recte monet, inquirendum efle de vicino ?
priufquam domum conducas. Conf. etiam quod Philemon de ingenio
Cochlese fcite teftatur apud Grot. 1. c. p. 781.
S. Q3. j\3 «, gravitas, h. 1. notat morum gravitatem, modeftiam et ma~
Jefatem. Ita Abulph. H. D. p. 51. et 300. et Tim. i. 612. ubi cum AJljy,
majefate, et Aaa_=>w, tranquillitate animi conjungitur. Pari modo apud
Hebr. tTT\ "p\ gravis fpiritu defignat eum,. qui modefla gravitate praeditus
eft. Prov. xvii. 27.
S. 95. Conf. in feqq. N. 321. ■
S, 96. Scil. a ftulto confiliario non nifi malum exfpectari poteft con-
fxlium, quod confultori peffimum ejl. Vide Sen. et Syr. M. Sent. N. 386.
Bene itaque monet Graecus quidam apud Grot. 1. c. p. 927. _cipy Tzrotf
ccvfyog r zrpocr$£x ) ov trup&ouXiocv, non nif a viro fapienti conflium pete^- — ■
5 J 5 - O -> f -*-
~{\JL+c et y\>^X**«> duo participia IV. et X. Conj. radicis ui cujus origi-
nem in eliquando melle fitam efle non tantum liquet ex derivatis j IjS^ et
5 - o j 5-0
iIa^w, alveare apum, et il *>iu^, lignum, quo ex alveari mel educitur, fed et
J O P j-3 _
ipfa radix ea notione occurrit apud Gol. Sent. Poet. p. 161 . N. 34. <Jv__ \*
— — O-^ *. *. -. — O-o jO j -. o ,- -. .£ J ;£„ -- .-
e?wfo'e gracilis et frigofa ef, at ex alveari ejus colligit homo proventum
■mellis. Hinc in IV. Conj. conflium dedit, et in X. conflium petiit, q. d.
eliquatum quid alii dedit, et ab alio expetiit.
S. 97 . Confortium cum pravo homine habere periculofum efle et noxi-
um docuit etiam fupra in I. Colle6l. N. 201. Et inimico non fecure inni-
280
tendum effe, monet Syrach. cap. xii. 9. 10. My iTi^svtr^g tu Ix§pu <ra elg rov
ociuvcc, ug yccp y^aXtcog ivtcci, isrug 7] Ttovv\picc ccvns, ne credas inimico in
ceternum; nam ut ces rubiginofum, ita eji malitia ipjius. — ( , Ua*jJ conflruc-
tum cum /J I notat, fretum ejje, inniti a/icui. Eft X. Spec. radicis rU,
Q12, cujus proprietas in mollitie languidiore, vel languore remollefcente, h.
dormivit, vel potius dormitavit. Exprimitur enim hoc verbo prima inclina-
tio ad dormiendum, fcil. primus fomnolentix gradus, uti alter gradus defig-
natur verbo \W, pp. fufco et nigrante colore fuit, unde obfcuralus dicitur
homo, quando fufca caligo fomni profundioris oculis ejus obfunditur. Sic
duo haec verba diftinguuntur Pf. cxxi. 4. ubi de Deo Cuflode Ifraelis dicitur,
^D^ N T) EI^-NT", non remollefcit, neqne fufcatur fomno. Quibus addo,
tertium fomnolentiae gradum exprimi verbo OYl, cujus Niphh. D"n3 notat
fopiri,fopore obftrui quafi et obturari.
5 - y -
S. Q8. <-k*2A*>, pp. iter, fcil. locus quo quis contendit, h. 1. fignificat
mores, viam et rationem agendi, uti YYl apud Hebr. pro confuetudine, more
et agendi modo, paflim ufurpatur in S. S. Pf. i. 6. Prov. xvi. 1. Efai. viii.
11. Iv. 7. &c. Pari modo Graecorum olog adhibetur 1 Cor. iv, 17- xii. 31.
et alibi.
5 - 5 - -
S. 99. Luditur in vicinia vocabulorum r*jK==>, vulnus, et r*jK==>,fermo.
Utriufque ftirps eft J<==>, cujus origo mfecando, {cW.Jindendo, unde notio-
nes vulnerandi et loquendi, uti in aliis linguis, ita et in Orientalibus, fponte
manarunt. Vide H. A. Schult. in not. ad Elnaw. p. 132.
S. 101. Idem innuit Menander p. m. 164. ZotpoTg opiXuv «' ccvrog \%~
Cvjo-yi trotpog, fapiens eris fapientibus fcvpe ajfidens. Nec non Ariflophanes
apud Grot. 1. c. p. 543. Oiov ts rns 'gw cu trotpcii arvviso-ica, proh, quanti eji
ufus vivere cum fapientibus ! Eo tendit quoque monitum Syrachidis, cap.
ix. 10. peTcc ctvvstuv eg-u $ix\oyttrpog, cum intelligentibus colloquere. —
«XXSU~< acl. III. Conj. radicis \i^xi,Jlavit, inflavit, exfpuit fpecialiter ferpens
venenum. Ham. p. 418. Hinc adhibetur de incantationibus, Cor. cxiii. 4.
281
ubi UuliUu funt mulieres veneficce, fcil. infuffiantes in nodos magicos ; in III.
Conj. qua Golii Lexioon augendum fsepiffime apud Har. valet allocutus fuit
aliquem, fermonem cum eo conferuit.
S. 102. 'ijy£,forma, fcil. imago bene formata, ajLc, "Y12 vel 1r¥, pp.
flrinxit, confirinxit, in W.formavit, et quidem cum cura ac veluti fub digito
jlringente et Uneamenta exprimente, unde in Cor. <xJJ I oj a^r, formavit
finxitque eum Deus, fpecialiter egregia eumforma condidit. Uti et formula
y*A> t a^o, de homine beneformato, fcil. egregia forma condito homine ufur-
patur. Eodem modo Hebr. *Y% imaginem vel formam prceftantem et exi-
miam defignat. Pf. xlix. 15. ubi 0"fi2, vel fecundum Keri Q-fiSJ de gloriofa
illa imagine, qua Recti in die refurrectionis induti erunt, quaeque initium
beatitudinis erit, commode intelligi poteft, uti demonftrare conatus fui in
DhTert. mea de L. H. Pomoeriis ampliandis, p. 99. et 100.
S. 108. Conf. N. 430. ubi eadem oppofitio inter il-sL^I sj-Xs* et
LJJJI 5;L-c.
S. 109. \y^r J fut. I. Conj. radicis Isr*, rrHS, pp. terfit, exterfit, et ita
delevit, ut tergendo deletur fbriptura ex tabula. Exod. xxxii. 32. Num. v.
23. et Pf. ix. 6. Primaria illa tergendi poteflas eleganter adhibetur 2 Reg.
xxu 13. TfilTD, Tersero Hierofolymas, quemadmodum quis TfHD, terget
patellam et vertit fuper faciem, ubi metaphora defumpta a patina, quae
vacuata tergitur, atque inde vertitur, applicatur ad urbem et incolas fun-
ditus deletos, exterfos, everfos, omnibus vacuatis et folo aequatis. Quo
fenfu primus orbis dicitur deletus, quafi facla terfione, exterfione, everfione,
Gen. vii. 23.
S. 110. Non diflimile huic fententise illud Euripidis apud Grot. I. c.
p. 239.
Spjcpaj gjV dpXVS vu%oq ccvSpuirotg pceycc
TXuo~<r ix.7ropi(!ji. Tvto 01 o~o<poi fiporuv
'ePsvXscCvvtoci, prj (ptXoig Tev%eiy eptv.
o o
282
Immane parvis fcpe de primordiis
Excivit odinm Iwgaa : quapropler cavent
Rixas amicis ferere, queis animus fapit .
«tlsi, pp. fecuit, truncavit, amputavit, fpecialiter abrupit amicitiam. Vide
N. 37. et in feqq. N. 387. et 475. item repudiavit amicum, N. 495.
S. 111. aJ aa-c, contrifatus, particip. V. Conj. radicis &J », cujus origo in
quatiendo, concutiendo, h. mente turbatus, alienatus, impatiens, et impotens
fuit ex amore, triftitia, metu, alioque affeclu graviore. Refpondet Hebr.
r^T , , qua3 radix civitati Hebr. haud dubie reflituenda ex Gen. xlvii. 13.
V*?.^t! "^ ?f)1> et perturbala fuit terra prae fame. Pingitur enim ibi con-
cuffio mentis penitus confternatae et attonitae. Vide Schult. ad Har. vi.
p. 248. et ad Prov. p. 366.
S. 112. Oppofitam huic fententiam vide in feqq. N. 195.
S. 113. 5-wvk^., mceror, vel, fi ma.v\s, fufjbirium, praefertim defebli viribus,
a ,**=s»., "^Drr, pp. trivit, detrivit, terendo rajit, et intranfitive, rafus, derafus
fuit, ut quid minus tenuius et exilius fiat; unde imminutus, et dein laffus
fuit, item h. fufpiravit pra? dolore, quafi cum rafione gutturis. Conf.
Schult. ad Har. iii. 154.
S. 114. Conf. in feqq. N. 211. et imprimis quae Salvator praecipit,
Matth. vi. 1—4.
S. 115. Idem innuit Auctor in feqq. N. 182. ubi docet regimen mentis
praeftantifiimum efTe. Hinc recte Sen. et Syr. M. N. 284. Imperium ha-
bere vis magnumf impera tibi. Pluribus hanc fententiam exfequitur Seneca
in Epift. 113. circa finem.
S. Il6. tJV^j pp- notat eum, qui virtutibus eminentibus atque adeo
animo excelfo prceditus efi. Radix eft J'i, "W&, cujus origo iri corufcatione
fplendenti et tremula micatione, unde in II. Spec. notio vefiigii imprejji a
pede corufcante, et h. notio excellentice et felicitatis feu conditionis fplen-
dida?, qua quis aliis hominibus praecellit, et ab iis quafi figno diftinclus eft.
283
Sic J1L* de virtutibus eminentibus ufurpatur. Ham. p. 544. item c^ajL*
de fama prcenobili Har. iii. 150. Hinc jam liquet emphafis quse eft in Hebr.
WW ^"WM ad literam, claritudines viri, quod cum exclamatione prolatum
idem valet, ac fi dicamus, quantce Jiint claritudines viri! quam prce-
claro fgno felicifjimce conditionis diftinclus ille vir ejl !
S. 117- ^laAik, confortium et quidem familiare, a laAik, tDTTT, mifcuit,
commifcuit, h. in III. immifcuit fe rebus hominibufve, peculiariter commer-
cium habuit familiarius cum aliquo. Ita in feqq. N. 515. et Tim. i. 626.
Haec mifcendi, commifcendi, et immifcendi notio transfertur etiam ad prope-
rationem et inftantiam, qua quis five verbum aliquod five rem injianter
urget, quem ufum Hebr. tD7I"f, aVa£ "Kiyo^vov, exferere videtur. 1 Reg.
xx. 33. Et viri illi ominati funt, et feftinarunt ^BpD IEtTYH, et depropera-
runt, non an ab illo uti vulgo, fedfane hoc ab illo. Prsefixum enim M non
femper interrogandi, fed et faspe qjfeverandi vim habet. Vide 1 Reg. xvi.
31 . Job. xx. 4. Pf. xiv. 4. xix. 11. &c. Conf. Schult. in Jobum, cap. iv. 21.
— Phrafis LoJjl 'Lol, filii hujus mundi, eadem eft: cum illa Grascorum,
ol vlo) tk ouiivoq, Luc. cap. xvi. 8. Redibit in feqq. N. 381. 475. 513. et
apud Meidan. i. N. 35. — Phrafes ^,JuXJI ^j-Ajii, deturpare religionem, et
(•j^-*^ y*^> debilitare firmitatem fidei, recurrent N. 142. et 234.
Docet fententia, Homines, qui rebus mundanis dediti funt, mundique vo-
luptatibus indulgent, quando familiare commercium inter fe habent, ple-
rumque talia tracTare, quae religioni dedecori funt, fideique fundamenta
evertunt.
S. 119. Eadem fententia occurrit apud J. Scaligerum, et T. Erpenium
Prov. Arab. Cent. I. N. 88. Nec non apud Wahid. Cod. MS. uti fub lit.
Lam-Eliph, inverfo ordine, fic exhibetur; ,kji« ^JU ^,-0 / Jl -MXj ^
J£ u Jl.
"5,.-,. 3- O _
S. 120. ^.JLosL, duce proprietates, a fing. &k*2<», pp. portio quce fola
alicui competit, fcil. id quod qvis folum habet ac proprium. Unde alicujus
002
284
morem ac proprietatem fignincat, qua quis ab aliis difcernitur. Vide Sen-
tentias Gramm. Erpenii annexas, N. 70. — ^Jjy^ / L ^v : 7* , ^&V*> quibus quis
fe virum praflat, ad literam, in quibus univerjitas virtutis mafculce. — UjLwsJ
inflnit. VIII. Conj. in latus recefjit et declinavit, a ^X^., obliquusfuit, ob-
liquavit, a latere fuit, declinavit. Conf. Schult. ad Har. v. 97- — (^^ et
^j\j faepius opponuntur. Ibid. ii. 48. et Tim. ii. 808.
S. 121. Quinque funt U-i^J ^l iJv<Xj, quife certifjimo contemptui ex-
ponunt, ad literam, neceffe efl, ut contemptibiles fiant, fcil. contemptui expo-
nantur. Radix r-^*-/, <~£D, in VII. Conj. obfervante Giggejo, non nifi im-
perfonaliter ufurpatur, oportet, decet, neceffe efl, ita in feqq. N. 524 — 527.
— • l:sr**** J fut. X. Spec. dignus ac meritus fuit, pp. jus ad aliquam rem
fibi acquifvit, a radice / *p*> PP^> ^e ^ 113 v ^ e Schult. ad Har. ii. 88. 8g.
iii. ]68. et quae fupra notavimus I. Collect. N. 45. — is<-XjLe peculiariter
notat menfam, quae parata et cibo injirucla efl, Cor. v. 121. Tim. i. 360.
Abulph. H. D. p. 53. fi enim cibo vacua fit, ^>U^ dicitur. — l-a^Ia^, fo-
cius, h. 1. dominum, fcil. poffcffbrem domus notat. Vide not. in Epilogum
I. Collectionis. — Aaj>Xzs= j ^Aii Y JI, ad literam, qui accedit cum fermone
fuo ad vel apud &c. OoAi» in genere notat diclum, \e\faclum, nuncium,
hifloriam, fermonem. Vide Meidan. Prov. Arab. edit. ab H. A. Schult.
p. 20. et conf. quas notavimus ad I. Collect. N. 05.
S. 122. m^ 3 , improbitas, a j^" 5 , "I^IB, de quo fupra N. 86. — as^
- e LwJj| / 3, deformitas in mulieribus, radix «s^, pp. turpis, et h. deformis
fuit, peculiariter mulier. Tab. Ceb. p. m. 20. ubi ^ 2 \ -^L^J, mulieres de-
formes. — HjJl ^: J l^ v Jl , i «, et fcortatio in fenibus. Conf. Syrach. cap.
xxv. 2. ubi inter tria, quae anima fuo odio habet, enumerat yeoovTcc po%ov,
fenem adulterum.
S. 123. &c. / ^Xaj ^ (^•y'* <-^ k > a d literam, accipe ex eo, quod tibi
non remanebit, &c. i. e. impende ex opibus tuis, quae fluxae et evanidae
285
funt, eleemofynas ad comparandos thefauros, qui tibi in eeterrium permane-
bunt. Cui affine eft, quod Salvator cuidam juveni diviti jubet, Matth. cap.
xix. 21. Poito obfervandum literam Lam in l^J fpeciali ufu hic valere pro,
pro eo quod, i. e. ad comparandum id quod, &c. Eundem hujus particulse
ufum vide in feqq. N. 143. — . «j'-*J fut. III. Conj. difcejjit ab eo, reliquit
eum, pp. divulfit et abrupit fe ab alio. Ibn. Dor. v. Q2. a . «Jf», plD, pp.
fregit, dijffregit, difrupit. Tim. i. 180. Hinc J71D epitheton poeticum leo-
nis prcedam membratim difrumpentis. Pf. vii. 3. et Nah. iii. 1.
o,- oj ., ., _
S. 124. Loco C__>*-\gJ legere malim C^/Aaj, a radice «<Jy, cujus IV. Spec.
faepius adhibetur in manifejiandis vitiis, uti fupra N. 60. et in infra N. 1 80.
Quem ufum radix (__£<-X£ l , direxit, fcil. protenfa manu viam alicui ofiendit,
nullibi, quantum fcio, exferit.
5 O ,.
S. 125. y3^*, tentamen, quo boni ad coticulam veluti explorantur, a
(^rsr*, )fTO, de quo vide N. 84.
S. 126. <3lc«^l aJ«c!>, imperium vilium. Pofterior vox eft collect. t£
£5 O _-
0^tt,famulus, peculiariter comparandi viclus ergo ferviens, h. vilis, fequior.
Conjungitur paffim cum ^J^^JI, hominem notans, qui ahjeclce conditionis
vel infimce fortis efi. Tim. ii. 400. et Carm. Togr. v. 43. ubi eadem phrafis
de ejufdem generis honinum imperio tanquam violento et intolerabili ufur-
patur.
V J- J . *£ j O _
/ «-a.*} <-Xa v j (•»! _j «I l_-aa£___-> L
O-CO-3 . o _-
©^JUkJIj e>l__«__l aJ«<3 (^l .^*
-ZVbw optaffem, ut protraheretur mihi tempus meum,
Donec viderem imperium vilium et infimorum.
t_>LwJUl « L_jl___r I (J^, fuper crimine et graffatione. Vox L_jl__rl, pp.
notat nexum, ab L_jI---, lin, vel l^n, pp. nexuit, live firinxit, objlrinxit,
unde transfertur non folum ad debitum ceris alieni, Ezech. xviii. 7 '• ubi per
286
appofitionem 2 H ti^ 1*\n "iJ-nhrr, pignus fuum, nexionem vel nexum rejlituit,
fed etiam ad crimen, quo caput alicujus obligalur. Dan. i. 10. nN OfilTn
]7u7 H l£W, et caput meum nexu obligaveritis, ubi quivis realum graviorem
agnofcit. Altera vox 0>Lko fignificat grajjationem, vajlationem, et violen-
tam opprejfwnem, a Jwj, perdidit, corrupit, in IV. grajfatus fuit inferen-
dis malis. Tim. i. 12. 34. et Cor. ii. 11. ubi phrafis \^z>pL\ /j Jwvj,
fignificat latrocinari, deprcedari, atque occidere more grajfatorum.
S. 127. Senfus eft, Praeftare paucas habere opes, eafque bene et ad res
utiles expendere, quam multis abundare divitiis, iifque ad luxuriem, quae
corpori aeque ac menti nocet, abuti.
S. 128. Conf. quae Salvator docet, Marc. xii. 41 — 44.
S. 129. Per phrafin -^liJljlJ, do7nusretributionis,fivefolutionisdebiti,
intelligitur Paradifus, qui alias A ~s. I j\&, beata retributionis fedes. Tim.
i. 9. — ^li» etiam idem notat quod (*L«J, longitudo, duratio. Sic Aid\ j\J
erit idem ac -'UC-JI j\d, domus durationis, quo fenfu Paradifus opponitur
tu s \.Xk)\ j\C>, domui evanefcentice in feqq. N. 285. et 524. — Jk\^j fut.
X. Conj. radicis .i, m \~}p,friguit, etfiabilis fuit, in ~K.fabilem tenuit manfw-
nem, hinc .i/i^, firma fedes vel manfo, Har. v. 84. quo nomine infig-
nitur Paradifus cceleftis, Cor. lxxv. 12.
S. 130. ^j\a£. collecl:. rijg ^jl-i, malum, infortunium, a <_)lc idem in
origine cum (jlc, inclinare, propendere, prceponderare, h. irruit, invafit de-
repente et de improvifo obruit, peremitque eum homo vel res. Sic de hojie
irruente, Vit. Salad. p. 77- Abulph. H. D. p. 58. 79- 104. et Tim. i. 246.
de morbo aliquem violenter opprimente, Vit. Salad. p. 62. aliifque malis. —
. \il<^-?. c collecl:. ryg BAa^=^>, dolus, fraus, infdice, a c}l==?, T^, cujus
origo in excuffione fcintillarum, unde transfertur ad omne genus malarum
machinationum etfraudum, quas homo impius ex ignito fomite fuae malitias
elicit et extundit, ut aliis exitium et perniciem creet, quam notionem pras-
287
gnantem exferit derivatum Hebr. T5 Job. cap. xxi. 20. ad quem locurn
confulendus Schult.
S. 131. De radicibus 1 1 J et ^j_a:_ vide quse fupra notavimus in I. Col-
le&. N. 66. et 78.
S. 132. Convenit cum hac fententia, quod in feqq. monet Imperator,
N. 500.
S. 133. Significat, Nihil hominem magis affligere, quam 11 tentamina
5 r. ? - °
ejus aflidua fint, eumque perpetuo cruciant. ^Xi collect. eft rys Aaaj,
tentamen, five res omnis qua homo tentatur, probaturque.
S. 134. Obferva pulchram paronomafiam inter ^A^. et ^k*», quam
etiam captavit Arabsj. in Hift. Tim. ii. 70. Prior radix refpondit Hebr. _73,
pp. trahere, attrahere, et traclim radere; hinc phrafis -*****.) I v^a:^., tra-
kere, adducere malum, Sent. Erpen. N. 82. Inde etiam Hebr. T?3, tonfor,
qui inter radendum D;fil _v^, attrahit et elicit fanguinem, Conf. Schult.
ad Har. iv. 35. Pofterior ^A^w valet, auferre. Abulph. 1. c. p. 6o. 79. et
s- s -
13Q. — Non minus elegans eft paronomafia inter ~*J et *xJ, quorum prius
s - o \ " A
vocabulum collect. eft Tijs A^aj, vindicla, poena, a *x'), Qp2, iratus fuit,
reprehendit, in VIII. pcenam et vindiclam cepit de aliquo. Cor. vii. 136.
s ^ o
Tim. i. 292. et in feqq. N. 255. et 389. Pofterius collecl. eft a fing. A^aJL,
gratia et beneficentia, a *ju, D^2, pp. molle, tenerum effe, vide Schult. ad
Har. iii. 128. in Prov. cap. xiii. et quae fupra notavimus ad I. Collect.
N. 40.
S. 135. Ejufdem fignificationis fententiam habuimus in I. Collect.
5
N. 149. — Ia&!, lautifjimus, item faluberrimus. Forma intenf. qua Lexica
3 - —
augenda, ab La_$>, linivit, inunxit femet aliqua re i. e. percepit ex ea
utilitatem, commodum; hinc formula (*! — x___Jl / jIa£, linivit, unxit
me cibus, i. e. eum jucundum et falubrem expertus fum, et intranfitive
flx_JI (c^ et «a&, unclus fuit cibus, pro facilis, lautus, falubris fuit.
288
s o
Vide Schult. ad Har. ii. 1 13. et v. 104. — *^, portio,fors, a *>*o, fccare,
fecando dividere in partes, h. aliquid alteri, ut portionem adjignare, Vit.
Salad. p. 17-
S. 136. Radix i^ x -^ in origine notat, volvit, involvit, unde transfertur
ad ccecitatem oculorum tam corporis quam mentis, in feqq. N. 443. et Mei-
dan. i. N. 39.
S. 137. Vide not. ad I. Collect. N. 70. ubi filentium ut medicina animae
laudatur.
S. 138. ^lxii hic et alibi notat, fgnum, tefjeram militarem, {c\\.fy?nbo-
lum, quo milites fe invicem dignofcunt in pugna. Tim. i. 264. pp. eft in-
terius amiculum coiporis, cui opponitur jlj'c3, vejiis exterior, ibid. p. 144.
et 3 1 6.
S. 13Q. ^q^, nitor, fplendor, fig. hic notat exhilarationein, uti iiv»
I. Collecl:. N. 87. et 89. quemadmodum et ipfa radix ^:^., !"H0, pp. de-
terjit, et deterfus fuit, ad difcufjionem mceroris transfertur. Har. ii. 60. et
Tim. ii. 84. — AaajI t L>, quies,fecuritas, a radice deperdita t^j-J-o^ fed relidta
in fpecie quse literam Eliph inter fecundam et tertiam radicalem infertam
_ 2 o -
habet, ^l^la, inclinavit dorfum quiefcendi ergo, nec non in fpecie, quae
a 3- o
cum Eliph ultimam radicalem duplicat, ^l v lal, quietusfuit, quievit aliquo,
item acquievit, fecurus, confifus, fretus fuit. Cor. iv. 102. Abulph. H. D.
5SJ,ll -
p. 203. 531. et 532. unde Aaa^L^, quietus. Cor. lxxxix. 29. Tim. i. 152.
et Gol. Sent. p. 276. N. 196. Omnia haec fecundaria ab origine, quam pan-
dit nobis Hebr. et Chald. \iyD,Jidere, dejidere, fubfidere in profundum, unde
notio quiefcendi et reclinandifefe apud Arabes profluxit. Apud Hebraeos vero
et Chaldaeos ufurpatur de rebus abfcondendis. E. g. de cadaveribus cryptis
recondendis ; de thefauro in gremio terrce defoffo, aliifque rebus. Proxime
etiam ad originem accedit locus Efai. ii. 10. Intrare in rupem, JOtsrTl, etfub-
fdere in pulverem, et Job. xl. 13. irP *IDSD 02DV, fidere facito, fcil. pro~
28Q
funde mergito eos in pulverem una. Qui plura de hac radice fcire velif,
adeat Schult. Comm. in Jobum, p. 71- 440. Scc. Hutzi DhTert. de Synon.
L. H. p. 46. nec non DhTertationem meam de Pomoeriis L. H. ampliandis,
p. 53.
S. 140. aAjbUI ^y^ Aaaaj, excitatio, fcjl. expergefaclio efocordia, i. e.
e fomno focordice, qua quis quafi dormitat atque in ofhcio ceffat. Radix
enim Aaj in II. Conj. peculiariter adhibetur de excitatione efomno. Tim. i.
564. in V. evigilavit efomno. Ibid. ii. 596. et Tab. Ceb. p. m. 22. in VIII.
idem, Abulph. H. D. p. 13. et 23.
S. 141. <J<X£' non comparet in Lexicis. Eft collect. t» <J*A.c, morbus,
a (3- C 5 ^ 'V> haifit iteratis vicibus, et dein cegrum effe, morbo affiigi, quia
morbus vires haurit et humorem vitalem ebibit. Vide hanc radicem copiofe
illuflratam a Schult. in Orig. tom. i. p. 165. et feqq. — ^UO, medicamentum-,
remedium, et ?l «c^l, morbus, eandem habent fiirpem (^*<3, TVH, pp. ca~
vum, excavatum ejfe, ita ut ftrepitum edat tinnientem. Hinc peculiariter
adhibetur de eo quod putredine exefum et exaratum efl, unde transfertur
ad morbum intus latentem; in III. valet remedio concinnavit, medicatus fuit ,
B
q. d. traclavit cegrotum. — tiiUc, propellens, abigens, a 0.h, pellere, pro~
pellere, abigere, quam notionem Hebr. 111D bis tantum in S. S. occurrens
in una eademque fententia exferit, Prov. xix. 13. et xxvii. 15. Ubi uxor
rixofa comparatur c\xm flillicidio pellente, fcil. expellente.
S. 142. Convenit hasc fententia quodam modo cum diclo Salvatoris,
Matth. cap. v. 2Q. — V^j act. radicis <_-*£> j, 2i"TT, pp. micuit, unde ad
motum celerem transfertur, cucurrit, h. prceteriit, abiit, item periit. Abulph.
H. D. p. 9. Veritusfuit f^taJ! L_,«l^j, ne perirent fcientice. Peculiariter
ufurpatur in caligatione oculorum, fcil. vifus, ibid. p. 23.
S. 143. Significat, Mundum vilem, arctumque fpernendum efle refpici-
- o _ _. _
endo ad aeterna, ampliflimaque proemia. — j j pro^jjjl Imperat. a ijj, pp.
pp
2Q0
fecuit, et quidem mfruflula minutiora, h.fvit, miffumfecit, permift tradi-
ditve alteri in portionem. Cor. xii. 47- Har. vi. p. '206.
S. 144. i^JtrX-f^ ^' P°Ju T( 'Jf or J u fe ac wn "> *• e> ( l u i <zuui jifiique flu-
diofus efl. Vocula * j, HJ, apud Arabes notat dominum, poffejforem, quam
notionem Hebr. XI), Azc, i/?e forfan etiam exferit. Pf. Ixviii. 9. Contremuit
lerra, et Jluxerunt cceli afacie Dei "^D nt, afacie Ifraelis. Plerique Inter-
pretes cum Chaldaeo Tnterprete illud 71) habent pro pronomine deinonftra-
tivo, et conne6tunt ^D 711 cum feqq. atque repetunt ex antecedentibus
verbum W% tremuit, vel fp2, fiillavit, vel utrumque fimul h. m. ifle vel
hic Sinai (contremuit difnuxitque) afacie Dei Ifraelis. Verum, licet hoc
bonum fundat fenfum, et cum loco parallelo Jud. v. 5. conveniat, poffet
tamen illud ^p ^h propter accentum majorem Atnach cum LXX. et Vul-
gato Interprete, referri ad praecedentia, ut fit epitheton Dei, Domini vel
pofejforis Sinai i. e. qui in monte Sinai Divinitatis fuae maxime illuftria et
confpicua edidit figna.
S. 145. Nec mirum. Liberalitas enim prodigi non eft vera illa liberali-
tas, quam Arabes tantopere laudant, verum potius opum fuarum profufio,
qua facultates fuas ftulte ac fme ullo frudtu aut utilitate expendit, fuae-
que ipfius paupertatis caufa eft. Bene igitur dixit Cicero, Stulta libera-
iitate quajiibet opes exhauriri, vel effiuere potius. — £7'*'» prodigaiitas,
a „«: ;*■>*, pp. micuit, fplendidus fuit, hinc modum exceffit quavis in re
quafi dicas, fplendide vixit. Abulph. H. D. p. 324. 422. et 547. et in
IV. ^ j.^1, prodigus fuit, modum excejit. Ibid. p. 204. et Elnaw. p. 64.
N. 103.
5 o -
S. 146. ^,ji, celftudo, nobiiitas, peculiariter generis, gioria, a Sl _ j^,
cujus proprietas eadem quae in praeced. ___ i^, micuit, emicuit, h. excelfus
et nobilis fuit, nobilitate et gloria vicit, unde ^Z,J^-> eminens, nobiiis, pe-
culiariter genere, fpecialiter Muhammedis. Vit. Sal. p. 1. 5. Elnaw. p. 96.
N. 168. Gol. Sent. Poet. p. 155. N. 6. Sic etiam Hebr! D^Dlfe? notat no-
291
J o-
biles,fatellites Dei, Efai. vi. 2. 6. — ja£L, infolentem faciet 3. fut. fcem. gen.
Speciei IV. radicis -icy, modum exceffit hilaritatis, petulanter et infolenter
fe geffit, Lib. Colail. p. 70. et Meidan. i. N. 21. ubi tw t^s:^ 3 , angore animi
preffus fuit, opponitur. — * l_ jj a_*_'j _, cz/.e?rc non commovent venti.
_ ^ ~
v '_j forma quadril. a ^ lj, yit, cujus origo in nutatione, fcil. vacillatione
inclinante, h. ^ '£), quaffit, concufjit, agitavit, commovit arborem ventus.
Inde apud Har. vi. 188. fj^j, vel plena phrafis, JrJ^j js^ ventus concuffor,
notat ventos turbines, procellofos. Eadem concutiendi, fcil. agitandi notio
refidet in Hebr. ytjft Hab. ii. 7- Evigilabunt I^WD, owz te exagitabunt,
g . _
i. e. tfz« omnes res tuas commovebunt. — , _;-><^, Aowo _>*7w, a U_, pp. ae-
^ _ I -• "
preffus, humilis fuit. Inde etiam / J_l , forma intenf. facilior, Prov. Mei-
dan. edit. ab H. A. Schult. p. 18. N. 32. Et valde facilis, Cor. iv. 3. —
j,axmJ, /en„ ac gratus ventus, item c«ra, halitus, a »>±t,j,fpirare, ufurpatur
de aura venti Euri. Amrolk. v. 8. de halitu vitce. Abulph. H. D. p. 5. de
odore, Schroed. de Vefl M. H. p. 152.
S. 147- _vcU-l ac~t. IV. Conj. radicis 9 Im. med. (j£, cujus origo in laxo,
Jtuidoque, h. diffufus fuit, palam evajit, in IV. palam fecit, divulgavit. —
*.***X) pro 5t>wA/J, a *-*-;, VW vel y_^, pp. /a:ra et patula fuit res, unde
inter alios ufus transfertur ad commoditatem et potefiatem faciendi quid.
S. 148. Cum priori hemiflichio convenit fent. N. 320. -£=__ -XJ ! . i
l_j*aaJI HLa__, laudatio Dei vitam prcebet cordibus, quae ea fuflentantur
quafi ac recreantur. In pofleriori membro L-uasv" _\ M ^Ji_s:'* notat
confortium, in quo amici peculiariter Dei, more Orientalium confidentes,
praecipue in laudem Dei colloquuntur.
5s -- Gs - -
S. 140. Notanda paronomafia inter ,jI_j et ,jL__. Przt„ efl collecl.
rvjg 5-aa_3j, fz/_s, a -/__.>, pp.fidit,findendofecuit, ac dein fecanti acie vidit,
profpexit. Pojiei-ius efl collecl:. a j^y^ conceptus animi, arcanum mentis,
intimce cogitattones. Tim. ii. 300. Abulph. H. D. p. 555. 56l. et 563. et
p p 2
2Q2
Gol. Sent. Poet. p. l64. N. 42. Radix eft » r *2>, pp. Jlrinxit, Jiringendo
comprejfit. (j^JjJ fiit. IV. Conj. radicis (j^Jl, tMN, in origine idem cum
/vwU et Ool, pp. zt/Jro citroque motus, et agitatusfuit, dein quajfus fuit et
quatiendo fraclus, unde ©*13N, Ao7?io quajfus, fragilis, omni quajfationi et
miferice perpetuo obnoxius. Pf. viii. 5. ix. 20. 21 . et alibi, h. et ipfa radix valet,
humanus, familiaris evajit, et dein manfuetus Juit, notione dudta ab homine;
et in IV. familiarem et affuetum reddidit, humanum fecit, manfuefecit.
S O
Eadem humanitatis notio in derivatis frequentiffima. Sic /^Jl, genus hu-
s o _ s oi £
manum, opponitur rco yXc^*, generi ferarum. (jj^JI, humanitas, Ham.
p. 402. et Lib. Colail. p. 95. <WiajI, focietas humana, Carm. Pythag. v. 71.
<WJL,«, urbanitas. Abulph. H. D. p. 51. uti et ©13N aliquando adhibetur
pro focio familiari. Vide Ven. in Pf. tom. vi. p. 184. et in Jer. p. 496.
S. 151. Conf. in feqq. N. 224. Ubi beatus prasdicatur, qui prodigali-
tatem a fe removet. Nec mirum, ea enim ,~oO\j, exitio dat, uti Auctor ait
in feqq. N. 380. et .xxi\ ^/.w*., caufa paupertatis eft, apud Wahid. Cod.
MS. fub litera ^. — ^^L/jJ, prodigalitas, a£t. IV. Conj. modum exceffu
aliqua re cui aptiffime opponitur feq. particip. VIII. Conj. Jw2aJU a JW2J*,
medio modofe habuit, in IV. neque parcus neque prodigus fuit, fed modum
reclum tenuit.
_ _ 0"O J - O
S. 152. CiAjbUI JMjJ» culmen extremitatum, h. 1. fig. notat culmen
perfeclionum. i «j j, pp. eft fafiigium, vertex rei, peculiariter montis. Ibn.
Dor. v. Q4. 117. — ^IjIc plur. -njf <£A£, extremitas rei fummufque termi-
nus, ad quem tenditur, a radice r^^? ntW, cujus origo intenfone, peculiari-
ter quae fit in altum vel longinquum, h. in II. erexit vexillum. Apud Hebraeos
adhibetur in elatione tumida, unde transfertur ad turgidam prae libidine et
fuperbia elationem, Hof. v. 5. item ad infolentiam tumidam et contumaciam,
qua quis elatus, et inftar aquarum tumidarum graftans, fuis viribus ad alios op-
primendos abutitur. Pf. x. 2, cxl. 6. Efai.xiii. 11. xvi. 6. — -^>! JvMzsv I «J,
2Q3
ad iiteram, bellorum facrorum Jludiofus, i. e. qui omni Jludio bellum facrum
contra infideles gerit, qua notione radix cX^ in III. Conj. paffim venit.
Plena phrafis eft aAJ I <J^a*w /i iA£U*, Dei viam armis animofe defendit,
Cor. ii. 218. iv. 94. xxii. 7Q. &c.
S. 153. <JJ j Imperat. II. Spec. radicis J j, ?7t, cujus proprietas in
iaxitate pendula, in qua neque gravitas neque pondus eft, h. abjeclus, vilif-
quefuit, et dein fubmiffus, humilis, et obfequens; in II. fubegit, fubmifit ani~
mum. — ^aXj, certa fcientia, h. 1. abfolute notat certitudinem religionis,
uti fupra N. 117- — AXa)\.j oj.ij, et coiifirma eum, fcil. animum de vani-
tate hujus mundi, i. e. fac ut fine ulla dubitatione ejus vanitatem agnofcat.
Radix '£, "^p, pp- valet, friguit, h. quievit, Jirmiter manfit aliquo loco; in
II. Jiabilivit,Jirmavit, confirmavit, conjtituit. Sic <3uwJu , i j.i, Jirmiter
apud animum conjiituit. Lib. Colail. p. 88. — *.jb^ J collect. r%q ajia^;" 5 ,
adverfitas dolore angens, a radice %^?, V3£> origo in ojfendendo in aliquid,
fcil. incurfando ad laedendum, h. qfflixit, dolore et mosrore affecit. Abulph.
H. D. p. 485. Tim. i. 434. et Caab ben Zoh. v. 7.
S. 155. fjJ a&. radicis f.J, firmiter adjiriclus Juit, h. infeparabiliter
alicui rei adhcefit.
e o
S. 156. Idem de invidia affirmavit fupra N. 7- -\a=v,, malevolentia,
odium occultum, ab Jvx^, raa/e voluit, odit, Abulph. H. D. p. ig3. 215.
508. 56l. Sic de odio intejlino quo Efavus fratrem fuum profequeba-
tur, ibid. p. 23. item de ira inveterata, Dam. apud Bochart. Hieroz. lib. i.
p. 76.
S. 157. Ejufdem farinae funt Sent. Sen. et Syr. M. N. 315. Inopi be-
neficium bis dat qui cito dat; et N. 779- Duplexjit bonitas, Ji accejfierit ce-
ieritas. Conf. not. ad I. Collecl:. N. 23.
S. 158. Vide fupra N. 5] .
S. 159. Senfus efi, Saepe fieri, ut ea, quae vehementer defideramus ; nobis
294
S - -
magis pernieiofa quam falutaria efTe. — _--\L£ notat exitium, ca/amitatem, a
l^Ios:, pp. fecuit, exfcidit, et intranfitive exfciffus fuit, h. periit.
S. l6o. ^jb, defderium, cupiditas, hilaritas, a ^jk", /evitate commo-
tusfuit, h. valde gavifus fuit, q. d. movit cum levitate quadam corpus prce
gaudio. Abulph. H. D. p. 206. 443. 470. Adhibetur etiam in commotione
ob vehementiam doloris, apud Muten. Carm. 232. vide Vander Sloot in
Togr. p. 114. — ^.^,, fcabies, h. 1. flg. notat lucri fiudium et avaritiam,
quae femper pruritu, five cupiditate aliqua fcabiei inflar follicitat animum
atque pungit. Quo fenfu Horatius Epifi. lib. i. Ep. xii. v. 14.
Cum tu inter fcabiem tantam et contagia lucri,
Nil parvumfapias, et adhuc fublimia cures.
S. l6l. Conf. Menander p. m. 166. I,iyq tstot i$\v ulpSTUTBpoc, Xoyov,
aliquando verbis melius efl filentium. — aIjI, efficacior, perfeclior, penetra-
bilior, et zAfinem propofitum majore cum effeclu vadens, fpecialiter potentior
in loquendo, eloquentior, Elnaw. N. 169. et in feqq. Meidan. i. N. 36. a
xXj, pp. de fagitta cum ferit fcopum, h. pervenit, contigit terminum pro~
pofitum. Tim. i. 278. Cor. lxv. 2.
S O SO
S. 162. Eandem paronomafiam inter »A=s». et J.£ habuimus in I. Col-
So^ _.-_ ' "" »
lecT. N. 208. — v tij acT. radicis ^ 01, cu/w,? origo in tundendo, h. retudit,
coercuit impetum alicujus, et dein repulit, oppreffit.
S. l63. ldem qffirmavit Imperator in I. CollecT. N. 157. et 160. Phrafis
^AiiJI <^.'~=>j, inequitans in juftitiam, notat eum qui injuftitiam fine ullo
metu perpetrat, eique fe totum tradit. Similes flofculos Orientales vide
fupra I. CollecT. N. 225. ubi vidimus radicem , ^—>j proprietatem habere
in compingendo, undeh. 1. ^£=3 ^, vehiculum, fcil. currus bene compaclus,
et h. ipfa radix vehi curru, inequitare, notat.
S. 164. Pulcherrime comparatur fapientis error cum naufragio. Uti
2Q5
enim in naufragio omnes illi 5 qui in navi funt, in aquam fubmerguntur ; fic
omnes illi, qui fapientis doctrinam fequuntur, cum ipfo errante eundem in
errorem incidunt. Huc facit proverbium, Jls AaJ„'j ^j JLsJl Jjj Ijf,
Ji errat eruditus, error ejus mundum in errorem inducit. Conf. Pocock.
Specim. Hift. Arab. p. 355. cit. a Mang. in not. ad Tim. i. 543. — iLwv£=jl
infinit. VII. Conj . fracla et ruptafuit res, a .^ 1 —, pp.fregit rem. Impp.
inter alios ufus adhibetur de conjiernatione animi, Abulph. H. D. p. 340. et
Vit. Salad. p. 2,34. — Aaa^wj, navis, fic dicla ob mobilitatem et velocitatem,
(^Aan, ]2D et )pD, cujus origo eadem quae in ULv, radere, abradere, h.
agilis, ve/ox fuit. Vide Schult. in Orig. tom. i. p. 345. et feqq. et Hufztie
de L. H. Synonymis, p. 51.
» o3
S. 165. Conf. I. CollecT:. N. 142. et in feqq. N. 251. — J l==2Jl malim
i _ os s _ _- ^ _ _
L==JI, ut fit forma comparat. magis vu/nerans, a l===J vic. rrjg / S ^=J,
cujus primaria virtus in refcindendo, ut quum caro refcinditur, itemque vul-
nus, vel u/cus, quod denudatur crufta, antequam fanatum eft, h. nece vel
vu/nere graviori affecit aliquem, et intranfitive do/ore, aJfeSius ejl. Eadem
poteftas fita in Hebr. rD2 et vic. fcOJ uno tantum veftigio relicla in loco
Efai. xvi. 7, ubi D^fcCS fignificat contufiones, quibus quid in minutijfimas par-
tes difcinditur. — tijLJ, direclio fagittce ad fcopum. Tim. i. 12. a ^jLc,
recla contigit fcopum fagitta, in IV. idem.
S. 166. Docet fententia, Damna, quae lapfus linguae adfert, multo gra-
viora effe, quam quae ex lapfu pedis oriuntur. De quo pulcherrime Poeta
apud Golium in auclario ad Erpen. Gramm. p. 163.
«sJLwJj 'iJis. (^k-o , «aaJI 1 'L^
- 0-0 j , j
O *. -o _ O _ O O _ O-o _■ _ J _ O _ _
*■* o o
J — > -- J . -> O ^ O-o jj^O,^
\
29 6
Malum reportat homo ex lapfu Ungua,
Non item ex lapfu pedis :
Nam quod lingua peccat, id capite mulclat ;
Quod vero pede, corrigitur in lentiore grejfu.
Optime etiam huc faciunt verba Syrachidis, cap. xxviii. 21. HXviyvj pdg-iyog
TsroteT [/.uXuTrctg, TrXTjyyj 6e yXuo-crvig o-vyK.Xtx.a-n og-a,' v. 22. HoXXoi e7reo~a,v \v
gouuri jU,a%a//3«£, kcu a'% ug ol nre7TTUK0Ttg oict yXucrcrcw, plaga fagelli efficil
vibices ; plaga vero linguce frangit offa. Multi ceciderunt in acie gladii,
fed non ut qui ceciderunt per linguam.
S. 167. tJ aJUI tXz- <J**aJI eciLj, ad literam, augmenlum operis Jhpra
vocem, i. e. plus prcejlare quam promiferis ; uti <J iaaJI ^j.^ ^JjtAJI ^jj2XJ,
ad literam fonat, imminutio operis de voce, i. e. minus prcefiare quccm promi-
feris. — »JIjJ et \jj2XJ, vel uti in feq. fententia legitur, (^l^2AJ, faepius
opponuntur. Vide Tim. ii. 914. — aAaa2_J generatim notat, rem omnem
qua quis aliis prcefiat. E. g. virlus, fcientia, ars, bonitas, &c. uti opp.
aXj jj fignificat, rem omnem ignobilem et vilem, ut vitium,, infcientia, &c.
S. 168. Senfus eft, Bona mundana, quando in dies augeantur, homini
faepiflime magis nocere quam prodeffe. Non raro enim fit, ut illis in fui
ipfius perniciem abutatur, et quo magis huic abufui indulgeat, eo minus
vitae melioris bona fperare poffit. Eo tendit etiam feq. fententia.
S. 169. Phrafis Ly\>JI „ ^jU^ redibit in feqq. N. 27 1. t $j\£»)
collect. ra s _ j.:a>)„ in genere notans, pulchritudinem cujufque rei. Sic de
elegantia terrae, Tim. ii. 422. de fermcne, peculiariter mendaciis difpunclo
et fucato, Cor. vi. 112. et h. 1. de blanditiis mundanis, quibus intelleclus
^ ^ o ^
debiles facillime fe decipi finunt. Radix quadrilitera eft s _ % a»J. compft,
fucavit, unde. particip. ^ _ j .^j^o, fucum faciens, Tim. ii. 228.
S. 170. Convenit cum monito Apoftoli 1 Tim. vi. 19. — r UL^I acl.
Conj. VIII. radicis *./wvc, pp. afciare, afciando parare, facere, conficere.
297
Har. v. 132 exornare. Abulph. H. D. p. 206. item benefacere. Har. v.
152. et vi. 276. in VIII. accepit beneficium, et contulit in aliquem benefi-
cium. — ^IJV&I colle6t. a fing. <AjJ\;L et sJvj^X^, vehemens. Radix eft
JWj, pp. conjirinxit et adjiriclus fuit vehementer, Vit. Salad. p. 134. Hinc
■p\iX2S\s ftringere alicui bcneficium, i. e. m aliquem id conferre. — ^j, */ie-
faurus, fcil. ic/ ^worf zra futurum tempus vel thefaurum reconditur, pp. notat
rewi adfpiratam, pretiofam, a ,c^j, pp. anhelavit, h. appetivit, cum defide-
rio adfpiravit, et dein, notione a thefauro ducla, repofuit, recondidit in the-
faurum futurum. Obferva etiam paronomafiam inter -^. j et ;==> J •
S. 171. Senfus eft, Eum, qui fanitate a Deo donatur, oportere omne
fuum ftudium impendere, ut obedientiam fuam tanquam tributum Deo
_pendeat ; eumque, qui ftrenuo animo praeditus eft, debere fuam ftrenuita-
tem in eo imprimis oftendere, ut Dei viam contra infideles armis animofe
defendat. — Ss\^^, ftrenuitas, a x.^.***, pp. furere, in rabiem dari, qua
notione Hebr. Jttti? in fpec. Puhhal paffim obvia. Apud Arabes vero
adhibetur de eo, qui audacler contra hofies pergit, ut quafi furibundus euni
invadat, h. Jlrenuus, audaxfuit in hoftem. Abulph. H. D. p. 49. 156. 279.
Ham. p. 408. et 570.
5,0
S. 172. ^jL^A^.1, patientia, qua quis alterius vitia ferre valeat. A6t.
VIII. Conj. radicis cJS-=*., 77211, pp. viollis, tener fuit, de qua vide I. Col-
le6t. N. I89.
3 5 - O
S. 173. Conf. N. 45. (^^T° collect. tjjj Aa^s:* , tentatio, exploratio, et
h. calamitas, affliclio, quia ea tentatur, fcil. probatur homo. Tim. ii. 658.
et Elnaw. p. 16. N. 13. ubi vide Schult. p. 128. Radix eft ^sr», pi, de
qua dictum N. 84.
S. 174. ^iij, odium, a [^j^ju idem cum \j^^j, refecuit, h. exofus
fuit, averfatus efi, odit. Abulph. H. D. p. 402. in IV. odio habuit. Ibid.
p. 30. Vit. Salad. p. 7. et I. Collect. N. 21 9. in VI. oderunt invicem, N. 507.
a q
2Q8
S. 175. Conf. N. 76.
S. 176. Conf. fupra N. 13. et in feqq. N. 217- et 278. Oppofitafn huic
fententiam exhibet Menander p. m. 166. y yXucrtroc, woXXuv tgtv oclrloc koc-
kuv, malis initium lingua permuhis dat, nec non y yXoxrcroc nroXXovg el$
oX&pov viyocyev, multis hominibtis lingua perniciem allulit.
S. 177- Phrafis fLxJ^I k _^icii.j, fecundum vim verbi ^ h Cj) in VI.
Spec. notat beneficia, quae continua ferie fibi fuccedunt, fcil. quorum unum
alterum Jubjequitur . Vide quae de hac radicc diximus ad fent. N. 11.
S o i C
S. 181. -s: , fiililitas peculiariter fermonis, ab .s^, abfcidit, refecuit,
et h. delirare, futilia loqui, q. d. ahfciffa ratione vagari, penes fe non effe.
Vide Schult. in Ham. p. 580. Phrafis <_)*.*JI t^F n - ^ idem notat quod
LxJJi jsz ,fermo temerarius, vanus, et obfcoenus. Ibn. Dor. v. 5Q. Quem
evitandum efle monet Imperator, uti inter leges peregrinatoribus Meccanis
datus et haec eft : ut fibi caveant ab omnibus fermonibus obfcoenis. Vide
Marracc. in Prodrom. iv.
S. 182. Prior pars convenit cum N. 115. Pofterior fenfu non multum
diftert a fententia quam habuimus in I. Collecl. N. Q2. ubi docetur fcien-
tice gradum fummum effe gradum. — Porro paronomafia inter A/j>iIa>oj et
AawUj adfuit etiam N. 105.
S. 183. In verfione hujus fententiae fenfum paulo liberius expreffi. Ad
literam fonat, Teneritas fcil. tenero affeclu effe in Jirmo animi propojito ;
fummaque diligentia uti injufiitia; et excellere in modo recle fervando.
5 ~- ,. s o _
S. 184. A^lb, obedientia, peculiariter Dei, et L-Jj, peccatum, oppo-
nuntur etiam I. Collecl. N. 82.
S. 185. Eadem fententia occurrit in Au61ar. ad Erpen. Gramm. N. 22.
o .- o j o 3-
hac folummodo differentia, quod pro <J^ ibi legatur ^\\L>\ .
5 j j
S. 186. Vox ^t v wj non comparet in Lexicis. Sufpicor legendum efte
6JJ <5 O -
v a v wj ? ut fit collecl:. ts *. v >*i, auditus, a %^>, pp. arrexit, peculiariter
299
O O J
aures, atque ita audivit. — ^j jl, jti$, auris, fic dicla a librata appsnjione.
Radix nempe ^j jl, ]tN, ejufdem originis efl cum Jtl, pp. libravit, pondera-
vit, unde D^tfcto, bilances. Pf. lxii. 10. Levit. xix. 36. Prov. xi. 1. — De
voce &Xi.L, focordia, vide fupra I. Collecl. N. 30.
s o - O ^
S. 187- /*-f. •£**•> ce/er, et (/J^J, tardus, libi opponuntur, uti *Jbj, <ara7-
" "*• ~ 5 "° J -
tas, fecundum Gjeuhar. contrarium eft rijg &£-^>*>, celeritatis. — 9 Ixw pro
/ «cIuj notat, curforem, peculiariter talem, qui curfu folenni inter Tsaphan
et Mervam feflinanter contendit, uti obfervavimus in I. Collecl;. N. 138.
— Prius hujus fententiae membrum per fe fatis clarum. Pofterioris vero
vim non aflequor. Diflicultas latet in verbo Ls^/, fperavit, quod in IV.
Spec. valet, differre, procrajlinare, unde duplici modo verti poteft, vel h. m.
Quaefitor tardus retromanet (blyft agter) veljperat, i.e.fperare non dejinit,
nunquam fpem fuam explet (blyft altyd hoopende).
S. 188. Utilyj 3. fut. III. Conj. radicis (^£Juo in origine idem ac Jvc,
tetendit, prejfit cum nifu, in III. et IV. moram concefjit, toleravit. — &>J«J,
JPreJbyter Muhammedicce Religionis. Vide de hac voce I. Collecl. N. 114.
— / Jti idem ac (%-itJ» quod Gjeuhar. exponit per ^*c q^akkkcs: I
mj«JOI ^JokJI, ignobilis, vilis, fequior inter viros, contemptibilis. Radix.
efl UJ ult. « et (J^, cujus origo eadem quae in [jd,fuit, evafitque homo
fequior, adeo ut Aaj -aiL ^, nihil boni effet in ipfo. Qualis kxt Vfcoyjrp moe-
g"" _ ■£* __ j
cA?« dicitur. — C_£Jy, impudicus, obfcosnus, peculiariter lingua, a C_£Jv> in
" s " *
IV. obfcosne et inhonefle locutus eji. — , «^^, />wer, adolefcentulus. Radix
eft Uao, micuit, emicuit, h. agiliter fe movere, falire, juvmem ejfe, juvenili
amore qffeclum et propenfum effe, impotentius amare, unde / <^c, amor
juvenilis, Ibn. Dor. v. 115.
S. I89. Senfus eft, Vigiliam fcil. infbmniam tempore nocturno opti-
inam piis meditationibus occafionem amicis Dei praebere, praedamque opi-
a q 2
300
mam fortunatis adferre ; ficuti ver oportunum efl tempus, quo quis in me-
ditandis naturae amoenitatibus fe oblectari, vitamque felicem ac jucundam
degere poffit.
S. 190. Ad literam, Tenuitas fermonis virile decus, et virilem animum
vilipendit ; vel, fi , *ilaA Y J I ^^^k^ referre velis ad fermonem, fenfus erit,
Virile decus et virilem animum minoris aeftimari, quin vilipendi, (i tenuis et
S O -
imbecillis fermo ore egrediatur. f:s'*', tenuitas, imbecillitas, item Jloli-
ditas. Tim. i. 210. a ^ jis**', f]tW, origo in radendo, h. attenuatus, et dein
tenuis et macer fuit ex fame, et ad animum tranfl. tenuis intelleclu, imbe-
cillis mente, Jiolidus fuit, h. 1. ufurpatur de tenui et imbecilli fermone. Ad-
hibetur de fententiis bifirmis, quae &xx^* i Aj\ audiunt. Abulph. H. D.
p. 78. — / "<\aX^ malim • 'ilxLc, loquela, fermo, a. , "iLaJ, pp. ligavit, inde
-Oj
locutus efl colligando verba. — (J^jjJ fut. IV. Conj. a (^£jj, TT\1, pp.jparjit,
unde ad abjeclionem et contemptum rei transfertur; in IV. contempjit, vili-
pendit. — De voce hqj fupra egimus I. Collecl. N. 131.
S. 191. Conf. cum hac fententia in feqq. N. 477- jj^^^- fot. VI.
Spec. radicis jl:s» med. «, pp.fecuit, h.fecare viam, i. e. ire, abire, tranfire.
Abulf. de Vit. Muhamm. in not. ad p. 34. et in Verfione Arab. N. T.
Matth. iv. 21. in III. tranfgreffus fuit, excejfit modum, Gol. Adag. p. 87.
N. 45. in VI. idem. Vit. Salad. p. 22. Abulph. H. D. p. 142. et Amrolk.
v. 24.
S. 192. Loco flj^f, homines, uti Cod. MS. mendofe exhibet, abfque
ullo dubio legendum flj^il, crimina. — LjjL^aI^zsI, infinit. VIII. Conj. a
1 \m~=z, HtZD, pp. fcalpere, h. fcalpendo et radendo lucratus fuit, acquifi-
vit, collegit, uti apud nos, te hoop fchrappen. Har. ii. 48. Lib. Colail. p. 2.
4. et Sent. Erpen. Gramm. Arab. annex. N. 32.
S. 195. Oppofitam fententiam vide N. 112.
S. 196. Intelligitur homo, qui nullius refpeclu habito, quasvis malefacla
301
coram omnibus fine ullo metu et timore perpetrat. — ^JUj fut. III. Conj\
radicis ' X>, pp. terere, atterere, h. exploravit, tentavit, in III. idem valet,
quod A ! CL>J^=?I, curavit, refpexit eum, metu, reverentia, vel follici-
tudine ductus, q. d. fe attrivit cura, follicitudine. Ham. p. 356. et Har.
iv. 24.
S. 1Q7- c3 jUb I, perfldus, qui amicum dejiituit ope, deferitve, a ^jjv^,
7117, pp.flaccefcere, amittere vigoremfuum. Sic de animo flaccido >. Abulph.
H. D. p. 518. h. fruftratus efl, ope et auxilio defiituit aliquem. Ham.
p. 334. et 52,6. Hift. Sarac. p. 6. et 51. Tim. i. l68. et Taraph. v. 7.
ubi (JaJvi» a Scholiafte exponitur per I^jL^Lo ^jS: C^aAs: j J^j , XUI,
quce focias fuas reliquit. Eundem ufum exferit Hebr. THH Job. cap. xix. 14.
^lYlp vVTH, flaccidi evaferunt proximi mei, i. e. omni virore et vigore offi-
ciorum exftincto torpent. Plura dabit Rev. Lette in Cant. Deb. p. 37. et
Scheid. in Cant. Hilk. p. 54.
S. 1Q8. js^* collect. ts JL pro /^J V«, prcefeclus, prcefes provincice,
prcetor, a (Jj> adminiflravit rem, eique prcefuit, item amicus, adjutorfuit.
Q
Hse et aliae notiones omnes pendent a «erw adflringente. — (JO, /f&er, a£-
folutuSj innocens. Cor. x. 42. lix. 16. Lib. Colail. p. 75. et 95. a Lj, NTJ, •,
idem quod -j, pp. fecuit, et per metonym\am,fecandopolivit, h. /z'6er, /m-
munis, innocens fuit, a nitore, quo quis purus efl a vitiis aut debitis. Ita
apud Gjeuhar. L-Xa^ ^JJ exponitur, //£er ero/j a te, purufque \j.*s
v-_j*axJI a (majJOI, a& ^re alieno aut vitiis.
S. 199. Vide quae notavimus ad I. Collecl. N. 235.
_> <-> .
S. 200. o^ ^j-rtAJ ^j, ad literam, cujus maleflcium nemo ab eo fecu-
- o_- j .- _c j
ra?ft fcil. i.^ztm yac/i vel facere pojfit. In fut. 7 «=s_,j et (-j,-c*j obfervanda
vis potentialis, uti in I. Collect. N. 50.
302
S. 201. Conf. cum hac fententia quae notavimus ad I. Collect. N. 22.
et 23. Vide etiam de donorum exprobratione in feqq. N. 40(5. — Porro
o o , , , ,
^La^c, procraflinatio, eft a (J^Izk, pp. cmg^, procudit ferrum, h. extendit in
longum, unde Hebr. T^Dft notat veclem, pp. majfam in longum extenfam.
Job. cap. xl. 13. A prolongando orta etiam notio procraftinandi donuni
promijfum, nec non prorogandi moras, fpatiumve folvendi ceris alieni, Har.
iii. 170.
S. 203. Eodem tendit fent. in Cod. MS. fub litera Eliph, ,ajJoJI
S"
jlxxJI (j^i»j (JouUI <J~o. Quo refpicit etiam illud Latinorum : Quid-
quid agis, prudenter agas, &c.
S. 204. Significat, Juventutem et fanitatem, quamdiu durant, ab homi-
nibus plerumque nullius pretii aefiimari, cum earum praeftantia tum demum
deprehendatur, quando quis ad provectam aetatem pcrvenerit, aut in morbos
30 ,
inciderit. Conf. I. Collecl. N. 88. et in feqq. N. 45Q. — o^^ non com -
paret in Lexicis, nec memini me hanc vocem ullibi legifTe. Sufpicor itaque
legendum efTe ^jlL^, ut fit dualis tk ^vjlA, quae vox latiffimi ufus eft,
notans rem, opus, aclionem, negotium. Abulph. H. D. p. 51 6. et Lib.
Colail. p. 13. quse notio aptiffime quadrat in locum Efai. ix. 4. pfcttZ? 72 "0
Q?5H!2, quia hominum negotium fcil. atlio in tumultu fiebat hellico. Notat
etiam flatum et conditionem, quae cum gloriatione fit conjuncta. Lib.
Colail. p. 11. 78. Abulph. H. D. p. 229. 548. et 556. Hift. Sarac. p. 46.
Cor. lxxx. 37. Item exiftimationem et dignitatem, Tim. ii. 762. et Lib.
, i ,
Colail. p. 58. Radix efl ^Li, |ND, pp. Jidit, diffidit, et dein fecit, firenue
curavit rem fuam. Conf. Schult. Animad. Philol. in locum cit. Efai. ix. 4.
— l y &i_\AS (^e ^l, nifi quum defiderantur, ad literam, nifi ex defeclu
earum. Jv&i faspiffime notat defeclum alicujus rei vel perfonae, Tim.
j. 204. Ibn. Dor. v. 88. uti radix u\aj, IpD, pp, diligenter et accuratius
303
infpexit, etiam adhibetur de eo, qui frufira quid qucerit, qucefitumque non
invenit, h. defideravit, Cor. xii. JTl. 72. Gol. Sent. p. 271. N. 144. et in
Sacris paffim, 1 Sam. xx. 6. 18. xxv. 15. Efai. xxxiv. l6. et alibi.
_. -o J_ _. _.
S. 205. Duae funt quibus (^aXJI L_T JA^, religio confat, ad literam,
fubfftentia religionis. LJ JA^ notat /(/ <po gw/ fubfftit, aut continetur.
Sic in Corano, J^*w«:s_ ! L_) JLe, fubfftentia corporis.
S. 206. Monet Imperator, TErumnas, quibus quis huc illuc jadlatur, et
quafi fluctuatione graviori commovetur, talibus efle evincendas mediis,
quibus eas tandem evadere, falutifque portum appellere poffit. — &j<Sk>,Jin-
dite, a , *&, pj7>2J, pp. fidit, Jindendo difrupit rem. Hinc variae phrafes.
E. g. frangere baculum difjidii. Har. iv. 5. Tim. i. 200. Lacerare Jinum,
Tharaph. v. 5. perrumpere aciem hqfis. Abulph. H. D. p. 448. diffindere
capita gladio. Poet. cit. in not. ad Ham. p. 352. Jindere montem, Abulph.
H. D. p. 118. &c. Ufurpatur etiam defiuviofcifb. Ibid. p. 58. et h. 1. de
Jluclibus (Erummarum. — .-■ U-J colle6t. tS 7.y*i unda, Jluclus, a ^Uo, 2N5,
pp. cefiuavit, fiuclibus commotum fuit, et undas jaclavit mare. Vit. Sal.
p. 17. et 140. Improprie transfertur ad mentis commotae et exterritas^c-
tuationem vehementiorem. Hifl. Sarac. p. 126. 258. Similiter in Sacris,
Pf. xlvi. 7. cvii. 26. Ezech. xxi. 20. Nah. i. 5. et paffim alibi. Vide Schult.
Orig. tom. i. cap. x. §. 19. et Lette in Cant. Mofis, p. 232. et feqq. — ^jLm
collect. rrjg Aaaa>jj, de qua vide fupra N. l64.
5:5,- G . 5 G J
S. 207. Conf. N. 113. nec non Pf. xc. 10. Arsz^ et ^x^, vel Ju^
opponuntur etiam in feqq. N. 460. — Phrafis LuJul iCcs^ 3 , fanitas mundi,
fig. notat omnia, quas vitam hanc mundanam jucundam et exoptatam facere
videntur. De radice ^, nny, vide I. Collecl. N. 129. — jJuw, morbus
fig. compleclitur omnes hujus vitas miferias ac calamitates, a ^^, pp.
_v *
punclus, compunclus fuit, h. doluit, raale habuit, cegrotavit. — jkaJ, voluptas,
-• £3^3
deleclatio, a <>Xj, fuave et jucundum comperit, opp. t&j Jl, dolori con-
301
Jlringenti, ab Jl, i37N, pp. ligavit, ligando adjirinxit, unde ad dolorcm
gravijfmum et quafi. conjlringenlem transfertur. Abulph. H. D. p. 4. 22.
et 354. Har. vi. p. 254. et faepe alibi. Eadem tranflatio locum habet in
Hebr. 07N, unde 'pu?N, pp. conjiriclio vehemens, et per metonymiam, gra-
vijjimus dolor, quo alicujus os conjtringitur, atque adeo obmutefcit, et h.
luclus, item viduitas ab acerbifjimo lublu ; et 1?j7N, viduus vel orphanus,
quibus os prceclufum eji., quique fimul acerbijfimo lu6lui alligatifant. Conf.
Ven. in Jerem. p. 1201. et E. Scheid. Obferv. Etymol. in h. vocem.
u
S. 208. Phrafis Cj>'r" ^U^s» reclitudo conjilii, fcil. confdium fcojjum
feriens, redibit in feqq. i. Meidan. N. 30.
S. 210. Docet fententia, Adminiflrare imperium non minus periculofum
efTe, quam fi quis leonem inequitat, quo fe mortis periculo exponit.
o
S. 211. Vide quae fupra notavimus ad N. 114. — elj^ notat, rem mul-
tiplicandis opibus idoneam, a \J, pp. viaduit. Vide fupra N. 80.
S. 212. ^j^yjue, expofitus, particip. II. Spec. radicis ^jJ> £., pp. vibrcuit,
concujfit vehementius, et agili motu concuffus fuit, h. percelluit, perterruil,
q. d. vibrando huc illuc quajfavit; in II. Spec. inter alios ufus valet, exponere
periculo, obnoxium reddere. Har. vi. 203. Eadem proprietas latet fub Hebr.
yiy, quod amat ufurpari de tyrannis et opprefforibus, qui cives vexant et
concutiunt, h. YfM, terribilis etformidolofus, et Y~W, tremendum, ad cujus
quafi adfpectum vibratio exiftit terroris.
S. 214. Ol^i i-j-^t qui te reprehendit fcil. qui tibi interdicit de malo.
Radix 1<2J opp. tu l.c, infiigavit, incitavit aliquem fcil. ad mala perpe-
tranda, ut bellum, litem,, &c. Abulph. H. D. p. 239. 294. 299. Hift. Sarac.
p. 106. 125. et Abulf. de V. M. p. 30. ubi pro vitiofo ^jfXij fine dubio
legendum, I^a^j A_j m^N ^ ?**- J v^ (^<s> (j^* J <-^«, defperavit
itaque de emendatione Thahifitarum, qui in ipfum infiigarunt Jiultijfimos .
In origine valet, glutine illivit, conglutinavit fcil. hcefit adpaclum, ut quid
305
glutine ita adpaclum hcereat, ut non pofiit avelli. Conf. Schult. in Prov.
p. 41Q. et 420. et Vander Sloot in Togr. p. 112. In IV. Conj. agglutina-
vit, et h. irritavit, impulitque canem, ut morfu quafi agglutinaretur ad
prasdam. Item, excitavit inimicitiam inter eos. Cor. v. 15. Eandem vim
exferit etiam Hebr. !T0 Prov. xv. 18. Vir iracundus p*1E_ TT\^, conglutinat
litem, i. e. facit ut mordicus cohaereant inter fe litigantes. Alia loca quae
hanc originem demonftrant dabit Schult. in Comm. ad Prov. 1. c. Addere
tantum liceat Pf. xxxix. 1 1 . ubi derivatum femel le6tum iTOJh, aggiutinatio,
fcil. adpaclio manus tuae ferientis, notat plagam continuam, fcil. quas nul-
lam habet remijjionem ; nifi malis iTOh referre ad radicem *"Qh, fiuxit, de-
Jiuxit largius, ut intelligatur cruor fiuens tuce manus, i. e. vulneris per
manum tuam infiicli.
S. 215. Elegans fententia, qua docetur, Nihil magis fidei Muhamme-
dicae obftare, quam fi quis de Deo, ejufque unitate dubitet ; talis enim du-
bitatio Religionis iflius veritatem non minus abnegat, quam fal, fi cum
melle commifceatur, ejus vim ac fuavitatem aufert. Idem innuit Auclor
in feqq. N. 428. — ^j I t j ;l , fides, et L_Xj£j, dubitatio faepiffime opponuntur,
uti et (M>-scl, credere in Deum, et L-jCii, dubitare, ut oppofita occurrunt 1. c.
— L_30L, pp. notat compunxit fpina, h. inhcejit rei, dubitavit, peculiariter de
5 - - - - -
Deo. — (J..JSKK-:, mel, a ^Jo^.:, pp. lentus, tenax fuit, h. de melle, Gol.
Adag. p. 100. N. 70.
S. 2l6. Conf. cum hac fententia I. Collec~t. N. 15. et imprimis priorem
partem fententiae mox feq. N. 229. — Docet Imperator, Religionem majori
in pretio habendam efTe quam res mundanas ; immo quemlibet oportere
opes fuas pro ea eleemofynis, aliifque piis ufibus potius erogare, quam hifce
nimis tenaciter adhaerere, et augendarum illarum caufa religionem ipfam
defpeclui habere. — _J*-A>«J imperat. V. Conj. radicis <J Jvj vilis fuit, et vilem
habuit, contempjit, profudit opes, vires, animas, religionem, et alias res in
contemptu habitas. Vit. Salad. p. 18. 275. Tim. i. 142. et 168. In V. non
r r
306
curavit, et promifcui juris fecit. Ibid. ii. p. 434. Confulas de hac radice
Schult. ad Har. iv. 14. et Lette in Cant. Deb. p. 122. et in Ainrolk. p. 213.
j o 7. _ ,_
— (jw.ds: J fut. radicis Q^-i.., pp. rafit, trivit aliquid de pondere aut men-
fura, h.jacluramfecit, item perdidit, amifit.
S. 217. Huc fpectat etiam quod Au6tor inquit in Cod. MSS. fub litera
LJ . L_)^/*kk____j j_\^JI 5j_a___=_- <jIs'aJI L_Xa>^____j C-v_a_2J| 5_X__=»
«VujJI (1. L_Xa^_=_j), copia filentii gravitate te induet ; copia vero gar-
rulitatis opprobrio te induet. Vide et fent. feq.
S J J S J
S. 219. Loco |*vy_5, quae forma in Lexicis deeft, lege potius (*v*->, vel
(•Iaa-j, uti in fine fent. — Phrafis /jmjUJ I (*U*_), jejunium animce, notat ^e
e *i -
abfiinere, vel coercere appetitum. (j**JL>, anima, faepiflime pro appetitu, et
concupifcentia ejfrcenata fumitur, Har. i. 20. Gol. Sent. p. 269. N. 126. et
in feqq. N. 267. Meidan. i. N. 48. Vide Kuipers Ali ii. 48. Pari modo
Hebr. ttJM faepe notat, appetitum vehementem et infatiabilem. Conf. Ven. in
Pf. tom. ii. p. 213. et 495. Inde _?D- 7>SO, effrcsnata cupiditate prceditus.
Prov. xxiii. 2. — LyJJI C_j|JJ, voluptates mundi. Eadem phrafis in fing.
adfuit N. 207.
5 J O j 5 — —
S. 220. , VjJu^s, cujus colledl. ,'jj&U^, occurrit, Tim. ii. 552. in
genere notat, fcrinium, arcam, cifiam, in quo quid aflervandum locatur.
Abulph. H. D. p. 26. 138. Hift. Sarac. p. 71. Cum tali arca vel cifla
comparatur h. 1. fapientis peclus, in quo arcana fua deponit. Sic etiam
Elnaw. N. 138.
,M*JI , 4«l»\**_3 (J^A_S_ _}
»__T I . V.-\a__)| jJSaO _l
Arca deponendis arcanis tuis,
Nefit niji peflus amicifidi et ingenui.
S. 221. Signiflcat, Virorum animos inopia deprimi, vel viros, quibus res
307
9- J ,
5
angufta domi eft, abjecto fieri animo. — i^jI^j.^> colleft. efl rys \)j-f°
9-02 <3 ,- '
angufitia, inopia, indigentia. — JIa;-.| colle6l. t» <J^> Jiatus, res do-
mefitica. Abulph. H. D. p. 325. aJI=s>. Ov*2Ju, retroivit res ejus domefiica,
i. e. pauper evafit, cui oppofita phrafis jjlzs: I Aj iJL^, fcetificavit eifa-
tus domefticus, i. e. dives evafit, ibid. p. 324. vide et Har. iii. 136. et vi.
208. — JU^JI ! >lSj, colla fcil. cervices virorum, defignant virorum animos,
vel potius ipfos viros, uti in Elnaw. p. 72. N. 120. et Hift. Sarac. p. 239.
ubi fyUI ^->taj, colla populorum, notat ipfios populos.
S. 222. Scil. ut acquirantur opes, uti liquet ex fent. N. 55. quae cum
hac conferenda.
S. 223. Conf. fupra, N. 40.
S. 225. Elegans fententia, qua docetur, Paupertatis incommoda multo
leviora efle, quam ea quae divitise poft fe trahunt, quae ad luxum, libidinem,
et voluptates tendunt. Hoc innuit etiam Imperator Cod. MS. fub litera
\^jJ> . 1 >.jUI yiJ (Ms^e ,A2i. .aaJI )^t angufiiia paupertatis melior efi
" - 5 -s
divitiarum lcetitia, quce modum excedat. .jijl, lcetitiam notat, quae cum
petulantia, protervia, lafciviaque conjuncta eft. Tim. ii. 386. et Har. iv.
62.
S. 226. jIa£, lapfus, qffenfio pedis, a J^, pp. appingi, allidi, h. ccefpi-
tavit, pedem ofifendit. Vit. Salad. p. 12. Abulph. H. D. p. 171. Gol. Adag.
p. 128. N. 96. et in feqq. N. 405, — yLcO, interitus, exitium, a j*cO, pp.
trivit, attrivit, h. perdidit, exitio dedit; in II. idem, Cor. xxvi. 171. Tim. ii.
342. et in feqq. N. 380.
S. 227. cJ^ A . J . ^t. them. quadrilit. <J^i.j, confufius et commifiius fiuit
fiermo et lingua, uti in Babele factum. Abulph. H. D. p. 17. et,18. Hic
J O J
loci tranfitiva notione, quse Lexicis exulat, ufurpatur. — laA^r! fut. IV.
Conj. quam fruftra inXex. Gol. quaeres. Radix eft La^, ElfT, cujus pro-
prietas fita in vibratione fcil. tremula agitatione et jaclatione, h. fufiie in-
r r 2
308
jeclo percujjit arborem, ud dejicienda folla, frondes, fruBufque ; qua notione
Hebr. t-Oll venit, Deut. xxiv. 20. et Jud. vi. 11. item intranfitive, periit, et
fine premio fuit opus, Cor. vi. 89. in IV. fecit ut frufira, et fine prcemio
effet opus, fruftratus fuit. Cor. xxxiii. 19.
e o .,
S. 228. v^i, oppreffio, injuria, in origine idem valet ac ^C <J *JvaJI
• 'I-srl, declinatio ajure, unde verbum (*L_3 med. (^£ notat, defexit a via
juris et cequitatis. Vide Schult. ad Har. iv. 35. et Tauriz. ad Ham. p. 460.
S. 229. Cum priori hujus fententias membro conf. N. 21 6. — ^a^ impe-
rat. radicis ^ac, pp.ft?-inxit, adfrinxit; h. cum l__» conftr. tenaxfuit, tenacius
rei adhceft, unde notio avare tenendi profluxit. Abulph. H. D. p. 525. Hift.
Sarac. p. 47. et Har. vi. 240. — Pro vitiofo lJC^.xj lege ^Xfojxi. — Porro
s o O _ „ " . ""
luditur in vicinia vocum ^^n- 3 ^ et (^^^c, quarum prior exiflimationem fcil.
famam judicio omnium expofitam ; pofterior opes, bona temporalia mundi
defignat. Eundem lufum captavit Arabsj. Tim.i. 20. &*&.£* «wj^c <J_A-»,
erogavit opes et exifiimationem. Radix utriufque eft ;_/_?-__, Y*W, de qua vide
o ., o s ,. ,. -
N. 212. — ^v^l imperat. a j^zy^, rOE, pp. lcevigavit, unde non folum ad
lcetitiam, qua animus quafi lcevigatur, quae notio in S. S. frequentiflima,
fed et ad liberalitatem hilarem transfertur. Hift. Sarac. p. 151. Ham.
p. 494. 560. Har. ii. 100. vi. 234. 244. Conf. Schult. ad Orig. tom. ii.
p. 138. 139. et ad Har. iv. 127.
S. 230. Pofterius membrum convenit cum dicto Salvatoris, Matth. cap.
vii. 1. 2. Conf. etiam Cod. MS. fub litera L_) , ubi Imperator inquit,
«_aa_: l y J (^.'_s:-« <^j Lo JV/_2:__:- ^.—s, unufquifque metet, quod fe-
^~^ j , j j „ „
minabit; et penfabitur pro eo, quodfecerit. Et l- v _-=> ^IJO' /^jJO' l v ___=»
j - j j j-
^Lxj' ^«ou, quemadmodum judicaveris,judicaberis; et quemadmodum ad-
juvaveris, adjuvaberis.
S. 231. Idem Menander p. m. 165. Tlsviu <F uyvufjtovds ye riq woWvg
30Q
J - o-
■sroie?, indigna multos facere paupertas jubet. — JUxjJ 2. fiit. a Ovaj inci-
tavit aliquem ad aliquid faciendum. Ita Tim. ii. 196. I_\$ ^! Jks\ ^J*
U_OL» . J! L_£a^aj (\X___2JI, ego equidem fcio hunc fermonem excita-
turum te ad invadendas nojiras regiones. — ^^ , foeclus, turpis, contrarium
r» (^w*:-», quod honejium notat, N. 3Q2. Uti ^ s et ^j-wj.:__ etiam oppo-
nuntur, Tim. i. 552. — Per phrafin j^^L\ f&> s , res tuipijfimce h. 1. intelli-
guntur, furta, fraudes, &c.
S. 232. Eodem tendit quod Salvator ait, Matth. cap. xv. 14.
S. 233. Scil. Nimia lucri cupido, uti multa damna adfert, fic etiam oc-
coecat oculos mentis. Hinc recte quidam Grascorum amicum fuum monet.
Mrj ro xepSog sv •sruo-i crrco7ret, ubique lucra feclari cave. Vide Grot. 1. c.
p. 934.
S. 235. Conf. in feqq. N. 331. et 443. S^UJCmJ act\ X. Conj. radicis
^U, 112, luxit,fplenduit, refplenduit, in X. idem, Har. vi. 272. Vide de hac
radice Schult. Comm. ad Prov. p. 249.
S. 236. jj Afa acl. radicis !__3, quae pp. adhibetur de cane,.qni incitatwr
ad praedam, eique mordicus adhceret. Tim. ii. 136. et Har. Conf. xxi. ^A
V_J\/_3j l v J U L/fllj ^S^j t^j L_> \jt\ L^, f*c2v!, Adamida! quid
te agglutinat, inftar canis mordicus affixi in iis, quce te fafcinant 2 et quid
te irritat ejufdem inftar canis in ea, quce nociva tibifuntP in IV. incitavit
ad prcedam, irritavit ad fanguinarium impetum. Vide Schult. ad Har. ii.
118. Phrafis itaque Ha^J! -jLj-j, incitatio cupiditatis, talem defignat
impetum, quo quis cupiditatibus- fe totum tradit, iifque adeo affuetus eft,
ut continuo ad eas irritetur. — a_s6y j I ^^fUa #J! (^ <_»*), ducit ad in-
J " yJ _ J
teritum fanguinis. Loco (^Ojj puto legendum ^£Ojj, ut lit fut. Conj.
II. uti fupra N. 35. vel (*S<^y fut. IV. ab Cj^'» PP- tetendit, in II. et
IV. attulit, adduxit, &c. — _cs_#jrl notat, fanguinem puriorem et fubti-
liorem fcil. tenuijfimam partem fanguinis quae fpiritus continet animales.
Sic de fanguine cordis puriori, vel ywcco vitali, Ibn. Dor. v. 17. et 65.
310
Har. vi. 2,62. et in feqq. N. 294. Fig. ufurpatur pro indole, mente. Tim. i.
368. Radix efl *_€'*, nituit facies pojl morbum.
S. 237. Videtur hasc fententia refpicere ad venditionem fervorum, quo-
rum corporis defectus et maculas occultare, et fic emptorem defraudare
difficilius efle ait, quam eorum colla amputare, vel, fi mavis, fervos ipfos
verberare. — ^^J enim non tantum colla, fed et fervos ipfos cere emptos,
fubditos, mancipia notat. Abulph. H. D. p. 76. Q5. 464. et Hift. Sarac.
p. 23Q. — /j^JJsj acl. II. Spec. radicis /wkJ_<, in II. celavit vitia mercis in
venditione fcil. re venali. — Pro L_Ax-c 1. potius l_>I x_*c, vel collecl:.
i_-ajI._Uc, a radice 4-»^ , -.^, cujus proprietas in crajjitie laclis, unde ad vitia
tum mentis, N. 7- 43. 57- 60, &c. tum corporis, N. 303. transfertur.
S. 238, 9 Iaa_> collect. ts? 5__j_._?, quod adhibetur de eo quod vanum
• et irritum efi. Elnavv. N. 184. a v i^a, periit,\ttm perditus, amijfus fuit. —
£3 , O 5o2 5 O —
» (_______:__> I collecl. t_? , v _, «^ta.?, fjfre tempus, fecula. Elnaw. p. 76. a Jv _",
'"V3X7, in origine, volvit, convolvit. — Phralis (Jl^-I Jjj^» blandimenta fpei
fcil. vanafpei laclatio, redibit in feqq. N. 325.
5 O - O J
S. 240. _T;uX_a_wj. c, qui fibi recordatur. Particip. X. Conj. radicis
_j~j(3, ""p"!, pp. volvit, glomeravit, h. incejjit, cucurrit, q. d. glomeravit
grejfus; in X. Conj. fpeciali ufu valet, ajfecutus ef, comprehendit errorem,
Tim. i. 405. ubi eadem phrafis occurrit. ^<_ L_=__\j( <__),,__>__ l^Ji
_\_yt_ _5j JwiJ ja^jJ, et quum Aidecou a Timuro difcejferat, ajfecutus
eji errorem fuum prcecipitem. — _3;l_ exponitur in Lex. Gol. per ducem, vel
duces avium Katarum, quas agmina ad aquam volantia prascedunt, a J__,
prcecejfit, item nimis et prceceps fuit, modum excejft. Phrafis itaque L;l_
js J_*J I notat, cafpitationes prcecedentes, vel, fi mavis, prcecipites.
S. 241. Elegantiffima fententia, quadocetur, Quemlibet oportere animas
fuae faluti fine ulla mora profpicere, antequam mors interveniat, fiquidem
311
hora decretoria huic ftudio nimis importunum tempus eft. — De radice
Jt*w, vide I. Collect. N. 138. et LJo unde LJ l£=j, liberatio,falus, ibid.
5 --OS 5 o,- -' -r-
N< 19]. — ^vvIaj! collecT:. rS ry^.kj, fpiritus, anhelitus, refpiratio; a (><>**..>,
5 ^o
E?D3, pp. fpiravit, anhelavit. Vide Schult. ad Ham. p. 432. — qwJIj! acl.
IV. Conj. radicis deperditae ry^kj, thl, pp. carpjit, decerpjit, peculiariter ut
jiccaret; in IV. defperavit, fratlus fuit animo, q. d.fccatusfuit mente prae
confufione attonita, h. obmutuit os in judicio. Vit. Salad. p. 12. item Jiluit,
prse animi follicitudine ac mcerore. Cor. xxx. 12.
S. 242. Vide not. ad N. 3.
S. 243. Ejufdem fenfus efl cum fententia proxime praecedenti. Vide
J O O J o
etiam I. Collecl. N. 79- — aaALj Jj, neque laxat eam fcil. iram, i. e.
" o o\> j o j o,
neque habenas ei committit. /i^bj pro /"iAlaj propter J praeced. efl
fut. IV. Conj. a / 'iAlo, pp. laxatus fuit, in IV. laxavit. Unde variae phrafes
diminarunt, e. g. laxare frena, Tim. i. 574. ii. 150. Vit. Salad. p. 201. et
Elnaw. p. 60. N. 98. laxare, i. e. mittere fagittas. Vit. Salad. p. 69. 142.
et 194. Soluto et exporreclo fcil. hilari vultu effe, Har. ii. 62. Mifericordia
prolixum effe fcil. laxare manum, Vit. Salad. p. 256. et Schult. Prov. Mei-
dan. p. 37. N. 76. Dimittere uxorem, ibid. p. 6. N. 4. Abulph. H. D.
p. 533. et Vit. Salad. p. 274. Libere dimittere aliquem, ibid. p. 26. 45.
Exc. Abulf, p. 36. Item, recedere longius, aliaeque. Vide Schult. ad Ham.
p. 349.
j o - .•? ,,0,."
S. 244. Loco u-^/.A.sr' mallem legere l^.a.A:s: j , ut iit II. Conj. quadri-
- <• o -
literae ^aA:^»., induit pallam muliebrem fcil. vefiem amplam, quam mu-
lieres Arab. et Perficae omnibus aliis fuperducunt, quaque fuum caput
pectufque tegunt, et quum foras prodeunt, ad talos demittunt. Hinc glofla,
j 0--0 _
apud Giggejum AaaaA^., induit talem vefiem mulier,. — Sic etiam pro
j * _ j . ., s - r.
k^X^. j potius legerem l-^acs j , ut lit praeteritum tempus V. Conj. radicis
W\a^., pp. vertit, avertit, declinavit; in V. removit afe, devitavit aliquid.
312
S. 246. Ejufdem mentis eft cum fententia, quam modo habuimus
N. 241. Docet enim, Oportere hominem, fine ulla mora, viam rectam in-
cedere, eamque omni fiudio praevertere, priufquam ipfi fuperveniat mors, et
pcenitentiae occafiones prsefcindantur. Eodem tendunt multa proverbia.
E. g. ^lwj.yJI ^y^i ^l^JI /j ^rsr^l, nata in aqua ante vefperam. . <*d\
c\ Y XLi)l ^.o i^_Lci-i.jsw, accende lucernam tuam ante tenebras &c. &c.
S JJ "
S. 247. M^, illecebrce fcil. LaJJUI, mundi. Plena phrafis adfuit fupra
N. 118.
S. 248. (3"€ 3T I &AL, fumma flultitia. Vox AjLs, extremitas rei, adhi-
betur adfummum gradum vel fafligium cujuflibet rei defignandum. Unde
varia3 phrafes. E. g. jl^oJI AjL£, extrema paupertas, Tim. i. 6(3. ajLc
^JL^rsrl, excellens pulchritudo, Tab. Ceb. p. m. 36. CjIaa^)! Ajli, g/o-
riofiffima moriium. Vit. Salad. p. 18. Sic in feqq. fub litera d- . A-»tc
. ajre-jl Aj^j J^-^JI 4^1-C, ^._««j*v^l AjIc, (^lyj^l iuLi:, ^jsJ.JOI
De radice , *£■$ HW, vide quae notavimus ad N. 152.
S. 24Q. . Vy^», afperitas, durities, five potius inertia, ftupor fcil. mentis,
.ab «',=*», pp. Jidit, profcidit, laceravit, cui refpondet radix « 7 ^, p"in, de
qua vide I. Colledt. N. 55.
S. 250. Conf. I. Collecl. N. 269. et in feqq. N. 388. et 517.
S. 251. Vide quae notavimus in I. Collecl:. N. 142. et fupra N. 165.
S. 252. Odium jure merito vocatur cegritudo emacians et morbus pefii-
ferus. Oritur enim ex invidia, quae morbus immedicabilis dicitur, N. 41.
O J
Omniumque vitiorum caput eft, N. 156. — , X*6^ particip. IV. Conj.
Radicis , J^, cegrotavit, pp. conftipato et contrac~lo corpore fuit, ut fit ex
■morbo vel dolore, unde in IV. emaciavit, qfflixit, gravavit morbus. Tim. i.
96. Ufurpatur de corpore attenuato et emaciato, unde / X^o, morbus, qui
• maciem attrahit nomen accepit. Abdall. v. 6. Tim. ii. 972. Conf. Schult.
j
ad Ham. p. 506. et Kuipers Differt. ad varia V. T. loca p. 43. — Lcfy
313
particip. IV. Conj. radicls Ij*, morho epidemico peculiariter pejle laboravii,
s
Abulph. H. D. p. 487- in IV. idem. Hinc L>«, morbus epidemicus et com-
muniter grajfans, peculiariter pejiilentia, ibid. p. 14Q. Tim. i. 126. Ejuf-
dem poteftatis olim fuiffe radicem N_l vel ^l^ Hebraeis reftituendam liquet
ex Ezech. cap. xxiii. 42. ubi particip. Hophal D^N-lft non referendum ad
radicem Nll venit, uti vulgo, fed ad Nll vel N_% pejle vel lue epidemica
laborat, itemque infecit. Depinguntur enim ibi fcortatores D^NIID, pejiilenti
lue infecli, fimulque profligatas tumulentiae, ut adeo venere ac vino compu-
truerint. Itaque hunc locum fic verto, Eritque in ea vox Jirepitus luxuri-
antis, idque ad homines e fcece hominum lue correptos, vinoque perditos e
deferto.
S. 255. Conf. hanc et preced. fententiam cum N. 52. et in feqq. N. 38Q.
5 - o
*— -f\ w^_a__J, humanitas, reverentia, verecundia, act. Conj. VIII. radicis
" s.
w£*_., pudore affecit, in VIII. pudorem concepit, maxime prae reverentia. —
j*Ixaj'I, vindicla, poena, ultio; act. Conj. VIII. radicis *aj, Dp3, cujus origo
in refraclione, qua impetus refutatur et retunditur, vehementia per vehe-
mentiam reprejfa, unde notio ultionis et vindiclce, qua quod illatum eft mali,
malo rependitur, et refringitur, atque adeo compefcitur. Ex illa origine
etiam profluxit notio crudelitatis et immanitatis. Tim. ii. Q20. ubi A V AJ
et £ v =*o opponuntur, A v Ji/JI ^-UJ aAJ( a^aJI _\i' — M-yty ^J $& & v mJ
& v :_Ji *£ r "i; i^yo -e *£ J *' A v^.-! ^3* nomen ejus erat Doulet Timur, — >
quem Deus vejie crudelitatis texerat, nec minimo mifericordice odore imbu-
erat. Eadem immanis crudelitatis notio in S. S. non inufitata, uti liquet
ex Thren. iii. 60. Dfittpi T_ nrWl, vidifi omnem eorum crudelitatem fcil.
violentiam omnia refringentem. Similiter Pf. viii. 3. ubi Dp2fi_ non ulcifcen-
tem, neque vindiclce cupidum, fed fevum et truculentum notat, qui nulla lae-
fione provocatus ipfe ultro injuriam infert, ac innocentes opprimit et vexat,
uti in loco parallelo Pf. xliv. 17. ubi inducitur opprobriis et blafphemiis
s s
314
graffans inimicus, qui ad cumulum malitiae defignandum. etiam vocatur
Dp2J"TO, truculentus, violentus, omnia refringens. Vide et Ezech. cap. xxv.
12. et alibi.
S. 257. Difcrimen inter (Sj,& et %*&* obfcurum eft. Diftinguuntur
etiam, fed non fatis clare in Cod. MS. fub litera j . ^aj (JJlxJI vl£j
s iq^.j\ « <^Sjd\, perit intelleclus inter cupidinem et cupiditatem fcil. inter
cupiditatem et voluptatem. Sufpicor C£^ notare, cupiditatem magis inter-
nam, fcil. fubjeclivam, qua quis praefertim in malum impellitur. Qua? notio
aptiffime quadrat in I. Colle6t. N. 33. et in hac Collect. N. 242. 451. 503.
&c. i*AgwJ vero mihi videtur fignificare, cupiditatem magis objeclivam, fcil.
voluptates, quibus quis mentis fuae cupidini fe tradit atque fubmittit. Quo
fenfu venit N. 236. 292. 311. 354. et alibi faepe.
S. 25Q. Pro f-^a. quae forma non comparet in Lexicis, forte legendum
r%==», pp. feclio,.refeclio, et hinc peccatum, crimen, a (*^ ? U~)%, cujus pro-
prietas in refeclione, fcil. divulfione, h. abjlulit, fufiulit, et dein perpetravit
crimen, delicli reus fuit. Cor. xii. 110. xxxii. 13. Abulph. H. D. p. 501.
507. 512. &c. Lib. Colail. p. 30. et 67. A refeclione etiam Hebr. D*"^, os
offis, cujus omnis caro vulfim refecla nomen accepit.
j ,.002
S. 260. (^Lw^^l, beneficentia, h. 1. benefaclorem notat, uti in feq.
1 =s
fententia Hrs^-M, liberalitas, pro viro liberali fumitur. Nomina aclionis
faepiffime ipfum ablorem defignant. Ita in Ham. lib. ii. cit. a G. Jones de
Poefi Afiatica, p. 315. et 31 6. ubi A=*.l ^, beneficentia, pro benefaclore, et
O a^., Uberalitas, pro liberali occurrit.
S. 262. Significat, Quemlibet fecundum injuflitiam fuam in hac vita
patratam, in futura vita punitum iri. Conf. fupra N. 230. efc in feqq.
N. 420. — Vox 5 «Iaj^i deeft in Lexicis. Eft foem. ra 5 Xx^>, miferia, a
Uuij, pp. dirutum, diruptum effe, hinc miferum, miferabilem, uno verbo,
profligatiffimum ejfe, Ham. p. 518. Har. vi. 240. Exc. ex Ifphan. p. 26.
315
S. 263. Vide quse notavimus N. 34. et in I. Colle6t. N. 240.
S. 264. Conf. in. feqq. N. 285. et 524. — Lo*£ a6t. radicis ^?l£, com-
mutavit quid cum alio. Inde Li*£ ufurpatur pro particula in fubftitutione
alicujus rei pro alia, refpondens Latinorum pro, loco ; ita apud Abulph. H.
D. p. 39. ubi Jael dicitur Siferam, H^Jl Lo«£, loco aquce, quam petiit,
lacle potavifje; et p. 57. ubi Rehoboam vafa et fcuta cerea conflaffe dicitur,
Li*£, pro iis, fcil. vafis et fcutis aureis, quae fecerat Salomo.
S. 265. <JJ^, umbra, fig. proteclio. Vide I. Collect N. 162. — J\tj act.
a Jvc ■), "TJH, qffluxit bonis. Origo eadem quae in 0\z^j et Jvc;, tremuit,
dein tonuit. Specialiter ufurpatur de Jlumine, quod tremere, vel circumtre-
mere dicitur, quando magnam vehit aquae copiam, quae in exuberantem
fluxum femet impellens, undique intremifcit. Unde tranilatio facta ad co-
piam bonorum pleno et exuberante quafi alveo affluentium. Cor. ii. 35. et
37. et imprimis Ibn. Dor. v. 100. Ubi cum manifefta allufione ad origi-
nem de bonorum afRuentia ita canit,
\J\tj /J Lsrl -^U L-^J
Fecerunt manare mthi aquam pluvi<z ad honorum affluentiam.
Vides, Poetam hanc originem perfpexhTe, ita ut locum hunc vertere poffi-
mus : Fecerunt manare mihi aquam .circumtremendo, ita ut exuberans aqua-
rum copia me circumtremat. Similiter Hebr. JH3, vibrare, circumtremere.
ulurpatur pro omni opulentia circunifluere, uti demonftravit Schult. in
Orig. tom. i. p. 293. et 294. — J\~=J, moleflus, durus, a <-X£™sJ, 1*21, quse
radix proprietatem habet in puteo, qui reliquias aquae continet guttatim
tantum manantes; h. per metaphoram dixere, vita ejus Jv==J 5 dura et
angufia fuit, non affluens divitiis et commoditatibus, fed guttatim tantum
ftillans neceffaria. Ita Tab, Ceb. p. m. 42. isL.:^! i\— -?i, difficultas vitce,
et Abulph. H. D. p. 41. iw^sl {J^^- ?$) ^ V> == 2 J? affliclam duxit vitam
populus. Vide et Tim. i. 54. Eandem proprietatem habuifle Hebraeorur»
s s 2
316
radicem deperditam *tM liquet ex voce folitaria "liaS, quae non ncpotem, fed
prolem nepotum, vel potius generationes remotiores, notat, quae fcil. fenfim
fine fenfu deficere incipiunt, ita ut confiderentur tanquam reliquiae quae-
dam tenuiores, quae ex primo fonte quidem, fed veluti flillatim emanarunt.
— De radice L» * unde / ^jj, pejiiferus, vide N. 252.
S. 266. iCoLo, refurreclio. Plena phrafis eft a^IaaJ! f±j vcl (**j
A v <uiJI, opp. tw UJJvJI, /mzc vitce, uti in feqq. N. 381. et Abu-Horairae in
Hift. Adfcenfionis cit. a Gagniero in not. ad Abulf. de V. M. p. 34.
S. 267. Idem afrirmat in feqq. N. 449. ubi inter illa, quibus uvTccpxetoc,
acquiritur, enumerat, (j^UJI (__^i_Xji ^J l v £ q^UJI, defperatio de iis,
quce in hominum manibus funt. — Phrafis /v^UJI (__£Jyj| , i, in manihus
hominum, idem dicit ac in potejlate eorum, vel quce pojfident homines. Ita
Abulph. 1. c. p. 399. Erat maxima provinciarum pars o J^aj, in potejiate
cjus; et p. 406. (J^Jw Lo JLA v ^a., omnia quce in potejiate mea funt, fcil.
quce pofjideo. Tim. ii. 330. Pleraque loca munita et cajlella *£Jw, in
eorum polejiate erant. Vide et Hift. Sarac. p. 13. 6l . 62. et alibi. Pari modo
Hebr. 1\, manus, pro potejiate. Deut. xxxiii. 3. 1 Sam. xvii. 21. Pf. xxii.
21. Prov. xxi. 1. &c.
J S ~o J O -
S. 268. /)o».JI iM, bonitas, fcil. bona hominis indoies. Sic etiam
- ' > ^ — '> <- ,
5 - - - O _
AalJ^, Tim. i. 240. — ^_ jJ^? etiam notat indujiriam, acumen, et dexterita-
te7», a ^jja, de quo vide I. Collecl:. N. 32. — oJaj acl. V. Spec. radicis
o,j, cujus vis primaria in remotione fublimi, h. integer, immunisfuit a malo,
in II. et V. Spec. ionge femovit, cohibuitfe ab omni re turpi et illicita. Vide
in feqq. N. 450. et 451. h. o:X'J pro continentice Jiudio. Tim. ii. 64. —
i^tzs:'* colle6t. ra f*}^" , iilicitum, nefas. E. g. atrocia facla, Abulph..
H. D. p. 192. latrocinia, Tim. i. 34. Radix eft f*-p», DIH, cujus proprie-
tas latet fub. Vic. f^> fecuit, refecuit, peculiariter a communi ufu, et ut
facrum prohibuit, unde confecrationis maximce vis et religio apud Hebraeos
317
fuccrevit, per quam quid refecatur. A refecando etiam _"nn Levit. xxi.
18. curtum, mutilum defignat, vel potius eum, qui habet nafum fciffum
vel aurem. Uti ("._ _J cum * ab Arabum Criticis fpecialiter exponitur
per ewTre, cui wo/z mucro vel narium imbrex refciffus efi. — jn| Jy^ a6l. III.
Conj. a jJy, pp. micuit, promicuit, agili motu profiluit, h. properavit, fefii-
5 _
nawV; in III. idem. Tim. ii. 522. et Lib. Colail. p. 8. — f*jl_=_^, virtutes
prceclarce. Colle£t.. rs ^_==^o et A^.__2^, r&s, fcil. affio generofa, virtus.
Ham. p. 448. et Mon. V. A. p. 58. a (*;==>, D"£, pp. fuccofus fuit, h.
exuberavit in omne genus virtutis. Vide not. ad I. Collecl. N. 26l.
S. 269. Conf. I. Collecl. N. 21. et in feqq. N. 353. — Porro, fufpicor
hanc et feq. fententiam referendam effe ad feriem fententiarum fub litera
^jo, et pro J_a_5, quas vox nullibi in Lexicis comparet., legendum efTe I_a„?,
a radice L/_i, firmiter confirinxit, continuit, et fervavit. Unde variee
phrafes. E. g. Qjj^._zrl ^J _ia_3, vincere in carcere, Abulph. H. D.
p. 400. JUu_l Lx/i:, confiringere farcinas, Tim. i. 58. j^_i ]_•>„_<,
ordinare res publicas, ibid. p. 62. in notis. L_Ol YV JI Iz^^c.Jirmare re<rna
Abulph. H. D. p. 467. et 501. v-jLsc^I __yi, bene regere focios, ibid.
p. 473. (^LwJJl i_y_<, conftringere linguam, h. 1. et mox q^oiaJI J_x^_,
cohibere mentem, N. 270. Quas phrafis etiam occurrit in Verf. Arab. Tit.
i. 8.
S. 270. l-aLsJI %.s\^e ad literam, loca exitii, fcil. loca in quibus quis
caoV* m perniciem. Radix 5_j «, yp 11 , cecidit, concidit, procubuit et quidem
cum fragore. Vide Schult. ad Ham. p. 388. et Har. v. 138.
S. 271. (J^/^aJI A__.i, lcetitia lceti nuncii, i. e. fumma lcetitia, lcetitia
exhilarans, et quafi nitentem faciens. Radix ~ _j, niD, pp. notat fidit
effidit, dein germinavit, Jioruit, et h. lcetus, lcetatus fuit. — (Cy£f™ 1 , /^ft&y
nuncius, Evangelium. Cor. ii. 97. Ifphan. p. 20. a _.i*j, liri, pp. rafit,
polivit ad nitorem, h. lceto nuncio exhilaravit. — De radice \j^^ egimus,
318
N. 2,12. Addo tantum IV. Spec. ^j^c! cum ^c conflr. habere notio-
nem declinandi, avertendi fe ab aliquo vel aliqua re. Elnaw. p. 60. N. 98.
\^jj>.£^\ <J^SV AaJUwJI ^ iXi U>, nihil ceque inhibet ftultum, quam ut te
avertas ab eo;.item omittendi aliquam rem, Abulph. H. D. p. 15. t^j^yd «
AawjvJ ajIjI (__)ȣ, et omijit defcriptionem genealogice ejus, fcil. Melchize-
deci; nec non refpuendi aliquem vel aliquid. Ibid. p. 45. &S.Z. \j^^\, refpue
'eum. — Phrafis LoJJI s _ ijl-^-J-. hlanditice mundi, adfuit N. 169.
S. 273. Vide fupra N. 70.
S. 275. jslX^, anguflia, h. 1. inopiam, fcil. rem angufiam domi denotat;
opponitur enim ru> %\^.j, quod pp. laxitatem, et h. amplitudinem opum
fignificat. — ^ly*. et *\Ja opponuntur etiam Tim. i. 30. Cor. iii. 134.
S. 277. Conf. fupra N. 20.
S. 278. Conf. fupra N. 13. 176. 217. et in I. Collecl. N. 226.— De
radice fJ vide quae notavimus ad N. 155.
S. 280. Idem afBrmat Imperator in Cod. MS. fub litera 9 . 0\Xz.
^lrkJl _«£=2J O-UJI • *Ijw5j, quum qffiiclio maxime premat, relaxatio
er it, — , S[X'J VI. Spec. a i^qj, terminavit, adfummum terminum pervenit.
Ita Abulph. H. D. p. 280. Filii autem Mufce Ebn Shaceri , j ^iW
«.^oaI^, fummum in fcientiis fuis ad faftigium pervenerunt ; in II. et VI.
Spec. idem notat. Har. iv. 58. — ^.5, dilatio animi, gaudium, folatium.
Har. iii. 180. Peculiariter evafio, liberatio, fcil. emicatib in amplam liber-
tatem; opp. rr? HJWj, Tim. i. 44. b-vXSj J\.*.j ~ -*> UJ ^jK^^r *, prcefio-
que nobis erit evafio pojl angufiiam. Radix ? ,3 ejufdem originis cum ~ .i
et _*• ,3, mD, pp. laceravit, Jindendo aperuit, uti liquet ex Cor. lxxvii. 9.
C^o* *> -*!. »*JI I jl, _ww?n, ccelum diffijfum fuerit. Impp. et per metapho-
ram notat, difcutere curam, anxietatem, et mcerorem. Har. Conf. xxxiii.
A v $> (___^JJI .,_J! -_•&•!, diffindet curam, quce eum iabcfaciebat, i. e. ^//P
cutiet, detergebit. Abulph. H. D. p. 472. A v i. &Xz. » _j I ^J-wJ, «* ?_?_/ww
31C|
anxietate fua liberarent. Vide et p. 510. Har. i, 8. Tharaph. v. 74. et alibi.
Afngendo, fcil. rumpendo, orta etiam notio virefcendi, efflorefcendi, et gem-
mas protrudendi, quam Hebraeorum ITID in S. S. frequentiffime exferit.
S. 281. Senfus hujus et feq. fententiae eft, Hominum indolem in adverfis
prsecipue manifeftam fieri. Qui enim in iis prudenter fe gerunt, eaque ge-
nerofa mente perpetiuntur, prasclaras virtutes, quae omnium laudem meren-
tur, oftendunt ; cum e contra illi, qui ea segre ferunt, fordideque vivunt, fe
omnium contemptui exponunt.
S. 282. Eadem fententia occurrit apud Har. ii. 94. hac folummodo difFe-
_J S - J J- O J
rentia, quod ibi pro f\==J in fut. pafT. Conj. IV. legatur f,z==jj, apnd ex~
plorationem pretiofus cenfebitur vir aut vilis. Conf. etiam N. 84.
J — O -. O J j^O^-Oj
S. 283. y^Xiwj ita haud dubie legendum pro mendofo jJJu.'k»±S
s - - -
quod MS. habet. — La^., Jiupor et perturbatio mentis, ab j\.^ med. (^C,
pp. volvit, convolvit, et intranfitive obvolutus fuit. Adhibetur de oculorum
prceftriclione. Abulph. H. D. p. 411. de mente attonita et obflupefacla.
Har. i. 104. et v. 124. Tim. i. 10. Item de rebus perturbatis. Abulph.
H. D. p. 542. »jA=s». /i AajJv* 5^-X-o <J"<u3 j-J I , pofl hcec urbis Mau-
felce res diu confufce manferunt. Quae pofterior notio hic locum habet, ita
ut fenfus fit, Virorum prudentiam praefertim elucere, quando negotia publica
confufa et perturbata fint, fiquidem in tali rerum publicarum fiucluatione,
fe iis immifeeant, et follicite fibi cavent. Conf. omnino in feqq. N. 5] Q.
J .- O ., O J
— . j,^===tKnJJ 3. fut. pafT. fcem. gen. X. Conj. radicis s yi>===, quam
Arabes peculiariter ufurpant in removendis, vel potius difcutiendis et deftrin-
gendis rebus, quibus aliquid obteclum eft. Abulph. H. D. p. 2Q4. Ham.
p. 4Q2. et 493. Unde notio divinandi apud Hebr. in radice f)tf£j femel modo
in fpec. Pihhel lecta 2 Chron. xxxiii. 6. profiuxit. Hinc particip. ?]$5P
faepiufcule occurrens, Divinatorem fignificat, qui nempe familiare cum nu-
mine colloquium et commercium libi arrogat, et lumine plenus Divina fe
videre et detegere poffe jaclat.
320
S. 28-1. Conf. cum hac fententia membrum pofterius fent. N. 325.
ubi <,JoJ et <JLJ fibi etiam opponuntur. — j»,«2^ acl. radicis ,/^i., prce-
fens et propinquus fuit. Peculiariter adhibetur de morte inflanli. Uncle
in VIII. per ellipfin vocis ^* V JI abfolute notat, morti propinquus fuit.
Abulph. H. D. p. 96. A^! / «Jl «-^aAj c^jl -'cl ^a^I l v J ^j,l£==>«,
fuitque quum (Alexander Philippi filius) morti jam vicinus effet,fcribi juffit
ad matrem fuam (literas). Similiter p. 197. 201. 204. Exc. Abulf. p. 61.
Elnaw. p. 22. et alibi. — d././^L, frufiratio fpei. Acl. radicis L-jlsL., quas pp.
ufurpatur de ignitabulo quod fallit, nullas edens fcintillas. Hinc per me-
taphoram, prohibitus, feclufus fuit, fpecialiter fpe et votis, neque confecutus
fuit quod volebat. Har. iii. 122. -ruXi' U^=> ^« ol^j &*} ^^. J
<MJ), non fruflra in eo erat confabulator ullus, neque fallebat terebratio
^5 j~^j o_ _ 5 — .-
fomitum ignis ; iv. 24. / JLJ L r ->.\;s: J . ^^0 /^JLJ ^«, neque aqjuto qui
J J J O J O-o,-
fpem meam frufiratur ; vi. 231. ^as^ i^Jt^Jlj, e£ debilis latus nudans
jfa///£ i;0ta petentis. Vit. Salad. p. 9. v_ r *x:s: J . (^l ^.^ fj^=l ^-" o^
O^Jw2'i, profeclo munificentior efi Deus, quam ut hanc tuam intentionem
frufiretur. Vide et p. 12. 228. Ifphan. p. 22. Abulph. H. D. p. 136. 387.
483. &c.
S. 285. Conf. fupra N. 264. et in feqq. N. 524.
J J o„ , - -
S. 287- 0\»*Xj fut. a --X^j, quae radix inter alias notiones etiam valet,
qucefivit rem amijfam. Ita de onmelis amiffis. Tharaph. v. 70.
1A.0U0 aJ* v ^ ^Jiil *Xi uuiAawJ . «aj'I .a£ AaAj l40 •££■ j ^
Nulla ob convicia, niji quod quafiverim, et non neglexerim camelos one-
rarios fratris mei Mabed.
S. 288. Idem docet in Cod. MS. fub litera lJT /J c3^-^* J . . *aT"
S. 289. Eadem fententia occurrit in Cod. MS. fub litera lJT
321
S. 2Q0. Convenit cum illo Belgarum,
fVat 'hoeft men toog om hoog teflaan?
Elk kruidjB wyfi zyn Godheid aan.
S. 291. Elegantiffima fententia, qua docetur, Scientiam, fi iit mere theo-
retica, neque operibus aut virtutibus oftendatur, nullius utilitatis efTe, ficuti
arcus, quando nervo non fit tenfus, nihil valere vel efficere potefL Optime
huc facit Sent. Sen. et Syr. M. N. 814. Nil prodeji bene didiciffe, facere
Ji cejfes bene\ cum quo convenit illud Themifl. p. 328. Tag dpeTccg elfievou
voev % [Aixpov lc^vei, toc oe epycc £ pixpov, aXhcc to t&uv, virtutes cognqfcere
ne minimum quidem juvat ; opera vero non parum quid, fed omnia valent.
Virtus enim non in fcientia, fed in aclione confijiit. — Porro ejufmodi ftruc-
turas fententiam vide N. 39.
S. 293. Conf. N. 356.
o _
S ^ — '
S. 2Q4. / JSij fut. foem. gen. radicis i^K PP- tendere, et dein tendere
aliquo, venire, Jupervenire, invadere inopinato aliquem. Hinc cum / A.C
conftr. fpeciali ufu notat, abolere, delere, penitus perdere, e medio tollere.
Ita Abulph. H. D. p. 111. »%x.~o . a/usJI ^Ju i^ 1 J' -As ^v^J,
ut ita puerum illum cum iis e medio tolleret. Tim. i. 78. 'IJ>\ <^l i)\
p&j^S 1 .Jx, donec ad unum omnes ejfent deleti; et p. 214. / j'l / <^=s.
,^^'1 a <_) ^l / J^ ■*#*-* » donec omnibus ad unum fupervenit, i. e. penitus
delevit. Adde Ifphan. p. 8. ^ajL^aJ! /J-£ sbJJUIj , J'l ^, venit cum
eradicatione fuper hortos, i. e. funditus eos fubvertit ; ad quem locum vide
Schult.
S. 295. Valde abftrufum efl hoc dictum ; fi quidem fenfum ejus bene
intelligo, quem credo hunc efle, Quo magis fit in animo tuo Creatoris re-
verentia, eo minus tibi videbitur creaturae pretium.
S. 296. Conf. I. Collec~t. N. 7- et quae ibi notavimus, nec non pra3cep T
tum Salvatoris, Matth. v. 44. — l_jJvc Imperat. II. Conj. radicis ^-aAc,
t t
322
O - . J O .
pp. Jlrinxit leviter ; hinc in II. cafligavit, punivit. Cor. v. 21. ^j, v J jijju
» O .- J t» „J, «- ""«*"■
^Li/j /^js^ ^jJ\js.j « ^L>i>.j, Z)ew^ ignofcit cui vult, et punit quem vult.
53..'' - j 3 r -
S. 297- elsl==^ a£L III. Conj. radicis Ia== in origine, plicavit; in
III. fimilis et par fuit ex cequo, vel ex adverfo refpondit, aut tranfitive, op-
pofuit ex adverfo et contulit, h. penfavit, compenfavit, reprcefentavit, q. d.
O _ O 3_
oppofuit rem rei ad sequilibrium. Ita Har. iv. l6. ^! * ,x>io«JJ , jl«
-o-o , _ j o- * C ""-.. -
,a^j.*JU / Jlfsaj J, etfodali integrum prcefio qfficium, quamvis ipfe ne
decimam partem repenfet.
S. 298. Non diffimile efl quod Imperator inquit in Cod MS. fub litera
j o„ .-_ o SO — j .. o .- 2 _
j' . «3u L_xJ5sj r\X==> isfc ,A2L «*j »Aaw.j , ,£, blcejitas, qua quis fal-
vus evadit, melipr efl, quam fermo, quo quis perit. Quamvis hoc didlum
magis generale fit, et fe latius extendat. ic^» blcefus, a /X, pp. for-
quere, inlorquere, h. impedita et inexplanata lingua fuit, fe explicare non
potuit.
S. 299. Conf. I. Collea. N. 170.
S. 300. (__£«l:k particip. radicis (^C, *=i., cujus origo in complicando et
convolvendo, h. efurivit, q. d. complicatus et longa inedia collapfus, fcil.
convolutus fuit venter ; h. in genere, vacuus, inanisfuit. Ita de arce, wr&e,
aWo, incolis vacua. Abulph. H. D. p. 226. <£*AaJ( ,Jw*JI ^sLOtj
Aj*^ AaJI^L l^av-X^.*«, et exercitus arcem ingrejfus, eam incolis, jumen-
tis, veflibus, viclu, Scc. vacuam invenerunt; et p. 493. ^JUI I^aJI I *J^r*S
, Vljj^l (M.^o &>*Us». ,/.£ rj-^J \-J~-J I (•*■£ AaJIiL I^aJuI «, et acceden-
tes ad eam (Damiatam) Franci militibus quidem vacuam invenerunt, et non
rebus ad viclum necejfariis deftitutam. Similiter Tim. ii. 168. C-ol==>«
l^j|. r £ C_£t<$Ic rj^ t\jjl^i. I^jIXnw i^j.~o AaJUL, manfitque (Nifibin)
vacua incolis et defolata habitatoribus cedium fuarum. Ufurpatur etiam de
palma intus cava, Cor. lxix. 7- de loculis vacuis, Har. i. 4. et h. 1. de corde
intelleclu vacuo.
323
S. 301. A^:^ 2 ( jic notat pudorem, vel potius ignominiam, quam quis
s -
ex re vel aclione turpijjima fibi contrahit. De voce jt£, opprobrium, dede-
cus, vide fupra in Auctar. ad I. Collect. N. 9. — A^tV^- 5 , turpitudo, res vel
aclio turpis. Plena phrafis As^lAJI i*^!, res turpijjimce, occurrit in feqq.
N, 4g4. Radix efl j^ 2 " 3 , 1"EJD, in origine, rwj&zY, prcerupit corticem alicujus,
h. alicujus vitia nudavit et vulgavit. Har. ii. 204. aof pudorem adegit ali-
quem, Abulph. H. D. p. 264. Notat etiam vitiare virginem, Hift. Sarac.
p. 99. ignominice exponere fpem, in feqq. N. 474. — j^-XXj fut. II. Conj. a
jjs,^=>, "TT5, pp. Jujcari, opp. rw La^c, limpidus Juit, Ham. p. 468. et in
feqq. N. 341. h. impurus, objcurus, turbulentus fuit liquor, color, &c. Ufur-
patur de vita incommodis et fortunae adverfae cafibus conturbata et mo-
lefta, Togr. v. 54. Item de Jiatu turbulento quafi fsecibus. Exc. Abulf.
s s _
p. 14. — 5<J\J, h. 1. notare videtur vitce jucunditatem, vel, fi mavis, volupta-
tes mundanas, quae LuJsJI <cijIJU dicuntur, N. 219.
S. 302. y^jlx Imperat. III. Conj. radicis J**£, 'WV, in ofigine^rcVmY,
conjtrinxit, et compegit, h. decimus Juit et decimavit, quia numero denario
minores unam in fummam et quafi unum in fafcem colligentur et compin-
gantur. Unde in III. Conj. notio Jocietatem vel Jodalitatem ineundi pro-
fluxit. Vide Meftingh. in Differt. Philol. de Auctoritate quorumdam Che-
tibim, §. 5; ubi hanc compingendi notionem jure merito vindicavit loco
1 Reg. xxii. 49. Sine ulla enim ratione "WV ibi a Judasorum Magiftris
corrigitur in TWV,fecit, cum fine tali correctione, verfio iftius loci fecun-
dum primigeniam radicis vim bene fic fe habet : Et Jehojaphat ~wy, com-
pegit, i. e. Jlruxit, cedificavit naves. — (jV-it/^jU ! ^^!, populus virlutum
J J O J
funt homines, qui virtutes praeclaras et excellentes colunt. — cJ^ J fut.
pafiiv. a cJ^ J \ Juperavit Jagittas, earumque prce/iantia ; et dein excelluit,
Jolertia et generoja indole fuit. Ita Abulph. H. D. p. 325. Fuit autem
Abdorrahmast ^a/J I^aaJ ^l^sU, vir excellens, ingenio et acumine prte-
t t 2
324
Jlans ; et p. 3g3. Fuilque Ebno'l Talmid -^aa:^. -XaaJ q^W*, &wn
vixit eminens et illujlris. ■
j j oi,
S. 303. AJJI* ita Cod. MS. forfan legendum olJj! *.
S. 304. Loco i_j! Jj^l, ficuti Cod. MS. exhibet, lego u^jlj&l, quod cll
colle<5t. ts <~^o-s, propinquus, peculiariter cognatione vel affinitate, a d >.}>,
np, appropinquavit, item propinquus fuit. — r^^! forma intenfiva ?wa-
gw tangens, lcedens, a m**^, tDC?D, pp.fricuit, terjit, palpavit, uti fupra dic-
tum. Speciatim adhibetur de malo vel noxa aliquem attingente et lce&ente.
O O ,
Cor. xii. 88. xxx. 33. xxxv. 35. Har. vi. 246. — «.^J, morfus fcorpionum,
%>**.), punxit fcorpio, peculiariter aculeo. Sic de ferpente, Gol. Adag.
p. ]23. N. 62. — l^L_a_c collect. a fmg. 4-\ac, fcorpio. Fig. paffim
notat non tantum homines iniquos ac nequam, fed et virulenta alicujus c/*c?«
ac facla. Vide Schult. ad Har. i. 20. AjiLa£ C^uci, fcorpiones ejus repti-
tant, pro graffatur cliclis faSlifque virulentis.
S. 306. Huc fpeclat etiam quod Auctor in feqq. ait, N. 367.
S. 307. Conf. N. 288. et quae ibi notavimus.
S. 310. Eodem tendit Imperatoris monitum in Cod. MS. fub litera L .
j o , , , o-o r-°- -- ° ir- - 0jC J
I*aa^.j _j1o>IxJ! LJ -J ^ ,Ag >.aj*kAJ| LaJU:, vincere conamini vofmet
ipfos omittendo receptas confuetudines et fuperiores evadetis. — UL>l_J 11}
G , , ,
plur. a iing. Ar^iO, gradus per quem adfcenditur. Peculiariter gradus et
s s o,, ,»- ,
ordo dignitatis, Cor. ii. 229. d.^jC* ^aXc c jl:s»JJ«, e£ maritis convenit
- " j ,0 ,
habere fuper eas (uxores) gradum dignitatis. Ibidem xii. 76- 2 ', »
-,,0, . OJ
^Livj Mj>«e C-jUs.jcj, exaltabimus gradibus dignitatis, quem voluerimus.
Abulph. H. D. p. 156. Neque tuo officio defis L_a_a:^;J ^y^ cALLlaJ I j!
LaaVj.^ rjsC d-daLa_^ J l «, g-uoo 7 a 7 e £mo honoris gradu defcenderis, et digni-
tate tua depojitus Jis. Ita etiam radix lXjcj, T^ PP* volvit, provolvit, et
h. volvit grejjus, i. e. grejfus et gradatim progrejfus fuit, adfcendit, peculia-
325
riter notat in IV. Spec fcandere fuperiora, fcandere gradus honoris. Exc.
ex Abulf. p. 7- et Abdall. 117-
S. 312. Jj£ et Jes. faspiffime fibi opponuntur. Tim. i. 217. JUU
,J'& jji^juo / i J^} J^ -L/V*° C(«|) c3j^> et produxit jocofum fub
fpecie ferii, et ferium fub fpecie jocofi ; ii. 722. (J>£ cXJj /IslsJj
J-^JI Js:s I ^aanw, otf<pe zra eo verfatus fuit ferio et joco; et p. Q80. ubi
^K^. ru J '^j oppbnitur. Jj^JI /us"*^ Jvsrl JoJ^ C^s: 1 *^^ e£
contexui novum fermonis ferii cum tritis facetiis. Prior vox dj&ijocus^fu-
tilitas, eft a radice Jj^, macer et ^tate extenuatus fuit, quas notio apud
Golium primum locum tenet, et apud Arabes ufitatiffima eft. Vide Caab
ben Zoheir, v. 19. Amrolk. v. 52. Gol. Adag. p. 121. N. 50. Lib. Colail.
p. 77. &c. Hinc tertio loco apud Golium exponitur, remiffus, minime
ferius, jocofus fuit. Ita et in III. Conj. Abulph. H. D. p. 397. Dicla quce-
dam in quibus aJJI^^JI Jcsrl ,}\, cum feveritate lufus fcil. jocus conjun-
* •*
gitur. Pofterior vox Jv**>, fludium ferium etfeverum, item ferium, feria rei
traclatio, ab acie fecante, quas non hebefcit, a Jv^ in origine, fecuit in re
fecatio, i. e. ferium fuit ftudium in re, quando ea prompte fuccedit, et ad
perfectionem fuam promovetur; et ,^l Jv^, fecat res quae fevera et
gravis incumbit, atque negotium facefcit. Adde Ham. p. 550. ubi Js^. tm
(J.Lbjjoco, opponitur.
oJ^ lJ Ubd JvsrM J\Xz. Js^ IJ!
" " " ** ^
•* J "" r - " "°~° " ' ° " J . "
<J&l.k)lj LJ l^JI 0*.A*ii (•)! ^lalj «J»
Quumferius effet adferia, pJacehat tibi ferium ejus.
Jocoque ^oJJens,fi veJJes, deleclabat te ejus jocatio.
S. 313. S-^l^* et Aj^l^sr . Prius imperat. pofterius particip. III. Cohj.
adveifatus fuit, repugnavit, a CJy***, 1^)1, in origine idem cum ^Jy*^, Jin-
dere, lacerare, unde varige notiones fecundarige tam apud Arabes, quam
326
apud Hebraeos profluxerunt, quales funt primo, fpoliandi et vaftandi, quo
omnia quafi lacerantur, fedibufque fuis diffinduntur ac divelluntur. Efai.
xxxiv. 10. Ezech. xxix. 9. Malach. i. 4. alibi. Secundo, Jiccitatis, et qui-
derri talis, quae fe fffione manifeftat, ad quam vim alluditur, Pf. xxxii. 4.
Converfus efl fuccus meus in ficcitates ceflivas\ seflas enim, ejufque geftus
omnia ita exficcant, ut fimul findantur. Tertio, attonitce mentis in fluporem
defixa?, quia mens attonita \e\\x\\finditur, diffinditur, etfatefcit, viribus de-
jectis ac ftupore defixis. Jer. ii. 12. Efai. xliv. 27. Quarto denique, gladii,
et gladio cedendi. Eft enim gladius inftrumentum diffindens et occidens.
S. 314. ciLx v J! *> »X~>!, aptare, concinnare reditum, fpeciali ufu notat,
fe parare ad diem refurretlionis vel reverfonis ad Deum ; qua notione
radix c^lc, Tty, pp. volvi in fe redeundo, et dein redire, reverti, peculiariter
de reverfione ad Deum in ultimo judicii die fexcenties in Corano venit.
Unde et til*. v J1 abfolute notat reditum ad Deum, refurretlionem, et extre-
mum ' judicii diem, Tim. ii. 434.
Qui voluptati indulget, timoris Dei facile oHivifcitur :
Curis vacicus non metuit reditum ad judicium.
Et Abulph. H. D. p. 32. JI^__J ^« U^j *gJ ,_=>J^j ^j\ ^t i^yc
Jtat v J! jv-c' 5 5-j—»— !, ita ut non mentionem illis fecerit rei alicujus qua?
ad vitam alteram, aut eorum quce ad refurreclionem (fpectant).
..~ H* . . ..'V.. -' °
S. 315. Loco Aa^A— ,,-j alibi legitur aXyo (<*> et ^^ P ro A v-^V»
quod eodem redit.
S. 3l6. l_AawJ videtur mihi h. 1. notare fupelleclilem fcil. mundi, ut
fenfus fit, Omnia mundi bona caduca et putredini fubjecta efTe. — f !■*«;>
cariofus, a r*i, 0721, pp. fufiulit fe in altum, peculiariter adhibetur de vulnere
intumefcente et computrefcente, h. in genere, computruit, cariofus fuit. Ita
de offxbus cariofs, Cor. li. 42. Abdall. v. 46. Gol. Sent. Poet. p. 105. N. 44.
327
De cadaveribus putridis, Tim. ii. 508. et de vetuflo, putridoque fune, ibid.
p. 890. Eundem ufum exferuifle etiam Hebr. DKH liquet ex Exod. xvi. 20.
ubi de manna verminante et computrefc-ente. Hinc et t^ftl, cariojus, exefus
a vermibus, Job. xxi. 22. et 7VG£\, vermis et putredo verminans. Job. vii. 5.
Vide Schult. in Jobum, p. 198. 568. et 577-
S. 317. Nimirum, Nemo eft, qui mortem evitare poteft ; quin imo feepe
fitj ut ille, qui mortem effugere velit, eo magis ei obviam eat.
S. 319. Conf. Prov. Salomonis, cap. xvi. 14. mo ^vha ^hl2 nctt,
excandefcentia regis nuncius mortis.
S. 320. Cod. MS. mendofe legit zsUoa. pro sIa^, quam lectionem ipfe
fenfus poftulat. Porro <sJJl <_^J 5 in beneplacito Dei, verti etiam potefl in
favore Dei, utijUXJl / foj favorem potentium notat. Tim. i. 370.
S. 321. Cum priori membro conf. N. 95. — -. JU2JI ^1^.^=3, ad lite^
ram, perfeclio Jiatus integri, i. e.fumma perfeclio. <Jl v £==5 nominibus prae-
ponitur ad fummum alicujus rei gradum defignandum. Uti in feqq. N.
421. f*y-^' (J^v^ 5 ' fumma liberalitas, et J^c^. I ^)V*=d, fumma man-
fuetudo. — Phrafis HJuJ! j!JU ^ v £, operari pro domo ceternitatis, redibit
N. 524. — ^JtaJl (_y*J, confecutio felicitatis, i. e. ducit ad felicitatem et
quidem ceternam, uti et ipfa radix ^r J , Tb%, pp. fecare, refecare, fpecia-
liter partem eximiam, et dein profperitate gaudere, in IV. Conj. ufurpatur
defelicitate vitce futurce. Cor. vi. 135.
?.- °: - -r '
S. 322. HlxKt, felicitas, a L>.i, pp. contreclare et explorare, quam opi-
mum flve pingue Jit animal, unde transfertur ad flatum felicem et opimum.
Mon. V. A. p. 2. aLja^j Ia~o« UOt^ lcsJ U.az: «, faclique fumus fabula,
qui eramus opimo in ftatu. Dubium tamen mihi, an non 'Siz^t exponi
pofTet per lcetitiam, quo fenfu conjungitur cum A^l^>Jl« -. JUL Abulph.
H. D. p. 547.
S. 323. Valde difficile eft hanc fententiam verbo tenus reddere. Eam ob
caufam verfionem liberiorem dedi, cujus fenfus eft, Quemvis hominem quo-
328
libet momento morti occumbere pofie. — cjaj plerumque elapfam occafio-
nem notat, uti praeced. fententia. Hic vero ct faepius alibi mortem fignifi-
cat, unde et cum <«_-u*o non raro conjungitur. Sic Tim. ii. 768. L.Ai
&'j \h Laaaam) I « aJa-o I *xas j , fimul autem ac certi evaferunt de ejus
morte, ejufque obitum. accurate explorarunt.
S. 325. Prius membrum non multum diftert a N. 281. — sjjXZoj
G J u -
colle6t. ryjg y*» *v* 2 -S fnutabilitas, viciffitudo fortunce, a ^^?_a£, $)*})£, pp.
vertit, convertit; hinc phrafis , JIaAJI Sl _ _j «.a_, verfaiio noclium, figniflcat
vicifjiiudines fortunarum ac rerum. Mon. V. A. p. 1. v. 2. — t^'^-~ collecl.
tS t^*^», margarita, res qucevis pretiofa, fcil. omne id, quod in re quaque
nitet et prceftat, Lib. Colail. p. 21. et h. fig. natura, indoles, peculiariter
prcefantior, ibid. p. 63. Sic in Prov. O^wJ Lj ^sj ^4^:''! «JLsJL^,
finceritas metalli inter confandum apparet, ubi finceritas metalli notat vir-
*w ^ O
iutem folidam. Har. ii. 92. — °L_jo', infinit. VIII. Conj.jinitus, confeclus,
confummatus fuit , a . ,*_«, ff-p, in origine^yecwzV, prcecidit, h. decrevit, item
abfolvit, confummavit. — (JL_^I colledt. t« ^^»'» terminus, peculiariter
ritce , falalis meta, mors. Ifphan. p. 9. et in I. Collec"t. N. 219. ab <J^J,
b^, terminum pofuit.
S. 326. Vide quae notavimus ad I. Collec"t. N. 2.
S. 328. Elegantifflma fententia, qua docetur, Quemlibet oportere hac in
vita mortali operari pro vita futura, fiquidem poft hanc vitam omnis fe aeter-
nitati prasparandi occafio abfcifta erit. LjLn__. a<5t. radicis l--\aw.__, _.tt,TJ,
vic. tuv v_^^__ et w^^j,--, cujus originem Gjeuhar. apud Schult. in Comm.
ad Prov. p. 160. ita pandit, < *j&,__rl, pp. eft aclio, qua quis imponit cotem
latiorem rei perpoliendce , eamque fricat, utffuerit in ea hiatus autjiffura,
aut fcabrities aut incequalitas, id omne tollatur, ac lcevigatum reddatur.
Eandem elimandi et perpoliendi notionem habuifte Hebr. _,_Tt liquet ex
2 Chron. ii. 13. /TQ_TI?_~7_' l_Tn>"l, ad perpoliendam polituram, i. e. in om-
nibus ibi memoratis materiis id elaborandum manu et mente fimul, quod
32Q
artificiofiflima ratio poteft affequi et exfequi. Unde IttJIH Exod. xxvi. 31.
xxviii. 6. et alibi notat, artificem politijfime etjubtilifiime aliquid elaboran-
tem, et ItiTT, polituram, perpolitionem, artjficium politijfimum. Exod. xxviii.
8. et xxix. 5. Adde locum infignem 2 Chron. xxvi. 15. ubi per M1320Jn
2©in rQtiJnD, intelliguntur Mathematica inventa et Jabricata ad exacliffi-
mam illam Jubtilitatem, qua talia debent elaborari et perpoliri. Ex hac
origine varise ac diverfae notiones metonymicae et metaphoricae apud Arabes
Hebraeofque profmxerunt, quas inter et computandi rationejque Jubducendi
e
exaclijfime imprimis locum habet. Unde noftrum L-jL*^, computum notat
five rationum exaclionem. Cor. lxxxiii. 2(5. Peculiariter in ultimi judicii
die, qui inde v.a.r l^oxyv V— A>*>.:s: I £jj vocatur, Cor. xxxviii. 17- Et
dixerunt, Domine nojier, accelera nobis portionem nojiram (**j ^J. *.«J>
LjjlwvK^r 1, ante diem rationis, i. e. fupremi judicii. Similiter in S. S. Levit.
xxv. 50. ITOp Dy 2tt?ffi, et perpoliet rationem cum emptore, i. e. exactiffime
computabit. Vide etiam cap. xxvii. 18. Pf. Ixxiii. l6. Ixxvii. 6. cxix. 5Q.
aliaque loca quae Schult. 1. c. adduxit.
S. 32Q. AjIJ^JI jjsaC, oculus direclionis, i. e. optima direclio, quemad-
modum oculi apud Arabes et Hebrseos in genere, omnes res et perfonas
maxime pretiofas et amatas, fcil. potiorem ac praecipuam rei partem expri-
munt.
S. 330. ajuki a 5Ljsw «, Jine modo et menjura amplus Juit. Eft forma
infinit. per aphaerefin primae radicalis notans capacitatem amplijfimam,
fcil. amplitudinem omnis rei. E. g. Jcientice, Jortunarum et opum, potentice
et glorice aliarumque rerum, quas quis fibi acquirit, qui jufte et aeque erga
alios agit, cum e contra, qui injuftitiam amat et exercet, ob poenam ipfi
5 u _
exfpectandam angore animi arclabitur. — jj^*, injujlitia, h. 1. fumitur pro
injijiitice poena. Radix eft j!~», ffi^ \rp.jlexit, defiexit, et exorbitavit a via
sutjcopo, h. injujius Juit contra alios.
S. 331. Conf. N. 235. et 443.
u u
330
S. 333. Vide quae notavimus ad I. Collect. N. 261.
S. 334. Asli, paupertas, egejias, necejjitas, a . *ls, pp. frangere vel
luxare, h. pauper evajit, egejlate laboravit.
S. 335. Docet, Eos^ qui fagaci ingenio praediti funt, ob amiffionem re-
rum mundanarum, quarum vile pretiurn bene perfpexerunt, non adeo con-
triftari, verum multo magis excitari ad bona aeterna tanquam praedam opi-
mam quaerenda ; flultos vero, qui in bonis temporalibus omnem fuam fpem
5-02
collocant, eorum jacluram quam maxime dolere. — ryA^==i\ collecl:. t£
iy+*£=>, ajiutus, ingeniqfus, fagax ; a radice tyX~s, D*0, pp. in orbem
.. ° - 5
verti, h. ajiutus, ingeniofics Jiiit. — < s -*- e ^' P mr -> aD ('^1 fatuus, Jiuitus ;
de raclice /i Y ^, pB»"T. Vide I. Collecl. N. 242.
S. 336. Significat, Facilius efle aliquamdiu line aequo jufloque alicujus
imperio vivere, quam infimae conditionis hominum, fubditos fuos quibufvis
modis vexantium, regimini fubje£tum efle. Vide quae notavimus ad I. Col-
«5 O J - ? -
Ie£t. N. 74. — ^yJUtj, inferior, in/imus; a ^a^, infimce fortis fuit, ordine
et dignitate vilis et ignobilis fuit. Togr. v. 43. et Abulph. H. D. p. 199.
291. 286. et alibi. Refpondet Hebr. 7DE>, humilem effe vel Jieri tam Jiatu
quam animo.
S. 337. Cum priori membro conf. I. Collecl. N. 100. — In Cod. MS.
fententia fic exhibetur; ^xXrs: I /i&rJ ^ ' f^-^ ' c)j J . ^S verum vo-
cabula .aA^t I et ^A^as^ I abfque ullo dubio funt tranfponenda. — Pro
• *I3>-j puto legendum , *4&_> ut fit fut. IV. Conj. impofuit quod ferendo
non ejfet, difficiiis fuit, vexavit. Ifphan. p. 8. Radix efl /j&j, cujus origo
fecundum Beidavium in fragm. Hageri ad Cor. Ixxii. 13. fita ^U^ui /i
/ >wJl, in obfcuratione alicujus rei.
S. 338. u--OjS h. 1. notat propinquum cognatione vel qffinitate, uti Har.
i. 16.
S. 340. U,aj fut. V. Spec. apparuit, fe ojiendit. Tim. ii. 447« a (Sy,
331
i"TN1, vidit. Porro priori hujus fententiee membro non diflimilis efl gloffa
quam Golius fub IV. Spec. exhibet : J_srl «WAJ ^j.^, (_£;!, prce fe tu/it
manfuetudinem.
S. 341. Optime huc faciunt verba in Exc. Abulf. edit. a Schult. p. 13.
et 14. __l J.___ J ,Jj L_._y_Jj _!l k__x_j J U>_\J| L_)|__ |j_b,
^JVXJI (_}._« <_k__ J - J U^Aa- _}o -_^_>_Cjj __l ^y-JJ' Jj L__y jj,
__7c mundi mos, hcec dos eji ; non dat, niji ut repetat ; non dulcefcit, niji ut
amarefcat; non liquidus Jluit, niji ut conturbetur. Quin imo UmpidiJJima
ejus turbidis fcecibus ac moleftiis haud vacant. — -*©, amara fuit res f\g.
ufurpatur de qualibet re, quae hanc vitam acerbam et infelicem facit ; uti
oppofita radix -M—-, dulcis fuit et fuavis ad omnem felicitatem ac profpe-
ritatem transfertur. — Pari modo j_\___, turbidus fuit liquor, fig. de in-
commodis et adverfce fortunce cafibus conturbata et molejla vita ; et U__>,
clarum et defcecatum fuit vinum, de vita fcil. Jiatu limpido, tranquilloque,
paflim adhibentur. — Cseterum, eandem oppofitionem inter -** et <X__ nec
non inter jJ\_==> et UL_, vide Tim. i. lO. Carm. Togr. v. 54. Gol. Sent.
Poet. p. 171. N. 57. et paflim alibi. — Porro loco !*>__., quae forma in Lexi-
r__ J :=- _■
cis non comparet, fufpicor legendum efle ljA___, vel potius UA___, ut fic in
rythmo refpondeat r« IjJU-.
S. 342. Senfus efi, Stirpem fcil. flemma, ut ut nobile et illuftre, nihil
prodefle, nifi cum humanitate, morumque civilitate conjuncla fit ; cum e
contra elegantia morum et doctrinae generis turpitudinem tegat. Uti fupra
docuit Imperator N. 104.
S. 343. Nimirum, Rari quippe boni.
S. 344. Conf. N. 14.
s _ _ .
S. 345. ^U_: ab Arabibus exponitur per q£<_\_>', fefiuca, vel aliquid
fimile oculo nocens, v__JI lsb.A_o« Ub-j *_«__, quia exccecant et oculis
u u 2
332
nocent. Fig. notat vitia, Tim. ii. 998. Eandem metaphoram vide Matth,
vii. 3. 4. Radix efl it^, occcecavit, in origine, cejtuavit,
S. 346. Eadem fententia occurrit in Prov. Arab. edit. a J. Scaligero
et T. Erpenio. Cent. i. N. 83. Conf. etiam Syrach. cap. xxi. 28. 'Ev go-
fActri [xupeov 77 Kctpdicc ccvtuV 'Ej/ oe xetQOix, o~o(poov gopict ccvtcov. Quod et
innuit Salomo Prov. xiv. 33. SHV» D^D^ rrpll noai pna 1*?1, in corde
prudentis refidet compaclio folida : at quod in medio Jultorum, evulgatur.
Nec non cap. xxix. 1 1 . n^int^ W«l D3m ^D3 ^W "NTH b$, omnem
fpiritum fuum profert folidus ; at fapiens mulcet eum retrorfum.
S. 347. Ejufdem fenfus cum praecedenti fententia.
S. 349. /i^rl, veritas, et (JJalj, vanitas, fcil. mendacium, faspius op-
ponuntur; vide fupra N. 100. et infra N. 393. — Veritas non injucunde
comparatur cum igne. Uti enim multa ligna vim ignis licet exigui refiftere
non poffunt, fic etiam multae vanitates vi veritatis licet paucae facile propel-
luntur. Eft enim veritas, uti Sophocles bene ait, lcrxuov, res prcepotens ;
quam ob caufam etiam comparatur cum gladio fecante, N. 5. et cum manu
quae L_x^J I \C^j y Jw2J", difcutit peplum dubitationis. Har.i. 92.
S. 350. Sententia, qua prudentia in verbis factifque commendatur.
Conf. N. 69. et 203.
S. 351. Videtur mihi fenfus efTe, Eum qui mifericordiam, vel, fi mavis,
propinquorum amicitiam abrumpit, omnibus exofum effe, nullamque ab aliis
gratiam exfpectare poffe. Quo fenfu fe explicat Auctor in feqq. N. 387-
w-o j> >!vi «.LslxJ (j^aJ, non eji propinquus ei qui abrumpit amicitiam.
S. 352. Eodem tendunt verba Davidis, Pf. xxxvii. 16. p^rsh DJ?D mta
D*Q*) D^SNZTt pDnD, bonum eji parum jijio prce eximia opulentia improbo-
rum multorum, ubi pttn, pp. cejluatio, tumultus cejtuans, per metaphoram
fumitur pro eximia opulentia, qua quis quali circumfluit magno cum flre-
pitu, pompa, et oftentatione inani, ut Efai. xvi. 14. et Eccl. v. 9.
333
S. 353. Conf. I. Collecl. N. 112. et 113.
S. 354. Phrafis sa^SJI u-vS-s, focius cupiditatis , idem dieit quod <-XxC
js^iJI, fervus cupiditatis, quae fupra adfuit, N. 292. et *.*oUa v JI <_\a£,
fervus concupifcentiarum, N. 293.
S. 355. Quod Auclor hic de fapientis deformitate et ftolidi formofitate
ieftatur, idem affirmat Cicero cum refpe6tu ad virtutes et vitia, de Legibus,
lib. i. §. 19. An coiporis pravitates, Ji erunt perinjignes, habebunt aliquid
offerjionis ; animi deformitas non habebit? cujus turpitudo ex ipjis vitiis fa-
cillime percipi potejl. h. Recte Sen. et Syr. M. N. 7^5. Ulcera animi fa-
nanda magis, quam corporis. Quibus adde Menandri monitum p. m. 162.
yivj xpTv oouv to KoiXXog, olXKoc. rov roo7rov,forma in judicando non fpeblanda,
fed mores.
S. 356. Conf. N. 293.
S. 357. Huc pertinet dictum Sen. et Syr. M. Sent. N. 554. Populi eji
mancipium quifquis patrice eji utilis ; et N. 834. Regibus pejus multo ipfis
eji, quam fervientibus. Nec mirum; nam uti Chryfoftomus in Epifl. p. 488.
bene ait, Dum fubditi dormiunt et cubant fuaviter, hi vim et molejiiam
fujlinent innumerabilem in foro, illifque vigilant molejiius. Quare Cicero
fcribens Pseto Imp. in lib. ix. ad Famil. Epift. 25. non immerito inquit,
Nunc ades ad imperandum, vel ad parendum potius;Jic enim antiqui loque-
kantur.
S. 358. Vide not. ad I. Collecl. N. 47- — iS^ &&• l- Con J- radicis
(_£«J, ITlN, pp. ffeclere, et intranfitive Jlecli, iriflecli, inclinari, h. recepit fe
^ommorandi vel quiefcendi ergo. Ufurpatur peculiariter in II. et V. Conj.
de avibus, quas limul congregantur. Abulph. H. D. p. 75. Inde apud
Golium, (jC, «I ,a1o et ci>Ij&a~o *4a* avesjimul congregatce.
S. 359. Idem innuit Imperator in Cod. MS. fub litera O. ^==3
^jtcj ^sj'i, omne propinquum vilefcit. Nec non illud Latinorum, minuit
prcefentia famam. Plerumque enim res abfentes multo majores nobis
334
fingimus, quam fi eas coram contemplemur. ^La_£, forma haec non
comparet in Lexicis. Forte legendum (^tvc ut (it acl. III. Conj. vidit co-
ram et ob oculos, contemplatus fuit. Har. v. 112. Matth. cap. v. 8. a r^Lc,
manavit,Jluxitque aqua, pervenit fodiendo ad aquce fcaturiginem .
S. 360. Veriffima fententia. Nemo eft, qui fummum fcientiae gradum
attingere poteft unquam ; quo magis enim quis in ea progreffus fecerit, eo
multa magis agnofcet, fe adhuc nefcire, quibus fcientia fua continuo augeri
poteft. — %£■*, repq/itorium, vas, loculus, ubi aliquid reconditur vel contine-
tur, a ( 5 £-j, <~W\ cujus proprietas fecundum Tebrizium ad Tharaph.
Moallak. v. 2Q. fita mjirma, compaclaque junclura ; h. fecundario, compre-
hendit, collegit et affervavit rem ; item memoria retinuit aliquod diclum,
qua notione mox occurret N. 37 1. — ^K-"*^ paffiv. radicis <Jot^_, pp. volvit,
advolvit, h. pofuit, collocavit. N. 390. %h**j pro %m*jaj fut. VIII. Conj.
dilatatus fuit, fe dilatavit res, a *.** «, de quo fupro.
S. 36l. Senfus eft, Multa obftacula ac difficultates patientia tandem
evinci. " Hoc intendif quoque Syrach. cap. i. 21. "Euc kcuoov dvSefcerxi
■u.ctKpb"$v[A,o<;, xcn vg^epov avru dvaouo~u evtppovvvvjv, ad tempus fujlinet longa-
oumis, et poflea exoritur lcetitia. Cum quo eonvenit illud Sen. et Syr. M.
Sent. N. 1Q8. Miferiarum portus ejl patientia. Eodem etiam tendunt, quae
Imperator docuit in I. Collecl:. N. 13. 130. 274. et in Cod. Wahid. paffim.
— , *il£, eft infrumentum, quo ciauditur porta, veclis, pejfulus, obex, a
, **Ai, pp. appingere, appaclum adhcerere. Sic apud Ifphan. dejylva ramis
appacla, h. claudere portas appaclo obice \e\peJfulo, Cor. xii. 23. Abulph.
H. D. p. 38. Ham. p. 341.
S. 362. Conf. hanc et feq. fententiam cum dicto Salvatoris, Luc. cap.
vi. 21. 25. et Jacobi, cap. iv. 9. — _\_« vic. rys _\_l, imminuit alicui h.
venit, accejfit. Ibn. Dor. v. 97. Refpondet Hebr. "1DN, unde TiDN Exod.
xxix. 5. A.miculum fuperius humeris injeclum et reliquis vejlibus fuper indu-
335
tujji. Peculiariter Pontificis maximi, ita dictum ab eminendo ; item !"HE&
Exod. xxviii. 8. et xxxix. 5. Superinducla toga, amiclus, pecuhariter orna-
tior, fcil. cum dignitate et fplendore eminens, et pras aliis veftibus confpicuus.
Similiter Dan. xi. 45. ^"TDN "vO*? comm °de reddi poteft tentorium eminen-
tice ejus. — -XjI, ceternitas, quee quafi perit et fugit noftram aciem, ab J^ol,
pp. fecuit, refecuit, abfcidit, et intranfitive, abfcffus, refeclus fuit, vide
Schult. in Jobum, p. 825.
5= _ J
S. 363. JvJ^sr*, ceternitate donatus, perennis, particip. II. Conj. a
<-XA<», pp. niti, cum nifu penetrare, inhcerere, unique fedi affixum effe, h. im-
motumfiare, et dein manfit, duravit, perennavit, etfempiternus fuit. Plura
de hac radice vide apud Scheidium in Cant. Hifk. p. 50. et feqq.
S. 364. Scil. Sine pietate nemo vitas alteri rite vacare poteft ; jam vero
nemo pius efle potefl, cujus in corde amor mundi fedem fixam occupavit,
uti docuit Auctor N. 111. et 118. — 4 ^axj fut. V. Conj. a t J, origo in
vacuo, inde curis et labore vacuusfuit. Tim. ii. 386. Vit. Salad. p. 72.238.
et Ifphan. p. 7- et cum Lam conflr. vacavit rei vel perfonae, Cor. lv. 31.
Similiter in V. vacuus ab opere fuit, et cum Lam conftr. omne impendit
Jludium, operamque rei. Abulph. H. D. p. Q2.
S. 366. Ejufdem farinae eft fententia in Cod. MS. fub litera v*_T7
AanJL» (jiAJtJ (/>** OjAC *£ /uaA,J - . $a£==, quomodo quis alium fincere mo-
nebit, quife ipfe decipit.
S. 308. j^v}'* particip. II. Conj. radicis deperditae '^\ pro k? «, in II.
conflr. cum (J>£, comminatus fuit, graviter perfirinxit, increpavit. Abulph.
H. D. p. 55. OjA£==3 (4^ ^^ J^JJ' ^ ncre P av ^ eum (Salomonem) Deus
ob infidelitatem ejus', et p. 514. Et Patriarcham Arfenium 1 Xz. A:s: J «
|J\£> aAju, qui ob hoc faclum eum reprehenderat, in exilium dedit. Con-
ftruitur etiam cum Lam, ibid. p. 58. fU.^1 5cj.loJ / «-a>JI Ul &:s: j «,
e£ increpavit eum (Achabum) Elias Propheta, quod coleret idola. Sic
330
etiam p. 71« ^ Judcei ipfum Ezechielem occiderunt &dz&*j (Jsrs^, quod
eos increparet.
S. 369. Conf. prius membrum cum N. 324.- — J^ia-*, conjidens,
fcil. «jJJI .Ac uti plene fcribitur in I. Colledl. N. 24. et Meidan. i. N. 18.
Eft particip. V. Conj. radicis (J^rsj, de qua vide not. ad I. Collect. N. 176.
S. 372. Pofterius membrum adfuit in I. Collect. N. 135. vide quae ibi
annotavimus.
S. 374. Conf. N. 66.
S. 375. Elegantiffima tum rhythmo, cum fenfu fententia, cum qua con-
ferenda prior pars fententiae N. 384. — ^j^aj fut. II. Conj. radicis cil pro
<-Xj! vicin. ru Ol, TlN, med. «, pp. gravilate fua prejfit, incurvavitque onus
impofitum ; h. poteftas intorquendi in majorem molem, fic ut quid condenfe-
tur inde, etfpijjum ac durum reddatur. Unde in II. Spec. Jirmavit, robo-
ravit, corroboravit. Cor. ii. 87. lxi. 14. Abulph. H. D. p. 119. Hift. Sarac.
p. 149. et Tharaph. v. 20. Eandem incurvandi vim primigeniam olim re-
fediffe in Hebr. radice deperdita TW liquet ex derivato TN vel Tc«i, pondus
grave, moles prwgravans; unde per metaphoram transfertur partim ad va-
porationem nebulofam et graviorem imbres parituram, Gen. ii. 6. partim
ad calamitatem, qua quis ita incurvatur et deorfum premitur, ut fe erigere
nequeat, donec oneri tandem fuccumbit. Quo fenfu adhibetur Pf. xviii. 19.
ubi Jehova dicitur Davidi fuiffe in fulcrum, quod ipfum firmiter fuftentave-
rit, ne ab incumbente mole et pondere calamitatum opprimeretur, et elide-
retur; et Jobi, cap.*xxxi. 3. ubi moles incubans, i. e. gravijjimum exitium,
figura graviori pingitur tempeftatis inftar a longo paratae, conglobatae, et
tandem cum pernicie in caput injufti erupturae. Conf. Schult. in Jobum,
p. 446. et 560. et in Prov. p. 52. et 174.
S. 376. . «v*\-> fut. I. Conj. radicis ,'j^, verbum paftoritium, pellere,
impellere gregem, Vit. Salad. p. 68. uti cogn. /j*»* in X. Spec. valet
33/
gregem impulit in unum agmen. Ibn. Dor. v. 134. /j'Uw notat etiam ten-
dere aliquo. Abulph. H. D. p. 468. Conf. Schult. Animad. in V. T. p. 443.
S. 377- Signiflcat, Quemlibet oportere fe bonis operibus praeparare ad
mortem, quo magis ea ipfi immineat. — ^-^ ^ a ' e g° P ro ^'-cj uti Cod.
M. vitiofe legit.
S. 378. AjJ^. pertinet ad eum qui laudatur. (£■>, laudavit c. c. / Az.
perfonae.
S. 379. Senfu Tion multum difFert a fent. N. 304. — ^Lsi' faepiffime
notat decrctum, peculiariter Divinum. Tim. i. 6. et 62. a r^oi, fecuit,
prcecidit, et h. decrevit, prcedeftinavit ; h. 1. vero mortem defignat, uti Tim.
ii. 142. et ipfa radix in VII. determinata fuit res, abfolute valet, mortuus
fuit. Ibid. p. 970.
S. 380. Oppofita fententia adfuit N. 14. et 344.
S. 381. Prouti quifque in hac vita vixerit, ita in die refurrectionis mer-
o
."? " I —
cedem fuam accipiet. — , \zs: ..*" fut. I. Conj. cum syj praefixo, quo ad fu-
. . .. J
turum noftrum reftringitur. Vide Gramm. Erpenii, p. 52. Radix , **-sr »
pp. adhceft, cohceft, qua notione occurrit in Verf. Arabica Joh. xii. 26. —
Phrafis A^Uxll f«j occurrit etiam Cor. xxxix. 16. Vide et N. 266.
s o,- s o
S. 384. Conf. N. 375. — Porro ^)y> et ^aj h. 1. ita opponuntur ut
prius meta verha, pofterius praxin, fcil. exercitium bonorum operum defig-
o _
net. Sic etiam Cor. xxi. 73. Har. vi. 256. et alibi. — (^^ fut. I.- Conj.
radicis (^J^. ult. * et (3 , TH^, pp. uvere, madere, h. profuit, commodo
fuit, quatenus uvida profunt et deleclant. Abulph. H. D. p. 289. et 51 6.
Inde Hebr. 'H5, hcedulus tener, mollis, delicatus, fic diclus ob carnem tcvi-
dam, fuccique plenam, et IVil^, ripce, quia femper uvent et madent. —
J — SJ J Oj -- — -
(J^kZa.j pro ^y^jtfj fut. VIII. Conj. a (J^^j, pp. nexuit, connexuit, dein
junxit, copulavit, in VIII. conjuncla fuit res rei c. c. <-_'..
X X
338
S. 385. Nemo, five dives five pauper fit, mortem effugere poteft. De
quo eleganter Horatius Carm. lib. i. Od. 4. v. 13.
Pallida mors aquo pu-lfat pede pauperum tabernas
Regumque turres.
et Od. 28. v. 15.
Sed omnes una manet mox,
Et calcanda femel via lethi.
Idem affirmat Sophocles apud Grot. 1. c. p. 71. Hx<ri %vuTO~g e<pv pooog,
mors omnes homines manet. Nec non Euripides, ibid. p. 231. BooroTg a,7ro&<n
xctT^ctveTv o<pe[\sToii, reddenda cunclis vita tanquam debitum. Quod et
Apoltolus teftatur in Epifl. ad Hebraeos, cap. ix. 27.
S. 387. Priorem partem conf. cum N. 351.
S. 388. L_Xa.C (^ *j Lc, quod remotum efl a te, idem dicit ac quod tibi
non decretum e/i.
S. 380. Loco fL*J^I malim legere fbu^l, ut lit infinit. IV. Conj. *xj
uti fupra fcribitur N. 177- quae fententia cum hac conferenda. — Phrafes
flxj^l ,A=klj, differre beneficia, et ("LrJu^I c J.a^: ju , accelerare vindic-
iarn, oppofitae funt Toug aj*JLxj\ jA^Ij, differre poenas, et < J^azs: , * j
Ajaa^JI, accelerare prcemia, quae occurrunt in feqq. N. 421.
S. 3Q0. De ufu voculae ,x£ negationem inferentis vide fupra I. Collecl.
N. 240. — 1oInw>ajI a6t. VIII. Conj. radicis h»*j, quae fecundum Scholiaftem
ad Carm. Tograi, v. 8. teritur AaS ajuwJ! / & ^ /i>, de omni rei ex-
panfione et amplitudine, v. g. de facie exporrecla, fcil. hilari, Vit. Salad.
p. 13. et 24. Similiter in III. Conj. ibid. p. 256. et imprimis in VII. Conj.
ibid. p. 108. 137. 236. Exc. Abulf. p. 29. et infinitis aliis locis.
S. 394. Quod hic de infipientis linguae teftatur, idem affirmat Auctor de
aviditate, Meidan. i. N. 26. Senfus eft, Infipientem mala linguae fuae di-
rectione caufam efTe, qua mortern, aerumnas, et infinita alia damna fibi ad-
339
5 O
ferat. Vide N. l65. et I. Collecl. N. 21. — .^^- notat mortem et quidem
violentam, cujus uncum impaclum nemo avertat vel avellat, a ^a^. cogn.
tw £ £>»=^j quod non fimpliciter rapere, fed dtp7ra^eiv, fcil. violenter et
celeriter rapere aliquid tanquam wnco injeclo, "unde ad raptationem mortis,
quas fiat veluti zmco ineluclabili, transfertur. Eandem rapiendi poteftatem
etiam refidere fub Hebr. F)T2H liquet ex Jud. cap. xxi. 21. Et rapietis vobis
quifquefuam mulierem ex Jiliabus Schiluntinis ; et Pf. x. 9. Neclit infidias
fpErV7 ad rapiendum pauperem, FptDrf 1 , rapit pauperem, eum detrahendo
infuum rete. Nec non in cognato ?]nn Job. ix. 12. ejufque derivato fjJirr
Prov. cap. xxiii. 28. uti ex ipfis fontibus demonflravit Schult. in Prov.
p. 296. et feqq.
S. 396. Senfus videtur effe, Viros qui animo virili aliifque prasclaris vir-
tutibus praediti funt, plerumque refervari ad res adverfas fcil. perferendas,
vel, fi mavis, eas ita dirigendas, ut eorum conflantia, fapientia, prudentia-
que minus noceant, quam fi infimae conditionis hominibus demandatae
efTent. — J^=v>> fcil. hic et faepe alibi notat viros, peculiariter principes,
prceftantes, nobiles, fortes, virtutibufque pras aliis eminentes, quo fenfu op-
ponuntur roTg Jl jil, hifimce fortis hominibus, in I. Collecl. N. 74. Uti et
<J^>J j, vilis, opponitur roTg Jl^, viris prcefiantibus. Tharaph. v. 93.
Simile difcrimen videmus apud Hebrasos inter tZ^N, vir, et tTTN, homo.
Prior enim vox faspe notat virum nobilem etfortem. E. g. Pf. xxii. 7 • Ego
quidem fum vermis CPN NTl, et non vir, i. e. nihil minus quam dignitate,
viribufque confpicuies. Iterum 1 Sam. xxvi. 15. Et dixit David Abnero
TltMS EFN frVHCT, nonne vir tu esP i. e. nonne vir fortis et bellicofus es? et
quisficut tu in Ifraele? Poflerior Gltt, hominem plebeium et vilem defignat,
Pf. lxxxii. 7 • et Jer. ii. 6. fic etiam \D ,, ^ - ' ,, 31 dicuntur viri principes et emi-
nentes dignitale, uti e contra D"T^~ t, 2i appellari folent homines plebeii. Evi-
dens hujus difcriminis exemplum eft, Pf. xlix. 3. Efai. ii. 9. v. 15. &c. &a
x x 2
340
■ — ^JO' pro ,zk: J J\J 3. fut. foem. gen. VIII. Conj. radicis jdLj, de qua
videN. 170.
S. 399. Loco *^AiaJl legere malhn /\bj\ ITne afnxo — /j-bj c. c. L_J
rei, notatque fimpliciter locutus eft, non vero allocutus efl aliquem.
S. 400. Radicem { ^ r * l ~=3j variis flofcuKs Orientalibus infervire fupra vidi-
mus. I. Collect. N. 225. — Phrafis <JJoLJI ^^=>j, inequitare mendacium,
h. 1. notat mendacium loqui vel potius omni fuo Jiudio confingere mendacia,
iifque frcena quafi laxare.
S. 401. Ita quoque Belgae, Met vraagen ivord men wys.
S. 402. <J^ T &I, libere pergit, IV. Spec. radicis cj^-^, cujus origo in
fluxu iibero et foluto. Ufurpatur de oculo exundante lachrymis ; de aqua ;
de coeio pluviam largiente ; item de animalibus, camelis, qui fine paftore
noele dieque libere divagantur. Conf. omnino de hac radice E. Scheid. in
Differt. ad quaedam V. T. loca, cap. i. ubi Vir ille docliflimus civitati Hebr.
jure merito vindicavit radicem deperditam httn, e cujus fpecies Pyhal re-
manfit derivatum i"Hftrr vel !~mftrT, imber copiofe et libero fluxu effufus.
— cj^j V. Spec. ab (J^*l cujus vis primaria videtur efle tendere, exten-
dere, protendere, h. fperavit, q. d. extendit mentem ad rem, et alio flexu
med. damm. longa, fcil. extenfa facie pnrditus fuit ; in V. protendit femet
ad rem, i. e. attento oculo co?ifideravit, vel acieflxa intuitus fuit et expendit
eam. Hoc fenfu occurrit, Har. v. 102. Abulph. 1. c. p. &7. Cum ergo ad
Philemonem accefpjfent l^LeU* ijjAa)\ iX^- ^_ $S«, ille, vifa conflderata-
que ac probe oculis notata forma, dixit, &c. et p. 284. (J^UCc (J^ob' \ jl «
dJkXs.===>, et fi quis attento oculo librum ejus perpenderit. — Ab extendendo
etiam notio debilitatis, infirmitatis, et languoris apud Hebraeos in radice
*?EN profluxit, quatenus id quod extenditur, attenuatur, atque adeo debilis,
wflrmus, et languidus fit.
S. 403. Jj*j, modefle fe gejfit. V. Spec. radicis ,3«, ")pl vel *W pp.
341
gravem ejfe, unde ad modejiiam, morumque gravitatem transfertur. Vide-
not. ad N. 93. — y*^=— J V. Spec. a „*=— , pp. compaclus, Jirmus, folidus
fuit ; h. magnus, corpulentus, et dein gravis et molejlus fuit, unde in V'.
femet extulit et fuperbivit. — Ji_. paffiv. ab >a_., *\pn, cujus primaria vis
eft tenuavit, attenuavit, et intranfitive, attenuatus fuit ad fummam exilita-
tem, unde notio contemptionis apud Arabes; apud Hebrasos vero fcrutationis
et quidem fubtilioris et profundioris, quae aliquid ad minutiffimum ufque
pulvifculum excutit, perquirit, atque explorat.
„ O " b
S. 404. / ^s^l, fe contraxit, ne quis fe videat, atque ita pudore
qffeclus eji. X. Spec. radicis /^=* pro /^_, ^ft, convolvi, compingi cum
convolutione.^De qua vide quse annotavimus I. Collect. N. 53.
S. 407. Sapientes confulendos effe monet etiam Graecorum quidam
apud Grot. 1. c. p.927. Zotpa Tiruf uvoooq Ts-pooSexn (rvp£,v\iuv, tu non.niji
afapiente conjilium pete. Nec mirum, *Zotpvj votpuv yup yivsrui o~vfi£ou\ict,
fapientis enim corjiiia funt fapientia, cum e contrario injipientia conjiiiarii
a _- o
perniciofa eji ei, qui conflium petit, uti docuit Imperator, N. 96. — u\>a>*i!,
foius in opere vel aliqua re verfatus fuit, Abulph. H. D. p. 59. a u\j, TQ,
yp. fecuit, refecuit, h.feparavit afe invicem, feparavit fe ab hominibus.
S. 408. Ool&l et _-ol_. pertinent ad praeced. <j^uu, ideo in fcenr.
gen. fcrrbuntur. Prius efl 3. fcem. gen. IV. Conj. radicis (jl&, pn vel Wv,
in origine, laxus fuit, h. levis, item vilis et contemptibilis fuit alicui. Vide
I. Colle6t. N. 101. Pofterius eft 3. fcem. gen. I. Conj. _l_, pp. fecuit,
Jidit, h. decepit. Cor. xii. 52.
S. 409. Phrafis <w>ju u^wl_., cum fe ipfo computum inire, convenit
cum ea, qua ufus efl David. Pf. cxix. 59. ubi inquit ^T\1 Vtt_f a putatam
viarum mearum fummam perpoiivi.
S. 410. Optime huc faciunt verba Cor. ii. 9. «s. A_J I <j *£.£ bb J .
„ j j O - .- - o j .- .-• 03 a - j _ o _ j „3 .- . s-o,.
|Mj.x*iv.J l^ >^AJ| ^! (^£<A_; J . Uo^ Ua^I ^j,jJ\JIj, decipere Jiu-
342
dent Deum, eofque qui erediderunt ; verum non decipiunt niji animas fua$>
neque fentiunt hoc. Immo Deum fallere res impoflibilis eft. YIocvtvi yoto gp,
•zrciVToc Te @Xe7r£i Osog, prafens enim ubique eft, omniaque infpeclat Deus,
uti bene quidam Grascorum inquit apud Grot. 1. c. p. Q33. — v Jvc* et
Y Ol^. Prius eft pafliv. I. Conj. Pofterius activum III. Conj. radicis v Jvi»,
cujus primaria poteftas fita eft in fubducendo fefe, h. decepit, fefellit, dolore
circumvenit, in III. fallere jiuduit alium.
S. 411. Prius membrum fignificat, Eura, qui orphanum injuria africit,
eo ipfo efficere, ut et filii fui poft mortem fuam ab aliis injuriofe traclati
fint. — j*aaj orphanus, a Ju, cujus primaria vis eft rumpere, abrumpere
diffindendo, unde transfertur non folum ad lafjitudinem et virium infraclio-
nem, quae fecundo loco apud Golium exftat, fed et ad folitudinem et fepa-
rationem illam, qua quid refciffum ab aliis folum relinquilur. Hinc »aaj
DVl s , orphanus, fcil. pupillus, qui a parentibus refcinditur per mortem, et
folus relinquitur. — Ad Drr 1 pertinet quoque forma or^N, Pf. xix. 14. Re-
fertur quidem ab aliis ad DDJl, ab aliis ad DriN. Verum praeftat ftatuere
radicem Drr 1 , et totum locum h. m. vertere: A tumidis fubflringe fervum
iuum, ne dominentur in me, D.TPN tN, tunc innocens ero parvuli inflar ac
pupilli, et purus ero a defeclione multa: vel, fi magis arrideat, poflunt verba
illa etiam fic verti : Tunc unionis inflar enitefcam, quatenus »_a-j apud
Arabes etiam notat : unicus et folitarius fuit. Unde a v aaj, obfervante
Mangero in not. ad Tim. i. p. 242. duplicem habet fignificationem, deno-
tans tum quod unicum efi abfque pari, qualis eft in margaritis unio ; tum
orphanum, qui folitarius eft alienas opis indigus. — , *£, pp. rupit, Jidit ;
h. abrupit vincula necefjitudinum, rebellis, contumax fuit. Ham. p. 522.
Abulph. H. D. p. 251. /^.juu / ^jI ^! <5J (jl-As, et dixit ei,Jilius meus
contumax in me eft. — dc2>IJw:! ,«2.i, adjuvat adverfarios fuos, i. e. efficit,
ut eo facilius ipfum evincere poffint. — 0>lJw:l collect. ra Jwj, hofiis, ad-
verfarius, quam notionem Hebr. 72 et plur. D 4 »"^ etiam habuifTe liquet ex
343
Jud. ii. 3. ubi verba EPISJ D27 VTV) non vertenda, et erunt vobis in latera,
fed, et vobis hoftes erunt, uti in Cor. xix. 81. I«JW3 J==2*\<z i^jjjj
et ipjis hojles erunt.
N. 412. o<3Lw.=s» UL^, medicatur invidis fuis, i. e. efficit, ne iniqua
videantur invidias vulnera. — De verbo (ji^s 3 vide I. Collect. N. 266.
S. 413. v^-^l, confilium rogavit, X. Spec. radicis ^f 2 ^ \ TO3, pp.
purus, nullifque fordibus turbatus fuit liquor, h. per metaphoram, fdelis et
ingenuus fuit amicus, et dein fincere monuit, confuluit. — ^J^- idem cum
/ ^waS, pp. tegere, h. decipere, peculiariter fmulando et falfa perfuafone,
ibid. N. 182. — ldc« cogn. ru ^*;, y^" 1 , pp. plexuit, et dein dedit confilium
bene plexum et validis quafi nexibus firmum. Peculiariter ufurpatur de ad-
monitione facra, quae fit concionando propofita pcena vel praemio. Ita de
Lockmano filium fuum monitis in religione inftruente. Cor. xxxi. 13.
Unde et orator facer kclt s^o^v, idcU, \W, audit. — ^jiu^Aj 2. fut. IV.
Conj. radicis (ji*^.«, cujus origo eadem videtur quae in n«> et i)i^»,
quarum primigenia vis fita eft in re arida et prce ariditate ftrepente. Unde
ad regionem defolatam et defertam transfertur ; h. in IV. defolatus fuit et
vacuus locus ; item contrifavit et mcerore affecit.
S. 415. <wJu v ILal, morem gerere animce fuce, idem dicit quod appe-
titui ac voluptatibus fuis obfequi. — ^y^jth.l. fpeciali ufu notat favere,
propitium effe. Inde apud Gol. dX)\ L_xX^«, faveat tibi, p>?'opitiufque fit
Deus.
OJ SO _s
S. 41 6. jl^cl collect. tQ y^., inexpertus, indoclus, imperitus. Elnaw.
p. 76. N. 129. a Jv £, 1D3?, pp. volvit, involvit. — L_>liJl infinit. IV. Conj.
sU, inglutivit, alforbft, forbendo hauft falivam, aquam, &c. h. in IV.
5 o
Conj. qua Lexica augenda, abforbere fecit,ingurgitavit. — (JL^— ?a__I act.
VIII. Spec. ab <J^_=___ in IV. et VIII. idem quod ^£=^1, obfcura et
dubiafuit res.
344
;-o ^ ^ o
S. 417. c_s^r" c'^ ^* 6 ) a d literam, de officio, vel pars qfficii pajloris
«ft. /y^ fepe notat id quodjieri oportet, qfficium. Lib. Colail. p. 58. 72.
83. et mox N. 418. 419. et 420. De radice i£j, JXH, vide not. ad I. Col-
lecl. N. 158.
S. 420. In verfione fenfum magis quam verba expreffi. Valde enim
difficile eft verba, ut jacent, in Latinum fermonem transfundere.
S. 421. Prius membrum convenit cum fent. N. 157- Conf. etiam
N. 38Q.
S. 424. »«Lko, durities, obduratio, fcil. u*AJUI, cordis, a / ^i", TWp,
de quo vide I. CollecT:. N. 202. ubi plena phrafis occurrit. — *^j, Jignum
a natura imprejfum, indoles, a ("t$j, pp.Jixit, notam imprejjit. Conf. Schult.
ad Har. vi. p. 264. et 269. feqq. et Tim. ii. 344. — %»[*£., focordia, in-
curia, a , <-*£, in origine idem cum Ia£ et l>.£, pp. conjiipatus, Jpijfus,
crajfus Juit, unde ad Jtupiditatem crajfiorem etjocordiam transfertur. Ita
Har. iv. 42. et Abulph. 1. c. p. 517. Conf. Schult. ad Ham. p. 417. ct 418.
s - j ^ s- o j
S. 425. r^ljLo colle6t. tv f*j*-<j obceratus, debitis objtriclus, a (*.£, D"W,
objtriclus, obceratusjuit. Cor. ix. 62. et in VIII. Conj. qua Lexica augenda,
ces alienum contraxit. Har. iii. 162. Vide quae notavimus ad N. 59. —
(^y^zsJ infinit. V. Spec. radicis .^. ^., vftTf, tidit, pertulitque patienter,
mijericordia affeclus ejl. Lib. Colail. p. 1Q. In V. idem. Vide de hac radice
I. Collea. N. I89.
S. 426. Convenit cum diclo Salomonis, Prov. xxviii. 2(5. 1171 ffEll
v^M N1PF, Jecure recumbens in cor Juum Jlolidus ejt. — De radice r*-==»j ^P^,
fupra egimus N. 403.
s o ^ o 2 o ^
S. 427. [^£ '-a^»! i^J-t* 9 U * vivere Jacit Jcientiam, i. e. qui monu-
menta ingenii fui reliquit, et fic efficit ut apud pofteritatem recenti in
memoria maneant.
S. 428. Conf. N. 215.
345
e — ■
S. 429. Conf. I. Collect. N. 201. — ■ $ X J, exitium, interitus, pernicies,
a ikJ, periit, interiit. Ita Abulph. H. D. p. 279* Utique fcio, quod Ji
mifero ijti puero in mentem venijfet hoc quod contigit, i)J * aAas u-^$>'-\J,
fane defecijjet ejus intelleclus et periijfet.
S. 430. Conf. N. 79- et 108-
S. 431. Conf. N. 26. et quae ibi notavimus.
S. 434. De voce L^L^JI vide N. 42.
S. 435. Vel, Euge liheralitatis fociam verecundiam. *s6 hic et 3. feqq.
fententiis particula efl approbandi, Euge, quam! ita Cor. iii. 136. viii.
40. et infra Meidan. ii. N. 15. Saepe etiam efl particula ajfeverandi et
qffirmandi, idemque valet quod v^, certe profeclo, utique, Lib. Colaih
p. 90.
S. 436. Idem Sen. et Syr. Sent. N. 401. Metus improbos compefcit, non
clementia. Metus fcil. poenarum faepiflime caufa eft, qua multi a rebel-
s - Hi
lione cohibentur ae deterrentur. — :^Lsr I particip. I. Conj. ab jsr*-, pp.
Ugavit? conjirinxit camelum in extremitate pedum, quae notio propria apud
5
Golium fecundo loco comparet ; h. cohibuit. Ita noftrum j^Us^ adhibetur
de aggere, fcil. obice aquarum. Cor. xxvii. 62.
S. 437. Oylb particip. ab O.L, propulit, abegit, repulit. Abulph. 1. c
p. 183. et 528. Gol. Adag. Cent. i. N. 9. Vide -de hac voce N. 141. —
^Uo;, acquiefcentia, fcil. in decreto Dei. Plena phrafis occurrit in L Collect.
N. 69. ubi -^Ia^aJIj A^cj dicitur medicina cordis ejfe, et in feqq. N. 449.
ubi docet medium efle, quo quis ccvTctpxeiccv, fcil. animum contentum adeo-
que vacuum afollicitudine acquirere poffit. — »^AJ ex <J,art. <JI et •»£.
S. 438. Significat, Famelico quaelibet alimenta perquam gratiflima efle.
— ;'I<J>1 notat opfonium, five ftaiLJI Aj v-^aLij Lc, quidquid pani additvr
in condimentum, ut butyrum, mel, lacluca, carnes, fructus, &c.
y y
346
S. 43Q. Non invenufte comparat Imperator ftultorum profperitatem cum
horto fuper fterquilinio. Sicuti enim hortus ob foli pinguitudinem abun-
dantius crefcit, frondibufque fuis fupervagatur, ita etiam ftulti, quibus ab
omni parte opes ac deliciae affluunt, luxuriare, divitiifque fuis ac facultatibus
cum faftu et arrogantia fuperbire folent. Eodem tendit etiam diclum Salo-
monis, cap. xix. 10. Ifijyfi h^Olh mfcW N7, non decorum elumbi, fcW.Jlulto
diviti faflofce delicice, fcil. divitiae ac voluptates, fiquidem iis plerumque
ventofae fuperbiae et arrogantiae fraena laxare folent; magnce emmfelicilalis
comites funt flidtitia et arrogantia; uti bene Zwing. p. 1279.
S. 441. Idem fere monitum vide in feqq. N. 447. et 450. — De radice
oJ egimus N. 268. et de . «L*j, unde c^oLw, N. 376. — ^Atj collect.
rqg AaaC;, res expetita, peculiariter midtuni, amplumque donum, multce
opes. Ita Abulph. H. D. p. 3QO. u^jIcJI »<jJ (JiAj*, iifque magna proe-
mia erogavit. Similiter Tim. i. 378. et Lib. Colail. p. 22. Qui non equitat
terrores L^-uliJl ^aj J, non accipiet midtas opes. Radix efl ^tj, vel
<~^tj, 1}H, cujus primaria poteftas in cavitate ampliore, praefertim in
ventre, unde ad infatiabilem vorandi cupiditatem, et latius dein ad omnem
cupiditatem avidiorem, qua quis aliquid flagranter concupifcit ac vehemen-
ter defiderat, transfertur. Sic Abulph. 1. c. p. 8. L>jJJI ^i ^j-^Ji magno
defderio concupiveruntfceminas. Vit. Salad. p. 6. «XacJI <J\ji_X/i, (•>>.£_=_?«
I
C-o>\3r I v I v <sn / i, et erat percupidus traditionis hauriendce. Item
Tim. ii. 6l0. <3;l«-. jO>l_o ^Jj£ Aa_> ^tj*, ejufque amore Jlagrarunt ad
unum omnes. Vides hinc Hebr. Ijn, efurire, originem fuam itidem habere
in ventre cavo et vorandi cupiditate.
S. 442. Valde obfcurum eft hoc diclum. Ad literam fonat, Admonitio tua
inter turbam, vel, quod praeferrem, inter primores percujfio eji. Senfus, ut
mihi videtur, duplex efTe poteft. Vel primo, turbas hominum fe immifcere
ad monendum, exponit verberum periculo. Vel fecundo, primoribus viris
confilium dare velle, exponit verberibus. Notum fcil. admonitiones, quae
347
ab inferioris conditionis hominibus primoribus dantur, plerumque ab ipfis
aegre ferri. — ^Ol^ fgepe quidem turbam hominum, ccetum, ejufque conven-
o — o •— ^. _; o»o _
tum notat. E. g. Cor. ii. 247. -^n non refpexifii ,J^> (m~* ^wX^JI / Jl
J,O.,O...-0 " " ;£
/ <->jj*~o v-XjtJ t^o (^jI-jjJ, ad conventum ex Jiliis Ifraelis poji Mofen?
Non raro tamen primores, nobiles, optimates defignat. Sic Cor. x. 74. Dein
mifimus pojl eos Mofen et Aaronem ad Pharaonem AjJLo «, et proceres ejus,
cumfignis nojiris, fed fuperbe fe gefferunt; et xi. 3Q. Etfabricabat arcam,
O , O «• ,
e£ quotiefcunque tranfibat juxta illum, &~ejS ^^ ?^.^c, primores e gente
ejus jocum captabant ex eo. Similiter xii. 43. xxiii. 25. aliifque in locis.
Eandem notionem obfervavit Onkelos in Hebr. i*7D Gen. cap. xlviii. 19.
ubi Jacob Ephraimo benedicens ait : D' 1 ' , J N7D XVTV 15nt% quae verba ita
vertit, 'ptD' 1 7tB T\TV TV\21\ etfilii ejus erunt dominantes in populum. Videa-
G a - - ■!■■'
tur Schult. in locum. — Arlr*--' infinit. II. Conj. radicis <r _Js, pp. quafjit,
quaffavit, h. percufjit, contudit caput fufie. Ufurpatur imprimis de percuf-
fione graviori. Sic de percujfione cervicis ; de collifione dentium, &c. &c.
in II. idem, in III. verberibus contendere. Vide hanc radicem copiofe illuf-
tratam ab H. A. Schult. in not. ad Elnaw. p. 122. et feqq.
S. 443. Conf. N. 235. et 331. De radice L\^, unde jJ^s^, vide not.
ad N. 384.
S. 444. ("HaJ", pp. efl linea conferta margaritarum. Apud Golium ter-
tio loco exponitur per w^ I ^S^-^o, fundamentum et conflitutio rei, id quo
negotium confiat et fiubfifiit, fl-r==JI fUii, itaque erit fundamentum hono-
J ,, o ,
ris, fcil. id quo t honor confiat vel acquiritur. — ^U>Xu2<*, duplici ratione ;
pp. duce proprietates. Eft dualis a fing. £X*a<>., pp. portio quce fola alicui
competit, id quod quis folum habet ac propriam, h. mos, proprietas, pras-
fertim laudabilis, qua quis ab aliis difcernitur. Tim. ii. 996. et N. 120. a
^J^i*, pp. divifit, dividendo determinavit, et dein portionem alicui dedit. —
y y 2
348
.iUaJl, jujtitia, decijio jujia ; ac~l\ IV. Conj. a y__j, i?i media parle at-
tigit, in IV. medium tenuit, jujle et ex cequo rem compofuit cum alio, quod
jujium eji,fecit alteri, et de fe tribuit, pro quo etiam dicunt ^j.^, _uu__il
«Waj. — Affixum t_J in _Jol__Jl et L_£j*Ju docet, ni fallor, h. 1. intelligi
jujlitiam, qua quis cum fe ipfo jujle et ejr ^omo agaf. Uti sLwl*/* refpicit
ad auxilium, quod aliis et quidem fratribus adfertur.
S. 445. Phrafis 0\aaJ| ^Ai, cor domus, notat mediam partem domus,
uti media acies abfolute « — -vA_>, fubintelleclo „__=_aw_sJ I , vocatur. Vita Salad.
p. 54. J*s£ owam (Sultanus), cui deftinatum erat confligere, hoc audivijfet,
ad prcelium fe compofuit, juflaque acie infirucla, Wj* 'i-**±j* aJI y j, et ad
dextram, et ad liniftram, et ad medium, fortifjimis fuhfidiis Jirmata, hojii ob-
e -i — 2
vius procedit. — -X**', extremum, terminus,Jinis, ab Jv^el, pp. tetendit, exten-
eo-
oV/, peeuliariter funem. — m£, pp. (sjlus interior aquarum profundarum, et
dein profunditas,fundus, et imum cujufque rei. Unde et ipfum Themajlc,
yty, venit in depreffam, cavamque terram. Ejus propria notio comparet
apud Gol. quarto loco, ferbuit cefiu dies, &c. — J^2_ J , altitudo, a v-*V_s: J ,
"D_, pp. eminuit, prominuit, elatufque fuit ante oculos ; h. manifejla ac c/ara
fuit res. Unde *T0i7 apud Hebraeos indicavit, demonflravit, ob oculos ha-
buit ; et 7^1, coram, quod infert perfpicuitatem eminentem, vel eminentiam
ante oculos verfantem.
S. 446. Pro , VUu, legere malim . «Uu, ut fit act. III. Conj. /JJ^, hy-
pocritam agit, a / "L*J, de quo vide not. ad N. 40.
S. 447. Conf. N. 268. — pJ'Us, iniquitas, act. radicis J'l, DCJN, pp. tarc-
dere, dein tundendo impingere, fic tundere pedes dicuntur, quando ita ojfen-
dunt, ut lapfus fequatur ; unde geminus ufus, labi in peccatum et labi in
perniciem. — Jt-^j cufiodies, ab Jy__., fin, pp. Jirinxit, injirinxit rem ad
eam fervandam, h. cujiodivit, peculiari ufu adhibetur de baccis, aliifque mo-
nilibus unojilo confertis, quales ap. Hebrseos D^Vnn audiunt, Cant. i. 10.
34Q
S. 450. Cia^wJ! plur. foem.gen. t£ AajSj coltecl. r^ A^a^, res dubia
et obfcura, Abulph. H. D. p. 357. Har. ii. 62.. et infra Meidan. i. N. 40.
Radix eft aa^j, cujus origo in obfcuro, h. in II. adumbravit, et dein compa-
ravit, ajjimilavit obfcurius, item obfcurare, incertum reddere ; in VIII. ob-
fcura mihi fuit res et ambigua. Lib. Colail. p. 43. et Har. vi. 278. ^ ■
O . O , O =; OS .«,
<ua^jI Le jl l»/*l uulj, neque aggrediare aliquid, quod obfcurum et ambi-
£ £ c- - c-
guum efi. — ^J) colledl. rris ^jj, fcandalum dubium, &c. a ^^, 1"H J5
cujus origo fecundum Teblebium ad Har. ii. 89. lita eft in inquieta com-
motione et concujjione, unde ad omne quodfollicitat et turbat, utfcandala,
fufpiciones, dubitationes, lites five rixus acriores, omnemque vexationem, qua
quis quali concutitur, nulla quiete ei conceffa, transfertur. Qui plura de hac
radice velit, adeat Schult. in Har. 1. c. in Prov. p. 27. et Animad. in V. T.
p. 45. &c. ^Uij^c plur. fcem. gen. particip. IV. Conj. /yJj,^, perniciofus,
a / 4J4, periit, interiit, in IV. exitio dedit, perdidit. Ita Tab. Ceb. p. 36.
J , JC J J 5= 55 3
&ju±^.)\ <^j!iAXJI, voluptates perniciofe.
S. 453. ^j.aX), Jiducia, fivejirmitas, fcil. Jidei, uti fupra N. 117. 153.
, - o 3
205. et 234. — ..X/ij!, pp.^vWere, h. difcriminare capillos, et dein difiinguere
a fe invicem,fcire, clare cognofcere, q. d. fubtiliffime et ad tenuitatem ufque
pili intelligere. Conf. de hac radice Schult. ad Har. ii. 49. et 50.
j * , j , , .
S. 455. JUjvwJ 3. fut. fcem. gen. II. Conj. radicis <JLn med. t/-aw, THE?,
pp. laxus, amplus, et pendulus fuit ; in II. laxare, liberum, promptum, folu-
tum facere,h.Jingere, adornare alicui negotium. Cor. xii. 19. Et quum ve-
o -
niffent, ojiendentes fuper tunicam ejus fanguinem falfum, dixit (Jacob), <Jo
o ,ss -
oJ j>jo, atqui apte compofuerunt vobis animae vejirce negotium, i. e. cora-
Jinxijiis hoc. Similiter v. 83. Cor. xx. 94. xlvii. 25. et alibi.
, S — o , ,
S. 456. iS-^ pro ^JtJtM VIII. Conj. radicis <£■£, pp. pepulit, pro-
SiP ^ Sr ^ Sr
jEwfoV; h. vocem pepulit ex ore prce angujiia, Har. vi. 214. hinc clamavit,
350
advocavit, vocavit tn auxilium. Abulph. l.c. p. 52Q. et Ham. p. 448. Item
gloriam Jibi arrogare. Abulph. 1. c. p. 3. Har. ii. 48. in VIII. gloriatus
fuit de genere aut fortitudine. Ham. p. 448. Har. iii. p. 179- (^Jol Conj.
VIII. a C_£^> ITHO, origo fita eft mfecando,Jindendo, difrumpendo. Ita apud
Gol. Adag. Cent. ii. p. 123. N. 6o. aas^ ^s: J^aAJI C£r*-S difrumpitur
no,r ai aurora, et Caab ben Zoheir v. 33. 1<2aj\£=>j ^UJJI C^-Aj, lacerat
peclus manihus fuis. A fecando orta eft etiam notio Jlngendi mendacium,
q. d. a veritate dijfecuit. Unde &j's,Jigmentum, mendacium, fcil. a veritate
refeclum. Similiter in VIII. qffinxit alicui mendacium. Cor. xxxii. 3. et
lxi. 7- ubi plena phrafis occurrit, AJJI (i£ (OasI (^y"* a^I (/?-■* 1
— . - O-o " " \
v_jij\£==jl, ^«.s autem eft iniquior, quam qui confingit de Deo mendacium?
— A Jindendo porro notio germinationis et fertilitatis apud Hebraeos ma-
navit, quatenus terra flnditur, quum e gremio fuo protrudit germina ; uti
et ("HD vel N")D, onager a celeberrimo curfu, quo viam et auram quafi
v
fecat, nomen accepit.
S. 458. Conf. N. 427- — .^JU^f, perfonce eorum. ^jUsl collect. eft
O O - '
a fing. ^j-^z-, oculus, unde ad multas diverfiffimafque notiones transfertur.
Hic loci et facpe alibi ufurpatur de perfona vel re ipfa, fcil. rei ipfius ejfen-
tia. Liceat mihi aliquot exempla afferre. Abulph. H. D. p. 6. Et creati
funt (Adam et Eva) hora prima Aaa^sj ^'^Jl lv-X<fc (^-e, ejufdem^diei (Ve-
neris) ; p. 128. cjIAa^JI .3 ^•^V ly**^ j ^ A -y ' v-^^JX^» fjvjb <J^I 5
dico hanc ipfijjimam Empedoclis fententiam de attributis; p. 167. JlxJf*
cjI j I-^a^-j ^£> ajuo C^vajI, fecundi attributa (Deo) ajferunt, quce
funt ipfa ejfentia ; p. 281. Apud nos conftat defecla Sabceorum, ^'jCO ^J
l#U.*J LeJOUI ^aaj!Jsa~=JI 5a£<3 /^, profeffionem ipfifjimam ejfe
cum Chaldceorum antiquorum profefjione ; p. 350. Quando me occupavit
vel leviffimus fomnus, &c. ^l tg^* I^jIaxIj ^jVjLw^JI l_Xaaj jJoJ,
de ipfis illis qucefiionibus fomniabam, ita ut, &c. p. 356. Et hoc tibi indi-
351
cium eft de fummo illius fiudio et diligentia, Aaa.sJ >Xxi\ u-vUoa, quod
fcientice fui ipfius gratia operam dederit. Quibus addo locum ex Har. iv.
144. Dixit Harith ibn Hemman, quum condidiffem aure id quod inter eos
, 3 , O , J , 03 O S , J O J
reciprocatum erat, L^aas: 4 t _I rJ /J! ^-^aj» defderavi perfonas ipfas
cognofcere.
S. 45Q. Senfus hujus fententise facilis eft. Sed conftruclionem verbo-
O , o,
rum nequeo expedire, nifi pro M^j, hic et in duabus fententiis fequenti-
J O J ~S " _
bus, legatur ,—JLj, refpicere faciet, et pro UJ.Ia^J!, in accuf. L-jLyiJ'; et
fic etiam in feq. fententia pro a:_™I, in accuf. <f__ A - 2; !. — Porro phrafis
, , , J o S ""
X_L_£ <J-^I» ve ^ P°tins a_jL_.xJ( <J«^I, populus recentis ac nitentis ju-
ventutis, notat eos, qui recenti juyentutis flore ac vigore gaudent. Vox J^l
obfervante Schult. in indice ad Lib. Colail. p. 100. pro ratione adjecti geni-
tivi varias admittit fignificationes, quibus plerumque defignantur, vel rei
alicujus artifve periti, vel certas conditionis homines, vel prasditi aliqua
virtute aut vitio infigni. Sic e. g. AxJ\ _k£f, eruditi, Abulph. H. D.
p. 247. <&Lodl (J^l, augures, Tim. i. 16. maaJ! J.9&I Pf. Ixxvii. 12.
vel _jIa J! <J^I, fepulti, Ham. 540. A_a_a_j Jv.&!, familia alicujus,
Abulph. H. D. p. 59. £ajA v JI J,£l, cwes, Abulf. V. M. p. 31. J<£|
JW_-rl, «-.?;*_*, Elnaw. p. 98. C_£l J! J^l, prudentes, Mon. V. A. p. 51.
lin. 3. ajU:_:-'! <J>.&\, fraudulenti, ibid. p. 68. <JU-e_l J^£!, divites,
Erpen. et Scalig. Prov. Cent. ii. N. 87* Similes phrafes apud Imperatorem
noftrum paffim obviae funt, vide N. 101. 302. 460. 46l. &c..et Meidan. i.
N. 5. 14. &c. — , <5 J '} :: --* c °ll ec ^' T * ( s ^ ve ^ «^y^» incurvans, ab U_.,
rwn, pp. feclere, inclinare, et intranfitive, inclinari, incurvari; hinc Aaa_,
arcus infiexa habens latera, ejufque pl. / ,-*:"•-« et IjU_., arcus curvati. Ibn.
Dor. v. 47. Tharaph. v. 19. et Exc. Ifphan. p. 21. et ig^zr* pro (jC,&X^r°,
e —
inflexus. Ibn. Dor. v. 51. — |*-^J I notat decrepitam et extremam feneclutem,
ab f^&jfenefcere, fenio defecit et confeclus fuit homo. Hift. Sarac. p. 146.
352
— WjjU4j, adolefcentia, juventus, ab ardore, qui eft prsecipue in aetate juve-
nili. Radix efl <w^, 11117, pp. arjit, h. adolevit puer,juvenis evajit. Conf.
Schult. ad Ham. p. 380. et 460. et ad Har. iv. Q.
S. 46o. Vide quae de conftruclione notavimus ad fententiam praeced.
N. 459. — jyLdi acl. radicis »*-2£, commoditate vitce et affluentia bonorum
5 — ■* m s- - „ . .
donavit eos Deus. — <JJU J " collecT. ryg aJJU, defcendens, a <_)J, bt3, pp.
S O J „ ,
fiuxit, diffluxit; h. defcendit. — «.JUw, morbus, cegritudo, a jji**j, pp. punc-
tus, compunSius ficit, h. doluit, male habuit, cegrotavit.
O •.*!.» J OJ 5 ji „2
S. 46l. Pro J^-a-v. iterum lege Joaj — v— ijj' ac ^- radicis ^ j ; I , pp.
movit, h. cito et derepente venit, five fupervenit. Ita Cor. liii. 57. et Tim.
ii. 670. AJj^! C--vjJI, approperat dies novijjima; h. 1. ufurpatur de migra-
tione e vita, quo fenfu <J^aj in VIII. Conj. faepius occurrit. Vide fupra not.
ad N. 33.
O — 0--0 — O 5 -* _- 0*0
S. 462. ^-VxJl (J^l leg e S-V^J'» vaferrimus Arabum ; vel, fi mavis,
infelicifjimus Arabum. Radix enim / ^C^ non folum ufurpatur de eo, qui
ajlutus, verfutus, vafer, eifubtili ingenio eji, fed et de eo, cui grave infortu-
nium accidit, vel eo quaii complanatur et opprimitur, unde &a£Io, gravis
cafus, peculiariter adverfus, malum, infortunium graviffimum. Abulph. H. D.
p. 452. U V *JI AAAA^yJ I v a-2JI £_JjUJI^ L£_\Jl £a£|_\JI !j_bj, hic
malum ingens efl, infortunium gravijfimum, et calamitas ineffabilis. Sic
etiam Tim. i. 456. et Gol. Adag. p. 118. N. 24. Inde etiam forma intenfi-
». o 5
tiva / «Skol, calamitojior , infelicior, Cor. liv. 45. ubi hora vel dies judicii
- o"i
, <-£_»!, calamitofifjima, vocatur.
-o — -o-
£>. 463. L-»*-fc non comparet in Lexicis. Eft diminut. ab rj^, levior,
- - o 3 -
comparat. foem. gen. a mafcul. ^*-^l a radice ^j_k, p!l vel pi~T, origo fita
eft in laxitate, h. levis ac facilis fuit, unde ad fortunam commodiorem
transfertur. Ham. p. 330.
353
S. 404. Hic agi de Ashtaro liquet e fententiis quse in Cod. MS. prse-
cedunt. Erat autem ille Dux Nachaiensis, qui cum feptuaginta millibus
hominum ab Ali noftro contra Moaviam adverfarium fuum infennffi-
raum, ejufque numerofum exercitum miffus ipfos, inter Ekakum et Syriam
caflra habentes pugna aggreffus, repulit, et poftquam per quadraginta dies
manus conferuerant, gloriofam victoriam ab iis reportavit, adeo ut ex Era-
kiensibus viginti quinque millia et e Damascenis quadraginta millia occi-
derunt, uti narrat Abulph. H. D. p. 188. Vocatur hicce Al-Ashtar
«jJJI t »a>jj, gladius Dei, qui ab iclu non retunditur, neque acie hebes
fit, ob ejus fortitudinem inviclam, qua omnes, qui cum ipfo in aciera
defcendebant, vincere folebat, cuique nemo refiftere poterat. — Ly, !"Q3,
pp. convexus, gibbofus fuit, protuberavit, hinc de gladio qui retunditur a
cccdendo. Abulph.l.c. p. 177- <£j 7 a^JI («jX ^^1 La>3, et obtufus faclus
efi ab iclu gladius. Sic etiam apud Gol. Adag. Cent. ii. p. 115. N. 4.
&a/j jlLzjDLj- ^ ^AjsfjJI^, et gladius fecando obtufus Jit. Hinc lux oritur
loco 2 Reg. iii. 24. ubi Maforethae perperam legerunt ^l^H loco 12.^, a radice
Hebraeis reftituenda H12. Tota feries ita decurrit: tSPQ, et percufferunt
(gladiis nempe) Moabum, fugeruntque Moabitje a facie eorum, 11j)T et
hebetarunt in i/ia (pugna vel percutione Moabitarum) gladios, idque
Moabum percutiendo. Plura de hac radice vide apud Schult. in Lib. de
Defecl. p. 14. et feqq. et in Vindiciis, p. 136. 137.
5 - O • ..
S. 467. fJsjt^, idem quod jA^, egenus. Lib. Colail. p. 4. a (0*£r,
expers fuit opum. — ^__ jl^. pro /• -il^., qui natura durus et immitis, fc-
vufque efi. Tim. i. 48. a l*.:^., de quo vide not. ad I. Collecl. N. 78.
S. 468. Conf. N. 59. — \ «o hic et feq. fententia eft particula admi-
rantis et quidem cum ftupore feq. gemin. accuf. ut I JyJ i^*»*cs.i l e,
quam optimus eft Zeidus/ Sic etiam Abulph. 1. c. p. 302. Maledicat Deus
Satance, qui abominanda hcec vobis fuggefjit oLil Lj, quam falfus eft!
z z
354
Similiter Elnaw. p. 52. N. 81. L_Jw>. y JI ^j ^a-o! l^ ^AJu*, et dicunt,
quam fragrans eji mufcus! Vide et Har. iii. 174. et in feqq. Meidan. i.
N. 18. Pari modo Hebraei fuum !"TC5 ufurpant. Exempla ubique obvia.
Num. xxiv. 5. Pf. viii. 2. 10. xxi. 2. xxxvi. 8. lxxxiv. 2. cxxxiii. 1. Cant.
■vii. 2. — Le nonnunquam etiam vim habet minuendi, extenuandi, et contem-
nendi. Abulph. 1. c. p. 517- Quis ejl Hulacu, Aj,j_\_> L««, et quce ejus
vires! Quo fenfu Hebraei fuum !"!__ quoque ufurpant. Vide Pf. viii. 5.
xxxix. 5. &c.
S. 469. _\>ii, recli Jiudium et recla via, a iX&j, recla injlitit via. Pecu-
liariter reVtgitmts, Cor. ii. 182. Unde orthodoxi ^^JwJi audiunt. Abulph.
H. D. p. 170. et Hift. Sarac. p. 2. ,
S. 470. Continet haec fententia miferrimae conditionis, fcil. ftatus, in
quo Adamitae verfantur, defcriptionem. Phrafis wsrl -£»J< captivus
famis, notat eum, qui fame et inedia continuo laborat. — -ajmJ, pp. liga-
— _• s
tus, conjiriclus, ab _wJ, ""IDN, pp. Jleclendo Jirinxit, conjlrinxit. Conf.
Schult. Animad. in V. T. p. 337- et 492. et in Har. iv. p. 259. — J*-J-;--
5L/_*Jf, prqjiratus fatietatis, i. e. quem fatietas projiernit, multofque in
morbos incidere facit. Conf. N. 14. — __->lil plur. a ling. _vil, pernicies,
- s _■ s
woora, calamitas. Ifphan. p. 25. ab j «J fcil. ij|, corruptus et perni-
50, e ^
ciem pajfus efi. Abulph. 1. c. p. 448. — O^f- e ^ **^A->« fibi ita opponun-
tur, ut prius per ante, poflerius per pone vel poji commode verti poffit,
quatenus vj-^-C a£tio eft radicis ^j_?._:, fe obtulit, apparuit illi res, adverfus
o.ccurrit. — aAaA___ autem fuccefforem notat, a y^-__, j^one venit, ut ita
fenfus fit, Quafcunque calamitates homini occurrere ; mortes vero cujufvis
generis ipfum a tergo fequi.
S. 472. jU_=__> et jlx__ collect. a -aa^ 3 e *- t^-* ,; - 3 ' n * 1* ^ a opponun-
tur, vXpriori voce intelligantur majores natu, fcil. qui proveBce cetatisfunt.
355
Abulph. H. D. p. 4Q. et 527. pojleriori vero parvuli defignentur. Abulf.
de V. M. p. 25. Erant omnes — ocloginta tres viri et oclodecim mulieres,
Igj JU « (^-e^ j\£*a (^S***>, prceter parvulos et eos qui nati erant. Eadem
oppofitio occurrit apud Abulph. H. D. p. 533. Tum vero Hulacu — interfici
jufjit, quotquot in cajiello erant j\./J==j\& juL^JI i^y.*z, tam minores quam
majores natu,Jive viros,Jive fosminas, ufque ad infantes parvulos in cunis
jacentes.
S. 474. Elegantiflima tum fenfu tum rhythmo fententia, qua docetur,
Poft mortem, nec operandi nec fperandi locum amplius relidtum efTe. Ob-
ferva paronomafiam inter <J^ V £^I et ^^1 quae recurrit in feqq. Mei-
dan. i. N. 41. — ^j* Jl \Xs\ «, legatus mortis; J\il e partic. veniens, acce-
dens, h. legatus, a 0\'s & idem cum J\Sl, 1DN, pp. micuit, vibravit, motu tre—
mulo et reciprocato agitatus fuit, h. imminuit alicui, et dein venit, accejjit,.
peculiariter ut legatus ad regenu Hift. Sarac. p. 9. — De radice ^° s , TOS,.
egimus, N. 301.
S. 475. Conf. fupra N. 37.
S. 477- Conf. fupra N. 191.
S. 478. Continet defcriptionem Muhammedani religiofiflimi, qui potius
quasvis dura pati velit, quam aliquid facere, quod Religionis fuae officiis
contrarium efifet. — ^^ !• fut. radicis clAj pro C^aj, rf , l, idem cum
C^j, nni, ^.fecuit, et intranfitiveye^Zw^yMzV. Per metaphoram, defixusfuit
vtjirmiter manjit in loco, dein peculiariter pernoclavit. Abulph. H. D. p. 47.
Amrolk. p. 82. v. 70- — Ovwwis. notat tribulum fpinis horrentem, fcil. acu-
leis horrentibus pungentem plantam ; ab lXaw^, "pftn, pp. horruit, horrenti
fuit qfperitate, unde apud Hebraeos ad horridam caliginem, fcil. tenebras
crajjijjimas, quae horrent et Jiringant, transfertur, uti liquet ex infigni loco
Efai» v. 30. Ei ecce "12J ^n, caligo horrens Jiringit, i. e. aculeato quafi
horrore perjiringit et compungit.— ^j I <-\ juwJ I , fpecies fpinofa plantce tri-
bulo fimilis, quae in arena. crefcit atque a eamelis expetita. Conf. Gol.
z z 2
356
<i S - J
Adag; i. p. *J5. et 76. N. 24. — Jsq>*x^, excitatus ad vigiliam, infomnis fac-
tus; particip. Conj. II. radicis J\^, vigilavit, infomnis fuit, non potuit
£~i ~ s-
dormire. — -:sJ 1. fut. paff. Conj. I. radicis _=*, traxit, traliendo duxit.
Abulph. H. D. p. 269. Vide de hac radice Schult. in Prov. p. 255. et 256.
— ^JvXil collecl. r». f^t, jugum, uti boum, vinculum cervicis, five ex
ferro, five ex /oro, a (_}•.£, preffus fuit jugo, h. de eo, qui zAfauces prehen-
fus, captus et profiigatus efl. Ulurpatur etiam de eo, qui ardentifiti preffus
fuit, fig. ducla a vinculo colli, jugo, q. d. prceclufus et obfiruclus fuit prce
fitis ardore. Conf. Schult. ad Ifphan. p. 9. et Lette ad Caab v. 48. —
IiAa/u^, Jirmiffime conftriclus, particip. paff. II. Conj. radicis Jva^c, 1^2,
pp. conftrinxit, ligavit, appaclus fuit. Ita Thren. iv. 8. t272^~b^ DTiy *TD2,
appabla efi cutis eorum ad offa eorum, fcil. omni carne per famem ab-
_oS • oi
fumpta. — Pro ^ «JUI malim legere -^aJI, ut fit 1. fut IV. Conj. radicis
/ >J, pp. feriit, h. reprehendit, obviam habuit, &c. &c. in IV. abjecit,
rejecit, projecit. — U/uoLc particip. radicis <^^at, pp. Jlrinxit arclius, h.
violenter aliquem adegit. Vit. Salad. p. 121. item violenter eripuit. Abulph.
o -
H. D. p. 451. 530. et Hift. Sarac. p. 83. 111. — Pro ^ifJ^ legendum
o, -"r " " " , • - •*
s / ^.Jl, radix enim L-^/^2i conftruitur cum accuf. rei et ^j,^ vel (A £
perf. — flla:srl verti per creaturas. Forfan praeflabit vertere per res mi-
nutifjimas. Notat enim id quod prce ariditate frangitur. Cor. xxxix. 21.
Item rem exiguam, minutam, quifquilias. Schol. ad Amrolk. v. 79- Radix
eft Ja=s» s OtOJf, pp. tutudit, fpecialiter ad perfringendum aliquid, demfregit.
S. 479. Elegans proverbium, quo idem per figuras docetur, quod fupra
N. 34. et 263. rotundis verbis monuerat Imperator. Scil. Oportere homi-
nem in fua liberalitate, prudentia uti, ac probe attendere, cui dona fua dare
velit, ne ea in indignos collocentur. Jv^L^. -4,^, aqua concreta, fig. ani-
mum avarum, uti liquefaclio, fcil. fiillatio ejus liberalitatem in donando de-
fignat. Har. iv. 30. 31. Radix ^A^, TfoZ, pp. compaclus, concretus, con-
357
Jlriclus fuit in duritiem. Ufurpatur de aqua congelata. Abulf. in Opere
Geogr. cit. a Gagniero in not. ad Abulf. de V. M. p. 29. 4 V J I J>. v ^ I v jj *
/-j!«'i: *«;0 ,£, fcepe aqua congelafcit in,JiJJuris Gazwan; et Abulph.
H. D. p. 286. Fuitque una frigus vehemens, <_}.:srla -*l_ v .J! <A y ^.^
(^j^aaJ! «, &c. et congelata funt aqua, acetum, ova, &c. Eandem comprejjio-
nis, fcil. confriclionis in duritiem, notionem olim quoque refedifle in He-
braeorum themate deperdito, 112%, liquet ex uno derivato 1K&, femel leclo in
loco Jud. iiL 16. cubitum notante. Eft enim durijjimus fane nodus, et arclif
J J O ^ J i* .- j
Jime coyijlriclus. — J^ju et J^^V. duo futura, prius I. pojlerius II. Conj.
radicis M'i, "Ittp, pp. Jlillavit aqua, lacryma, &c. et tranfitive, Jlillare fecit,
in II. guttatim Jluere veljiillarefecit.
S. 480. C_£<3l v i VI. Spec. a (J^Jw, in origine, tetendit, extendit, prejfit
cum nifu, unde in VI. afpatio protenfo notio perfeverandi. Sic perfeverare
in rebellione, Tim. i. 532. in infolentia, ibid. p. 444. in ineptiis, Abulph.
H. D. p. 122. in errore, ibid. p. 529. &c. — (__£JO!£>l VIII. Spec. radicis
IJ^, rnflj pp. tendere, protendere reclo curfu, Tharaph. v. 4. h. de eo qui
manum protendit, et viam oftendit, et dein ducere, dirigere aliquem in via,
peculiariter religionis verce, Cor. vii. 44. in VIII. recla via in religione in-
cejfit, Cor. xxxii. 3. Apud Hebrasos THTf femel tantum in S. S. occurrit
etiam cum notione extendendi manum, Efai. xi. 8. Et verfus fpecum viperce
i~n!"T TT 1 blfc^, manum fuum extendit laclens.
S. 48] . /^tx, contumax, rebellis, a Lss:, TV£$, de quo vide I. Collect".
N. 237. — la^, pp. feclio portionis, h. ybrs ^owa, ampla portio felicitatis.
Abulph. H. D. p. 79- Gol. Sent. Poet. p. 156. N. 13. Radix eft £=L, pp.
fecuit, refecuit, item notione ducla ab kb*, Z>ona yorte, commodorum copia
et facultate prceditus fuit, et in IV. Conj. qua Lexica augenda, profperum
reddidit, fortunavit. Lib. Colail. p. 16. Conf. Pocock. in Carm. Togr.
p. 166.
358
S. 482. Invidiam invido quam maxime perniciofam ac lethiferam effe
paffim docet Imperator. Vide I. Colle6t. N. 207. 247. et Cod. Wahid.
s - -
N. 41. 47- et alibi — !<-\j, iTQ, pp.Jidit, ejjidit, praefertim primus etfolus;
h. incepit, exorfus Juit, &c.
S. 483. ^jA v ^=3l2srl *-=n^judexjudicum,i.e.fummusjudex,ve\,ii
mavis, fapientifjimus judicum. Radix enim ,£==2*,, Dill, pp. compaclum,
confolidatum effe, non tantum ufurpatur de eo qui judicis munere fungitur,
Abulph. H. D. p. 38. Vit. Salad. p. 132. 218. Abulf. de V. M. p. 13. fed
et de eo qui folida fapientia prceditus ejl. — ^j_ v a^: v J I 7 a v ^, arcana
celantium vel cogitantium, a •,- r *&, pp. firinxit, Jiringendo comprejfit, unde
ad res maxime refervatas transfertur. E. g. ad conceptus animi, arcana
mentis; in IV. Conj. occultavit, item concepit, cogitavit. Vide not. ad
N. 149.
S. 484. Ultimum fcil. quartum hujus fententise membrum conf. cum
N. 515.
S. 488. Radix j^^> fi conftruatur cum ^-£, notat impotens, injirmus
fuit, defecit viribus, notione ducla a fefjione fuper nates; refidere emmfuper
nates dicitur is, qui affurgere nequit ad aliquid grande moliendum. Conf.
Schult. ad Har. vi. p. 197. Eadem conftructio occurrit Abulph. H. D.
p. 18. 78. Tim. ii. 134. Lib. Colail. p. 45. 47. &c.
j . o .- o -
S. 48g. -^«a/*J 2. fut. X. Conj. radicis f^y cujus origo in albedine
fplendida, h. albicavit, dein manifejia fuit res ; in IV. evidenter demonfira-
vit. Abulph. H. D. p. 134. et in X. rogavit alium, ut quid manifeftum fa~
5 O J
ceret, exploravit. Tim. i. 194. Conf. Schult. ad Har. v. 134. — ^X&j a6tio
radicis O^^j, recla injiitit via. Vide N. 469.
S. 490. (J^ctau 2. fut. III. Conj. qua Lexicon Golii augendum. Radix
eft <J^ V £> yCiV, cujus proprietas in tundendo, ut ferrum malleo, unde ad
labores graviores et operofos transfertur, operatus efl. Vide Ven. in Pf.
35Q
tom. vi. p. 645. in III. traStavit de opere; item commercium habuit cum
aliquo. Ita Hift. Sarac. p. 3. Anno oSiavo diploma fcripferunt Coraiftce,
^«iJbk» ^» t-^lia.rJI / >.j >^jU5 4aj I^Lotay ^sl, ne Jiiii Hasjemi
cwm Jiliis Almotalibis fosdus inirent, aut mifcerentur. Similiter p. 8. —
^jLg/Jl infinit. VIII. Spec. radicis ^^aj*, de qua vide not. ad N. 444.
S. 492. Conf. Salom. Prov. cap. xiv. 33. et xxix. 11.
S. 493. / 5 >-* r ! fut. IV. Conj. radicis (_£&, ^V, ffl.Jluxit, h. lajfus, de-
fejfits fuit, cui nempe omnes vires qffluxerunt ; h. "OV pro ^V eum notat,
cujus vigor et fuccus exhaijius eji. In IV. lajfavit, defatigavit. Abulph.
H. D. p. 355. — De radice ^jXt vide N. 361.
S. 494. Obferva paronomafiam inter &sr*°l« et As^li duo foeminina
r«v js^U et ^ u °'-'j quorum j&rzws dentes anteriores, qui rz/w nudantur et
confpicui apparent, a ^° ^i de quo vide N. 489. — pqjlerius rem tuipem,
dedecus denotat, a -sf^ 15 , de quo vide N. 301. — Vetat itaque Imperator
dentes anteriores rifu nudare^ li quis aliquid turpe patraverit, de quo ipfum
potius erubefcere ac pudore affici, quam ridere oporteret.
S. 495. , * <r ~— , J ""fi!3, pp. levit, illivit, Hneamento obduxit; h. ingratus
fuit, q. d. benejicia obtexit, fcil. lineamento quafi obduxit, et fic benefaclorem
non agnovit, quo fenfu faepiffime rw ^^=2^1 opponitur. Vide N. 327. Cor.
xxxi. 12. &c.
Stl -
S. 496. J>fL, h. 1. fortunam profperam notat. Sic etiam Elnaw. p. 44.
N. 62. et in Carmine Gjorhamidae v. 3. ubi JfclJa j^^k J I, fortuna cla-
rijfima.
S. 497. ^j^y. fut. IV. Conj. radicis v I j med. (^£, pp. fudit, diffudit,
h. palam faclus et divulgatus fuit nuncius ; in IV. divulgavit, palam fecit
nuncium. Cor. iv. 82. item arcanum, Abulph. H. D. p. 283.
S. 498. Arcana mulieri non commendanda efle fupra etiam docuit
N. 83.^LJliUJC*u ita legendum cum Tefdid, uti mox N. 501. et 510,
360
■» u j .. ^ ,
In Cod. MS. fcribitur fine eo. — «.AiaV 2. fut. IV. Conj. radicis «.LL-, pp.
eminuit, furrexit in altum. Sic de Jideribus, aliifque rebus, quafi in altum
furgentes eminent. Elnaw. p. 78. N. 132. de dente qui prodit ; item de
gemma autffore quum promicat. Har. ii. 85. et 86. in IV. cognofcendum
dedit, fecit imminere et infpicere, communicavit cum aliquo, Lib. Colail.
p. 69. et 72. Peculiariter impertivit alteri arcanum aliquid. Ham. p. 572.
J _- o -
— s_ Jj^kkJ 1 2. fut. a ^_by*, modum exceffn in aliqua re. Vide not. ad
N. 151. — o^i- 3 ' ^ ut> I* Conj. radicis {_;, pp. fparfit, fecundario diffa-
mavit, vide not. ad N. 190.
J O , O , , _
S. 499. J8.*2Jw*j 2. fut. X. Conj. radicis Ju^, ""lys, fita eft origo iti
radendo, deradendo, h. parvus, exilis, tenuis fuit; in X. parvum ceflimavit,
parvi fecit. Tim. ii. 664. Tab. Ceb. p. m. 70.
S. 500. ^ *A.£~=AJ 2. fut. V. Conj. cum labore ac fludio incubuit alicui
rei, deditufque ei fuit ; q. d. impalluit, a 4,1==, luruit, luridus evajit.
Vide not. ad I. Collecl. N. 126.
S. 501. Obfervanda paronomafia inter ^j <:£. et s _ j «.£, quovum prius
eft aclio radicis w _ j '£, abftinuit, aliena, averfa, tcedioque captafuit anima:
pqferius aclio radicis s _ j ; C PpJ7, pp. exferto collo aliquid cognovit, et /on-
ginquius profpiciendo. Dein in genere, cognovit; peculiariter ufurpatur in
cognitione pretii, valoris, ac praeftantiae alicujus rei vel perfonae. Vide N. 29.
204. 457. 485. &c.
j , j , - -
S. 502. <? H v 3 2. fut. III. Conj. radicis ^ '-c, jocatus fuit ; in III. collu-
fit, jocatus fuit cum altero. Hinc ?■ U*'* idem quod JuLcOt, lufus, jocus,
fcurrilitas. Abulph. H. D. p. 182. — ^y^» Scherifus, peculiariter ewi-
rcens, nobilis et princeps. Peculiariter ufurpatur de iis, qui originem fuam
a Mohammede ducunt, quales apud Mohammedanos maximo in honore
habentur. De radice Jsa^. vide N. 156.
361
S. 504. *a*jI idem cum »**j, pp. fignum eminens, altum, et dein nomen
celebre, bonafama, a / „m«, riDUJ, pp. eminuit, elevavitfe, altusfuit. Pari
modo Hebr. Dty fenfu proprio occurrit in exftruclione turris Babelis, Gen.
xi. 4. Dtt) 127 illZW), et faciamus nobis fgnum elatum; et 2 Sam. viii. 13.
0£> Til tL^I, et fecit Davidfgnum elatum,tropceum; et impp. non tantum
in genere nomen, fed et in fpecie nomen celebre, bona fama. Pf. ix. 3. Efai.
lvi. 5. Eccl. vii. 1. et alibi.
S. 506. (_y*J, ■appendere, ponderare, ponderofum ejje, item gravemfecit
pondere, aggravavit, cui refpondet Hebr. 7ptt?.
S. 507- Invidiam, ejufque effeclum odium } mala efle valde nociva paffim
docet Auclor; vide L Collect. N. 207. aliifque locis quam plurimis. —
AJUlsr I, rafura, a mafcul. , "Jba*, radens, radere aptus ; a radice /v^»,
r«/?£, abraft, h. varise phrafes ; v. g. abradere caput, Cor. ii. 1Q7- abradere
comam, Hifl. Sarac. p. 120. abradere Caabam, ibid. p. 62. abradere bene-
fcentiam, Goi. not. in Adag. p. 114. N. 100.
S. 509- (j>jiUJ 2. fut. III. Conj. radicis (j^JtJ, "E"D3, pp. flavit, fpira-
vit, anhelavit; in III. c. c. ^i,fudiofJJime adfpimvit ad aliquam rem.
Conf. rColledt. N.41. — u-^I^e eollecl. tuv ^3^- et c^a^^c, donum,
a iw-A^», deofrY, donavit, concejjit. Abulph. H. D. p. 141. 4Q5. et Tim. ii.
434. — H^utrs*, vilis, contemptus, ab ,Jl^, ^ptl, de quo vide not. ad N. 403.
S. 510. 7 =a., liber, ab j^, de quo vide not. ad N. 13. Sententiarurn,
quas e Codice P. et Edit. Erpenii primae collec~uoni adjeci.
S. 511. De radice [*<-XJ, pomitentia facli duclusjuit, rem faclam doluit,
00 -
vide not. ad I. Collecl. N. 226. — *jcc, condonatio, venia, indulgentia, a
Ulc, ND5? vel rTD^, pp. texit, obtexit, obliteravit, peculiariter ventus manfio-
nis locum. Tim. i. 412. Sic de vefigiis deletis. Mon. V. A. p. 70. Exc. ex
Abulf. p. 45. Abulph. H. D. p. 515.— ^:s:^ J 2. fut. I. Conj. cum Nun
3 A
362
paragogicOj quod in interrogando, imperando, et optando, futuris additur
cum Tefdid. Radix eft ^ , prD, pp. fplenduit, nituit, fic defplendore et
gloria, Hift. Sarac. p. 127- h. hilaris et exhilaratus fuit ; q. d. fe nitentem
fecit. Abulph. H. D. p. 54. Fab. Lockm. N. 2.
S. 512. lJ *.Ls, faflidient te, ex v^J^et 3. plur. praet. <3"C> PP- cineribus
calidis, prunifve fuppofuit coquendam carnem, panem, &c. lento igne ex-
coxii. Tharaph. v. 0,0. h. urenti tcedio aliquem afficere, et intranfitive pertce-
fusfuit. Ham. p. 326. Har. v. 124. Eadem coquendi et excoquendi notio,
et quidem lento igne, qui fuccum et vigorem paulatim abfumit, confpicua
in Hebr. 77Q Pf. xc. 5. 6. Torrente avehis eos, fomnus funt ; ad auroram
ficut granum, qicod repullulat, ad auroram emicat et repullulxit, ad vef-
peram T71D'' (ex fpec. Pohal) femet excoquit et "exarefcit. Et Deut.
xxiii. 26. ubi ni?7Q funt fpicce, quae fole ita coclce et excocl.ce funt, ut
grana hiafcere et diffindi inciperent. Ad hanc radicem referendum quoque
T?p^, ex fpec. Hophhal, pro bbpH, more Aramaeo N pro'5l fubftituto,
quod in hoc verbo conftans eft. Ufurpatur nempe de arboribus ac vitibus
seftu aeris et pluviae defeclu ita excoclis ut exarefcant. Efai. xvi. 8. Joel i. 10.
et 12. &c. De radice ^J^t, pp. texit, vide not. ad I. Collect. N. 182.
S. 513. JvAawjI, parvi fecit, leve reputavit, paucum parumve cenfuit,
quas notio in Gol. Lex. fub X. Spec. radicis (J^, bbp, oraiffa quid£m, fed
apud Scriptores Arabum paflim obvia. Har. iv. 17. v. 154. Gol. Adag. p. 144.
N. 31. Radix ipfa notat paucus, imminutus fuit ; in IV. diminuit, item idem
quod JCol, pauper evajit, h. (JJLe, pauper, I. Collect. N. 44. et (jJ^sl,
paupertas, N. 89. et 385. ubi opponitur tu ^JLo 'iji£=>, multitudo opum.
Sicuti et h. 1. (JJjsl et ,a— ?l fibi opponuntur.
S. 514. De radice * -3, ms, lcetus et lcetatusfuit, vide N. 27 1. — Juu
2. fut. VIII. Conj. mcefius fuit, mosrorem concepit, fcil. mcerore qffeclus eji.
Hift. Sarac. p. 121. 130. et Abulph. H. D. p. 81. ubi pro f*l T A£l legen-
363
dum f*l v A£l, a radice *£, de qua vide I. Colleel. N. 263. — Vj^ fut.
pafT. II. Conj. radicis V^, XU, pp. rafit, derafit, item probavit, fcil.
tentavk aliquem, in II. expertusfuit st probavit. Hift. Sarac. p. 122. Tim.
ii. 154. iCJJsJJl <3u cxlrs* Cj.^:v j I CJys». ^<> qui tenlat eum a quo-
tentatus ejl, in eum defcendit fera pcenitentia. Inde et Aaj.cst', experientia,
qua quis teritur quafi e£ expertus redditur. Ibid. et Abulph. H. D. p. l6l.
S. 515. (<*■} idem quod /***<■*• Particip. VIII, Conj. timuit, coluitque
Y)eum, pius fuit, a / j'j, cawY, cuflodivit femet. — LaJLsr' 2 fut. III. Conj..
radicis loX^»., "obll, mifcuit, commifcuit. Abulph. H. D. p. 236. in III. im-
mifcuit fe rebus, hominibufque, atque cum iis commercium habuit familia-
rius. Ham. p. 373. et Tim. i. p. 626. ubi eadem phrafis quae h. I. occurrit
-i^ksui C^doJlci». / ^-ils, ego enim' familiariter utor fapientibus. Apud
Hebraeos vero mifcendi et commifcendi notio transfertur ad properationem
g
et injlantiam, uti fupra obfervavimus N. 1 17. — / <^ = ')'> ingenuus virtute,
pius ac juflus, a ^===>), <"Ot, cujus primaria virtus in nilore, fcil. nitente caii-
dore, nitefcere, unde ad purum 3 mundum, pietate ekjufiitia eminentem, faci-
lis eft tranflatio ; in II. purificavit, ita TOt Pf. lxxiii. 13. "'IT? Tl^t, purifi-
g . -
cavi cor meum. — u ^*, qui promijjis Jlat. Ita Meidan. i. N. 38. a / s «,
de quo vide I. Colletft. N. 265.
S. 5l6. Docet fententia, Valde periculofum efle le rebus publicis, quando
confufas ac perturbatae fint, immifcere : quam ob caufam virorum prudentia
eo tempore manifefta fit, uti fupra vidimus N. 283. — i m.wj.aXAj 2. fut.
VIII. Conj. cum Nun paragogico, immifcuitfe negotio, a radice (j**.d, WJO,
cujus primaria poteftas fita eft mplicando, complicando, cum plicatione invol-
vendo, unde omnes ufus qua metaphoricae, qua metonyinicas apud Gol. ma-
narunt. — Cjl-Luil, perturbatio, infinit. VIII. Spec. radicis c_yi\, v *de
N. 35. — &\.'==D i 1^5, pp. excitavit ignem ex filice ignitario ; h. prope fuit,
parum abfuit, quin fuijfet ; item vix potuit facere, anfa defumpta a.fcintillis
3 A 2
304
ex tali lapide vel filice excujfis, quatemis interdum ignem capiunt, inter-
dum exftinguuntur. — Obferva infuper hanc radicem faepe poft fe habere
futurum reddendum per infinitivum, fubintellecla particula ^f\, quae ali-
quando adfcribitur. Cor. ii. 20. 71- Ifphari. p. IQ. Gol. Adag. p. 118
N. 23.— Phrafis j-_:Vl \*^*£=>j vel .:_-. I /i <_>_=?;, equitare, i. e. vehi
vel navigare per mare, tritiffima eft. Abulf. de V. M. p. 24. Vit. Salad. p. 17
Abulph. H. D. p. 117- I, Collecl:. N. 225. et faepius alibi. — t ?JLx__J
diverjitas, varietas, peculiariter ventorum huc illuc fpirantium. Infinit
VIII. Conj. diverfus varius,fuit, a ^^^Jl-k— -, *p)"l, de quo egimus N. 42. —
~ I a-bI collecl. ra *> «^, unda, fuclus, peculiariter maris. Amrolk. v. 44.
Abdall. v. 106. a radice ^U, ^HE), de qua vide N. 206. Obfervo tantum
hanc radicem fig. ufurpari de commotis Imperii undis, Tim. i. 458. ryc*
/vwUJl \js-*J jxi L_?a_. {jjPa^. ^ ^Jjtzs: 3 f.^J ^*&l y*1 -— ^
!*J j >^a^^.j«, e* 7»are Imperii Indici fibi permiffum tumidis fluclibus fuit
agitatum, atque omnes inceperunt fefe difceptationihus immifcere, prcedomi-
nantibus aliis, dejeclis aliis.
S. 517. Conf. quae Salvator nofter contra inutiles follicitudines monet,
Matth. cap. vi. 25. et feqq.
S. 519. {mU*JI ^jj^, viciffitudines fortunce. Similes phrafes funt
/ JLaJJI ^«.^t, verfatio noclium, i. e. vicijjitudines fortunarum ac rerum.
Mon. V. A. p. 1. L_a_ v _1I ^J^, vicijjitudo fati. Ibn. Dor. v. 112.
jJLr—^l »jjL_j, vicijjitudines infortuniorum, fupra N. 325. ubi de radice
^_j at, *p_, egimus. — qUjJ a ^j-*}» pt, origo forte fita eft in fecando,
infecandoy incidendo, unde (_)U>j, ]£?, tempus prcefnitum, et dein/briwna tum
adverfa, Tim. ii. 144. Gol. Sent. Poet. p. 155. N. 11. tum profpera, ibid.
s: o*-o j —
p. 272. N. 155. — fu_;i. l^-oIaj, pp, incurrentia dierum per vices, i. e. m-
fortunia, quae quotidie per vices recurrunt. ^jUj* eft collecl. r^ AajU,
cafus fortunce, fcil. vicijjitudo fortunce adverfce, Tim. ji. 480. cujus plur.
365
fanum uyUjU, calamitates, infortunia notat, Ham. p. 308. a radice i «U,
ITti, incidit illi, etfupervenit per vices, affecit eum mali quid, h. in VIII. de
calamitatum nigrarum repetitis identidem incurfationibus, Har. iii. 132. ubi
vide Schult. et in Ham. p. 311.
S. 520. OjJ^j fut. IV. Conj. radicis OjO, "jn, ajfecutus fuit, irt
J O O J ,-
IV. idem, item attigit vifu rem. Sic de vifu, Cor. vi. 103. 6,£=jJ\'j ^
j\^ajjL\ Jj-Ju | 4^J jl/^J^sl, worc comprehendunt eum oculi, fed ipfe com-
prehendit oculos. — b'>-X&L£i>/* a£t. III. Conj. a <-X^ii, 1!1U7, cujus origo in
ftipando, conftipando, h. fiipavit, replevit locum, mox prafens adfuit ; in
III. coram fpeSlavit. Tim. i. 40. £i prcefentifjimam mortem fufinuerunt,
CiujUI {_)U^I IjJ^Lijj, terrorefqUe exitii coram adfpexerunt, et Abulf.
de V. M. p. l6. ubi de Muhammede dicitur <Jiaj-a2s. J*£>L&j, Gabrielem
coram contemplatus eft. Vide et Vit. Salad. p. 31. et alibi. — ;"ijUi^rl
(•X-j^l, prcefcripta religionis, notat veritates, quas ipfa religionis natura
I ^
praefcribit. /jjULsrl collect. ryjg aaaAs^, veritas, ab , 'j^., ppTt, prce-
fcripfit jus, de quo vide I. Collec"t. N. 45.
S. 521. Loco zjl * j puto legendum »jlj Y J, in amaritudine, opponitur
enim tv $ *jK^>, dulcedini.
j j- - -
S. 522. j\K'.i potietur, fut. ajli, de quo vide I. ColleCt. N..185. Addo
tantum h. radicem cuw L_? conftr. fsepius valere, aliquo prosmio vel felici-
= - 5= u_ J jS
tate potiri, Cor. iv. 71- J- Y ;S^£ LM J>*'» cerie obtinuijfem proemium mag-
num, et Abulph. H. D. p. 331. <xJJJ <^U_y J*jJI /Jl ,Jj LJI, ^7«, ^wa
Z)ez benevo/entia confequenda eji. — De voce SjJt"*» vide not. ad I. Collecl.
N. 111. — &aj, intentio, animi propqjitum. Tim. ii. 1000. a (J^Uj, cujus
origo in tendendo. Ibn. Dor. v. 52. hinc intendit, propofuit fibi, q. d. C_>*->
o-a.^ /J, propofuit fibi in arcano mentis, vel A/Jo /i C_> 4->, intendit in
cordefuo. Tim. i. 262. Abulph. H. D. p. 496. Vit. Salad. p. 5. et 195.
360
S. 523. Rad. ^-M, appropinquavit, h. 1. in II. Spec. peculiarem ufuin
habet in interiore alicujus admifjzone ad aliquem. Ita Tim. i. 134. AjJs^
$Jy£j ^r-rJ 'iO\£- aA.x^.j, eumqice interioris admiJfionisfec.it, ut ejus ope
nfurus effet in quacumque difficultate. Eundem ufum exferit Hebr. l*p Jcr.
xxx. 21. *hft 1Dyy\ Vl"GTlpm, eumque interioris admiffionis faciam, et accedet
ad me, fcil. ad piam mecum communicationem colendam et fervandam. Si-
militer Ezech. xl. 46. MTTwh mrf^» *\h^22b tPTpl, qui interioris ad-
J J - ji
miffionis funt ex Jiliis Levi ad Jehovam, ut miniflrent ei. — tits^ J \,fub-
miffio, humiliatio, et dein adoralio, a Jvs:**', "OD, pp. oculos in terram de-
Jixit, vel depreflb capite humiliavit fe-, jacuit humi affixus. Unde notib
adorandi Deum fponte profluxit. Orientales enim inter precandum folent
procumbere, frontemque terras imponere ad commonftrandam animi fup-
plicis dejeclionem atque abnegationem. Cor. xcvi. 19. Abulph. H. D. p. 45.
Abulf. de V. M. p. 25. in notis, et imprimis Tim. i. 634. ^X/J'J iX^
. X-g-^H ». jl£=d^j Ly J .^ / 5 >.jV l_J'' et P recatus e fi Tamerlan ad latus
meum adjlans, et folennem incurvationem, et adorationem peragens. Eadem
notione teritur Hebr. "OD quater apud Efaiam occurrens, cap. xliv. 15.
17. 19. xlvi. 6. Porro cum cjas^M aptiflime conjungitur 9- }£==>JI actio
radicis «.==;, deorfum inclinavit caput fuum humilitatis ac reverentiae de-
monftrandae ergo. Cor. ii. 126. Furificate domum meam, fcil. templum
Meccanum, ab idolis circumeuntibus eam et continentibus fe in ea, «.£=_)!«
cj A-g^ ! «, et incurvantibus fe et adorantibus. Inde ai^i^ inclinatio ca-
pitis peculiariter facra, quae fit inter precandum. Vit. Salad. p. 8. — u-^&Jvj,
J . J
malim u^^Jsj fut. IV. Conj. abduxit, abjiulit. Conftruitur enim cum
accuf. uti fupra N. 108. — De voce Aili, paupertas, egeflas. Vide N. 334.
S. 524. Conf. N. 72. et. 264. (^i^J fut. VII. Conj. a bu, T\pl, de
quo videN. 121.
S. 525. /jj^ fut. III. Conj. radicis /lj>, p~lD. Vide N. 123.
367
j — .> - ^ ^ -
S. 526. t-^laLsb-! fut. III. Conj. affatus eji, a u^ia—., concionem facram
Muhammedicam habuit e fuggejlo. Conf. Schult. ad Har. ii. 77- et Mang.
not. in Tim. i. 118. in III. compellere, affari, alloqui. Vit. Salad. p. 11, et
Abulph. H. D. p. 5. et 20. — l-^aaLJI, medicus, a u-*L, conjuere, futuris
munire, h.fanare vulnera, et dein medicinam fecit, in X. medicinam petere.
Har. iv. 28.
S. 527. Monet Imperator, Quemlibet oportere fe ab ebrietate divitia-
rum, potentiae, &c. &c. abffinere, fiquidem non minus quam ebrietas homi-
nem, qui iis nimis indulgeat, intelleclu privare folent, eumque ad res live
fa6ta, quae hominem gravem minime decent, abducunt. — *??j, XTT\, ventus,
aura, h. 1. odorem iignat. Ita quo Cor. xii. 94. et tTH paffirn in S, S. — •
0\aa_., impurus, malus, ab Li«.A_», pp. rafus, detritus fuit, h. mala ac
prava fuit res, item impurus, improbus fuit. Teritur e. g. defecla prava,
Abulph. H. D. p. 78. de malo animo, ibid. p. 295. et 391. Hifl. Sarac.
p. 124. de belluis turpibus, Tab. Ceb. p. m. 40. et h. 1. de odore impuro. —
jir^tX. Spec, a ^ £_., tptl, pp. rafus, tritus, abrafus fuit, h. levem
effe pondere et dignitate. Abulph. H. D. p. 375. in X. levem putavit, de-
fpeclui habuit, et levem effecit coniilio et mente. Ibid. p. 8.
-d-oj-O G _ O
S. 529. _) «v-XJ j ib_l, retrocejjio, i. e. detrimentum imperiorum. AjcM
£ £■
act. IV. Conj. tergum vertit, retrocejjit, Tim. i. 134. Lib. Colail. p. 62.
Sic de fortuna retrocedente, Hift. Sarac. p. 96. de negotio, quod in
pejus identidem ruit. Ham. p. 363. De rebus Chalifatus magis magif-
5 ~ J p _ o _.
que retroeuntibus. Abulph. H. D. p. 311. — _M<^ collect. Tvjs ~_J*_,
S O , ,
de qua vide I. Colle6t. N. 74. — % a_a_a__j actio II. Conj. radicis 9 L_,
5 j2 Sjj s o s
ibid. N. 159. et Wahtd. N. 2. — J^_ *p\ et vj.i collecl:. ruv Jw;l et
S O-
v .i : jbnor vox fiirpem, item genus, nobilitatem notat, uti vidimus in
I. Collect. N. 58. pofierior, ramum, comam arboris figriat, av.j, de quo
368
vide ibid. N. 100. — UJLm^j' infinit. V. Spec. a 0**i**, yD72, cujus prima-
ria vis fita eft in compreffwne rei lentae et tenacis, h. tenuit apprehenfum, reti-
nuit, continuit vehementius. In V. idem. Illa vis protrahendi leniius mani-
fefta eft in Hebr. "JlDQ Prov. xiii. 12. ubi rttUJSB tktTNn ed,fpes lenta pro-
tracla in lentorem ; et Efai. xiii. 22. ubi de diebus dicitur ^5tt?Q ,, VO, non
protrahentur, fcil. in longum lentumque producentur. Addo tantum Eccl.
ii. 3. ubi phrafis profundior lEn - nN p* 1 ! "p^E, trahere carnem in vino,
defignat, molles et lentas delicias, quibus indulget caro, feil. quibus carnalis
£5 0_
cupiditas immoratur. — *J<-X*J acl. II. Conj. radicis (*«-Xj, Enp, prcecefjit,
prceivit ; in II. prcefecit, promovit, ad prima munera provexit aliquem. Ita
9 a -• j
Vita Satad. p. 3. unde |*<-\JUe eum notat qui ad prcecipuas dignitates admotus
efl, uti prcefeclus, princeps, ibid. et Ifphan. p. l6. — t^-^» repul/io, remotio.
Acl. II. Conj. diflulit, retromanfit, retroegit, ab -_J, "MlN, cujus origo forte
eft verti, unde vertendo retrorfum moveriet converti. — ,J j\j\ et ^J.Jjlii quae
ilbi opponuntur duo collecliva funt ruv <J Jjj! et (J^jl, quorum prius
notat homines non tantum infimce fortis, fed et perditi animi, uti obfervavi-
mus I. Collecl. N. 74. pofterius defignat tales, qui non folum dignitate et
nobilitate generis alios fuperant, fed et virtutibus prceclaris prae aliis excel-
lunt.
5 - O
S. 530. Obferva^bol, retroceffw, h. 1. abfolute fumi profortuna retro-
cedente. — t-!-^ j a &- H« Conj. radicis j<-Xj, feminavit, ferendo fparfit, etiam
ventilando; in II. Conj. difperfit, fine modo et \ menfura erogavit opes, eaf-
que prodigendo difjipavit, Cor. xvii. 26. et 27- ^;! l_-jJyJ j<Js*J ^*
^aLIaiSJI (^!*_%l IaJI__5 ^j / 7iJ\a v JI, we difjipes facultates tuas diffi-
pando, diffipatores enim funt fratres Dcemonum. — iL\>x^!, attenta conjide-
_ " ;£
rafto, act. VIII. Conj. radicis ^aC, "Dy, tranfivit, h. in VIII. cmot cwra
36Q
atque attente confideravit, bene fupputavit et expendit, q. d. tranjiit ab
5 - O
una re ad aliam, eas inter fe comparans. Tim. i. 24. ii. 324. — ^La__I,
focordia, act". VIII. Conj. focors, minime circumfpeclus fuit, et fic deceptus
fuit, a ._, decepit, laclavit inani fpe, variifque rebus.
S. 531. ^IJsaJI (J^Aj, profufio, fcil. donatio uvida, liberalitas larga.
Radix eft 1<-\j, TTO, cujus primigenia vis in madore liquefcente fita eft, atque
inde diffluente, unde ad liberalitatem, fcil. largiffima dona transfertur. Hift.
Sarac. p. 103. et 108. Abdall. v. 81. Hinc phrafis apud Gol. (__£Jv_i
4-XJ I , madidus manu, largijfimus donator. Conf. Schult. ad Ham. p.425.
Har. iii. 128. 129. Eadem poteftas in Hebr. HTj, uti liquet ex derivato
tTT5 et O^Tj plur. a fljl pro JTT2 cum Nun Heemantico, Ezech. xvi. 33. ubi
intelliguntur donaria largiter ejfufa, et i"H2, prqfluvium fanguinis menfrui.
Hinc D^p particip. plur. fpecialiter Pihhel Efai. lxvi. 5. non fimpliciter
notatfeparantes, fed tanquam abominabile quid, etmadore menfruo contac-
tum averruncantes. Similiter Amos vi. 3.
5 £ - -. ? " LL ■
S. 532. ^ykxJ acl. V. Conj. demulfit, laclavit, a (_)■•£, 77V, de quo vide
Schult. ad Orig. tom. i. p. 164. et feqq.
S. 536. Phrafis ^_=_xJi 1 <A_ fU, indormire fuper orbitate, redibit in
feqq. Meidan. i. N. 34. <J<=_J notat orbitatem, a _k~£j, orbatus, vel or&u.?
/wzY w«to vel amico, unde in proverbio, ^A^— .yll x ■ \ I L 1 1 ^— -> ? Jimilitudinem
matris orbce referre, pro enixiffima follicitudine angi. Vit. Salad. p. 101. 125.
138. 173. et 180. Ubi de Sultano dicitur, quod ftatus ejus ^ Ck^\
. A__?iJ I 5 vAJ laJ I , multo qffliclior erat, quam orba genetrix, externata
luclu et calidas lacrymas profundens. Docet itaque Auclor, Oportere homi-
nem filii vel amicorum obitum non nimium lugere, neque fe eam ob cau-
fam nimiis follicitudinibus cruciari, verum potius anxias illas curas mittere,
feque Divinae voluntati fubmittere. Cum e contra nihil magis ipfum decet,
quam injuftitiam fuam, pravafque adtiones fincero animo dolere.
3 B
370
•30.-
S. 537. f*j, dies, hic abfolute diem malum, infortunium notat, fubintel-
leclo nomine exilii, inlerilus, calamitatis, &c. quae non raro adduntur.
Pari modo Hebr. DV pro die calamitofo in S. S. paffim venit. E. g. Job.
iii. 5. DV ''"THDS 1(1^1% conterreant ipfum amarulenta diei. Obad. v. 12,
^pn^ DVl fcOJ"» vN, ne adfpicias lcetus diem fratris tui. Sic etiam Pf.
xxxvii. ]3. cxxxvii. 7- Ezech. xxi. 25. &c.
I N D I C E S.
I. INDEX ARABICUS.
II. INDEX HEBRAICUS.
III. INDEX LOCORUM SA.CR^E SCRIPTUR^E,
3 B 2
INDEX ARABICUS.
Prior numerus colleclionem, pqfierior fententiam indicat.
— •* - —
^.\ pro ^j, in II. c. c. ^ic comminatus fuit. ii. 368.
Sr ,.s *— •• S -S
JvjI, TIN, pp. fecuit, refecuit, intranfitive refeclus fuit, h. Jyl, ceternitas.
ii. 362.
/ 6 J'I, nn^, pp. iendere, h. tendere aliquo, venire et c. c. (J-C, delere, pe-
nitus perdere. ii. 294.
~JZ
J I , "W&, origo in corufcatione fplendenti, h. in II. notio vejligii imprefji,
item excellentice et felicitatis ; h. jJv*, virtutibus eminentibus prceditus.
ii. Il6.
,. ,2
Jl, OtUN, pp. tundere, tundendo impingere, h. labi in peccatum, item £ra
perniciem; h. jJ'Le, iniquitas. ii. 447.
s o s
_2a.l, merces, prcemiwn, item gratiarum acliones. i. 241.
<_}.:=J, v^N, terminum pofuit, h. <J^I, terminus, peculiariter tn^, et ipfa
wors. ii. 325.
^l, ^n^, origine forte eft z;erft, vertendo retrorfum moveri, h. jA^LIj ac"t.
II. Conj. repuljio, remotio. ii. 52Q.
L_'Ol, pp. tabefcere, h. magno fludio alicui rei operam dare, q. d. ei rei m-
s - 2
tabefcere, dein eruditum effe, unde ^-'cjI, eruditio. i. 4.
374
„*
fc2>l, _HN, pp. cequavit oblinendo colore rubro, h. addidit rem rei, peculiari-
ter carnem pani, h. fl~>l, opfonium. ii. 438.
C_£<_l, m^, vic. ttj? Ci> J-b, JTltT, tetendit, in II. et V. attulit, item per-
folvit, h. *\&\,folutio. i. 5. et ii. 236.
O- 1 '» P^ idem cum oJj> ]*% pp- Hbravit, ponderavit, h. oJl, «wm,
ii. 186.
_. 3
^ijlj pp. movit, h. czVo venit, Jhpervenit. ii. 46l.
3~ S 3
.*wl, "^DN, pp.Jieclendo Jlrinxit, h. ,a>«I, ligatus, conjlriclus. ii. 470.
- 2 -3
Lvl pro / c-amI, HDN, pp. cequavit, h. complevit; in II. et III. adjuvit fo~
lando, prsefertim munere aut beneficio. i. 2. 245.
-*„l, crenatim incidit, h. corufcavit fulgur, dein lcetitia exfultavit, h. _**»?,
lceiitia cum petulentia conjundla. ii. 225.
, jj ■ S O 3
^J^ol, hsft, Jrmus, Jirma radice fuit, h. L )vA_!,yzmGfo.s opum, item genus,
5 3
nobilitas. i. 58. 186. ii. 52C). <J^a_I, radicatus, abfol. genere aut exijli-
matione nobilis. i. 186.
J_ I, *1EN, pp. micuit, h. imminuit alicui, et dein t>em7, accejft. ii. 362. 474.
J___l in origine i. q. J_=_>*, Jtrinxit, adjirinxit ; in II. idem. Sic de
amore, cujus vinculaj?r7wm,s adjiringuntur. i. 2Q.
Jl, fpN, pp. arclius junxit, h. AJUI, conjunblio arblior, et h. Jamiliari-
tas. i. 126.
- 3 , S--3
,JI, DvN, pp. ligavit, ligando adjlrinxit, h. Jl, dolor conjiringens. ii. 207.
C',3, es^T „ 2 -
&_}|, TV7&, coluit, adoravit; h. A_A__g — II fcem. gen. tQ / S <§J', divinus.
ii. Prooem.
- 3 _ 6-3
Jv*1, pp. tetendit, extendit, peculiariter funem ; in II. terminavit, h. JO,
terminus,Jnis. ii. 445.
^jV/J, 7_)N, in origine videtur efle, tendere, extendere, h. Jperavit, V. af-
375
s -<—
tento oculo confderavit. ii. 402. h. <Jl — -J, fpes, item cupidiialcs.
ii. 31.
^*J, \0&, confifus fuit, IV. fecurum reddidit, item crerfzV m Deum, h.
s -o
rj I v j I , fcdes, religio, peculiariter Muhammedica. i. 164. 169.
/wv>il, tMN, in origine idem cum (jj-Lj et Oul, pp. ultro citroque motus,
<lein quaffus et quatiendo fraclus fuit ; h. mollis et manfuetusfuit ; IV.
humanum fecit, manfuefecit. ii. 14Q.
r°L)!, omnes in univerfo terrarum orbe creaturce. i. Epilog.
(Jl, pp. maturus fuit, h. tempus idoneum advenit, h. cJ^aAJI *lit, Aor^r
noclis. ii. Prooem.
S O 3
tj^l, populus, pro ratione adjecti genitivi varias admittit fignificationes.
iL 45Q.
^_ j <>l vel , jjl, corruptus fuit, h. Aal, pernicies. ii. 470.
C_£ J, ITlN, pp. fleSlere, h. recepit fe commorandi vel quiefcendi ergo,
ii. 358.
- -* - *"
jsjl, vic. t^? til, TlN, med. «, pp. gravitate fua preffit, h. notio inlorquendi
in majorem molem; m II. Jirmavit, corroboravit. ii. 375.
L_J
< ) faepe indicat intimam rei vel perfonse qualitatem. i. 215«
O^.L), ti)Nl, pp. acerbus, et h. firenuus fuit in bello ; h. fj*+£J, malum, in-
fortunium, pemicies. In accuf. efl particula improbandi et vituperandi,
ii. 58.
- • s o _»
^Jvrsr^, TTO, parcus, tenax, et avarusfuit, h. (J.:^, atiaritia. i. 33.
uXj, 111, pp.fecuit, refecuit, h. feparavit fe ab hominibus, "X..folus in operc
vel re aliqua verfatus fuit. ii. 407.
3J0
t ~ -
I Jo, TO, pp.fidit, ejjidit praefertim primus et folus, h. incepit. ii. 482.
jO\j, pp. micuit, promicuit, agili motu prqjiluit, h. properavit ; in III idem.
ii. 268.
«<Aj, rtll, Jidit, effidit, et dein apparuit, vifum fuit, IV. manifefiavit.
ii. 60. 124.
jO\j,feminavit; II. difperjit,fne modo et menfura erogavit opes. ii. 530.
jJiAj, p-p.fecuit,fcidit, repveTv, h. contempjit, et dein prodigusfuit; II. vilem
habere animam fuam ; V. now curavit. ii. 6l. 2l6.
- J - 2 • -
(^v-Xj, in IV. ohjccene et inkone/ie locutus efi, h. C^^Aj, obfccenus lingua.
ii. 188.
j, T*i!2, origo in nitida et rafili politura, h. jb/um et modefium fe gejfit; h.
S,
-j, *"D, pius. ii. 86.
Lj, N*"G, idem quod .j, pp. fecuit, et per metonymiam, fecando polivit, h.
/i/'er, innocens fuit. Inde C^rJ, ///>er, innocens. ii. 1Q8.
O ,J, Y"^ PP- genua Jiexit, dein benedixit, h. &.~>.j, benediclio, felicitas.
\. 20. ».
Lj^kj, pp. expandit; fic dc facie exporrecla, fcil. hilari; VIII. idem. ii. 390.
. viw"**j, laxavit vultum, i. e.foluto et hilari vultufuit. i. 23.
...^j, **itt"l, pp. ro/i^, polivit ad nitorem, h. /<z^o nuntio exhilaravit; unde
- O J
Q_£yi>j, /<2-ft« nuncius. ii. 27 1.
a^j, p\>. Jidit, Jindendo fecuit, dein fecanti acie vidit, h. js»aa^j, rj/us.
ii. 14Q.
J^j, tardusfuit, h. {f^ -j 3 tardus. ii. 187«
J^j, modum exceffit hilaritatis; IV. infolentem, fecit. ii. 146.
^ „ , , } ^
^J.Lj, 7*3*2, vacavit, otiofusfuit; h. irritum fecit ; h. ^LU, vanitas, men-
dacium. i. 22. 182. ii. 34Q.
377
«•JaJ, tD3, medium intravit locum; h. ^jJolj, interior parsxe\, fig. animu<.
u 107-
C^oij, incitavit aliquem ad aliquid faciendum. ii. 231.
<-\.sj, Ttfl, \)\).Jecuit, item refeclus fuit, h. longius abiuit ; in II. III. et IV.
yec/Y ?<£ longius abejfet, removit. ii. 60.
^2jL« i. q. j^jvdx.', refecuit, h. exofus fuit, odit, II. oc/zo habuit, VI. oderunt
5 o j
invicem, h. t^^j^jb, odium. ii. 174.
bL) pro / <jb, iiyi, in VII. imperfon. oportet, decet, neceffe efl. ii. 121.
(J^Aj, quadril. confufus et commifius fuit fermo et lingua. ii. 227-
(v**Aj, D71, in origine, carpfit utjiccaret, et intranfitive, carptus et exficca-
tusfuit, h. in IV. de mente attonita et confufa. ii. Prooem. et 241.
"Llj. pp. defagitta cum ferit fcopum, h. ^-aAj, eloquens, et ^tXj', eloquen-
tior. ii. Prooem. et l6l.
/ J.j, f!72, pp. terere, atterere : intranfitive JnYus /£«*£ peculiariter veftis ;
III. curavit, q. d.^/e attrivit cura, follicitudine. i. 37. ii. 196.
^S. J , pm, pp.fplenduit, nituit, h. hilarisfuit. ii. 511.
Lgj, ftQ, in origine, yecwz^, polivit; h. hiavit; unde transfertur ad domum
vacuam, item ad nitorem ampliorem; h. -^j, nitor , fplendor . i. 131.
^jlj, fV 1 !, i. q. C^j, T\TS2, fecuit etfeclus fuit, et per metaphoram, Jirmiter
manfit, in loco dein pernoclavit. ii. 478.
\j&\~> med. (_£, micuit, canduit, h. ^2ajI, a/cw, item Barbari, qui non
funt Arabes. i. Epilog.
^j ...
Hj\ DNfi, cequavit, h. notio continui, item cequalis \e\ focii; in IV. cequa-
les, fcil. gemellos peperit foemina. ii. Prooem.
3 c
378
L-j-j, multum terrce in manu habuit, h. ol _j, terra, humus, item fepulchrum,
1, 36.
^ ^AJ, periit, interiit, h. »Aj, exitium, pernicies. ii. 42Q.
" i"" s "
?li', coronatus fuit, h. *Ij, corona, diadema. ii. 64.
C-aaj, il3B?, pp. paclus, appaclus, h. Jiabilis fuit ; h. <lj\jJ , flabilimentum.
i. 39.
-aj, "QtU, pp. -Wt> *7, attrivit, h. perdidit ; III. affiduusfuit, continuo inhceft
rei. ii. 82.
l_j i. q. iSyf, pp- maduit, h. dives fuit. h. s --j, opulentia. ii. 80. et
s!jc<c, res multiplicandis opibus idonea. ii. 211.
<3-AJ » 7ptt?, pp. appendere, ponderare, item gravem fecit pondere, aggra-
vavit. ii. 506.
■r s r. *
(J^____3J', orbaius fuit nato vel amico, h. <3>JO> orbitas. ii. 536.
- , , ~ , - , B - *» -s
>Aj i. q. l--*AJ, pp. crenatim frangere, h. A^AJ, fraflio, rei fracl<e hiatus.
i. 35.
/ J£f •131-', in origine,jfe,r^, duplicavit-, IV. c. c. (J«£> celebravit laude, h.
§U$, encomium. i. 42.
ujL»', SltU, pp. Jleclere, h. <-_j*j ', v<?/Zw, quae vox variis flofculis infervit.
«5 ,,
i. 37. <--w>1»j, prcemium. i. 40. ii. 5^>.
!>.__., pp.fecuit, h.ferius, item illuflris fuit, h. Jv^, ftudium ferium etfeve-
mm, &@&, eycellentia ;. cOl^-, wa major et reg/a, item di^ra pkmaque.
ii. Prooem. et 312.
379
{j£«-\=>. ult. j et ^C, «ftt, PP« uvere, mudere, h. profuit, commodo fuit.
ii. 384.
7 2s», traxit, trahendo duxit. ii. 478.
iwJjSs», l^O, pp. radere, deradere, item tentavit aliquem ; II. expertus fuit,
probavit. ii. 514. h. ^j^^fcabies, fig, lucri Jiudium. ii. J(3o.
^ -^*, JH3, pp. traxit, attraxit forbendo, h. in II. et V. deforbitione moero-
rum. ii. 63.
r*.^., D"^,^)p. refecuit, h. abjlulit, et dein perpetravit crimen,h. r^^fecliot
refeclio, et h. crimen, peccatum, ii. -25().
rvMi., ttfEtt, pp. palpavit, et quafi palpando inquijivit, h. />»yl42>, explora-
tor. i. 8.
JkX2», pp. volvit, advolvit, h. pofuit, collocavit. ii. 36o.
Uts»., pp. ro/z£, h. vexavit duriter. i. 78. h. ^_ «ils*» .£i« natura durus ejl.
ii. 467.
sJ-sAcss., 173, pp. trakere, attrakere, et traclim radere. ii. 134.
u-*aX=»., induit pallam muliebrem, fcil. vejlem amplam. ii. 244.
ryj\^, fedit, confedit; h. A^wJUs^ 6 , confortium, confejjiis. ii. 148.
» Jo>.» J"Tv3, pp. ter/z£, radendo deterjit; II. nitidum ae manifejlum reddidit,
jh. ad revelationem oculorum, et ad latitiam cordis transfertur. i. 64. ii. 1 39.
^j^, pa,' pp. tegendo munivit ; h. iU^ hortus, paradifus. i. 120. et
e - -
^jU^., Cor. i. 124.
tX^, origo lita eft in fecando, h. operam adhibuit in aliqua re, h. <-X^,
diligentia, item /a£or, molejiia. i. 44.
^- - e- o ^
^», mtazY, h. ^*^» margarita,fig. natura, indoles, peculiariter prcejlan*
tior. ii. 325.
-a^, D2!l-^, Gehenna, infernus, et ipfe inferni ignis. 1. 23§.
3 c 2
380
- - «3 -
j\.^, y&, jip. Jlexit, defiexit a via aut fcopo, h. m^» injujlitia, ejufque
pcena. ii. 330.
^1=-, med. j, pp.fecuit, h.fecare viam, i. e. atare, tranfire, III. excej/it mo~
dum, VI. idem.. ii. 191.
v l^., Jftt, pp. hiavit, h. famelicum effe, h * *_s J , inedia. ii. 14.
c
v__<__, lin, pp. in finufovit, h. amavit, unde l^aa^, amicus. i. 115.
!_/._-, i. q. __>>.:__,, cujus proprietas in vibratione, fcil. tremula agitatione et
jaclatione, TV . fecit utfriflra etfne prcemio effet opus. ii. 227.
■"«•;■" - r. - s " ■" '
fXa. i. q. yi:_-, f\r\n, celeriter raptare aliquid, h. ^ ^a__», mors vio-
lenta. ii. 3Q4.
^^^» "^il, pp. firinxit, h. jS*^"", /o/jw, peculiariter gravior et conjiriclus.
i. 75.
.• -s :^*, pp. conflrinxit camelum in extremitate pedum, h. .'_j_l-__, o&er potens.
ii. 436.
Jv__., Tin, pp. fecuit, fecantem aciem habuit, h. vehemens fuit in tra vel
s s
pugna, h. ji Jy=_>, vehementia, fcil. impetus animi. i. 57-
- - „ " e
^IaX--,, novus, recens faclus efi,h. C>uiA__», dicla,faclaque alicujus. ii. 121.
" £5 .- U S
peculiariter Muhammedis. i. 76. 95. c_;l-\__J, juvenes. \. 12Q.
- 7 - ?.- ~- ° -
^^j-X.-,, dempfit, fufiulit quid de aliqua re, h. <& *_\:_-r s5 , compendium.
ii. Prooem.
c , S - O S
„__>, y\T\,ferbuit, canduit ferrum, h. ^L__J, nobiles. Append. ad i. 13.
- - - J ,
t__>-^., lin, in origine i. q. ui., Jindere, lacerare, h. notiones fpoliandi,
vafiandi, fccitatis, &c. &c. III. bellum geffit. ii. 313.
'1 __., tin, pp. inflrinxit rem ad.eam fervandam, h. cujiodivit. ii. 447«
381
- ^ - SO
\j£> i*, yin, pp. acuminavit, h. af/<fe cupivit, h. ^?.2s., aviditas, et
(^j^j^, avidus. i. 197.
, «.,.=*,, p"^n, pp. limando elicuit ignem, h. de iis, qui invidia, et vindiclce cu~
piditate concitati, dentibus limant; h. As^, limatio, fcil. combujiio. i. 55,
f-cs», D"H"T, pp. fecuit, refecuit, peculiariter a communi ufu, h. f*ly^, ^
quod facrum et /ege interdiclum eji; et f-^" 6 , illicitum, nefas. i. 141.
ii. 268.
l_-awsk2s. vic. w u-^w^ et ^^^., lUITf, elimavit, perpolivit, unde notio
£5
computandi; h. 'wjL^:^, computatio, rationum exaclio. ii. 328.
- - - " s j _
•Jwcs., "TDn, pp. if?^r/z^ ubertate fucci, h. tar/?£ invidia, h. «JWw.^»., invidus;
apud Hebraeos vero, w&er ?7/e jiuxus, in bonam partem vulgo ufur-
patur. i. 207.
_>j*2s*, 1D!l, pp. trivit, terendo rajit, h. fufpiravit prce dolore, quafi cum
rajione gutturis; h. jLaw.:^., mceror,fufpirium. ii. 113.
LA^^., "pZtf"!. pp. horruit, h. de horrida caligine; et lAaw.^., tribulus fpi-
nis horrens. ii. 478.
^.wj.^, ^ETT, origo fita eft in Uquando, eliquando, h. bonus, elegans fuit ; h.
S O J G - o
^j.wj,>., elegantia, bonitas. i. 56, ^LwciJ, beneficentia, pro benefaclore.
ii. 260.
,>io»., pudore affecit ; VIII. pudorem concepit, maxime prae reverentia.
ii. 255.
^>^2ii., T^Jl, pp. firinxit, conjirinxit arclius; intranfitive conjiriclus, undique
S J _
Jirmus et munitus fuit, h. ^j aa^s*, munimenta. i. 227.
-^fe*., prcefens et propinquus fuit, VIII. morti proximus fuit.. ii. 284..
J^n^, DDfT, pp. tutudit, fpecialiter ao 7 fringendum aliquid, dein fregit.
ii. 478.
:,•
382
lsb*., py.fecuit, item bonaforle pradilusfuit; h. Lxs»,feclio portionis, et h.
bonafors. ii. 481,
^ **2», ppn, pp. fculpfit, h. accurate rem delineavit, item prafcripfit jus.
i. 45. ii. 520. "X. jus ad aliquam rem fibi acquifwit. ii. 121. 249. h.
/'ip^., veritas. i. 45. peculiariter Alcorcums. i. 1Q5. ii. 5. item qfficium.
ii. 417. / "i.jlx.2*., prcefcripta religionis. ii. 520.
" 00
i_XA2a., ?«a/e voluit, odit, h. «-Xx^., odium ocultum. ii. 156.
jt2k, IpTt, pp. Jrfwf, attrivit, h. attenuavit, et intranfitive attenuatusfuit,
h. notio contemptionis . ii. 403. h. 5.-0125», i>//m, contemptus. ii. 509.
^j.*^-*^ in IV. et VIII. obfcura et dubiafuit res. ii. 41 6.
>£=a=»., OSTl, folidum, confolidatum effe, h. fapiens fuit. ii. Prooem. kem
» s
judicis munere funclus efi. ii. 483. >a^t»i», fapiens. ii. 337.
^y.^., folvere nodum, iegem, &c. h. ^JJ^a»., ray U&tG* i. 141.
/*lX^., pp. ro/^, abrafit, hinc AaJI^, rafura. ii. 507.
j»A^., origo fita ell in cwzcretione, h. longanrmis fuit, inde *a~*, manfue-
tudo. 1. 51.
vX^, in origine, polivit, lavigavit terendo, h. dulcisfuit, fig. de omnifelici-
- o ,. ,.
tate et profperitate. ii. 341. in Conj. XII. /Jjass», intenfior fuit duU
cedo ejus. ii. Prooem.
„ v :^, ruber, rufusfait; h. Ty^*'? ruber, rufus, purpureus, fic de worte wo-
/enta. ii. 6l.
i^j^a^, in origine, ofcvveiv, h. ^Wja^s*,, aciditas. i. 54.
*1 ~s»., p^n, in origine i. q. *zx^*, flaccefcere, h. raewte laboravit, flultus
fuit, i. 242. ii. 335.
^Jl :*., 7EI"T, pp. mollis fuit, h. remollefcere ; in V. et VIII. patienter tulit.
i. I89. ii. 172. 425.
383
U=s>., ren, pp, JleBere, intranfitive incurvari ; h. /cJU^, incurvans.
ii. 459.
^jl^, y\n vel ITT, pp. Jirinxit, objlrmxit. Ita de debito ceris alieni, item
e
de crimine, quo caput alicujus obligatur; h. U-»lis>., crimen. ii. 12(5.
, , S - o 3
(Jl^ med. 4, pp. wrti zn orbem; h. ^) l*2sJ , /brtan^. ii. 221.
y^a., JlTT, pp. compaclus, conglobatus fuit, h. de eo qui pudore fe contra-
hit. i. 53. ii. 404. h. ^La:^., verecundia, pudor. i. 53.
jUs» med. (^£, pp. volvit, convolvit, intranlitive obvolutus Juit, h. de eo qui
mente perturbatus ejl, item de re$&? confujis; inde 'i.*.2*,Jiupor et jber-
turbatio mentis, item confufio, res confufce. ii. 283.
e
Caa=s«., pp. rafus, detritus fuil, h. mala fuit res; item impurus, improbus
fuit, h. C^AAsk., impurus, malus. ii. 527.
""Ql"!, pp. jungere, neclere duSIis Jiriis, h. flriare, et dein injignire; in
IV. indicium prcebuit. i. 1 QO.
^s:^, pp. rubuit, h. puduit ; in II. pudore qffecit. i. 78.
v lAsi., origo fita eft in fubducendo fefe, h. decepit ; III. fallere Jiuduit
alium. ii. 410.
^J^Ask, Tin, pp.Jlaccefcere, h. frujiratus eji aliquem ; h. <J jt^, peijidus.
ii. 197.
. &£*•* P^n, pp.Jidit, cum fragore profcidit; h. . Ju-as*.; inertia,Jiupor men-
tis. ii. 249.
..aw^, pp. r«/fo, frroii aliquid de pondere aut menfura, h. jaeluram fecit.
ii. 2l6.
y^ada,, yp.ftrinxit, conjirinxit; VIII. abbreviavit fermonem. i. 46.
384
^j./uai., pp. divijit, dein portionem alicui </<?^7. ii. 444. h. &X*as*, portio,
quce fola alicui competit, h. 7tfOs, proprietas, prsefertim laudabilis. ibid,
et ii. 120.
/ s l^^-, Nton, pp. hibrico motu excidit fagitta, fcopum non feriens, h. pec-
cavit ; inde ^Uassvj aberratio afcopo, et h. peccatum. ii. 73.
iw-^la^., concionem facram Muham?nedicam habuit c fuggejio; III. alloqui.
ii. 526.
.la^., IttH, pp. vibravit, et h. vibrando eminuit ; h. ~/.La^L, wr dignitatc
pollens, et Jbl *:k, nobiliores animi impetus. ii. Prooem.
i^L, pp. rafus, abrafus fuit, h. levem effe pondere et dignitate; X. levem
putavit, defpeclui habuit. ii. 527-
<_)ci>, 7717, pp.fidit, perforavit, h. proprius, et dein amicusfuit; h. ^.aA^,
amicus internus etfncerus. i. 63.
i-\X^., pp. wffo", cz/TTi ?/7y"w penetrare, inhcerere, h. immotum fiare, et dein
5 S ,- J
manfit, perennavit; h. J^Ars'*, perennis. ii. 363.
i^Xzk, y^n, pp. vulfit, extraxit, mtrantitive pura, fincera fuit res; h.
£5 J J
\^£>t.k.<.,fnceritas. i. 66.
iaX^i., 12711, mifcuit, III, immifcuit fe rebus, hominibufve, unde transfertur
ad properationem et infiantiam. ii. 117- 515.
«J.<>, }r?n, impofuit chlamydem honoris ergo, h. ^J.^, r/e/2/.y pretiofior.
i. 150.
^ i^, ?) 7)1, pp. glomerare, h. i/enfi jbo/2 a/mw ; IV. fallerefidem datam.
P.-r
ii. 42. 470. VIII. diverfus fuit. ii. 51 6. dk^cL, fucceffor, \tem pone
vel j&o/Z. ii. 470.
_- - 5<J J
, '4A2L, origo fita eft in lcevigando, h. polivit, creavit ; h. / *fAi», indoles, et
/U=s*, forma. i. 243.
385
sXi., vacuus et defertus fuit locus; h. *h<> t yacuitas. i. &5.
^jU^. c c. accuf. non adeo metum ex terrore, fed reverentiam cum amore
eonjun6tam notat. i. 60.
^ a^., origo fita eft in complicando, h. efurivit, item in genere, vacuus fuit
locus. ii. 300.
^jUk med. (^£, pp. de ignitabulo fallente; h. S^k^., frufiratio fpei. ii. 284.
,. - So _
jlck, med. (^, Z-ene habuit; h. ,^^,fortuna prqfpera. ii. 4Q6.
,jti, jbowe fem/, IV. retroceffit\ h. jUof, retrocejjio, pro fortuna retroce-
-^ ^
dente. ii. 520. 530.
- - - 5
r jO, greffus et gradatim progreffus efl; h. £^0, gradus dignitatis.
ii, 310-
L-TiO, ^"n, pp. volvit, glomeravit, h. cucurrit; IV. attigit rem vifu. ii. 520.
item adfajiigium honoris adfcendit. ii. 310. X. comprehendit errorem.
iL 240.
(CjO, pp.fidit, difcriminavit capellos capitis; III. benigne traclavit. i. 78.
/ Xci, pp. pepulit, peculiariter vocem ex ore prte angujlia, vocavit in auxi-
lium, item gloriamfbi arrogavit; VIII. gloriatus fuit. ii„ 45&
, «c3, pp*T, pp. contudit et contufus fuit. i. 255.
tyd<3, in II. celavit vitia mercis in venditione. ii. 237.
<s -
-^eO, pp. /nw£, attrivit, h. perdidit; in IL idem; h. tUot^, -exitium. ii. 226.
LiO ult. « et £_£, pp. depreffus fuit ; h. (<J<^> Ao7no u£/rs; /J<^l» vilior,
-O .» "
et Uj"J, vita prafens, item Z>ona mundana, opes. i. 15. ir, 146. 188.
-- _ _ f.s ,-
/ ^O, teritur de eo cui grawe infortunium accidit; h. <Ju&!<3, malum gra-
vijjimum; tP^K infelicior et infelicifjimus. ii. 462.
3 D
380
.. _ S ^o ^
<j!o med. <, pp. litulas egit; h. <JL.J«J, profperitas; item imperium.
i. 74.
- s o
^lt^ mecl. *,fubmijfusfuit; ^jI*jJ, reitionarium. i. 172.
- s - "! o
^lo med. (_^, pp. pj-effit; h. i«>j*J, <w alienum, et (-j».-^» cultus Dei. i. 5.
CO^, !Tn et ^n, pp. cavum ejfe, h. putredine exefum ejfe, h. de morbo,
peculiariter zrata.s latente; III. medicatus fuit ; h. ^UtS, medicamentum,
« — O 5
et ^U(3l, morbus. i. 203. ii. 14,1.
j
, - 5 O j
■f— j» PP- anhelavit, h. appetivit; ,=i.j, thefaurus. ii. 170.
-%. - e ^o
I) j, mt, in origine, ^nntfi^; h. 'i*jj,fafiigium, vertex rei. ii. 152.
,- - r ' £5 O
-,£==j, "Ot, pp. penetrare, h. habere vigorem penetrantem; h. -,£==0,
fragrantia, dein orfor fuavis, item fama bona, nec non commemoratio.
i. 84.
jjj, T?T, pp. laxe pendula fuit res; h. abjeclus, et demfubmi/fiisfuit; m
g r G ,
II. fubegit animum. ii. 153. h. ^) j, vilitas, et cJ<aJ j, vilis, contemptus.
i. 85. 86.
-."iJ j, pvT, pp. 7;o/i>*', volvendo acuminari, h. de fiamma ardenle, et med.
damm. acuta, volubilis, promptafuit lingua ; h. aaJ j, prompta lingua.
Append. ad i. 6.
- - c 5 ° -
L-^Jj, l-Jt, traxit; h. u-oj, cauda, et h. crimen gravius. i. 32.
w^ j, int, pp. micuit, h. cucurrit, prceteriit, item j&enVi* ; ^jl^ j, perdere.
ii. 142.
*»*! j, pVT vel p v "T, pp. contudit, comminuit, et quidem tenuiter, h. gujlavit%
^ S s: .- s ' •;
■IV. gufiandum dedit; h. . 4*1 «J, prcegufiator, et , j"! «J, zd ow^ gufian-
dum prcebetur. i. 83.
387
(CjJ, contr. ex ^jjj a fing. j j, hic, item pojfejfor, dominus, &c.
ii. Prooem. et 144.
v 1J, med. (j£, pp. fudit, diffudit, h. palam fa&us eft\ IV. divulgavit.
ii. 497.
>»
(_£],>, wcfoV, in V. apparuit.fe ofiendit. ii. 340.
^jj , frmus, fabilis fuit ; h. A/Jj, gradus fcalce, dignitas. i. Q2.
, - - e -
^Js.^, pedibus adjiitit; h. (J^-^;, *>in, peculiariter viri principes, nobiles,
fortes. ii. 396.
li^;, pp. vibravit, ultro citroque agitatusfuit, h. follicite fperavit, item roe-
fr«'£. i. 154.
j,^, mifertus fuit ; h. & y z> : j, mifericordia, item effeclus mifericordice. i. 99.
%-^j et / «-=^;, laocus, mollisfuit ; h. ?Li^, amplitudo opum. ii. 275.
S' <3;, origo fita eft in tundendo, h. retudit, coercuit impetum alicujus,
opprejfit. ii. 162.
^^jjj, fjTl, equitavit pojl equitantem, &c. VI. idem ; h. «».■> ^j, fucceffor ;
h. phrafis flxJ^I s _iiM.3'« beneficia, quce continua ferie fibi fuccedunt.
ii. 11. et 177.
(^jjj.deterior, vilis fuit; h. aXjJ;, res 0?»mi w7w. ii. 167. c_)'<3j' e ^
<J JJj'» homines abjecl.ce conditionis, item perditi animi. i. 74. ii. 529.
- -■«- 00
. «Jj, pp. madefecit, fig. largitus fuit omne, quo vita fujientatur ; h. , 7J;,
necejfarium vitce fufentaculum. i. 139.
Jwjj vel Jviy, re#a infitit via, peculiariter religionis; h. Jwj;, reclavia.
ii. 469. 489.
Lii, pp. appaclum hcerere alicui rei; h. L2;', beneplacitum, item favor.
ii. 320. et ®Ub; abfol. acquiefcentia in decreto Dei. ii. 437-
3D2
388
(^j-Zj, pH, prominuit, laxe pendulus fuit ; h. Jlultus fuit, jaclavit ; h.
ciAj*£j, vance jaclationes. Append. ad i. 7«
(J^i, njH, pavit gregem paftor, item populum, fubditos ; III. compavit, h.
amicitiam coluit, aufcultavit ; h. JLaCj, plebs. i. 90. 158.
^i; et <^£> i. q. V^v*» 2*0*% origo fita eft in cavitate ampliore, prae-
fertim in ventre, h. ad infatiabilem vorandi cupiditatem, et dein ad otw-
wem cupiditatem avidiorem refertur; h. Aaa^, res expetita. ii. 441.
Jsi:j vel <A£;, "TSH, in origine idem cum -X^; et <-Xc;, tremuit, tonuit, h.
deflumine intremifcente, dein affiuxit bonis. ii. 265.
>■ **i m, pD**t, p-p.fulcivit aliquem brachio, h. adjuvit, VIII. innixus fuit cubito,
et h. adjutus fu.it ; h. x**,a.sj, comes, itinerisfocius, adjutor. i. Q7-
A3i, HDI, pp. laxus, remiffus fuit ; h. «Xa^Isi, commoditas vitce. i. 01.
U--O), craffa fuit cervix; h. ^-»1-$;, co//a, item ^/eri;* ^re empti, fubditi.
ii. 221. 237«
c~^==m, *2*"n, proprietas in pangendo et compaginando. Notat etiam feA'
curru, equitare, notione du6ta a i_ r A==y et l^^-^c, currus bene com-
paginatus. i. 225. ii. l63. 400.
\£==>j, deorfum inclinavit caput fuum reverentise ergo; h. <^==>j, incli-
natio capitis, peculiariteryacra inter precandum. ii. 523.
^- ....
C*i, DD"% pp. fuflulit fe in altum, peculiariter vulnus intumefcens, h. compu-
s _ j
Zn«7, cariofus fuit ; h. [*'-'*;, cariofus. ii. 31 6.
*!&;, origo lita eft in obfcuratione alicujus rei, IV. difficilis fuit. ii. 337.
t^li, TH, origo fita eft in motu reciprocato animalium libere vagantium;
5 _ _
h. de divagatione a Deo, h. et oL-c, quod quis vult, voluntas. i. 274.
i^3lj, yvi, pp. quafit, dein agitavit, currerefecit equuleum, atque ita erer-
««7, docuit. i. 223. h. O&jj» hortusfloriferus. ibid.
38Q
C^V, iTH, irriguus fuit et rigavit; h. AjLi, rigatio, fig. oraJzo facunda,
i. Q5.
- - s-
v-j-l; med. (_£, S"H, origo fita eft in inquieta commotione ; h..'&xjj,fcanda-
lum. ii. 450.
» Ij med. (_£, idem cum *• y med. «, im, refpiravit ; h. -£^j, ventus,
aura, odor. ii. 527.
j
^>4j coarclavit, prejjit, VI. m arclum confinxit, feque compreffit populus.
i. 31. h. A^s^Jj G?erc/a hominum turba. i. 99.
s _ i ^), compJit,fucavit; h. yj^j> blanditice mundance. ii. 169.
I ly vel cOJj mt, pp. fparfit, h. dijfamavit, IV. contempfit, vilipendit.
ii. 190. 498.
(.__==;, !~Dt, origo fita efl in nitore, h. purus, mundus fuit ; inde , ^-y,
pius,jufus. ii. 515.
^j, ftit, origo forte fita efl: mfecando ; h. ^l^j, tempus prcefinitum, dein
fortuna profpera et adverfa. ii. 519-
<j\£;, ab/iinuitfe ; h. >-X£>;, pietas, devotio ; ij\&lj, monachus. i. 103.
cilj, Tit vel Tt, pp. tumuit cumfervore, fic de aaw/,s, de fajizi et fuperbia,
nec non de infolentia eiferocia; X. augmentum aut plus petiit. i. 42.
^ I), origo fita efl: in nutatione, fcil. vacillatione, h. quadril.
- -°- 5 .. --
^ •£/, 3Wt, pp. quajfit, concujfit, peculiariter arborem ventus; h. 9j^j 9
ventus concujfor. ii. 140.
l--vw, HDj fecare, circumfecare, dein circumcingere, h. hojiiliter irr&ere.
3Q0
A- nexu circumflringente orta etiarrr notio anfam /uzbendi vet fumendi.
ii. 37. h. L_jU>jj!, caufce, item Juppellex mundi. ii. 3l6.
-aj^, **if"iD, velare, tegere; h. ,a**, "1HD, velum, tegumentum. i. 53.
_ - _ -^ 5 J J
Jss:*^, liD, pp. oculos in terram defixit; 0*3^, humiliatio, et dein orfo-
rotf/o. ii. 523.
Lark^, pp.Jidit, diffidit, itemfijjusfuit, crepuit ira, IV. provocavit adiram.
i. 182.
^rs^*", f*))""^ origo fita efl in radendo, h. attenuatus, et dein tenuisfuit ;
et ad animum tranfl. imbecillis mentefuit; item imbecillis fuit fermo ; h.
s o ,.
^ ^dz^ijloliditas. ii. 190.
g »
Irs^**, pp. laxavit; h. /^k*", liberalis. i.204. et ^i^k^yliberalitas, pro
viro liberali. ii. 260.
_>*., 1"1\y, affecit in umbilico ; h. s-J-mj, arcanum. i. 111.
V—*-^, Jiillando aquam emijit uber; h. v-jL*», IVttL*, vapor meridianus
camporum. ii. 42.
- ■». - 5 . - ° J
v .jvw, 5HC7, pp. tendere, h. tendere fe, et dein celerem ejjfe ; h. A£.aw, ce/e-
ntas. i. 173.
SO -
^ j-j^i, pp. micuit, fplendidus fuit, h. in IV. prodigus fuit; h. ^_ j^, />ro-
S - O -^
digalitas, et ^jl^l idem. ii. 145. 151. 498.
' £ s
vXauw, *13/D, pp. fulcivit, med. Kefr. beatus fuit homo; h. «-Xajuw, fortu-
natus. i. 251.
5 - o J
^JJotwj, fpecies fpinofce plantce tribulo Jimilis. ii. 478.
/ jtAw, HVD, origo fita eft in motu concitatiore, h. Jluduit, operam dedit.
'• S O - 5 -
i. 138. h. , .su*, opera, labor, Jiudium. ibid. / ^Lw, curfor. ii. 187.
(J^juw et <JJun, 7DU7, infimce fortis fuit ; h. <J~***j, Aomo abjeftce conditio-
5 O J
m>. ii. 126. et (JJun, inferior, infimus. ii. 336.
391
^jJun, \Q0., et \QW, m origine i. q. l**w, radere, abradere, h. veloxfuit; h.
(^^Asm collect. ttjj aaaAam, navis, ob velocitatem. ii. l64. 206.
"„ - 5 r. "
*JUw, pp. punclus fuit, h. doluit; inde *JUw, morbus, fig. omnes hujus vitae
miferice et calamitates. ii. 207 . 46o.
CV—tmm, fi^E?, origo fita eft in fcecibus quee in fundo vafis fubfidunt, h.
Jiluit, ltemfedavit ira; h. ^J^==^,Jilentium et mens fedata. i. 132.
_===j*w, ebriusfuit; h. b-===unn vel jL===3m*>, inebriatio et ebrietas. i. 115.
^/jj, 7T>\Z7, origo fita eft in extrahendo, h. in I. et IV. de evaginatione gladii;
item fpoliatus efi. ii. 46.
c-^-Ljj, abfiulit, rapuit, &c. ii. 134.
Ja-Lw et L.Ln, I27tZ7, origo fita efl in acri et penetranti vehementia, cui reffti
nequit; h. qILiXnn, imperium abfolutiffimum, et ^^hJk». , fummi impe-
rantes. i. 83. 217.
yLw, ^D, pp. lubricare; h. »A>m, promutuum. i. 12.
^iv^, roi?, pp. lcevigavit, h. ad lcetitiam transfertur. ii. 229.
«- v wj, JftDU?, pp. arrexit aures ; h. 9«^ collecl. t* ^jjj, auditus. ii. 186.
/ 5V an, tlfttt?, pp. eminuit; h. **w', i. q. ^, fignum eminens, i^em Zwwa
fama. ii. 504.
c\a^w, pp. nixus, innixusfuit; IV. injiiti fecit, h. allegavit diclicm, auclori-
tate alterius nixus. ii. Prooem.
<- \^n, vigilavit, in II. excitavit ad vigiliam. ii. 478.
i}Lm med. «, "HD, pp. ftipavit, dein fulcivit, h. dominus fuit. i. 276. et
med. Kefr. nigerfuit. i. Epilog.
3 Lw, malefecitet malusfuit, in IV. malefecit. i. 245. h. ^m*^, maleficus.
i. 7-
3Q2
v L*j, yw, pp. laxavit; h. acLn, horula, et cum (Jl, tremenda illa refur-
reclionis hora. i. 270- »• 15.
. '«Ln, vox pajloritia, pellere, impellere gregem. ii. 376.
(JUw, 711Z7, pp. laxusfuit; II. laxare, h.Jingere, adornare alicui negotium.
ii. 455.
,. * - s i 1 -
r^ti», JND, pp. Jidit, diffidit, et dein jfec/7; h. i^LSj, m, o/ws, 8jc. Dual
s -
^IUj. ii. 204.
v oi, 2HZ7, pp. ar/fo, h. adolevit puer; h. UjlA^jwfettta,?. ii. 459.
5lajmsi, VUE, origo lita eft in comprimendo, h. fatiatus, et dein opulentus
fuit; h. iL*/k>,fatietas, item opulentia. i. 202.
«XajSj origo fita eft in obfcuro, II. adumbravit, et dein comparavit, item o&-
s-o j s- .»
fcuravit, VIII. obfcura mihi fuit res; h. a^a.^j et <Umi 4 re^ e/w£/a et o/>-
fcura. ii. 450.
»3^, }W, pp. furere, h. Jirenuus, audaxfuit; h. &S.\^* i J firenuitas.
ii. 171-
j>^, niTO, in origine i. q. ^ Lw, TVW,fubJidit, immerfus fuit, h. fena^ et per
metaphoram, avarus fmt ; h. ^ > avarus. 1. 204.
S 5=
i-Xjij, pp. conjlrinxit; h. is<-\jij, anguftia, et dein inopia. ii. 275.
yi, pp. fcintillas ejecit; h. ^Ljijl, ma/i, improbi. i. 201.
v-«>-jij, ifiz/J aquam ; h. l_J-j^^, aquatorium. i. 222.
OJi*,fugaxfuit fera; h. de fapientia fugienti, i. e. inaccejfa. ii. Prooem.
-^ - s f -
L.j$j, tD"rtB et tt^D, in origine, Jijfura incidit; h. Joyij, conditio. i. 12(3.
^ — — Sti ,
^j -jSj, *p©, pp. micuit, emicuit, h. nobilis fuit ; h. ^_^,j£j, nobilitas.
393
ii. 146. ^^jj^, eminens, nohilis, peculiariter genere, fpecialiter Muham-
medis. ibid. et 502.
LJ .^, *]"W, pp. nexuit, h. conjunclus, et dein focius fuit ; h. A^rj^,
confortium. ii. 35.
i^.L^, JtStt?, pp. confirinxit firmius, h. adverfarius fuit focio; h. (^Ucia^,
Diabolus. Append. ad. i. 3.
.x^i, pp.fndere, h. difcriminare capillos, et difiinguere a fe invicem, clare
cognovit ; h. ^bijij, interius amiculum corporis, item fignum militare*
ii. 138.
<Jv.r.£j, pp. occupatus fuit labore aliquo h. de eo, cujus cor curis et follici-
5 O j
tudinibus oppreffum efi; h. ^jLij, occupatio, item cwra, anxietas. i. 192.
Ia>5j pro lA.tki, TIEW, fpecialiter ufu adhibetur de fanatione cordium; h.
*lx£j,fanatio, medicina. i. 124.
^ "iji>, yp.fidit,findendo difrupit, h. difficilis, moleflus fuit ; h. AA^,^, molefiia s
qffliclio. ii. 79- et 20(5.
9J --
Ui»£j, pp. difruptum effe, h. miferum effe ; h. is«ljijij, miferia. ii. 262. et
/ ^Jt/ij, mifer. i. 251,
OOii i. q. / £=3m, fpinofus fuit, h. inhcefit rei, dubitavit. k 11 6.
*£==£, 1315?, pp. prefjit, comprefjit et compreffit, repletus fuit, turfit, h. Azw-
dibus celebravit, gratias egit, remuneratus ejl. i. 49.
(JuCij, pp. pleclere, impleclere, et med. damm. obfcura fuit res; h. JUwj!,
res dubice, ambiguce, tricifque plence. i. 153.
1===^ ult. « et (__£ i. q. OCij, pp. compungi, et quidem ita ut doleat, h.
dolere, et inde queri, conqueri; unde AjI==;£j, complorationes. i. 11 6.
,>i, OftD, punxit odor naribus, h. odoratus efl ; h. & T i$j, odor gratus.
i. 122.
3 E
394
, Y ^j, pp.jubjirinxit, fcil. laciniam, h.fiudiofus, diligensfuit, II. idem. i. 120.
<~\^j, TTC7, origo fita eft mfiipando, h. replevit locum, mox prafcns adfuit,
III. coramfpeclavit. ii. 520.
i ■*." . . . . .?-" r
l^^o, voluit, amavit, cupivit; h. &*$&, voluptas. ii. 257-
- - £5j 5 _ O j
juij origo fita eft in eliquando melle ; h. «£&.<*, confiliarius, et .aj^Lj^,
conjilium petens. ii. 96.
V_jUj\i med. (J^, 112? vel l^, pp. mifcuit, immifcuit, h. de prima canitie,
cum incanefcere incipit caput. i. 123.
^ L*j med. (__£, origo fita eft in laxo Jluidoque, h. diffufus fuit ; IV. cZz-
vulgavit. ii. 147.
(*1»Sj med. (_£, pp. jixit, notam imprejjit; h. **&, Jignum a natura im-
prejjum. ii. 424.
yj./^, "DS, pp. compegit, intranfitive compaclus, durus fuit, h. obduravit,
patiens fuit in adverfis; h. j*>^, patiens. i. 274.
Iaas pro / s a^3, micuit, emicuit, h. agiliter fe movere, dein catulire, et h.
juvenili amore qffeclum ejje ; h. / ^aao, jbweT, et / «-«^, amor juvenilis.
ii. 188.
«^, nhSJ, pp. nitidus, clarus fuit; h. Acs:^, wz7or, item fanitas. i. 129.
S* - - s
^\^^°,focius illi, aut comesfuit; h. u-v^Lc, focius. i. Epilog.
(^Jw?, rubiginofum fuit ; h. ^IJW:, rubigo, fcil. cerugo. i. 231.
-■"1- -- 5 O ,
iJw^j pp. prominuit; h. iJwj, peclus, item fupremus locus in confejju, et
s j -
i*Jw3, peclora, fig. magnates. ii. Prooem.
- - >- £- - -
> VJw:, pT£, verax, ingenuus fuit ; h. Ajj Jw:, SlplV, quidquid Deo datur
facrum; item beneficia, quae Deus ipfe hominibus largitur. i. 241.
395
.. - - S ..
v -^, JH2?, pp. percujjit gravius, allifit terrce; h. %->*>>£, projiratus. ii. 470.
^V- 5 JO, ^ 9 JJ
^j.A^, ?p2J, pp. verlit; h. ^JjM^^j verjatio fortunae, et ; <u*a, vicijfi-
tudines fortunce. ii. 519-
>■ *<Jl^, percujjit vehementius, ut audiretur fonus, h. plauft, complojit manus;
P. .-r V -"
h. aaa^c, complojio manuum, et h. mercatus. Append. ad i. 5.
Ul^, ns^, pp. nituit, h. clarum et defcecatum fuit vinum, aqua &c. fig. de
wta, fcil.Jlatu limpido; VIII. <?/eg7 - £ aliquid ut melius, excerpfit medul-
lam ; h. / jd^A^^il, depuratus ; item Elogium Muhammedis. i. Epilog.
j£ > J"TO, pp. penetravit, h. Juccejfit projpere ; IV. emendavit hoftem.
h "
i. 218. h. m^as^Ls, homines probi,Jinceri. i. 99.
^^X^c, falfo gloriatusfuit; h. ^X^:, jactantia, arrogantia. i. 118.
>X^:, pp. ajfavit, torruit, et £o/?w,? yi«Y ; h. jj *A^:, precationes, quae cum
fervore et ardore animi funduntur. i. 27. 232.
, , , 5 O J
C^a^, fiQ2J, origo fita efl mfoliditate molis hrutce; h. •■^- f *n,Jilentium. i.70.
£5 J O ,
. *« «Jv>w:, fcrinium, arca, cifla. ii. 220.
%j^c, pp. afciare, h. exornare, item benefacere, VIII. accepit beneficium et
contulit in aliquem. ii. 170.
V-jLc, pp. re<5?a contigit fcopum fagitta ; h. AjL^jI, direclio fagittce adfco-
pum. ii. 73. l65.
iL^j, T)*£ vel 'V2, pp. Jirinxit, II. formavit ; h. 21**0, forma, imago bene
formata. ii. 102.
(^Lo med. «, ]% pp. conftrinxit, fpecialiter in loculum, h. confervavit,
peculiariter vitam. ii. 3.
hjy&,Jirmiter conjirinxit, continuit, fervavit. ii. 269.
3 e 2
390
Jv^, prohibuit, avertit; h. JW), adverfarius, hojlis. ii. 411.
yjj, 112, in origine i. q. .^2, fortius Jlrinxit, h. nocuit ; h. 5-^, crumena,
et Sjy-o^c, wcra. i. 201.
^j,a£, l"ltt?, pp. ?'ce;*e, percutere, VIII. concuffus, quaffatus et perlurbatus
fuit. ii. 35.
L^i ult. « et (^, pp. de cane qui incitatur acl prcedam, eique mordicus ad-
■* 5, —
hceret; h. 5«L/uO, incitatio cupiditatis. ii. 236.
pt^, f)l% proprietas in plicatione. i. 27. h. infirmus fuit ; h. ^x*o,
imbecillitas, et °Um*o colle6l. r» ^ aj^, debilis, impotens. i. 106.
<J*/i:, 772, origo lita eft in obfcurando, unde notiones errandi, deviandi,
oblivifcendi, &c. hinc ^a^A^j et «sLL-iL^, terra falebrofa. ii. Procem.
^*o, pp. firinxit,firingendo compreffit; IV. cogitavit; h. ,jl„^<o collecl;. t£
y^A.0, arcana mentis. ii. 149. 483.
^.s^, pp. frinxit, adfirinxit, et c. c. L_> tenacius rei adhafit ; h. notio
at>are tenendi. ii. 229.
/ «a^3, pp. conflipato et contraclo corpore fuit ut fit ex morbo vel dolore, h,
cegrotavit, IV. emaciavit morbus ; h. / ^aac, morbus qui maciem attra-
hit. ii. 252.
^L^, /zm^ micuit ignis ; h. jLa^, /ta 1 , lumen, fig. deflore et vigore regio-
nis. i. 141.
v l*b, pp. quaffus, concuffus fuit, h. periit, IV. irritam fecit rem, et intranfi-
tive, irritafuit res, i. 12Q. ii. 238.
. «Li, pl^, pp. firingi, arclum effe ; h. , v^s, angufiia animi et manus.
i. 145.
- 7 eo r
j*Li> med. {C,, deflexit a i>*a jwm et cequitatis ; h. *^>, opprefjio, injuria.
ii. 228.
397
y \\o, confuere, h. fanare vulnera ; h. l-^aaLj, medicus. ii. 526.
jlxLd, yitfl, objignavit, h. cmg^ imprejfa nota fabri ; h. ^b, natura, in-
doles. i. 224.
LL vel cOb, rntS, in origine turjit prce fucco, h. recensfuit vigore et wza-
dore, in IV. renovavit. i. 104.
L-J-ir, levitate commotus fuit, h. gavifus fuit ; h. ^-'Jo, dejiderium, hilari-
tas. ii. l6o.
s
<3.io, "ntO, pellere, propellere, abigere; h. c^lb, propellens, abigens. ii. 141.
O ,
^i-L, pp. carpjit; h. / jJ^» ^ M ^ extremitates diei, i. e. wawe et vefpera.
ii. Prooem.
L^-xL?, lajftD, pp. tabefcere, h. laffus, defatigatus fuit ; h. (w-oiL, labor, mo-
lefiia. i. 151.
^otb, ttftflj pp. tetendit, h. £ew/a Aa/?a confodit ; h. ^.xb, confoffio. i. 142.
/ jiL, nytD et Jl^n, pp. ejferbuit, intumuit aqua, &c. h. in rebellione et zVz r
jufiitia exorbitavit. i. 81.
<JJUo, 7Dfi, pp. linere, oblinere, med. damm. tercer corporefuil; h. <JJiio,
infans. i. 248.
«Jlr, pp. eminuit ; IV. cognofcendum dedit, communicavit cum aliquo.
ii. 498.
, "lilo, pp. laxatus fuit, h. laxavit froena, iram, &c. ii. 243.
^"^ _ _ _ 3 o _ _ _£_
.j. L radix relicta in fpec. \^\~J& et ^^ILj, inclinavit dorfum quief-
s 3 _ o
cendi ergo, item in Ipec. ^jl v L!, quietus fuit, item acquievit. Origo
latet in Hebr. et Chald. pDtfl, fidere,fubfidere in profundum, unde notio
B- .e _ .»
quiefcendi ; h. AaaJI y L, quies, fecuritas. ii. 13().
398
(JlL med. *, origo fita eft in laxatione, h. longus fuit, II. prolongavit,
peculiariter fermonem. i. 167.
f- - , j
L-jIL med. (^£, 11t3, Zwzws fuit. Radix haec et • 5 j*L fenfu abflraclo
teritur ad qualemcumque felicitatem alicujus praedicandum. i. 148.
^tlL med. (_£, T1I3, pp. gyravit, h. volavit, avolavit. i. 153.
^jJj, *)T2 et ?pr>, in origine i. q. ^_ jJd et ^ 4. j, pp. carpft, decerpfit,
peculiariter res prcefantiffimas ; V. indufriam prce fe tulit. i. 32. h.
^ j Jo, iorca indoles, item indujiria, &c. ii. 268.
.- - - e ^-»
,xL>, T0!£, pp. torft, intorft; h. ,aLj, unguis avis voracis intortus. i. 185.
ss s - S
(JJ^, vv^, forte idem cum <JJ<3, rorare, II. obumbravit; h. <JJs, umbra.
i. 162. ii. 265.
wUj, Q72J, pp. obfcurus fuit, h. injufusfuit; *AJj, injufitia. i. 157- l64.
,-^ s
qU , pp. prodiit, inde fplenduit, manifefe apparuit ; h. ^Ud, extrinfeca
pars rei, item coipus. i. 107.
./.C, ""Q^, tranfvit ; VIII. cwm cwra et attentione confderavit. ii. 530.
-X£, pp. appingi, allidi, h. ccefpitavit ; h. ^iUcc, lapfus, offenfo pedis.
ii. 226.
.. - - e ° -
•-^j pp. yzdzV, fubfdit, h. infirmus fuit, unde j^ £ , ignavia, impotentia.
ii. 76. 488.
^J.3^, viy, pp. volvit, rotavit ; h. aA:^", rota, vehiculum. ii. 48.
_ "- 5 - O j
f>-X£, expersfuit opum; h. pA;us, egenus. ii. 467.
399
lAc, niy, pp. volvit, glomeravit pedes, i. e. cucurrit, h. hoftiliter contra
aliquem incurrere; h. jjJJvc, inimicitia, hojlilitas. i. 218.
t_jj\£, jyp.Jlrinxit leviter ; II. cajiigavit. ii. 2Q6*.
i<Ac, pp.frinxit, conjirinxit ; VIII. excufavitfe. i. 38.
. j -05
^r~c, pp. feclere, cum Jlexu inclinare, h. claudicavit ; h. ^..cl, claudus.
i. 165.
^_>£J-£, pp. vibravit, h. percelluit. ii. 212. in IV. c. c. (_>-£, declinavit ab
e o e --
aliquo vel aliqua re. ii. 27 1. h. i_/^\£, exifimatio, et vj^j^, o/?e^.
ii. 229.
^jjg, ?py, pp. exferto collo aliquid cognovit ; et h. in genere cognovit.
ii. 501.
o -
*c, pp. adjirinxit, h. eximia fuit res, potens fuit; h. jVlj^j potens, item
honoratus, carus. i. 86.
- s _-j ^£, abftinuit, averfa, tcedioque captafuit anima. ii. 501.
.w*£ in origine idem cum yi*£, compegit, conjirinxit, h. dwra et iniquafuit
-* e o j -^
fortuna ; h. ^z.,J'ortuna adverfa. i. 17 1.
- - - -^ e —
^J.wj.c, pp. lentus, tenaxfuit; h. ^**^, me/. ii. 215.
■J^£, "^V, confrinxit et compegit, h. decimus fuit, III. focietatem inivit.
ii. 302.
t_2£, TOy, immorigerus fuit alicui ; h. rebellis fuit in Deum. i. 237. hinc
- e- o j
/ ^uolc, conlumax, rebellis. ii. 481. &a*2juo, rebellio, peculiariter in
Deum. i. 237-
- e - -
i_-viac, pp.fecuit et exfcijfus fuit, h.periit; unde u-aLs:, exitium. ii. 15Q.
--' eo -
L*£, ND^ vel HD^, pp. £e#zY, obtexit; h. **£, condonatio. ii. 511.
/i.£, pp. rupit, fdit, h. abrupit vincula neceffitudinum, rebellis fuit.
ii. 411. *
400
v--*A£, fucceffit; h. v^jjus: colleft. t^j AajIc, erjVws rei, de prcemio et
poena. i. 79-
^xc, pp. firinxit, confirinxit, peculiariter quid animo ; h. cJ^AC, intellec-
tus,fana ratio, itemjii/iajidei IJlamiticce theoria. i. 34.
^J^, T?y, haujit iteratis vicibus, dein morbo qffiigi. ii. 141. V. demuljit,
laclavit. ii. 532. h. «J^X^I collecl. tv <_)d.c, morbus. ii. 141.
/ Is, 7173?, altus fuit; h. (J>£j ^V, fuper, faepe indicat officium alicui in-
cumbens. i. 172.
. V C, "TOy, in origine volvit, convolvit; h. , v £, <pta,? et colledl.jl^ljTecw/a.
ii. 238.
<3- v £, vtt^, proprietas iita eft in tundendo, utferrum malleo, h. operatus eft;
III. traclavit de opere, commercium habuit cum aliquo. ii. 490. h. <J* V £,
opus, aclio, item opes. i. 21 9. et praxis religionis, virtus. ii. 82.
/ V C, riDV, in origine i. q. ,c, DD^, volvere, involvere, h. teg-ere twro-
izjcro, unde notio ccecitatis. i. 103. ii. 136. et /^elx, ccecus, et dein
injipiens. i. 103.
o -
/js^ particula removendi. i. 183.
* ,*£, n^y, vv.Jluxit, h. laffusfuit; IV. laffavit, defatigavit. ii. 493.
•• ^ - s
tilc, "T1V, pp. volvi infe redeundo, et dein redire; h. jlxc, reditus; abfbl.
reditus ad Deum, refurreSiio, extremus judicii dies. ii. 314.
ilc med. «, in origine cejluavit, h. occcecavit ; h. j\*£, fefiuca, fig. uz'tf/a.
ii. 345.
t^j^te, commutavit quid cum alio ; h. L<3*£, jbro, loco. ii. 264.
/ x, pp. torquere, intorquere, h. impedita lingua fuit ; h. ^ ^aS, bicefus.
ii. 298.
., S O -
L-jIc med. «, 1"% pp. fpiffus fuit, h. vitiofa fuit merx ; h. ^-^*^, pp.
401
crajfities laclls, fig. macula, peccatum, i. 167. WUUs et v_--ol.3Uo i. q.
V^- ii. 60. 237.
j\s. med. (__£, Tiy vel Tjf. pp. agilem ejfe, dein Jerbuit, h. ceftuanti qffedlu
in aliquem invehi, &c. inde^l^, opprobrium, dedecus. Append. ad i. 9.
et ii. 301.
_JL_- med. (__£, pp. inclinavit in latus; h. _JU_-, domejtici, Jamilia nume-
roja. i. 6.
^jLc med. (__£, manavit, Jluxitque aqua, III. dzgJz. coram. ii. 35g. h.
(_j-a£, oculus; pro omni re vel petjona pretioja. ii. 329. ^Uc! collecl.
t£ ^a£, perjona vel re,? *£/a, fcil. re* j_6/zw,s ejfentia. ii. 458.
. .ii fe
- — s - o
J__A_b,'pp. contreSiare et explorare, quam pinguejit animal; h. _\___a£, _/e/*-
citas. ii. 322.
/^a^, in origine idem cum Ia£ et U-b, ^.Jpijfus, crajfus Juit; h. s«L_i,
Jocordia. ii. 424.
)u\i_, origo fita efl m ffuxu largiore, h. dejiderari, item perfide egit; h.
.-!-X_-, ou zs, quas retromanet a grege. i. 181.
I_\_:, in origine i. q. l-X-s., !"n3, uvere, h. aluit; inde ^tJvi, alimentum.
i. 41.
s- s - u Sjj
__:, decepit, VIII. deceptus Juit ; h.j\^t\,Jocordia,etj^,t 3 omniaquibus
quis decipitur. ii. 530. , ,
(*_£, 0*"W, origo lita efi in conjiipando, h. appadlus adhcejit, item obceratus
- s -
_/M_ debito; VIII. ^s alienum coniraxit; h. v.c, debitor, et exaSior
debiti; (*~sLc, obceratus. ii. 59. et 425.
! i:, mn, in origine glutine illivit ; IV. agglutinavit et h. irritavit canem
3 J?
402
ut morfu quali agglutinaretur ad praedam, et dein in gencre, incilavit
aliquem. ii. 214.
iy^t in origine i. q. , A*t, tegere, h. de teblis fraudibus. i. 182. ii. 413.
( a /___3_ in guiture prejjus fuit cibo potuve, h. anxie prejjus fuit moerore;
inde (^j^A^i eolle6t. r^ -wzc, prceclufio gutturis, et h. molefiia prce-
focans. ii. 68.
- 5
.-^ac, l_>y, pp. arclius vinxit, h. irafci, et inde l^a-oc, ?Va. i. 183.
L^ai^ commodilate vitce donavit Deus; h. 5jL_i-C, bonorum qffluentia.
ii. 460.
(j^xc, 7D_J, in origine fungofum ejfe, unde notiones negligentice, focordice,
&c. VI. idem. i. 30.
£ *jA£, pp. appingere; h. ,"ykt t pejjulus, obex. ii. 36l.
-£, volvit, involvit, h. mosrore ajfecit. i. 263. VIII. mcejius fuit;h. ±t
s _
mosror. ii. 514.
>v _i, ^ft_>, pp. volvit, involvil, h. fuperfitit rem aqua, texitque ; h. s .^c,
z/or.er aquarum. i. 177- ^'•v^'? indocli. ii. 4l6.
^JLi, pro prceda quid abfulit citra laborem; h. ix^s.Xt, prceda. i. 48. 175.
a_:, n__J, pp. f_.i>.._ vena fiuxit, h. contentus fuit aliqua re ; h. / Xt,
qffluentia, item contenti animi quies. i. 3. 41.
j\.t, *fi_>, pp. ferbuit cefiu dies ; fecund. venit in deprejjam, cavamque ter-
ram ; h.jit, profunditas, fundus et imum cujufque rei. ii. 445.
(Jlc med. « in origine i. q. <_).£, inclinare, h. invafit derepente; unde
^j) »__ collect. t^? aAjI^» malum infortunium. ii. 130.
/ s a£, n^_l, origo fita eft in tenfione, II. erea??, vexillum ; h. <Jul__, extremi-
tas rei. ii. 152. 248.
v_jL£ med. (j£, Ity, pp. denfum ejfe, h. m dew/b et obfcuro delituit. i. 179-
403
jl_ med. (j£, pp. ferbuit, cefiuavit, h. flucluavit ex uno m alium locum ;
50 -
V. mutatus eji, item zelavit. ii. 89. h. ,a_:, mutatio, item diverjitas rei
vel perfonae. In accuf. ufurpatur pro particula negantis. ibid. et i. 240.
£5 O _
1_a_ med. (_£, excanduit; h. 1_a£, excandefcentia, fcil. fra. i. 79-
e j .
_ >_
(JU in V. iewe ominatus efl, pp. de Divinatoribus. i. 28.
_ _ _ 5 - O
<_j~_5 probavit, tentavit; h. «wii, tentamen. ii. 133.
- _ r " s
,s: 5 , pp. Jindere, findendo perruvipere ; h. y^~U, improbus, et jj-sr 5 , m-
probitas. ii. 86. 122.
J-sr 5 , ^ns, origo in offendendo in aliquid ad laedendum, h. „o/ore affecit^
unde a.jlrsr' collect. t^ AJtAZS" 5 , adverftas, dolore angens. ii. 153.
^ j r ^— * " s
.jiiesr 5 , i/a/c/e turpis fuit res ; h. _vi^__U, perquam inhonejius et improbus.
i. 266.
_ _ r s o r
:sr', pp. tumuit, h. gloriatus fuit ; h. yST 5 ? gloria. i. 186.
~ J idem cum - -i et i _i , mD, pp. laceravit, findendo aperuit, h. </?/^
«^z£ curam, &c. item efforuit, h. ~ _S, liberatio, gaudium. ii. 280.
,, _ *-' 5 - o_
~ j, m_, pip.fldit, effidit rem, dein germinavit, h. lcetus fuit; h. -__*-,
leetitia. ii. 27 1.
., _ _ _ _ j
O*— -, 110, divi/it, feparavit, h. unicus fuit; h. (_£_.l,_i, fngularia.
ii. Prooem. 1
5 O,- 5 JJ
/wi,i, tlHD, pp. pandit, expandit; h. o-yi vel (j^U> leSium. i. 234.
_- __ 5 _ Oj
{j*£>'s,fecuit,Jidit, III. obfervavit cum alio occajionem ; h. ___?._ et collect.
S -J
i^;--\-, occafio, peculiariter ulcifcendi. ii. 63.
_. _- 5
__>._•, prcecejfit; h. l_yU, _.„„ vel „z.ce_ avium Katarum, quae agmina ad
aquam volantia prseeedunt. ii. 240,
s p 2
404
v .j, JHD, in origine i. q. Ld i, folv.ere, dijfolvere feriem nexam, h. de
5 l>- S j>
fumma rerum omnium dijiurbatione; h, v j, ramus. i. 190. collecl. v «,.*>
idem. ii. 52Q.
t j, origo fita eft in vacuo, V. vacuus ab opere fuit, et c. c. ,_}, owne
impendit Jiudium rei. ii. 364.
» -.- 5-Uj
. *«' S, p">D, pp. fregit, difrupit; III. dijcejfit ab eo. ii. 123. h. <XJi, d//^-
P.-^ e -
cejfus, item dijcidium; <£s.i, fe£la,feclio, et . «1.5, difcidium. i. 236.
(^ i, i"HD, origo fita eft mfecando, VIII. affinxit alicui mendacium. ii. 456.
«Akko, perdidit, IV. grajfatus fuit inferendis malis. ii. 126.
- - _ s
• 'I>jji, ptZJD, pp. ra£/£ e cortice; h. , "y^i,fummo gradu improbus. i. 264.
-^ 3 , TOD, in origine riv/)/£, prcerupit corticem alicujus rei, h. t>///a wuaa-
«v&; h. ics:^ - 5 , turpitudo. ii. 301. -^U, dedecus res turpis. ii. 494.
5 U - ^— "
^^l^i, excelluit ; h. c _)./«d..Sj virtus, et omrce o?/o a/ter alteri prcefiat ;
?■- e . - 2
aAaa^S idem. i. 186. ii. 167. ^ ^ 3 '-' ' » ^ui nobilitate generis et t> irtuti-
bus prse aliis prceftant. ii. 529.
- -■- e V.-
«Joii, IpD, diligenter infpexit, item dejideravit; h. vAJii, defeclus. ii. 204.
Ajii,fapiens et intelligens fuit ; h. ^lgiii collecl:. t£ Axiii, juris, rerumque
Divinarum fapientia peritus, peculiariter Prejbyter Muhammedicce Reli-
gionis. i. 114. ii. 188.
L_xi, pp. luxare, h. Jolvere aliquem e vinculis, &c. h. O L==i, liberatio.
i. 191.
/ JL£, evanuit, periit; h. ^Ui, evanefcentia pro <vz7a hac fragili. ii. 72.
,; *I$i<, redundavit vas vel aquatorium, h. de intelleclu. ii. Prooem.
, "_. s u,-
<^li, n*iD, teritur de elapfa occajione; h. ^_->$i, elapfa occajio, item mo?\?.
ii. 323.
*ili, origo forte fita eft in micando, emicando, h. de eo, qui wote agili ex
405
periculo evafit. i. 185. et cum l_> aliquo prcemio vel felicitate potitus ejl,
ii. 522.
, *«'U, pp.frangere vel luxare, h. pauper evafit; h. £>U, paupertas. ii. 334.
J
_ J.T 5 _ '
js^ 5 , pp. turpis, et h. deformis fuit mulier. ii. 122. h. £:s^ 5 , deformiias.
ibid. et *^* s , foedus, deformis. ii. 231.
<J^-5, /Sp, accepit aliquid vel aliquem cum voluptate et lubentia ; h. J **3 t
admiffio cum lubentia, gaudio, &c. i. 1Q5. Jt-ol a£t. IV. promotio,
item averfio, qualis eft in equis generofis, qui nigredinem oculi ad nafi
mucronem obverfam kabent. i. 25.
jJo, pp. definivit lineis fcriptis II. adminiftravit bene et opte rem aliquam.
s o -
i. 198. h. j^3,fumma rei, item potentia, pretium, dignitas. i. 176.
£5 = - J
r*i-X"i, prcecejjit, II. prcefecit aliquem ; h. pAJLe, princeps, prcefeclus.
5 —
ii. 529. . h. r".tXH, /)es, et h. meritum, excellentia. i. 266.
yj, ""Hp, pp. friguit, II. confirmavit, X. ftabilem tenuit manfionem. ii. 129.
' 6S- _ g , .. (1 j
153. h. ZJ,frigefac7io oculi, i. e. folaiium, lcetitia, &c. ,AX^.^,firma
fedes, peculiariter Paradifus. ii. 129.
C_jJ>, 2*^p, appropinquavit, item propinquus fu.it. ii. 304. In II. Conj.
peculiariter ufum habet in interiore alicujus admijjione ad aliquem.
5
ii. 523. v-^J^, propinquus, peculiariter cognatione. ii. 304. 338.
v j', pp. quajjit, h. percujfit caput fufte ; II. idem ; III. verberibus conten-
dere. ii. 442.
- _, 5 Oj
^j3, junxit unum alteri ; h. rjL>, propinquitas, familiaritas. i. 201.
_ - ,. s o
3,fecare,fecando dividere in partes; h. »mj3, portio,fors. ii. 135.
,;,V.- .
400
L*i', TWp, pp. durus fuit, II. obduravit; h. SajswJj et b*Lno, obduratio
cordis. i. 202. ii. 424.
uXa^", tetendit; h. Jw2.s.,.c, zVc? - , fcil. locus, ^mo ^'«y conlendit, item wza,
fcil. ra^o agendi. ii. Q8.
yi^j", pp. refecuit ; h. >a/*2J>, refetlus, et h. de re recondiia et ab aliorum
conipectu quafi refecla; jJ.A/iga, mulier, quce in conclavi recondita efl,
ii. Procem.
. ^i?, TOp, in origine fecuit, prcecidit, h. decrevit ; h. °LaS, decretum
Divinum. ii. 325. 379-
suL^, yp.fecuit, VII. de refcifjione amicitice. ii. 37. 110.
^J-i, hbp, paucus fuit, IV. diminuit, item pauper evafit; X. parvifecit; h.
(3-A-o, pauper ; (J-XjsI, paupertas ; ^aA..?', parum abfol. nullum. i. 82.
" -E "
ii. 513.
l~->a'J, pp. vert.it, convertit; II. verfavit horfum prorfum, V. verfutus fuit ;
s o-
h. et u-^AJ', co?\ i. 87- item media pars alicujus rei. ii. 445.
Jvta', T?p, pp. ior/z^ funem ; h. Bc^Jta', torques. ii. 58.
" e
«.AJs, pp. fubduxit caput, h. humiliter rogavit, contentus fuit ; *Jli', con-
tentus. i. 263.
fti', Dlp, confflit, valuit. i. 199. item Jietit, furrexit, peculiariter inter
precandum ; h. <J<aJJI f°Li', preces noclurnce. i. 230. A vt o, pretium.
i. I99. A^Ls, refurreclio. ii. 266.
(_Co, JTlp, pp. torquere, intorquere, h. robore poluit; inde 5*i', pp.^/zmw
plexus, et dem robur potentia. i. 196.
407
,a==5, pp. compatlus, et h. magnus, grctvis et mdeftus fuit ; V.femet extu-
lit; hincjt.A£=— >, majores natu. ii. 403.
,X~r, p-p. Jpifus, et h. multusfuit; ,aa£~=>, multum abfol. omne. i. 82.
j0\~~d, TO, pp. fufcari, h. turbulentus fait liquor, co/or, fig. de t;z7a wio-
/e/?a et adverfe fortunce cafbus conlurbata. ii. 341.
f*.£=r, 0^13, pp. fucco tiirfit vitis, et dein exuberavit in omne genus virtutis;
h. c\*ol.£=— , generoftas, honor. i. 26l. r^l^-^-a^ virtutes prceclarce.
ii. 268.
0;==, pp. horruit, detefatus efi; o a_f~— >« omne quod ingratum ae tfe-
tefandum ef. i. 30.
v_>w*f==>, IM, pp. fcalpere, h. fcalpendo et radendo lucratus efi ; VIII.
idem. ii. 192.
,m*5=— , pp. fregit rem ; h. de confernatione animi ; VII. fraBa et n$ta
y^fi res. ii. l64.
^i^f™— , F]D!3, in origine pallefcere, h. de obfcuratione folis, mentis, intel-
lectus, &c. ii. Prooem.
^*w.==>, ;05, origo fita eft in gravitate fpijfa, fpecialiter lumborum et &m
5 ,. -
«c/z£e obftorum. i. 27. h. torpuit, unde <J^*w£==>, torpor,fegnities. ii. 56.
^>J.f=_ j idem. L 27.
^^j.^*-— , *)\E0, teritur in removendis rebus, quibus aliquid obtectum eft ;
X. voluit retegi rem velo remoto. ii. 283.
^_=? c. c. ^j^, abfiinuit a malis. Append. ad i. 10.
li.==> in origine plicavit, III. fimilis et j&$r /m7 e,r cequo, item penfavit.
ii. 297.
408
,i.===, "155, pp. levit, oblevit, h. texit, et deln expiavit, abolevit. i. 193.
peculiariter ufurpatur de eo, qui ingratus eji. ibid. et ii. 495.
^lk*—;, pp. luruit, h. incubuit alicui rei, II. imperavit, difficile quid fub-
S - O J
eundum coegit, vexavit ; V. idem quod Conj. I. h. <sjlI£=3, imporluni-
tas. i. 120. ii. 500.
^a—t origo fita eft mfecando, h. notio vulnerandi et ioquendi; inde ,-.X£==:,
v e - -
vulnus, et fjk£=>,fermo. ii. 99.
- - - 5 - -
<J. V ===>, integer et perfeclus fuit ; h. <J l v ===, perfeclio. ii. 321.
cil£==< med. (J^, *TO, origo fita eft in excuffione fcintillarum, unde ad omne
genus malarum machinationum et fraudum transfertur. ii. 130. item
vix potuitfacere. ii. 51 6. h. bAa==vc, dolus,fraus; collect. iAjI===uc.
ii. 130.
(jjvl=== med. (_£, D^, pp. fn orbem verti ; h. q^a===, qjlutus, ingeniofus.
ii. 335.
J
<_), 7, faspe valet ; equidem, utique, fane. i. 21 9. et li tw Lo praefigatur,
fpeciali ufu quandoque valet, i. q. ^ro ; lic l^J, pro eo quod. ii. 123.
yy,ful/it ftella, et micuit ut flella facies ; h. / J J colle6t. r» «J*J, wzor-
garita. ii. Prooem.
f"J, DN7, pp. appaclus, agglutinatus fuit ; h. jrK*),fordidus. ii. 6l.
/v»ji/.J, CHT, origo fita eftin plicando, complicando; VIII. immifcuitfe. ii.5l6\
s j e - "j
*>r, pp. firepuit mare, unda &c. h. litigiofus fuit; h. 7 lisr , litigatio. ii. 76.
• **:s^, pp. adhcefit, coh&Jit, hinc affecutus efi. ii 381.
J\),Juave et jucundum comperit; h, iiJvJ, voluptas, item vitce jucunditas.
ii. 301.
40Q
r*J, pp.firmiter adfiriclus fuit ; h. infeparabiliter adhceflt. ii. 155.
- ^ - o o
j_*J, punxit fcorpio, peculiariter aculeo ; h. *._>_>. J, morfus fcorpionum.
ii. 304.
fj) med. «, iri origine idem cum fjJ, _N7, pp. conglutinavit, appegit,
peculiariter crimen alicui ; h. ("JA^, culpa, reprehenflo ; j_<i JXc, oppro-
brium. i. 221. ii. 75.
- - 5 O^ , .
<JjJ med. (J^ in IV. noclem ingrejfus efl; h. (_}.aJ, T>7, wo^, flg. infortw-
nium. i. 174.
i^jJ med. (_^, in origine ybwV, /bftj calido recreavit, h. /em'.?, mollis fuit,
peculiariteryenwo ; h. _^aJ, lenitas. i. 213. .
r
Lc, )"Tft, particula admirantis et quidem cum Jiupore ; item minuendi et
contemnendi. ii. 408.
^—C*, JHD, in origine firzuz*, fricando trivit ad lapidem Lydium, VIIL
S O - <3_ 5_ O
tentavit. ii. 84. h. ^__*°, tentamen. iL 125. ^— ^^ collect. tjj^ Ajcs:' 15 ,
tentatio, et h. calamitas. ii. 173.
O^, T!?2, pp. extendit. ii. 10. in III. et IV. moram concejflt. ii. 188. h„
25 _>l^c, vomes, fcil. augmentum continuum. ii. 10.
ij,J\^c, fubfflit, commoratus fuit; h. ^lJwc, palcefra, hippodromus.
ii. Prooem.
,,*, "H_, pp. Jirinxit, h. tranfwit celeriter. i. 210. item amara fuit res.
ii. 341. h. m,»«, tranfltus celer. i. 21 9.
L*p, pp. conftrinxit, h. fortem reddidit; et med. damm. virilis, mcfculus
yiizf; h. 5«,-«, virtus mafcula aut (/ec„s wo dignum. i. 259.
~ ',$, jocatus fuit, III. collufit; h. *• lj*o lufus,jocus. ii. 502.
3 G
410
y^~o, \DU12, pp. fricuit, terfit, palpavit, peculiariter ufurpatur de malo ve\
noxa aliquem lcedente ; h. («***!, magis lcedens. ii. 304.
lX^.-c, "y&ft, origo fita eft in comprejjione rei lentce et tenacis, h. tenuit
vehementius. ii. 529«
■(J^i^oo, <£fe, pp. cudit, procudit ferrum, h. extendit fe in longum ; unde
£3 0,
(JJ^^, procrafiinatio. ii. 201.
- •"• ?.- -» -»
•mous, fkixit aqua, etfiuere fecit ; h. A-IaJUc, re,? qucevis uti lis, adeoque vic-
tus. ii. 8.
^J^e, 7772, pp. cineribus calidis prunifve fuppofuit coquendam carnem, pa-
nem, &c. h. urenti tosdio aliquem affcere, item pertcefus fuit. ii. 512.
Jvc, ^hy^,farfit, h. implevit et plenus fuit ; f-X,*, plenitudo. i. 65. J-Ue,
tar£« hominum, conventus, item primores, nobiles. ii. 442.
L_VX*, pto, pp. fubegit farinam aqua, h. potefiatem habere, pofjidere ; h.
O 3Lc, 70? r^jo quidfuhfflit aut continetur. ii. 205.
^j-m-, 1272, prcecidit, h. benefecit; unde (jLLe, benefcus, et cum <JI Epith.
o
jDe/, qui fua fponte benefacit. i. 241. ^j^, )72, er, c?e pp. feclio, item
jb«?-,s. i. 3. ii. 417.
/ «a^, pp. fcid.it, fecuit in cequas portiones. Metonymice certa quantitate,
aut modo et numero dcjinivit aliquid ; II. optare fecit aliquid ut portio-
S , O _> , j
7?e?/z ; h. aaa^ et collecl. , >.^, portio optata, votum. i. 235.
^*°, nituit facies pofi morbum ; h. AisrS"*, fanguis purior, fuccus vitalis.
ii. 236.
„ 5 , o3
Jv^, Jlravit cequabiliter leclum ; h. ^-X^sJ, leclum cequabiliter ftratum.
i. 234.
^Lc, J.")?0, pp. cefuavit mare h. de mentis commotce fucluatione vehemen-
^- 5 , OS
fio?"e; item de commotis Imperii undis ; h. ^ \^\,fliiclus. ii. 206. 51 6.
411
(^L* med. f, fujlentavit, curavit, aluitque aliquem. ii. 70.
, - S - ^
i^Lo med. (j£, commeatum qucefwit; h. sJvjLc, menfa parata et cibo m-
Jlrucla. ii. 121.
O
^JsaJ , fu.peravit fagittis, h. excelluit, generofa indole fuit. ii. 302*
A>J, nobilis et inclytus fuit ; II. excitavit efomno ; V. et VIII. evigilavit e
fomno. ii. 140.
Lo ult. a, !"ft2, pp. convexus fuit ; h. de gladio, qui retunditur a ccedendo.
ii. 404.
,XJ,JpaiJit; h. J3,fparjio, h. oratio foluta, profa. i. Procem.
J ji - "i -^ 5 O ".
Jvs: J , 132, pp. eminuit, h. manifefia fuit res ; h. Jvs: J , altitudo. ii. 445*
f* JvJ, D12, in origine cequare, fcil. complanare ; item adhcerere appablum ;
et h. efo«cz pcenitentia. Teritur etiam de compotatoribus, qui locofuo ad~
pacli hcerent. i. 226.
|JJ, iT!2, fita eft origo in madore liquefcente; h. (_£Jv', madidus manu,
i. e. largifjimus donator. ii. 531.
(Jjj, 7t2, origo fita eft in lubrico lapfu, quo quid ultro vergit ac dejiuit ; X.
5 --1-
dimijit coelitus, et imploravit ut ccelitus dimitteretur. ii. 53.460. h. ^JjLLc,
manjiones, peculiariter AJironomicce. ii. 33.
o 'j, origo fita eft in remotione fublimi, h. integer fuit a mak> II. et V. cohi-
buit fe ab omni re turpi ; h. o 'Xj, continentice Jiudium. ii. 208.
- ,. - 5 ,
»wvJ, pp. fpirare ; h. -amaJ, /ems et gratus ventus, item awra, halitus.
ii. 146.
/ <wjJ, ("JU)0, origo fita eft in laxitate, unde ad luxationem transfertur ; h,
•• s - o
-•jLyNwJ, oblivio, a laxitate fic dicta. i. 231.
3 G 2
412
iX£J, qiuejivit rem amiffhm. ii. 287.
^/^2j, *2*£**, pp.,/?,zz7; IV '. Jlare fecit jumentum, pro lajfavit curfu. Append.
ad i. 7-
j S ^ 2J , TO3, pp. purus fuit liquor. Metonymice Jidelis fuit amicus, et dein
Jincere monuit ; X. confilium petiit. ii. 413.
^^Ca^J, in media parte attigit; IV. medium tenuit. ii. 444.
- -- O- O-
y^J, "15J3, nituit, nitore fulfit, peculiariter facies ; h. By^di, fplendor, fcil.
mVor. i. 238.
• 'iLaJ c. c. l_j rei, notat fimpliciter, locutus ejl, non, allocutus ejl. ii. 399.
ilii, 0*0, pp. neclere; h. flLiJ, pp. /mea conjerta margaritarum, item
fundamentum rei, /irf quo negotium conjiat. ii. 444.
o
*•*->, Oi 4 *], in origine molle, tenerum ejfe; h. r »^ 3u *' E"W> owwe z^ ozW
' s .. o * ""
mo//e e/Z. Metaphorice delicice; A Jtj, beneficium. i. 40. 1Q3. ii. 134.
- o
item beneficus. i. 205. et *JiJ, ewge, item certe, projeclo. ii. 435.
v_-ajU, inglutivit, abjorpfit Jalivam, aquam, &c. IV. abforbere fecit. ii. 4l6.
cUJu, Jiavit, exjpuit fpec. Jerpens venenum, h. de incantationibus, III.
allocutus Juit aliquem. ii. 101.
/wju, *2JD*J, pp.Jiavit,Jpiravit, item anhelavit. i. 41. III. Jludiojijfime ad-
O 0_
Jpiravit ad aliquam rem. ii. 509. h. (j*Ju, halitus, et dein anima vita-
5 --OS
/is. i. 41. item cupiditas effrcenata. i. 96. ii. 219. et ryXkJ\, refpi-
ralio. ii. 241-.
( "*Ju, prodiit e latibulo mus campefiris ; III. hypocritam egit in religione.
ii. 40.
'_ r AAJ, *2p*J, pp. jftrzV, h. aliquem difiincle notavit Jixa quafi nota ; h. ^Uju,
5 O - £5
principes eminentiores ; &aaX+c, virtus, u^jU^, prceclara qucevis faci-
nora. i. 228.
413
^j^2AJ, imminutus fuit, defecit, peculiariter Oratio. ii. Procem,
(Juu, tranfportavit, fpec. ad manfiones mortuorum ; VIII. migravit e vita.
ii. 33. 46l.
*aj, Op3, origo fita eft in refraclione, qua impetus refutatur, h. in VIII.
notio ultionis, item crudelitatis . ii. 255. h. A^JiJ, vindicla,pcena. ii. 134.
v-N==j, "753, pp. de puteo, qui reliquias aquce continet guttatim tantum
s
fiillantes, h. dura et molefta fuit vita ; h. Js==aJ, moleftus, durus.
ii. 265.
L~2J vic. tij£ / cf~?-S origo fita eft in refcindendo, h. ??ece vel vulnere
graviori affecit aliquem ; h. l==2Jl, magis vulnerans. ii. 165.
J, detulit, divulgavit in malam partem ; h. (*L V J, obtreclator. i. 270.
, ^ j, fcripfit librum vel epifolam, II. eleganti calamo exaravit fermones.
ii. Procem.
j^-*, manifejia fuit res ; h. ^r U~©, m^ regice, et ^^^ 5 , pp. duElus, et per
metaphoram, wza <pa agmina ducifolent, dein via regia. ii. Procem.
l^j ult (_£, reprehendit. ii. 214. item terminavit, &c. VI. idem. ii. 280.
<^_jU med. «, 21J, pp. redire per vices, h. defortuna per vices redeunte ; h.
* \jUj collecl:. t^ AajU, cafusfortuna'. ii. 51Q-
- - " 5 j
jU, *Yti, luxit,fplenduit; X. idem. ii. 235. h.j*J, lumen. i. 23/.
r"U, 013, proprietas in mollitie languidiore, h. dormitavit. ii. 97.
(J^*j, origo fita efl in tendendo, h. intendit, propofuit fibi ; h. &aj, intentio
animi. ii. 522.
^JU med. (__£, i. q. <JU med. «, et Hebr. !"T7*i, pp. texuit, pertexuit, et per
metonymiam, confecutus, qjfecutus eft. i. 28.
414
£
^, n, non tantum interrogandi fed et afjeverandi vim habet. ii. 117.
j^. , abfcidit, h.futilia loqui; unde ^sz ,fu'tilitas, peculiariteryerwoms.
ii. 181.
(j£ J\£>, mn, pp. tendere, h. manum protendit et ffa?» ofiendit, dein ducere
aliquem, peculiariter m wa religionis, VIII. rec7a w/a incefjit in religione.
ii. 480.
.. - s __
r*-£>, yfcrafo defeclum effe; h. f-£, decrepita feneclus. ii. 450.
T- ^ SO,
<J,'^, ^ate extenuatus efi, h. remiffus, jocofus fuit ; h. J)'$>,jocus. ii. 312.
ȣ*$>, fregit, confregit, peculiariter^ccwm quid et cavum. i. 225.
L_)^y>, "pil, origo fita eft in vibrando, h. periit; IV. perdidit. i. 33.
SS i. 5 J J
«£, DE!l, proprietas in liquando, h. liquefecit, tabefecit ; h. (V Y ^, follici-
tudines, quibus quis contabefcit. i. 220. A^, cupido. i. 254. et Append.
ad i. 11. iuolsb, reptile terrce, peculiariter noxium, quale eft ferpens.
i. 254.
(J- v £, T>D!1, origo fita eft in^wjrw /z£ero etfoluto, in IV. libere pergere. ii.402.
s
3 _ -. i-oj
U^, linivit, inunxit femel aliqua re; h. U^l, lautiffimus, item faluberri-
mus, ii. 135.
(_£ a^, decidit, peculiariter e.r a/to ; h. (j£*^, cupiditas, peculiariter mala
et inexplebilis. i. 33. ii. 257.
^jjL^, pn vel pn, origo fita eft in laxitate, h. facilis fuit ; unde defortuna
commodiore. ii. 463. item contemptibilis fuit, unde notio temeritatis diffo-
j - oi _o _ j
/m^, IV. contempfit. i. 101. ii. 408. q^I, fcwor,i i. 101. et Uj^,
commodiufcula. ii. 463.
- — ° -
CiA^^, interjeclio averfantis ac depelkntis. i. 250.
415
L> ^, Nll vel Nl^, morbo epidemico, peculiariter pejle laboravit ; IV. idem,
if. 252.
gvide^f.
,'Ij*, periit, interiit; IV. erzVzo dedit, perdidit. ii. 450.
L^ik», U' 1 , pp. cecidit in quadrum; h. notio neceffarii, IV. efjiciens caufa
fuit. ii. 88.
«.^a.«, origo fita efl in hiando, h. laboravit ad lafjitudinem ; h. «.^.«I, pene-
trantifjimus. i. 140.
<A:s»4 et lX^i, unicus et incomparabilis fuit ; h. lXa^«, wwm, unicus, pro
eximio, fingulari. ii. Prooem.
/jiA^a, origo fita eft in re anVia et jbn? ariditate firepente ; IV. defolatus
fuit locus, item contrifiavit. ii. 413.
, _ _ s-
«^. «, DrV 1 , origo fita efl in ardore, {cA. fervore interno ; h. ^L/i» «, cruditas
fiomachi, fig. wa/a confcientia. i. l68.
v c^ «, }TP, fpeciali ufu adhibetur de committendo fecreto alicui. ii. 83.
jje, pp. fecuit, et quidem in frufiula minutiora, h. fivit, mifjum fecit.
ii. 143.
J», nexuit, annexuit; h.-£jj* collecl:. r£ ^L)j\t, hceres. ii. 17-
e o ,
vi «, origo fita efl in quatiendo motu tremulo ; h. 9jj, abfiinentia a rebus
dubiis. i. 137.
jj «, ^11, pp. firinxit, injlrinxit farcinam dorfo, h. fufiinuit onus, et dein
nocens fuit. i. 241.
(•»j«, "[Vl, pp. gravem effe, h. ponderavit. i. 98.
3two «, ittlfl vel 5NZ?% pp. laxus, amplusfuit ; h. AAnv, amplitudo. ii. 330.
410
iJ^o«, pp. nexuit, connexuit, item propitiusfuit. ii. 415. conjuncla fuit res
rei. ii. 384.
<^° *, origo fita eft in albedine fplendida, h. manifefia fuit res; IV. evidenter
demonfravit ; X. rogavit aliquem, ut quid manifefium faceret. ii. 48Q.
^°l «, dentes anteriores. ii. 4Q4.
ia£« cogn. t£ b-xJ, \y* f pp. plexuit, h. c/ec^V conjilium bene plexum.
ii. 413.
/ X«, ny, proprietas lita eft mfirma, compaclaque junclura, h. ajjervavit
rem, item memoria tenuit aliquod di6tum; h. ^l.c«, repqjitorium, vas.
ii. 300.
«. - - s o „
JvC*, fervilis, vilifve fuit homo ; h. <Ac«, famulus, item vilfui collecl:.
«Jilijl. ii. 126.
«As* vic. rijf Jvil, quam vide fupra; h. Jvsl*, veniens, et dein legatus.
ii. 474.
/ 45«, pp. nexum ejfe ; II. infpiravit Deus ; h. aIaSaj, concurfus Dei,
peculiariter propitius. i. Epilog.
/ i «, flD 11 , cumulavit, et h. quafi plene fatisfecit, promiffis fletit\ hinc U«,
^zcfe, obfervatio pacli. i. 265. *li «, duratio. ii. 12Q. /^s «, ^mz j&ro-
miffisflat. ii. 515.
*.:? *, ^p* 1 cecidit, et quidem cum fragore ; h. L-^LaxJl «il *,*, /oca, in qui-
bus quis cadit in perniciem. ii. 270.
/ ^ «, cavit, cuftodivitfe a malo ; VIII. metuit, timuit. i. 127- ii. 515.
/1.== «. fretus,Jifus fuit Deo ; V. de eo quife totum tradit Deo. i. 24. 176.
ii. 369.
dS «, i"!^, origo fita eft in quatiendo et concutiendo, h. merate turbatus fuit ;
V. contrifavit. ii. 111.
417
. L, pp. ad/iringere 3 neclere, h. adminijlravit rem, eique prafuit ; item
amicus, adjutor fuit ; h. /-J «, adjutor. i. 248. s_« collect. t» ^_> _}»
prafeclus provincice ; et A_j^Ij, imperium, item amicitia, auxilium.
i. 242. ii. 1_8.
- - - e o -
t-^A^*, „ecfoY, donavit; h. c-^4^, donum. ii. 509.
/jj-L>, tW 1 , pp. mollefcere, h. de animo defperante de aliqua re ; hinc
/jjwIj, defperatio. i. 9.
e -
j»a!j, _i"Y\ ) in origine rumpere, abrumpere diffindendo ; h. *a^j, orphanus.
ii. 411.
(_, -\?> contigit, affecit, lcefitve in manu ; h. _\j, T. manus, item potefias.
ii. 267.
- e o j
_**u, 1D 11 et "K_?% pp.planum ejfe, h. facilis fuit, unde _m*j, fortuna profpera.
i. 171.
(_jJij, certo fcivit, cognovitque rem; h. ^aAj, certa fcientia, abfol. certitudo
Religionis. ii. 153. 453.
, ,, e
_j^?5 pp._#rwwm e_7e ; h. (•j»a v: >, dextra manus, et per menonymiam jusju-
randum, data dextra, Jirmatum etfancitum. i. 1.
, - 6<J_
f*j, per diem exjiitit ; rV|, „fe*, fig. lceta fortuna, fiatus felicior. i. 174.
item efoe. malus, infortunium. ii. 537-
3 H
INDEX HEBRAICUS.
«
Wfc
ii. 478.
bw
ii. 325.
r*a
i. 37.
jtin
i. 5.
D 1 ?!
ii. Prooem.
11« vel T»N, h
. T»N vel 1M
ii. 375.
W
— 60.
m«
— 358.
Nia
»
— 198.
\M, h. D^tND
— 186.
1«
i. 20.
thn
— 529.
VQ h.
tpq et Tbrei
ii. 86.
thx, h. p^N
et pQ^M
— 207.
Ttt)l
— 271.
^M
i. 126.
nm
— 478.
7DN
ii. 402.
h
B72M, h. ttTtiN
— 149-
a
HD« h. pDM
i. 2.
n«a
ii. 152.
1DN
ii. 470.
ffiib.
■na et MTtt
. 41. ii. 384.
*»N h. V»2N
i. 186.
jm
ii. 14.
*TSN h. T1BN, i
TTBN et pBN
t ii. 362.
Drra^
i. 236.
474.
rAah.
*3
ii. 134.
Dtt?N
— 447.
rh>
1. 64. ii. 139.
-\tt?N
— 116.
nT^
ii. 514.
— 214.
1
p h.
p, rm
pD et
rtttB- i. 120.
1
ii. 215.
124.
ttm
— 58.
DTJth.
otj
ii. 25Q.
TQ
— 407.
VTJt
— 63.
rro
ii.
60. 482.
ttJtttt
i. 8.
nni
i. 131.
pm
ii. 511.
1
pi
— 84.
rrn vel t?
i.
203. ii. 141.
i. 22.
,TT vel p"H h.
PH
i. 83,
3
H 2
420
pbi
Append
. ad i. 6.
MBrt
ii. 73
ppi
i. 255.
DtOh
— 478
T"
ii. 240.
pjesn
ntsn
— 394
ii. Prooem
rr
nn pro ^n
i. 53. ii. 404
n
ii. 117.
D2n
ii. 483
mn
— 480.
vhn
ii. 117. 515
nn vei r»n
i. 101. a. 408. 463. :
bhn
i. 63
^h-W
)
i. 33.
t\bti
ii. 42
hnn h. rr^Tprr vel nViDn
ii. 402.
fen i.
I89.
ii. 172. et 425
D»n -
i. 220.
pnn
nyn
i. 242
ii. 459
1
iDn .
i. 207
«11 vel Nl>
ii. 252.
^iDn
ii. 113
P
i. 98.
jsn
i. 227
hrj
— 241.
ppn h. |?n
— 45
W vel JW
ii. 147.
-iprr
mn
ii. 403
— 313
,
t
,
nn
— 447
snt
ii. 142.
tnrt h. dw
— 268
Tlt vel T>t
i. 42.
fin
i. 197
ya h. ytyt
ii. 146.
j?in
— 55
nst
— 515.
Vtil h. ifo et d^nh Append. ad i. 13
*pt h. *gt
i. 84.
apn
ii. 328
¥?t h. rvfirt et
bb^i i. 85.
ii. 153.
nun
— 478
pl h. )ttt
ii. 519.
}u?n
i. 56
mt
n
— 190.
spn
O
ii. 394
mn h. nh
i. 115.
yats
i. 224
inn
— 190.
aita
— 148
lan
— 75.
iitfl
— 153
TlM
— 57.
nsns vel nyn
— 81
^in
ii. 197.
$tfl
— 142
mn vel i^n
— 126.
-75t3
— 248
421
nta
ii. 141.
D
nita
^
i. 104.
ttd
rra
mD
ii. 10.
— 468.
— 206.
i. 9.
ii. 88.
blSQ h. ^DD
— 201.
i. 65.
fpfi h. T
— 267.
fca
ii. 512.
srn
— 83.
]3D h. )D
i. 3.
DV h. DV
— 537.
"TU7D
ii. 029.
Dm
nV»
i. 168.
ii. 111.
WWV
— 304.
p 4 " h. pD*»
ID 1 » vel IttF
i. 1.
— 171.
naa
3
ii. 464.
W
ii. 360.
iaa
— 445.
pyi
— 413.
ma h. rro, rro et d\td
V 7
— 531.
n^
— 265.
D13
i. 226.
^
— 270.
113
ii. 519.
1W vel ID* 1
i. 171.
D13
— 97.
Dm h. Dn^M
1
ii. 411.
-»13
133 h. 133
ii.
— 235.
53. 460.
— 265.
*ro h. rs
ii. 130. 516.
DJ»3 h. D^3
i.
40.
193.
ii. 134.
P»3
ii. 335.
tDD3 h. tDQa i.
41.
96.
ii. 2
19. 241.
Sds
i. 27. ii. 56.
323
Append
. ad i. 7.
1E0
i. 193. ii. 495.
»123
ii. 413.
D"0
i. 261.
123
i. 238.
aau
ii. 192.
ap
— 228.
rpa
— 283.
Dp3
ii. 134. 255.
b
n©3
i. 231.
ON^ h. DN 1 ?
i. 219.
— 221.
ii. 5l6.
JND h. pND
niD h. mp
13D
TD
ii. 204.
— 37,
— 523.
i. 276.
422
dftD
i. 122.
xns
i. 190.
r\yo
— 138.
pT3
— 236.
JDD et \E0
ii. 164.
cna
— 234.
nnD h. nriD
i. 53.
pffito
— 264.
y
2
tb>
ii. 530.
T12
i. 274.
bw h. rhw
— 48.
TK h. d^
ii. 411.
TO h. IV
i. 218.
prs h. npr»
i. 241,
y\y h. ay et d^ny
— 179-
pra
— 145.
Ttt*
ii. 314.
T« h. T«S
ii. 102
Tiy vel T5>
Append. ad i. 9.
nm
i. 129
l^
i. 167. ii- 237.
pj
ii. 3
rfe h. *?y
i. 172.
rfe
i. 27
a*
ii. 141.
rfas
— 99
HD^ vel dtt^
i. 103.
^S h. b% et Ssfe i.
162. ii. Prooem
tttP
ii. 490.
cAjl
i. 157
dtt5> vide rtdy
ft»!£
— 70
t&p
ii. 238. 4l6.
f]5« h. fpys
— 27
TO
i. 3. 41. ii. 493.
1DS h. TDS
— 185
nd^ vei rtDy
ii. 511.
rra
ii. 35
3&
i. 183.
5H2 h. JTlTif
i. 157
w
i. 237. ii. 481.
rpa
i. 32. ii. 325
BTJ
ii. 59. 425.
TK h. "Wtt
i. 201
*?D5>
i. 30.
*f#
ii. 501.
P
"W
— 302.
k*
i. 195
w
mp
— 196
*]
dip
i. 199. 230
5ttD
ii. 153.
T7p
ii. 58
TOD
— 301.
HSp
— 325
IpD
— 204.
3Tp
ii. 304. 523
■iTD
ii. Prooem.
Tip
ii. 129. 153
mo
— 456.
mop
i. 202
ms
ii. 271. 280.
423
n
pv
Append. ad i. 3
m
ii. 265.
-0» h. ism
i. 49.
*rn
— 11,
n5»
— 132
rm vel mi h. )
tn
— 527.
tfl 1 ?» h. tfl^», fitAra et phw - - 217
yn
i. 223.
^»
ii. 4-6
sn
ii. 450.
ms» h. d»
— 504
aan
i. 225.
na»
— 229.
BB1 h. fiai et d^n
T •
ii. 316.
972»
— 186
asn
— 441.
ns»
i. 124
T5H
— 265.
^s»
ii. 336
pn h. pn
Append
. ad i. 7-
pD vel jsd
— 164,
nai
i. 91.
7p»
— 506.
pai h. npsSrm
— 97-
11» h. si»
tfll» vel tfllD
— 42
i. 126,
»
*p» h. mi»
ii. 35.
ns»
ii. 459.
91»
i. 173.
ya»
i. 202.
pp» h. o>ai»
iL 146.
1127
ii. 82.
11» h. rvnn»
i. lll.
m»
i. 39.
93»
ii. 171.
n
in»
— 520.
omm h. nwnQ
ii. Prooem.
f?w
— 455.
;a#n
i. 151
nn» vel trw h.
nm»
i. 204.
nyn
— 81.
fpa
ii. 190.
f)in h. Q^ain et nsiin 32.
I N D E X
LOCORUM SACR^E SCRIPTUR^E.
Cap.
Genesis.
Cap.
xv. 15.
i. 104
ii. 6.
ii. 375.
xxi. 21.
ii. 394
iii. 8.
xi. 4.
i. 33.
ii. 504.
1 Samuelis.
xlii. 6.
i. 217.
xxvi. 15.
ii. 396
xlviii. 19-
Exodus.
ii. 442.
xxvii. 1.
2 Samuelis.
i- 9
xv. 16.
i. 226.
viii. 13.
ii. 504
xxi. 22.
Leviticus.
— 2.
xix. 18.
1 Regum.
i. 99
xxi. 8.
ii. 268.
xii. 15.
ii. 37
NuMERI.
xx. 33.
xxii. 49.
— 117
— 302
xxiv. 5.
ii. 468.
2 Regum.
D
EUTERONOMIUM.
iii. 24.
ii. 464
i. 41.
i. 101.
xxi. 13.
— 109
xxiii. 26.
ii. 512.
xxiii. 5.
— 33
xxix. 19.
xxxiii. 3.
i. 111.
— 115.
2 Chronicokum.
ii. 13.
ii. 328
JUDICUM.
xxvi. 15.
— 328
ii. 3.
ii. 411.
xxviii. 19
3 1
i. 190.
426
Cap.
x. 12.
V. 15.
xiii. 13.
IX. 1,
lii. 5.
viii. 19^
xv. 35.
xix. 14.
xx. 4.
xxi. 20.
xxxi. 3.
33.
xxxvi. 27.
xl. 13.
Pfalmi.
vii. 14.
— 14.
viii. 3.
— 5.
ix. 10.
x. 9.
xii. 9.
xiv. 4.
xvi. 1 1 .
xvii. 9,
xviii. 19'
Ezra.
Nehemia.
EsTHER.
i. 172.
i. 217.
— 172.
i. 217.
JOB.
ii. 537.
Appench ad i. 13.
i. 107.
ii. 197-
— 117.
— 130.
— 375.
i. 115.
63.
11.
139.
PsALMI.
i. 219.
Append. ad i. 6.
ii. 255.
— 468.
i. 215.
ii. 394.
i. 74.
ii. 117.
i. 40.
- 96.
ii. 375.
Pfalmi.
xviii. 27.
xix. 11.
- 14.
xxii. 7-
32.
xxiv. 5.
xxvii. 12.
xxxi. 18.
xxxiv. 4.
xxxvii. 13.
16.
35.
xxxix. 5.
7. '
11.
xl. 8.
xli. 3.
xliv. 17.
xlix. 3.
15.
li. 16.
lv. 9.
lvi. 13.
lxviii. 9.
lxxii. ]0.
16.
lxxiii. 9.
20.
27.
Ixxxi. 13.
lxxxviii. 8.
xc. 5, 6.
xcv. 10.
ci. 5, 8.
cxii. 5.
ii.
86.
—
117.
—
411.
—
396.
i.
241.
—
241.
—
96.
—
226.
—
219.
ii.
537.
—
352.
Append. ac
i. 7.
ii.
468.
i.
215.
ii.
214.
i.
172.
—
96.
ii.
255.
—
396.
102.
i.
241.
138.
172.
ii.
144.
i.
49.
ii.
89.
i.
33.
ii
89-
i.
70.
111.
■ 41.
ii
512.
i
81.
• 70.
• 148.
427
Pfalmi.
cxxxv. 3.
11.
cxxxvii. 7 '•
Cap.
iii. 20.
xiii. 3.
xv. 18.
xvii. 27.
xix. 20.
xxi. 8.
xxii. 18.
xxiii. 2.
xxviii. 28.
xxix. 18.
Proverbia.
ECCLESIASTES.
ii. 3.
— 20.
v. 19.
viii. 4, 8.
x. 19.
xii. 3.
i. 193.
— 219.
ii. 537.
i. 215.
— 264.
ii. 214.
— 93.
i. 195.
— 241.
— 107.
ii. 219.
i. 74.
— 190.
ii. 529-
i. 9.
— 41.
— 217.
— 41.
— 22.
Canticum Canticorum.
V. 1.
— 6.
vii. 1.
i. 6.
ii. 9.
— 10.
iii. 10.
v. 15.
EsAIA.
1. 49.
— 242.
— 242.
1. 104.
ii. 396.
— 139-
i. 148.
ii. 396.
Cap.
ix. 4.
xiv. 6.
xvi. 6.
— 7-
— 14.
xviii. 1,
xxi. 4.
xxvi. 8.
xxviii. 16.
xxxii. 1.
xxxiii. 1.
xxxV. 7-
xliv. 20.
liv. 12.
lxii. 2.
lxvi. 5.
ii. 23.
iii. 17.
iv. 11.
— 29.
viii. 14.
xv. 8.
xxiv. 3, 8.
xxx. 12.
21.
xxxi. 22.
I. 29.
11. 10.
iii. 26.
— 39.
— 60.
Jeremia.
Threni.
ii. 204.
— 11.
— 152.
— 165.
— 352.
ii.,Procem.
i. 81.
— 84.
ii. 84.
i. 219.
— 28.
ii. 42.
i. 1.
— 219.
— 228.
ii. 531.
ii. 35.
i. 111.
— 129.
— 179-
— 226.
ii. 89.
i. 50.
— 219.
ii. 523.
i. 242.
— 42.
i. 226.
— 148.
— 53.
ii. 255.
428
Caji.
Cap.
v. 5.
ii. 11
Amos.
EZECHIEL.
v. 6.
i- 99-
xvi. 25.
i. 264.
— 13.
— 226.
— 33.
ii. 531.
vi. 1.
— 228.
xviii. 7-
— 126.
Obadia.
xxi. 25.
■ — 537.
Ver.
xxiii. 42.
— 252.
12.
ii. 537.
xxvii. 15.
i. 49.
18.
Append.
ad i. 6.
xl. 46.
xliv. 10.
ii. 523.
i. 81.
Cap.
Nahum.
xlvii. 12.
Daniel.
— 32.
iii. 18.
Habacuc.
i. 41.
i. 10.
ii. 126.
ii. 2.
i. 223.
iii. 2.
i. 217-
— 7.
ii. 146.
vi. 27.
— 217.
iii. 11.
i. 33.
xi. 45.
HOSEA.
ii. 362.
— 16.
Zacharia.
— 107-
ii. 20, 21.
i. 41.
ix. l. .
i. 219.
v. 5.
ii. 152.
xi. 16.
Append.
ad i. 7'
xi. 9.
— 89.